Κυβέρνηση με… «διαφορά φάσης»
Tου Θανου Oικονομοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 14/6/2009
Το σαφές «μήνυμα» των ευρωεκλογών για τη Ν.Δ. είναι πως ως κόμμα (αλλά κυρίως ο αρχηγός της, πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής) έχασε την πολιτική κυριαρχία που διατηρούσε αδιαμφισβήτητα και διαρκώς από τις εκλογές του 2004. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει, σε καμιά περίπτωση, πως απώλεσε οριστικά την προσδοκία ανάκαμψης, την πιθανότητα να δώσει μια νικηφόρα (και πάντως «στα ίσα») εκλογική μάχη στις επόμενες εθνικές εκλογές, που όπως όλα δείχνουν δεν θα αργήσουν. Ξεκινάει, όμως, από μειονεκτική θέση. Η βεβαιότητα (συχνά και αλαζονεία…) με την οποία άρθρωνε τον πολιτικό του λόγο ο πρωθυπουργός, εκ των πραγμάτων τώρα θα δώσει τη θέση της σε κάποιας μορφής «απολογητική» επικοινωνία με την κοινωνία. Και θα πρέπει να αποδεικνύει, σε «σφικτό» πολιτικό χρόνο, αρετές και δεξιότητες που θεωρούνταν (δημοσκοπικά, έστω – πριν από την πραγματική δοκιμασία της κάλπης) δεδομένες και του εξασφάλιζαν την αναγνώριση ως «καταλληλότερου».
Σε μια πολιτική σκηνή που (ιδίως στην Ελλάδα…) μεγάλο ρόλο παίζει το «φαίνεσθαι», η επικοινωνία, η εικόνα, αυτή η αλλαγή για το κυβερνών κόμμα και τον ηγέτη του, κάθε άλλο παρά αμελητέα είναι. Και οφείλει να προβληματίσει πολύ σοβαρά. Οι αναγνωρίσεις πως «λάβαμε το μήνυμα» και «εμείς και μόνο εμείς φταίξαμε…» έχουν βεβαίως την αυτονόητη σημασία τους, στον βαθμό όμως που δεν είναι «τυπικές», αλλά αντιστοιχίζονται με σοβαρό προβληματισμό και διάθεση ΑΜΕΣΗΣ διόρθωσης των «ημαρτημένων». Και μια τέτοια, εσωτερική κατ’ αρχήν και στη συνέχεια και προς την κοινωνία, κινητοποίηση της Ν.Δ. δεν φάνηκε από τις πρώτες αντιδράσεις της…
Η πενταετής κυβερνητική θητεία της επιτρέπει την άποψη πως η Ν.Δ. και ο ηγέτης της έχουν πρόβλημα τόσο με την εκτίμηση όσο και με τη διαχείριση του πολιτικού χρόνου. Τα αντανακλαστικά τους, σε σχέση με τη διαμορφούμενη καθημερινά πραγματικότητα, εκδηλώνονται πολύ συχνά με σημαντική «διαφορά φάσης». Δράσεις και αντιδράσεις που θα έπρεπε να εκδηλωθούν άμεσα και δίχως χρονοτριβή «κλιμακώνονταν» αργόσυρτα στον χρόνο και πάντως μετά τις «εντυπώσεις» που επέβαλαν την εκδήλωσή τους. Από την «ήπια προσαρμογή» στον τομέα της οικονομίας (όταν το ίδιο το οικονομικό επιτελείο της «απογραφής» δήλωνε πως «η κατάσταση είναι δραματική»), μέχρι τη… ράθυμη, σε προκλητικό βαθμό, αντίδραση στα φαινόμενα διαφθοράς και αναποτελεσματικότητας στελεχών, αλλά και κρατικής μηχανής –ιδίως μάλιστα όταν η «νέα διακυβέρνηση» είχε κάνει προεκλογικά ακόμη σημαία της την «σεμνότητα και ταπεινότητα», αλλά και την «επανίδρυση του κράτους».
Παραδέχονται σήμερα πια στη Ν.Δ. ότι αλλιώς θα είχε διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό και οι συσχετισμοί του, αν ήταν «άλλη» η εμφάνιση (και ό,τι σήμανε για δύο εβδομάδες, πριν χαραχθεί άλλη πορεία…) του πρωθυπουργού στην περυσινή ΔΕΘ, αν είχε έγκαιρα επιδείξει την πυγμή και αποφασιστικότητα που έπρεπε σε συγκεκριμένα φαινόμενα και δεν υποχρεωνόταν να το κάνει εκ των υστέρων και μετά τις αρνητικές σφυγμομετρήσεις. Και δεν είναι λίγοι αυτοί που ομολογούν στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους, πως αν ο Καραμανλής είχε τολμήσει (με την άνεση, μάλιστα, που του προσέφερε το δικό του πεντακάθαρο πρότυπο ηθικοπολιτικής συμπεριφοράς) να «κόψει κεφάλια», καθώς οι επίμεμπτες υποθέσεις «έσκαζαν» στην επικαιρότητα η μια μετά την άλλη, η μείωση της ακτινοβολίας του κυβερνώντος κόμματος θα είχε, τουλάχιστον, άλλους ρυθμούς…
Περιέργως, την ίδια «διαφορά φάσης» επιδεικνύει ο πρωθυπουργός και μετά το δυσμενές (όχι και τόσο, πάντως: η αποχή στην ουσία «υπέρ» της Ν.Δ. λειτούργησε, αν μελετήσει κανείς τα στοιχεία) ευρωεκλογικό αποτέλεσμα. Αντί να αποφασίσει πραγματικό, σε «χρόνο μηδέν», ριζικό και σε βάθος επαναπροσανατολισμό προτεραιοτήτων, δράσεων, πολιτικών επιλογών και «ξεκαθαρίσματος» σε επίπεδο πολιτικού προσωπικού, αντί να δείξει έμπρακτα πως όντως «έλαβε το μήνυμα» και στον περιορισμένο αναγκαστικά χρόνο που απομένει μέχρι τις βουλευτικές εκλογές θα τολμήσει επιτέλους την «υπέρβαση» που «ήπια» απέφευγε τόσο καιρό (τα προβλήματα που δεν μπορείς να τα «διαβείς», στην πολιτική τα υπερβαίνεις…), αντί να πείσει με έργα την κοινωνία ότι όντως είναι αποφασισμένος «να είναι χρήσιμος, παρά ευχάριστος…» (δηλώνοντας πως αδιαφορεί για το πολιτικό κόστος και τη διατήρησή του στην εξουσία – τα «γουστάρει» αυτά τα θαρραλέα και ειλικρινή ο Ελληνας!), επέλεξε τι;
Προτίμησε να επιδείξει πάλι… αντανακλαστικά «ήπιας προσαρμογής», να κάνει συστάσεις και παραινέσεις «παρελθουσών χρήσεων» προς τους υπουργούς του (μεγαλύτερη ταχύτητα, πάταξη της φοροδιαφυγής, περιορισμό δαπανών, πάταξη φαινομένων που «απογοητεύουν τους πολίτες», επανίδρυση του «κράτους, του μεγάλου ασθενούς…» κ.λπ.), που λογικά από τον κόσμο εκλαμβάνονται ως αμηχανία και ατολμία – και ταυτόχρονα: δίνουν χρόνο στο ΠΑΣΟΚ να… καταλάβει «γιατί κέρδισε» και να προετοιμαστεί ανάλογα για την επόμενη και κρίσιμη εκλογική μάχη. Ενα ΠΑΣΟΚ (αυτή είναι η αλήθεια…) που δεν «κέρδισε» επειδή έχει δυναμική και πειστική εναλλακτική κυβερνητική πρόταση, αλλά επειδή εισέπραξε (και όχι στον βαθμό που οι συγκυρίες επέτρεπαν…) τα λάθη και τις ολιγωρίες της κυβέρνησης…
