Οι αγκυλώσεις με το «πόθεν έσχες»
Tου Πασχου Mανδραβελη, Η Καθημερινή
Είναι περίεργο, αλλά ακόμη και τα απλά πράγματα σ’ αυτήν τη χώρα μεταμορφώνονται σε μυστήρια και βουλιάζουν μέσα σε αγκυλώσεις. Ενα από τα νεοελληνικά μυστήρια είναι γιατί δεν δημοσιοποιήθηκαν ηλεκτρονικά τα «πόθεν έσχες» των βουλευτών.
Αυτό που ξέρουμε σίγουρα είναι ότι ο υπουργός Δικαιοσύνης, κ. Χάρης Καστανίδης, υπέβαλε μια λειτουργική πρόταση. Οι δηλώσεις των βουλευτών να ελέγχονται από ανεξάρτητη επιτροπή στην οποία την πλειοψηφία θα έχουν μη κοινοβουλευτικοί. Σύμφωνα με την ίδια πρόταση, οι δηλώσεις θα αναρτώνται στο διαδίκτυο με τις μεταβολές στην περιουσιακή κατάσταση των βουλευτών, ώστε να διαχέεται ο έλεγχος και κάθε πολίτης να μπορεί να κάνει αυτό για το οποίο θεσπίστηκε η διαδικασία του «πόθεν έσχες», να βλέπει αν πλουτίζουν παρανόμως οι εκλεκτοί του.
Από εκεί και πέρα, όμως, αρχίζουν διάφορα παράλογα. Από κύκλους του προεδρείου της Βουλής διαρρέει η «είδηση» ότι η ανάρτηση στο Διαδίκτυο προσκρούει στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και στην… κοινοτική νομοθεσία. Σύμφωνα με τους ίδιους, κάποιοι εκπρόσωποι της Αρχής, σε προφορική τους επικοινωνία με τους αρμοδίους του Κοινοβουλίου, αναφέρθηκαν σε αγκυλώσεις που προκύπτουν από την ηλεκτρονική δημοσιοποίηση.
Αυτό πρέπει να μάς βάλει σε σκέψεις. Πρώτον, η Αρχή δεν γνωμοδοτεί προφορικά. Εκδίδει αποφάσεις γραπτώς. Δεύτερον, παλαιότερη απόφαση της ίδιας αρχής επέτρεπε τη δημοσιοποίηση του πορίσματος ελέγχου των χρηματιστηριακών συναλλαγών των βουλευτών, «η οποία μπορεί να λάβει χώρα χωρίς τη συγκατάθεση των προσώπων που αναφέρονται σε αυτό, γιατί είναι αναγκαία για την εκτέλεση έργου δημοσίου συμφέροντος που εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας εξουσίας και εκτελείται από δημόσια αρχή (άρθρο 5 § 2 περ. δ του Ν. 2472/97), αφού προδήλως η ενέργεια αυτή σκοπό έχει τον δημόσιο έλεγχο των χρηματιστηριακών δραστηριοτήτων των βουλευτών και στοχεύει στην εξυπηρέτηση της αρχής της διαφάνειας» (Απ. 34/2005).
Τρίτον, η δημοσιοποίηση των οικονομικών στοιχείων των πολιτικών θεσμοθετήθηκε οικειοθελώς από τον πολιτικό κόσμο «για την προάσπιση της τιμής» του. Ξεκινά με την εξαγγελία του Κωνσταντίνου Καραμανλή (15.12.1960) για τη δημιουργία Ειδικού Δικαστικού Συμβουλίου «υπό τον έλεγχο του ανωτέρω Συμβουλίου τίθεται η περιουσιακή εν γένει κατάστασις ως και ο τρόπος κτήσεως των περιουσιακών στοιχείων των κτηθέντων υπό του υπό έλεγχον προσώπου… ερευνωμένου εάν τα περιουσιακά στοιχεία ταύτα εκτήθησαν κατά τρόπον θεμιτόν ή αθέμιτον ή κατά κατάχρησιν του ασκηθέντος δημοσίου λειτουργήματος» (Δ. Δημητράκος: Το ριζοσπαστικό στοιχείο στην πολιτική του Κ. Καραμανλή) και τελικά ψηφίζεται από την κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου, τον Αύγουστο του 1964.
Δεν υπάρχει λογικός άνθρωπος που μπορεί να απαγορεύσει τη δημοσιοποίηση περιουσιακών στοιχείων εκείνων που θέλουν να τα δημοσιοποιήσουν, πόσω δε μάλλον αν οι τελευταίοι διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα. Οπότε, η ηλεκτρονική ανάρτηση των δηλώσεων «πόθεν έσχες» των βουλευτών έπρεπε ήδη να είχε γίνει. Εκτός αν κάποιος από τους βουλευτές αρνήθηκε, οπότε το θέμα θα πρέπει να εξεταστεί από την Αρχή Προσωπικών Δεδομένων. Αν όμως υπάρχει άρνηση, δεν είναι κάτι που έπρεπε να γνωρίζουμε;
