Μπουκάλας Παντελής

Η ανηθικότητα της προκρούστειας αναλογικής

Posted on Μαΐου 19, 2012. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

Tου Παντελη Mπουκαλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 13/5/2012

Οι τριάντα πέντε στους εκατό συμπολίτες μας, δηλαδή 3.472.650 άνθρωποι, δεν εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο. Δεν έχουν λοιπόν την προσδοκία ή έστω την αυταπάτη ότι θα ακουστεί εκεί και η δική τους φωνή, έστω «καθαρισμένη», έστω διαμεσολαβημένη και ως εκ τούτου εξασθενημένη, αν όχι και παραμορφωμένη. Ετσι το αποφάσισαν πολλοί από αυτούς, περισσότεροι από κάθε άλλη φορά, για διάφορους λόγους: από την (ποικίλης ιδεολογικής καταγωγής) πλήρη άρνηση της κομματοκρατίας, η οποία εσχάτως κυκλοφορούσε και με το παρωνύμιο της κλεπτοκρατίας, έως τον απλό σνομπισμό ή την επιβίβαση σε έναν συρμό, μηχανοδηγοί του οποίου είναι διάφοροι πετυχημένοι αστέρες της ελαφρότατης μιντιακής σόου μπιζ. Αθροιζόμενοι όλοι αυτοί με όσους δεν μπορούσαν να ψηφίσουν ακόμα κι αν το ήθελαν (καθηλωμένοι υπερήλικοι, νοσηλευόμενοι, εκτάκτως ή μονίμως απόντες στο εξωτερικό, οικονομικώς στριμωγμένοι ετεροδημότες που πια δεν είχαν κομματικά αεροπλάνα και βαπόρι στη διάθεσή τους κ. ά.), έδωσαν το μεγαλύτερο ποσοστό αποχής στα χρονικά της χώρας: 34,90%. (περισσότερα…)

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

«Μ’ ένα σίδερο σονάρουνε»…

Posted on Δεκεμβρίου 31, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

  • Tου Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, 30-12-10

«Σου ’πανε πολλοί τα κάλαντα;». Το ερώτημα, που γυρνάει και ξαναγυρνάει στις κουβέντες μας τέτοιες μέρες, πρέπει να πρωτοακούστηκε πολύ πριν το θέσει ο Σολωμός στη σατιρική «Πρωτοχρονιά» του· έπαιζαν τότε στους δρόμους της Ζακύνθου «ταμπουράδες, μαντολιά / και κιτάρες και βιολιά», ενώ τα παιδιά, «τα βρωμόπαιδα» για την ακρίβεια, αφού έτσι τα λέει ο γιατρός Ροΐδης, «σονάρανε με μια σιδεροστία», έπαιζαν δηλαδή με το τριγωνάκι τους, το «σίδερό τους», και «έπαιρναν όβολα». Να, λοιπόν, που οι μικροί τραγουδιστές των εορτών έπαιρναν και χρήματα από τότε, Πρωτοχρονιά του 1824, κι όχι μονάχα γλυκά, μήλα και καρύδια. Το σενάριο λοιπόν περί «φθοράς της παράδοσης» και «εκχρηματισμιού των εθίμων» δεν καλοστέκεται.

Τα ίδια τα κάλαντα πάντως όλο και λιγοστεύουν: την Πρωτοχρονιά δεν έρχονται να μας τα πουν ούτε οι μισές μικροκομπανίες των Χριστουγέννων, στα Φώτα είναι θαύμα αν εμφανιστεί έστω μια παρέα, όσο για τα λαζαρίτικα (παίρναμε σβάρνα τις γειτονιές, φορτωμένοι μαντίλια μεταξωτά, για να πούμε τον «Λάζαρο αναστημένο»), ίσως επιζούν σε κάνα χωριό νησιού ή βουνού που επιμένει να πορεύεται μακριά από την ομοιογενοποιητική τηλεόραση ή σε τίποτα εκδηλώσεις «αναβίωσης». Κι έτσι, το ερώτημα «σου ’πανε πολλοί τα κάλαντα;», τίθεται πια με περισσότερη αγωνία, τουλάχιστον απ’ όσους συνεχίζουν να το ’χουν σε καλό να τους τα λένε πολλοί.

Πάει ωστόσο να γίνει κάπως του συρμού τα τελευταία χρόνια, με σχόλια στα ραδιόφωνα, στις τηλεοράσεις και στο Διαδίκτυο, μια γκρίνια για τα κάλαντα. Ηρθε ο καιρός να τα περιλάβει και αυτά η «αποδόμηση»; Ας μη βιαστούμε να συμπεράνουμε. Διαβάζω, πάντως, ή ακούω αρκετούς που γκρινιάζουν, και για τον λόγο του ο καθένας, πραγματικό ή της φαντασίας του. Αλλος εκνευρίζεται που τον ξυπνάνε πρωινιάτικα, και μάλιστα για να του πουν «καλήν εσπέραν». Αλλος μουτρώνει επειδή θέλει να πιστεύει ότι βλέπει μουτρωμένα τα παιδιά όταν τους δίνει λίγα. Ο τρίτος δυσφορεί επειδή «όλο μαυράκια και Αλβανάκια βλέπω, χάθηκαν τα Ελληνόπουλα». Ο τέταρτος ενοχλείται που μετά τα τρία πρώτα στιχάκια, τα παιδιά περνάνε γρήγορα στα «Χρόνια πολλά» για να ξαναβγούν στη γύρα. Ο άλλος δυσθυμεί επειδή η μικρή αυτοσχέδια κομπανία φαλτσάρει. Κι οι πιο πολλοί επειδή οι πιτσιρικάδες βγαίνουν λέει μόνο για τα λεφτά, δεν το χαίρονται…

Ε, λοιπόν, η δημοτική ποίηση (και τα κάλαντα σαν μέρος της) φρόντισε να δώσει εξαρχής την απάντησή της στους ψυχικώς τσιγκούνηδες. Να, όπως σε τούτο το επτανησιακό πρωτοχρονιάτικο τραγούδι που, ποιος ξέρει, ίσως το άκουγε κι ο Σολωμός: «Εμείς εδώ δεν ήρθαμε λεφτά για να μας δώσεις, / μα είναι ντροπή να φύγουμε χωρίς να μας πληρώσεις». Κι αν δεν αρκεί αυτό, ιδού και το κρητικό: «Ακόμα δεν το ηύρηκες το μάνταλο ν’ ανοίξεις, / να μας εδώκεις τίποτα κι απόκειας να σφαλίξεις;».

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Τα αποφθέγματα ενός έτους

Posted on Δεκεμβρίου 26, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής | Ετικέτες: |

  • Yποθεσεις
  • Tου Παντελη Μπουκαλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Τι κρίμα. Αν η ελληνική γλώσσα δεν είχε χάσει για μία μόνο ψήφο την ευκαιρία να γίνει η επίσημη των νεοσύστατων Ηνωμένων Πολιτειών εις βάρος της αγγλικής (αυτόν τον μύθο εξακολουθούν να υποστηρίζουν όσοι αδιαφορούν για την ιστορική πραγματικότητα, που τίποτα σχετικό δεν έχει καταγράψει), τότε ο κ. Φρεντ Σαπίρο θα γνώριζε τα ελληνικά εκ γενετής. Κι αν τα γνώριζε, θα διάβαζε ελληνικές εφημερίδες και ιστοσελίδες και αναπόφευκτα θα συνυπολόγιζε την τρέχουσα ελληνική ιστορία στην εκπόνηση του ετήσιου καταλόγου του με τα «καλύτερα αποφθέγματα». Υποδιευθυντής της Νομικής Βιβλιοθήκης του Γέιλ είναι ο κ. Σαπίρο. Και τα τελευταία πέντε χρόνια απέκτησε τη συνήθεια να συλλέγει, να αξιολογεί και να δημοσιεύει τις «καλύτερες ατάκες» που πέφτουν στο μάτι και στο αυτί του. Η μανία, άλλωστε, με τους καταλόγους, τις βαθμολογήσεις, τις ιεραρχήσεις και τις πρωτιές είναι παλιά. Εκτός από το «πρόσωπο της χρονιάς» ή τους «εκατό πλουσιότερους του κόσμου και τους «πενήντα οικουμενικούς λίντερ», κάθε τόσο πληροφορούμαστε για το μεγαλύτερο σάντουιτς του κόσμου, τη μεγαλύτερη λαγάνα, το γηραιότερο μέλος του Facebook, το μεγαλύτερο παζλ ή ντόμινο, καθώς και για τον νικητή στο διαιτητικό άθλημα της χοτ-ντογκοφαγίας, τον νικητή στην κινητοβολία (το άθλημα αυτό λαμβάνει χώρα στη Φινλανδία, συναγωνίζονται δε στη ρίψη του κινητού τους όσοι το βαρέθηκαν και θέλουν ν’ αλλάξουν συσκευή) κτλ.

Αμερικανικός είναι ο ορίζοντας του φιλότιμου, ενδεχομένως και ματαιόσχολου ερευνητή, αμερικανικές και οι ατάκες που σταχυολόγησε και κατέταξε σε κλίμακα βαρύτητας, με κριτήριο, αν καταλαβαίνω σωστά, όχι την ποιότητα της σκέψης στην οποία θεμελιώθηκε η καθεμιά, αλλά την προκλητικότητα, τον απροσδόκητο χαρακτήρα της ή και τη ρηχότητά της. Ετσι εξηγείται, λ.χ., το γεγονός ότι συγκάτοικος στην πρώτη θέση βρέθηκε η κυνικογιαπίστικη δήλωση «θέλω πίσω τη ζωή μου» του εριτίμου κ. Τόνι Χέιγουορντ, μεγαλοστελέχους της ΒΡ, που είχε καταπονηθεί ψυχοπνευματικώς με τη διαρροή πετρελαίου στον Κόλπο του Μεξικού και διεκδίκησε την επιστροφή του στις τερπνές συνήθειές του, τους ιστιοπλοϊκούς αγώνες του με σκάφη πολυτελείας και άλλα χαλαρά. Ετσι εξηγείται επίσης το ότι ψηλά στη λίστα βρέθηκε η εξής δήλωση της κ. Νάνσι Πελόσι, προέδρου της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων: «Πρέπει να ψηφίσουμε το νομοσχέδιο υγειονομικής περίθαλψης, αν θέλετε να μάθετε τι περιέχει». Ε, λοιπόν, αν ο συλλέκτης μας παρακολουθούσε τι συμβαίνει στην Ελλάδα, θα ήξερε ότι δηλώσεις σαν κι αυτή της κ. Πελόσι, εδώ δεν χρειάζεται καν να γίνουν, γιατί εμείς, πάντοτε πρωτοπόροι, έχουμε κάνει κατ’ επανάληψη πράξη το περιεχόμενό τους: Οι βουλευτές μας ψήφισαν το Μνημόνιο 1 δίχως να το καλοκοιτάξουν, πιθανόν για να μη βρεθούν σε μπελάδες με την ιδεολογική συνείδησή τους· κι όταν ήρθε η σειρά του Μνημονίου 2, διάβασαν αναδρομικώς τι είχαν υπερψηφίσει με το Μνημόνιο 1, οπότε δεν τους έμεινε χρόνος να διαβάσουν το ίδιο το Μνημόνιο 2, τα άρθρα του οποίου άρχισαν να τα μελετούν όταν είχαν ήδη ψηφίσει τις εντολές του Μνημονίου 3 – και πάει λέγοντας και μνημονεύοντας.

Αλλά ας επανέλθουμε στην υπόθεσή μας. Αν, λοιπόν, ο φιλόπονος αποφθεγματοσυναγωγεύς μας είχε λάβει υπόψη του την ελληνική υπερπαραγωγή ατάκας και συμπεριελάμβανε τα θαυμαστά δημιουργήματα της πολιτικής μας ρητορείας στην ύλη του καταλόγου του, τότε και τα πρωτεία θα τα είχε αποδώσει σε Ελληνα και θα χρειαζόταν σελίδες επί σελίδων για να καταχωρίσει όλα τα σοφά πράγματα που έχουν ειπωθεί στον τόπο μας, από ημεδαπούς αλλά και από τους αλλοδαπούς που εσχάτως μας κυβερνούν. Ακόμα κι αν δεν αποφάσιζε να εντάξει αναδρομικώς στα αποθησαυρίσματά του τις προ του 2010 ρήσεις του είδους «Σεμνά και ταπεινά», «Το νόμιμο είναι και ηθικό» ή «Υπάρχουν λεφτά», σίγουρα δεν θα μπορούσε να παραβλέψει την «επανάσταση του αυτονόητου» και το «είμαστε αντιεξουσιαστές στην εξουσία», αποφθέγματα με τα οποία ο κ. Γ. Παπανδρέου εισάγεται επιτέλους στην Ιστορία ως καλύτερος μυθοπλάστης και από τον μυθιστοριογράφο αδερφό του Νίκο. Και δίπλα στις δηλώσεις αυτές, για λόγους λογοτεχνικής συνάφειας, δεν θα μπορούσε να μην καταγράψει τη διαβεβαίωση του επίσης αντιεξουσιαστή κ. Χρυσοχοΐδη ότι η κυβέρνηση διαθέτει ολόκληρο «αναπτυξιακό αφήγημα». Εδώ που τα λέμε, ο ίδιος ο τίτλος του υπουργείου στο οποίο αρχήγευε ο κ. Χρυσοχοΐδης πριν το παραδώσει στον άλλον προστάτη του λαού, τον κ. Παπουτσή, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη δηλαδή, θα έπρεπε να καταταγεί στις κορυφαίες ατάκες, έτσι όπως συμπυκνώνει σε ελάχιστες λέξεις τη μεγάλη παράδοση της ειρωνείας.

Μια ολόκληρη υποκατηγορία, υπό τον τίτλο «Κροκοδείλων δάκρυα και φαρισαίων λόγια», θα μπορούσε να ενθέσει στον κατάλογό του ο φιλέρευνος Αμερικανός βιβλιοθηκάριος. Και να κατατάξει εκεί την υψηλής περιεκτικότητας σε ειλικρίνεια ρήση του κ. Ξυνίδη, ως γραμματέως του ΠΑΣΟΚ τότε, ότι «ο πρωθυπουργός δεν κοιμάται τα βράδια και κλαίει», από την αγωνία του για το μέλλον του τόπου, μια αγωνία που τον υποχρέωσε να εκχωρήσει τμήμα της κυριαρχίας της χώρας, όπως ο ίδιος παραδέχτηκε με άλλη αξιομνημόνευτη δήλωσή του. Μαζί με την περί πρωθυπουργικής αγρύπνιας διαβεβαίωση, για να μη νιώθει μοναξιά, θα κατέτασσε τις αλλεπάλληλες δηλώσεις πολλών υπουργών (προεξάρχοντος του λίαν ευσυγκίνητου κ. Λοβέρδου), διά των οποίων επιχειρούν να πείσουν την κάμερα που τους καταγράφει ότι «πονούν μαζί με τον λαό», «έχουν χάσει τη ησυχία τους» και λοιπά δακρύβρεκτα. Και κάπου εκεί θα μπορούσε να σφηνώσει και τη δημόσια εξομολόγηση του επιτηρητή μας κ. Στρος-Καν, πως αν ήταν Ελληνας, ίσως κατέβαινε κι αυτός στους δρόμους, σαν θυμωμένος διαδηλωτής.

Ναι, τόμους ολόκληρους θα χρειαζόταν ο Αμερικανός καταγραφέας σπουδαίων ή σπουδαιοφανών ρήσεων για να στεγάσει την ελληνική παραγωγή, που αποκαλύπτεται τεράστια, αφού εδώ η πολιτική εννοείται ως εκτόξευση από το πεδίο βολής της τηλεόρασης της μιας ατάκας πάνω στην άλλη (με πρωταθλητή τον κ. Καρατζαφέρη, που δεν έχει κανένα πρόβλημα να χυδαιολογήσει, αρκεί αυτό να του δώσει ένα παραπάνω δίλεπτο στα κανάλια, που τόσο υπολήπτονται το «χιούμορ» του). Τι δηλαδή; Μπορεί να μείνει στ’ άγραφα το σαφέστατο «άλλο μείγμα» του κ. Σαμαρά, το άκρως υπεύθυνο «θα μιλήσω όταν το κρίνω εγώ» του κ. Καραμανλή, ο εν Δελφοίς χρησμός της κ. Διαμαντοπούλου σύμφωνα με τον οποίο «έχει πολύ μεγάλη σημασία η εθνική συναίνεση γιατί δεν χωράει να έχουν βάθος χρόνου και να γίνουν σεβαστά απ’ όλες τις κυβερνήσεις», τα συγχαρητήρια του κ. Βενιζέλου στο ΛΑΟΣ για την «υπεύθυνη στάση του στα εθνικά θέματα» ή η διαβεβαίωση του μητροπολίτη κ. Ανθιμου ότι «πνευματικός άνθρωπος χωρίς χριστιανισμό δεν υπάρχει»; Και, έλεος, είναι δυνατόν να μην απαθανατιστεί και να μην τιμηθεί με τα πρωτεία το πάγκαλον εκείνο απόφθεγμα «μαζί τα φάγαμε»; Θα φάει το μαύρο σκοτάδι μια τέτοια σοφή διάγνωση;

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Στον κήπο της λαϊκής βιοσοφίας

Posted on Δεκεμβρίου 19, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

Tου Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, 17-12-10

Συζητάμε. Αλαφιασμένοι, αγχωμένοι, μαγκωμένοι, μελαγχολικοί, θυμωμένοι, και σίγουρα φτωχότεροι, πάντως συζητάμε. Για να καταλάβουμε και για να αμυνθούμε. Ελπίδες πολλές δεν έχουμε, βέβαια, να εντάξουμε τα κομμάτια και τα θρύψαλα των πληροφοριών, των φημών και των σεναρίων σε κάποιο συνεκτικό «αφήγημα»· αυτή την πατέντα έσπευσαν να την οικειοποιηθούν οι μυθοπλάστες που κυβερνούν, ιδιαίτερα η κ. Διαμαντοπούλου και ο κ. Χρυσοχοΐδης, οι δύο πλέον επίμονοι αφηγηματολόγοι του πάντοτε λεξιμαγικού ΠΑΣΟΚ. Οσα συμβαίνουν πάντως ούτε φήμες είναι ούτε σενάρια που αφορούν κάποιους μακρινούς και αδιάφορους τρίτους· ο ορίζοντας των γεγονότων, των απογοητευτικών γεγονότων, ζώνει όλο και πιο στενόχωρα όσους γεννήθηκαν για να δουλεύουν «βαριά κι αποσταμένα», κατά τον λαϊκό λόγο, και να ζουν με τη δουλειά τους και μόνο. Η μια μέρα μετά την άλλη φέρνει κατά εκατοντάδες ή χιλιάδες τις απολύσεις, τις «εθελούσιες εξόδους» («ή δέχεσαι να δουλεύεις με μειωμένο μισθό και εκ περιτροπής ή φεύγεις», λέει το ευγενικό τελεσίγραφο). Μέρα με τη μέρα, ή και με την ώρα, λιγοστεύουν ραγδαία οι οικογένειες που δεν έχουν πληγεί, που δεν έχουν τραυματιστεί σοβαρά, και βλέπουν να ανατρέπεται ο τρόπος και οι συνήθειες δεκαετιών. Και όσα συνθλιπτικά συμβαίνουν, κλονίζουν και απειλούν να τσακίσουν αυτό που παραμυθητικά θεωρούμε άτρωτο πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας: την οικογένεια.

Δεν καταλαβαίνουμε όλοι όλες τις παραμέτρους του προβλήματος, πολιτικού πρώτα κι ύστερα οικονομικού· αυτές οι σκοτεινές «Αγορές», λόγου χάρη, ώρες ώρες έχουν την ίδια σημασία στο κεφάλι μας με τη σημασία που είχε η έκλειψη του ήλιου ή της σελήνης για τους ανθρώπους στις προ επιστήμης εποχές. Αλλά και δεν συμμεριζόμαστε όλοι τα μαζικώς ενοχοποιητικά (άρα δολίως απαλλακτικά για την ίδια την εξουσία) δόγματα του είδους «όλοι τα φάγαμε», τα οποία δεν διακινούνται μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ιρλανδία και, αργότερα, στην Πορτογαλία ή την Ισπανία. Και, φυσικά, δεν συμμεριζόμαστε τον ενθουσιασμό, προσποιητό στα όρια της ειρωνείας, που εκδηλώνουν για τη «γενναία προσπάθεια των Ελλήνων πολιτών» ή για το «κουράγιο μας» οι διεθνείς ελεγκτές που έρχονται, βαθμολογούν αυστηρά, προβαίνουν σε ιατρικοπολιτικού τύπου διαγνώσεις, «επικαιροποιούν» το Μνημόνιο, δηλαδή το επιδεινώνουν θαρρείς και οι ψυχοπνευματικές και οικονομικές αντοχές μας είναι ανεξάντλητες, και μετά τη συνταγογράφηση απέρχονται.

Το συνηθίζουμε στις κουβέντες που κάνουμε αναζητώντας εξηγήσεις (το συνηθίζουν οι άνθρωποι από την αρχαιότητα ακόμα, όπως μας διδάσκουν και οι τραγωδίες των Αθηναίων ποιητών, που θυμούνται και μνημονεύουν τον πυκνωμένο και έμπειρο λαϊκό λόγο), να αρπαζόμαστε από τη μια ή την άλλη παροιμία, αυτά τα «παλαιάς σοφίας εγκαταλείμματα, περισωθέντα διά την συντομίαν και δεξιότητα», κατά τον ορισμό του Αριστοτέλη. «Κάλλιο αργά παρά ποτέ», λένε λοιπόν κάμποσοι τώρα, πεπεισμένοι ότι πρέπει να υποστούμε ταυτόχρονα, με συνοπτικές διαδικασίες και υπό ξένη καθοδήγηση και έλεγχο, πρώτον τον κατά Σημίτη «εκσυγχρονισμό», δεύτερον την κατά Κώστα Καραμανλή «επανίδρυση» και τρίτον την κατά Γιώργο Παπανδρέου «αναμόρφωση»· για να γίνουν μάλιστα πειστικότεροι όταν μιλούν για το «τότε που χρεωνόμασταν» άνευ ορίων και όρων και καλοζούσαμε με δανεικά και πιστωτικές, παραπέμπουν σε όποιο από τα συνοπτικά ευαγγέλια της λαϊκής βιοσοφίας έχει πρόχειρο η μνήμη τους, για παράδειγμα «Οποιος μεθύσει βερεσέ, δυο φορές πληρώνει» ή πάλι, «Οσα δύνασαι να βγάζεις κι απ’ τα ίδια να ξοδιάζεις, να μη βγάζεις δύο-τρία και ξοδιάζεις δεκατρία». Το πρόβλημα όμως εδώ δεν έχει να κάνει μόνο με την ταχύτητα και τη βία της, ένα πρόβλημα που η λύση του διχάζει ακόμα και τη λαϊκή θυμοσοφία, όπως δηλώνεται και από τις γνωστές εναντιούμενες φόρμουλες, «το γοργόν και χάριν έχει» από τη μια, «όποιος βιάζεται σκοντάφτει» από την άλλη, που κάπως συμφιλιώνονται με το παραδεδομένο πλην δυσεπίτευκτο «σπεύδε βραδέως». Το πρόβλημα είναι βαθύτερο γιατί συνδέεται και με το γεγονός ότι μαζί με τα ξερά, ορισμένοι επείγονται να κατακάψουν και τα χλωρά, ή μάλλον, με το πρόσχημα των ξερών (των «παθογενειών της ελληνικής πολιτείας και κοινωνίας» καταπώς λέγεται), βιάζονται να διαλύσουν και τους υγιείς ιστούς.

Οταν λοιπόν ακούς και διαβάζεις για καλοστεκούμενες δημόσιες επιχειρήσεις και για κερδοφόρες ιδιωτικές που αναγγέλλουν και ετσιθελικά επιβάλλουν προγράμματα «εξυγίανσης» (δηλαδή «εθελούσιες» απολύσεις ή εξίσου εθελούσιες περικοπές μισθών), δεν μπορείς, μέσα στη θυμωμένη αμηχανία σου, παρά να σπεύσεις στον κήπο με τις παροιμίες και να κόψεις όποια διαθέτει την πιο ταιριαστή για την περίσταση πικροχολία της· ας πούμε, «στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται» ή «τώρα που βρήκαμε παπά, να θάψουμε πεντέξι». Διότι αυτό ακριβώς γίνεται, και μάλιστα σε μαζική κλίμακα. Ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα, ανακάλυψαν όλοι ότι δεν βγαίνουν. Αλήθεια, από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές ύψους 24 δισεκατομμυρίων ευρώ που διαγράφονται με το μνημονιακό πολυνομοσχέδιο επειδή, άκουσον άκουσον, χαρακτηρίζονται επισήμως «ανεπίδεκτες είσπραξης», και οι οποίες υπολογίζεται ότι ισούνται με το ασήμαντο 10% του ΑΕΠ, πόσες είναι χρέη επιχειρηματιών που φρόντισαν να χρωστούν στο Δημόσιο με τη σιγουριά (θεμελιωμένη και στη σχετική παράδοση μεροληπτικής ή χοντροκομμένα διαπλεκόμενης γενναιοδωρίας του κράτους) ότι θα κληθούν να πληρώσουν «του αγίου ποτέ», όπως και πάλι ο λαϊκός λόγος αποφαίνεται; Και πόσο ισχύει εν προκειμένω το παροιμιώδες πλέον πάγκαλον πόρισμα «μαζί τα φάγαμε»; «Αφέντης είν’ εκειός που δεν χρωστάει» λέει βέβαια ο λαός, αλλά εδώ πέφτει εν μέρει έξω, γιατί το συμπέρασμά του ισχύει μόνο για τις χώρες που χρωστούν, όπως η Ελλάδα, κι όχι για τους προύχοντες που οφείλουν στην κάθε χρεοκοπημένη χώρα και οι οποίοι μετρούν την ισχύ τους ευθέως ανάλογη των χρεών τους.

Με τον στωικισμό της, αποκτημένο από τη μια απογοητευτική εμπειρία στην άλλη, η λαϊκή βιοσοφία έχει καταλήξει στη πίστη πως και το κακό, σαν αναπόφευκτο, είναι καλοδεχούμενο αλλά με κάποια προϋπόθεση. «Καλώς τηνε τη συμφορά κι αν έρθει μοναχή της, μην έρθει με τον άντρα της και με την αδερφή της» συμπεραίνει λοιπόν. Και βλέπουμε τώρα τη συμφορά να έχει καταφτάσει με όλη την πολυμελή οικογένειά της, γιατί το έργο της κατεδάφισης δεν αφορά μόνο τα εργασιακά δικαιώματα, τους μισθούς, τις συντάξεις και τις συμβάσεις, αλλά επεκτείνεται σε οποιαδήποτε μορφή του κράτους πρόνοιας, από τη δημόσια Υγεία και το Περιβάλλον έως τον Πολιτισμό και την Παιδεία, σε ό,τι συνιστά την καθημερινότητά μας. Ακούμε βέβαια πως «αν όλα πάνε κατά το πρόγραμμα», θα υπάρξουν επιστροφές και κάποιου είδους αποζημίωση των μνημονιοπλήκτων. Μόνο που «το αν εσπάρθη πολλές φορές, αλλά δεν εφύτρωσε». Αυτό, μας λένε οι λαογράφοι μας, το έλεγε ανάμεσα σε πολλούς άλλους και ο Κολοκοτρώνης.

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Ο διάλογος του ενός

Posted on Δεκεμβρίου 15, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

  • Tου Παντελη Μπουκαλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tετάρτη, 15 Δεκεμβρίου 2010

Αν έσπασε το ρεκόρ του Φιντέλ Κάστρο ο Αμερικανός γερουσιαστής Μπέρναρντ Σάντερς, ο μοναδικός στην πατρίδα του που αυτοπροσδιορίζεται ως σοσιαλιστής, δεν το ξέρω. Μίλησε πάντως στη Γερουσία επί οχτώμισι συναπτές ώρες, υιοθετώντας μια τεχνική κωλυσιεργίας που την προβλέπει η αμερικανική πολιτική παράδοση. Ο στόχος του δεν ήταν μαξιμαλιστικός. Ηξερε ότι δεν θα κατόρθωνε να ματαιώσει μόνος του ή μαζί με τους λιγοστούς Δημοκρατικούς αντιρρησίες την υπερψήφιση του νομοσχεδίου για τις γενναιόδωρες φοροαπαλλαγές των πλουσίων, διά του οποίου η πολιτική Τζορτζ Μπους συνεχίζεται διά χειρός Μπαράκ Ομπάμα. Προσπάθησε, λοιπόν, να καθυστερήσει λίγο το μοιραίο, όπως συμβαίνει στο ποδόσφαιρο, όπου οι αδύναμες ομάδες κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να πετύχουν ό,τι δεν μπορούν να καταφέρουν με τα πόδια τους, μια τιμητική ισοπαλία ας πούμε.

Τέτοια παράδοση χρονοκαθυστέρησης δεν υπάρχει στην Ελλάδα, ενώ αντίθετα υπάρχει πληθώρα σοσιαλιστών, και δη κυβερνώντων. Ούτε Ομπάμα υπάρχει, θα πείτε, αν και οι αγιογράφοι του κ. Παπανδρέου δεν είχαν διστάσει να τον παραστήσουν σαν τον Ευρωπαίο πολιτικό, τον μοναδικό εννοείται, που συναντάται στα ύψη του πρωτοποριακού οραματισμού του με τον Αμερικανό πρόεδρο. Ενα κοινό σημείο, πάντως, το έχουν οι δύο ηγέτες: άρχουν σκίζοντας και πετώντας μια μια τις πίσω τους σελίδες, τις προ εξουσίας, πάνω στις οποίες είχαν γράψει και υπογράψει τα σπουδαία συμβόλαια. Θα πρέπει, ωστόσο, να αναγνωρίσουμε, κι όχι παρωθημένοι από τον ελληνοκεντρισμό μας, ότι ο δικός μας εμφανίζεται ασυναγώνιστος στο ευγενές άθλημα της διγλωσσίας.

Ας πάρουμε για παράδειγμα τον «διάλογο» και τη «διαβούλευση», που υμνολογούνται από φυλακής πρωίας μέχρι νυκτός. Και τι βλέπουμε; Οσο επιτρέπουν οι τροϊκανοί στον κ. Παπανδρέου να διαβουλευτεί μαζί τους, άλλο τόσο επιτρέπει και αυτός, για να ισοφαρίσει προφανώς, να έχουν κάποιον διάλογο μαζί του, πρώτον, οι αρχηγοί των αντιπολιτευόμενων κομμάτων, δεύτερον, οι λεγόμενοι κοινωνικοί εταίροι, τρίτον, οι ίδιοι οι υπουργοί του και, τέταρτον, οι βουλευτές του κόμματός του, οι οποίοι υποχρεώνονται κάθε τόσο να προβαίνουν στη δημόσια αυτοαναίρεσή τους. Σε όλους εμφανίζει τις ειλημμένες αποφάσεις του, δηλαδή τις εντολές της τρόικας, σαν ανεπίδεκτες αμφισβήτησης, σαν τις πλάκες του Μωυσή. Και οι μεν υπουργοί, με την πολιτική τους επιβίωση στο βάθος του μυαλού τους, αλληλοκαρφώνονται, οι δε βουλευτές του, αδυνατώντας για πολλούς λόγους να τα πουν στον ίδιο, τα λένε στον όποιο πρόχειρο Παπακωνσταντίνου ή στην όποια Κατσέλη. Και τα λένε για ένα-δυο λεπτά βέβαια, κι όχι επί οχτώμισι ώρες. Ισως επειδή ξέρουν ότι και επί ένα εικοσιτετράωρο να μιλούσαν, αφενός θα τα έλεγαν σε ώτα μη ακουόντων και αφετέρου αμέσως έπειτα, κομματικώς συντεταγμένοι, θα ψήφιζαν αυτό που κατήγγελλαν.

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Τα «κινήματα» κλειστού χώρου

Posted on Νοεμβρίου 24, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

  • Του Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, 23-11-10

Οτι το Μνημόνιο, με την οικονομική και πολιτική βία του, θα λειτουργούσε σαν ιδεολογικός εμβρυουλκός, είχε επισημανθεί εξ αρχής. Τα όσα συνέβησαν σε άλλες χώρες που βρέθηκαν υπό την ασφυκτική «προστασία» του ΔΝΤ μάς προϊδέαζαν ότι το κομματικό σκηνικό δεν θα παρέμενε για πολύ το ίδιο. Στο εξάμηνο του Μνημονίου αυξήθηκαν οι ανεξάρτητοι βουλευτές, κλονίστηκαν τα κόμματα έως τα θεμέλιά τους, δημιουργήθηκαν νέα. Και πολλαπλασιάστηκαν βέβαια οι πιέσεις για «υπέρβαση της πολιτικής» με το τέχνασμα της συγκρότησης κυβέρνησης «εκ προσωπικοτήτων», η οποία θα αντλεί νομιμοποίηση όχι από τη λαϊκή ψήφο, που κρίνεται περιττή (και ύστερα αναρωτιόμαστε για τα ποσοστά της αποχής), αλλά από την αίγλη, που ως χειραγωγούμενο κοινωνικοπολιτικό σώμα θα αναγνωρίσουμε σε κάποιους αυτόκλητους ή ετεροπροσδιοριζόμενους «εκλεκτούς».

Προϊόν του Μνημονίου, αλλά όχι μόνο, αφού στη Νέα Δημοκρατία μετράει χρόνια η έριδα μητσοτακικών – σαμαρικών, είναι και η «Δημοκρατική Συμμαχία» της κ. Ντόρας Μπακογιάννη, με σήμα την ελιά, που όσο ιθαγενής είναι, άλλο τόσο εισαγόμενη μοιάζει (τουλάχιστον για όσους θυμούνται την ιταλική «Ελιά»). Ποιοι είναι οι «σύμμαχοι» μένει να διευκρινιστεί, αν και κάτι έχουν να πουν οι εικόνες από το «Μπάντιμντον», με περισσότερο αναγνωρίσιμους κάποιους υπουργεύσαντες επί Νέας Δημοκρατίας ή επί ΠΑΣΟΚ που δύσκολα θα συγκαταλέγονταν στους πολιτικά άφθαρτους. Παλαιοκομματικότατα πάντως, το νέο κόμμα καθελκύστηκε ως αυστηρά αρχηγοκεντρικό, όπως επιμαρτυρούσε η κονκάρδα με το πρόσωπο της επικεφαλής που έφεραν οι προσελθόντες.

Δεν πρωτοτύπησε η κ. Μπακογιάννη όταν χαρακτήρισε κίνημα το κόμμα της, με εξορκιστική πρόθεση. Και ο κ. Αβραμόπουλος κίνημα είχε ονομάσει το κόμμα-όχημα των προσωπικών του φιλοδοξιών, και θυμόμαστε πόσο γρήγορα ακινητοποιήθηκε το ΚΕΠ. Και ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε ονομάσει κίνημα το ΠΑΣΟΚ αλλά, πέρα από την ισχυρή αυτοπεποίθησή του, είχε να επικαλεστεί και την προϊστορία του ΠΑΚ. Αλλά αν οι προπαγανδιστικοί ευφημισμοί άλλαζαν τα πράγματα θα ζούσαμε ήδη μακάριοι σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από αυτόν που ετοίμασαν όσοι μοιράστηκαν από υψηλούς θώκους την εξουσία, ανάμεσά τους και η κ. Μπακογιάννη.

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Ο Αβραάμ στην πόλη των Αθηνών

Posted on Νοεμβρίου 22, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

  • Tου Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, 21/11/2010

Ωσπου να έρθει ένας καιρός κι ένας κόσμος, εάν έρθει, που το γένος των ανθρώπων θα κρίνει περιττή, αν όχι διχαστική, τη λατρεία των ουρανίων και τις αναπεμπόμενες δεήσεις να εμπλακούν στα ανθρώπινα στο πλευρό της μιας ή της άλλης φυλής, ας προσεύχονται ανεμπόδιστα οι άνθρωποι, όσοι το θέλουν και όπου το θέλουν. Κι όσοι ξενίζονται ή δυσανασχετούν κρίνοντας πως η δική τους θρησκεία είναι ανώτερη και εξ αποκαλύψεως, ίσως δουν διαφορετικά τα πράγματα αν συνεκτιμήσουν ότι κάτω από τις πολλές ονομασίες και μορφές τού θρησκεύειν, όσες ασταμάτητα παράγει ο χρόνος, διασώζεται ένας κοινός πυρήνας. Αίφνης, την περασμένη Τρίτη οι χιλιάδες μουσουλμάνοι, κάτοικοι της Αθήνας (μιας πόλης που επιχειρούν να τη δηλητηριάσουν όσοι φαιόνοες δεν ανέχονται την ανέγερση τζαμιού, προβάλλοντας ποικίλα προσχήματα, ανάμεσά τους και την τρομοκρατία), γιόρτασαν με δημόσιες προσευχές το Κουρμπάν Μπαϊράμι, την απόφαση δηλαδή του Αβραάμ να θυσιάσει τον γιο του – τον Ισμαήλ κατά το Ισλάμ, τον Ισαάκ κατά τη Βίβλο. Η γιορτή τους θύμισε, ή σε ορισμένους το έδειξε για πρώτη φορά, ότι τρεις θρησκείες, ο ιουδαϊσμός, ο χριστιανισμός και ο ισλαμισμός, μοιράζονται κάτι περισσότερο από ορισμένες κρίσιμες αφηγήσεις: Ανάγουν και οι τρεις την αρχή τους στο ίδιο πρόσωπο, τον Αβραάμ, γι’ αυτό και καλούνται αβρααμικές.

Περί τον 17ο αιώνα π. Χ., στα μέρη της Χαναάν, ο Αβραάμ, που θεωρείται ο πρώτος μονοθεϊστής, απέδιδε στον Θεό τη γενική ονομασία el (και ελπίζω να μην μπουν εδώ στον πειρασμό οι παρ’ ημίν θιασώτες των παντοδύναμων Ελ που «ζουν ανάμεσά μας» να εντοπίσουν στο el αυτό άλλη μία απόδειξη της διαχρονικής παντοκρατορίας των Ελλήνων αφενός, της ελληνικότητας του Θεού αφετέρου). Οσο για τον άλλον κοινό πυρήνα, των μύθων πια και όχι των θρησκειών, για τις ομοιότητες δηλαδή των εβραϊκών αφηγήσεων με τις μεσοποτάμιες και τις αρχαιοελληνικές, πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία θα βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο του Ρόμπερτ Γκρέιβς και του Ραφαέλ Πατάι «Εβραϊκοί μύθοι» (μετάφραση Στέφανος Ροζάνης, εκδ. Υψιλον, 1991). Θα πληροφορηθεί, λ. χ., εκεί ότι «η θυσία των πρωτότοκων γιων ήταν συνηθισμένη στην Παλαιστίνη, και την τελούσαν Μωαβίτες, Αμμωνίτες, Αραμαίοι και Εβραίοι («Ο Σολομών εισήγαγε στην Ιερουσαλήμ τη λατρεία του Μελχόλ και του Χαμώς, στους οποίους προσέφεραν ολοκαύτωμα παιδιά στην Κοιλάδα του Ταφέθ, την επονομαζόμενη Γέεννα»), και θα δει ότι «η επιχειρηθείσα από τον Αβραάμ θυσία του Ισαάκ έχει παράλληλο στην ελληνική μυθολογία, στον Κάδμειο μύθο του Αθάμαντα και του Φρίξου».

Εως τα ενενήντα εννέα του χρόνια λοιπόν, μας λέει η «Γένεσις», συμφύροντας ιστορικό υλικό με θρύλους και δοξασίες, το όνομα του ανθρώπου που έμελλε να αναδειχθεί πρώτος πατριάρχης του Ισραήλ ήταν ’Αβραμ. Τότε του φανερώθηκε ο Θεός για να του αλλάξει το όνομα και να συνάψει μαζί του την πρώτη διαθήκη: «Ωφθη κύριος τω ’Αβραμ και είπεν αυτώ: Εγώ ειμι ο θεός σου· ευαρέστει εναντίον εμού και γίνου άμεμπτος. Και θήσομαι την διαθήκην μου ανά μέσον εμού και ανά μέσον σού και πληθυνώ σε σφόδρα. Και έπεσεν ’Αβραμ επί πρόσωπον αυτού, και ελάλησεν ο θεός λέγων: Και εγώ ιδού η διαθήκη μου μετά σού, και έση πατήρ πλήθους εθνών. Και ου κληθήσεται έτι το όνομά σου ’Αβραμ, αλλ’ έσται το όνομά σου Αβραάμ, ότι πατέρα πολλών εθνών τέθεικά σε». Αλλαξε όμως και το όνομα της συζύγου του Αβραάμ ο Θεός· η Σάρα έγινε Σάρρα και απέκτησε τη δυνατότητα να γεννήσει, στα άγονα ενενήντα της, τον Ισαάκ. Ο Αβραάμ όμως, ο πατέρας των εθνών, είχε ήδη έναν γιο, τον Ισμαήλ· τον είχε αποκτήσει στα ογδόντα έξι του, από την Αγαρ, την «Αιγυπτίαν παιδίσκην της Σάρας», τη δούλα της, και μάλιστα έπειτα από παρότρυνση της ίδιας της συζύγου του («είσελθε ουν προς την παιδίσκην μου, ίνα τεκνοποιήσης εξ αυτής»).

Και όταν «απεγαλακτίσθη» ο Ισαάκ, το θεϊκό σχέδιο, ή απλούστερα και ανθρωπινότερα η ζήλια της Σάρας και ο φόβος διανομής της κληρονομιάς, επέβαλε την εκδίωξη της Αγαρ, της «εγκαταλελειμμένης»: «Εκβαλε την παιδίσκην ταύτην και τον υιόν αυτής· ου γαρ κληρονομήσει ο υιός της παιδίσκης ταύτης μετά του υιού σου Ισαάκ» είπε πάλι η Σάρρα στον Αβραάμ κι αυτός, μετά τους αρχικούς δισταγμούς του, συμφώνησε. Και εκδιώχθηκε η Αγαρ, για να την παρηγορήσει στον δρόμο της καταναγκαστικής προσφυγιάς της ένας άγγελος, που της επανέλαβε την απόφαση του Θεού να «ποιήσει έθνος μέγα» και διά του Ισμαήλ. Ισμαηλίτες είναι οι Αραβες, και Αγαρηνούς, από την Αγαρ, ονόμαζαν οι Ελληνες τους Τούρκους πολλά χρόνια πριν. Στο Κοράνιο, πάντως, ο Αβραάμ εμφανίζεται να ευχαριστεί και να δοξάζει τον Θεό και για τα δύο παιδιά του: «Δόξα στον Θεό, ο Οποίος χάρισε σ’ εμένα τον Ισμαήλ και τον Ισαάκ, όταν πια ήμουν γέρος» (βλ. «Το Ιερό Κοράνι», Κάκτος, 2006, μετάφραση Φιλολογική Ομάδα Κάκτου). Στη «Γένεση», ο Θεός διά του αγγέλου του (ή τέλος πάντως διά της χειρός όσων συνέγραψαν τη Βίβλο) καταδικάζει τελεσίδικα τον Ισμαήλ, χωρίς πολλές πολλές εξηγήσεις, και του φορτώνει μοίρα σκληρή και αναπόδραστη: «Ούτος έσται άγροικος άνθρωπος· αι χείρες αυτού επί πάντας, και αι χείρες πάντων επ’ αυτόν, και κατά πρόσωπον πάντων των αδελφών αυτού κατοικήσει» (στη μετάφραση της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρείας: «Αυτός θα είναι άνθρωπος αγροίκος, θα φέρεται σε όλους με σκληρότητα και όλοι γύρω του θα του φέρονται με σκληρότητα· θα ζει χώρια από τους αδελφούς του»). Στο Κοράνιο, ο Αβραάμ σαν να θέλει να αναιρέσει την προδιαγεγραμμένη σκληρότητα απάναντι σους Ισμαηλίτες, παρακαλεί τον Θεό: «Κύριε, εγκατέστησα ένα μέρος της οικογένειάς μου σε μια άγονη κοιλάδα κοντά στον Ιερό Οίκο σου (κοντά στον ιερό βωμό του Καάμπα στη Μέκκα). Ενίσχυσέ τους, όταν προσεύχονται, κάνε φιλικές απέναντί τους τις καρδιές των ανθρώπων». Ας προστεθεί εδώ ότι το Κοράνιο συνομιλεί με τη Βίβλο, την οποία και ρητά αναφέρει: «Πριν από το Κοράνι υπήρξε η Βιβλος του Μωυσή η οποία δόθηκε προς καθοδήγηση των ανθρώπων και ως απόδειξη της μεγαλοψυχίας του Θεού. Το Κοράνι επικυρώνει τη Βίβλο σε γλώσσα αραβική, για να διδαχθούν οι κακοί και να λάβουν οι καλοί τις χαρμόσυνες ειδήσεις».

Χαρμόσυνες ειδήσεις από τις θρησκείες, αν κρίνουμε από την Ιστορία και το άφθονης θρησκευτικής αφορμής αίμα που την πότισε, δεν έχουν λάβει πολλές οι άνθρωποι, ή, κι αν τις έλαβαν, στρεβλώθηκαν με τον καιρό, αφού τα κηρύγματα ειρήνης μετατράπηκαν σε εντολές μίσους και πολέμου· ώς και ο Τζορτζ Μπους ο Β΄, που ξεκαθάρισε προσφατα ότι «δεν μετανιώνει», από τον θεό (του) έλεγε ότι έπαιρνε οδηγίες. Το ότι η Παλαιά Διαθήκη παραδίδει τον Αβραάμ όχι μονάχα ως μονοθεϊστή αλλά και ως έχοντα μονοπωλιακές σχέσεις με τον Θεό, και οι ιστορίες που πλάθει για να επικυρώσει την πεποίθηση αυτή η οποία καταστάλαξε στο δόγμα του περιούσιου λαού, εξηγούν, τουλάχιστον εν μέρει, όσα ακόμα συμβαίνουν στα μέρη εκείνα, με άμεση αντανάκλαση στο σύνολο σχεδόν του κόσμου. Το ’χει συνήθειο η ιστορία να κληροδοτεί άλυτους τους κόμπους της.

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Νυν υπέρ πάντων τουρισμός…

Posted on Νοεμβρίου 3, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

  • Του Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, 02-11-10

Αν θα τα καταφέρουμε να τερματίσουμε όλοι μαζί στον μαραθώνιο στον οποίο εκόντες άκοντες συμμετέχουμε, όπως ευχήθηκε ο κ. Γ. Παπανδρέου, είναι ένα ζήτημα, ελπιδοφόρο ή μακάβριο, ανάλογα με το νόημα που θα δώσει κανείς αυθορμήτως στο ρήμα «τερματίζω» της πρωθυπουργικής ευχής, ή μάλλον διαβεβαίωσης. Οι δηλώσεις πάντως που έκανε με την ίδια αφορμή, τον 28ο Κλασικό Μαραθώνιο Αθηνών, ο κ. Π. Γερουλάνος καμία αισιοδοξία δεν επιτρέπουν όσον αφορά την πιθανότητα να απαλλαγούμε κάποια στιγμή από τη δεσποτεία του τουρισμού επί του πολιτισμού.

Σε μια περίσταση προφανώς σημαδιακή και όντως ανεπανάληπτη, τα δυόμισι χιλιάδες χρόνια από τη Μάχη του Μαραθώνα («μια φορά, στον καιρό των Ελλήνων, ήρθαν πολλές φούστες σ’ αυτόν τον κάμπο. Οι Αθηναίοι, που είχαν το στρατό τους πάνω στης Γριάς το μανδρί, έπεσαν καταπάνω τους και τόσο πολλούς εσκότωσαν που εκοκκίνισε από το αίμα το ποτάμι» λέει μια παλιά λαϊκή ιστοριούλα, πιο νόστιμη από δέκα πανηγυρικούς, που τη διέσωσε στις «Παραδόσεις» του ο Ν. Γ. Πολίτης), ο κ. Γερουλάνος ανταποκρίθηκε πρωτίστως σαν υπουργός Τουρισμού και τριτευόντως σαν υπουργός Πολιτισμού. Και είπε στις κάμερες πόσο ευτυχισμένος, ενδεχομένως και υπερήφανος αισθάνεται που «η πληρότητα των ξενοδοχείων της Αθήνας έφτασε το 95%» – ή κάπου τόσο.

Πάλι καλά που δεν του ξέφυγε κι ένα βροντερό «Νενικήκαμεν», για να συνοψίσει έτσι το μήνυμα που ο ίδιος επέλεξε να λάβει από την επέτειο.

Θα πείτε, όταν τον ίδιο τον Παρθενώνα τον αποκαλούμε, δήθεν τιμητικά, «κορυφαίο σύμβολο του ελληνικού τουρισμού», αποσυσχετίζοντάς τον από το ό,τι βαρύτιμο σημαίνει για την Ελλάδα και την ανθρωπότητα, πώς να μην εντάξουμε και τον Μαραθώνα στο ασφυκτικό τουριστικό μας πλαίσιο, «απομαγεύοντάς» τον και «απομυθοποιώντας» τον, όπως είναι του συρμού. Σωστά. Είναι και η βαριά κρίση άλλωστε, που δεν επιτρέπει πολυτελείς πνευματικές ανησυχίες και αναζητήσεις, αλλά επιβάλλει σαν αδήριτες και σχεδόν μοιραίες τις δικές της προτεραιότητες, την πληρότητα των ξενοδοχείων, λόγου χάρη, ή την κίνηση των εστιατορίων. Και είναι και της χειραγωγημένης και μειωμένης δημοκρατίας μας η κρίση, που δεν επιτρέπει τους γλυκερούς αυτοεπαίνους περί κοιτίδας, φώτων και άλλων τινών.

Χιλιάδες άνθρωποι ήρθαν στην Αθήνα από τις μισές χώρες του πλανήτη, έχοντας πιθανότατα στο νου τους κάτι όμορφο και ευγενές, όπως έδειχναν οι δηλώσεις αρκετών, κι εμείς τους μετράμε σαν βαλάντια προς τουριστική εκμετάλλευση. Και να σκεφτεί κανείς ότι υπουργεία και οργανισμοί ετοίμασαν ολόκληρη καμπάνια με εννέα «άξονες» για να προσφέρουμε στους επισκέπτες μας «εμπειρίες-πρεσβευτές», ώστε να τους καταστήσουμε αποστόλους της ελληνικής λάμψης. Μα φαίνεται πως αυτή η λάμψη τυφλώνει εμάς τους ίδιους και θολώνει την κρίση μας.

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Ανεξαρτήτως εξαρτημένοι

Posted on Οκτωβρίου 2, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

Να συμβιβάσεις τα ασυμβίβαστα δεν είναι το ευκολότερο των πραγμάτων. Εχει το κόστος του. Και το πληρώνουν τούτες τις ημέρες οι υποψήφιοι των αυτοδιοικητικών εκλογών. Που με το μισό τους στόμα διακηρύσσoυν στεντορεία τη φωνή πως είναι ανεξάρτητοι, ακηδεμόνευτοι και κομματικώς ακαπέλωτοι, ενώ με το άλλο μισό, και σε χαμηλούς τόνους, θυμίζουν την κομματική τους καταγωγή ή και ένταξη, ώστε να μη χάσουν την ψήφο των συντρόφων τους. Μετακινούνται με τόση ταχύτητα από το «είμαι μέλος» στο «δεν είμαι μέλος» που προκαλούν ίλιγγο – στον εαυτό τους δηλαδή, γιατί στους θεατές τους προκαλούν κάτι ανάμεσα σε μελαγχολία και διάθεση καγχασμού. Γιατί δεν γίνεται να παίζεις και τον Δικαιόπολη και τον Λάμαχο στην ίδια παράσταση. Δεν γίνεται να θες να δείξεις πως δεν είσαι πολύ περήφανος για την κομματική σου στράτευση και την ίδια στιγμή να προσπαθείς να δελεάσεις τους κομματικούς.

Ακόμα μεγαλύτερη είναι η δυσκολία των υποψηφίων δημάρχων και περιφερειαρχών να πείσουν τους εκλογείς να ψηφίσουν «με καθαρά αυτοδιοικητικά κριτήρια». Με δεδομένο ότι το περιλάλητο μήνυμα των εκλογών εξαντλείται σε ό,τι θα αναδείξουν οι τηλεσχολιαστές το βράδυ της πρώτης και της δεύτερης Κυριακής, βάφοντας τις πόλεις και τους νομούς της Ελλάδας πράσινες, γαλάζιες κ.τ.λ., η επίκληση των αυτοδιοικητικών κριτηρίων σβήνει δίχως νόημα πριν ολοκληρωθεί η σχετικώς φράση.

Αν ίσχυαν στοιχειωδώς τα αυτοδιοικητικά κριτήρια, το ξέρουν καλά και οι ίδιοι, ούτε ο κ. Ψωμιάδης θα θριάμβευε ούτε ο κ. Αβραμόπουλος θα επανεκλεγόταν δήμαρχος ούτε ο κ. Κακλαμάνης, που τον ανταγωνίστηκε επαρκώς σε… ανεπάρκεια (τόσο στον υπουργικό θώκο όσο και στον δημαρχικό) θα διεκδικούσε την επανεκλογή του με πολλές πιθανότητες, στον Δήμο Αθηναίων, όπου οι μισοί ψηφοφόροι, αδιάφοροι, ζουν χιλιόμετρα μακριά, στα ωραία προάστια. Αλλά ας μην ανησυχούμε. Ο κ. Κακλαμάνης προορίζει για αντιδήμαρχο Πολιτισμού τον κ. Ψινάκη, ένα πρόσωπο τόσο λαμπερό όσο η τηλεόραση που τον κατασκεύασε: την κλείνεις και παύει να υπάρχει. Ολα λοιπόν θα πάνε καλύτερα. Γιατί τίποτα δεν μπορεί να πάει χειρότερα.

Tου Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, Σάββατο, 2 Oκτωβρίου 2010

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

Ψωμιαδοκώσταινα λοιπόν;

Posted on Σεπτεμβρίου 17, 2010. Filed under: Μπουκάλας Παντελής |

  • Tου Παντελη Mπουκαλα, Παρασκευή, 17 Σεπτεμβρίου 2010

Ας υποθέσουμε ότι ένας ιστορικός του μέλλοντος, περί το 2050, αποφασίζει να ασχοληθεί με τα χρόνια μας, λίγο πριν – λίγο μετά το μιλένιουμ. Για να πρωτοτυπήσει, επιλέγει να φτιάξει το υφαντό της εποχής μας με νήμα ένα επώνυμο και τις διαδρομές του, τα κλαδιά και τα παρακλάδια του. Το πιο εύκολο θα ήταν να διαλέξει το επώνυμο Παπανδρέου ή Καραμανλής ή Μητσοτάκης (στη σύζευξή του με το Μπακογιάννης). Αυτός, όμως, για να μελετήσει ταυτόχρονα την πολιτική και την κοινωνία, διαλέγει σαν κλειδί το όνομα Ψωμιάδης. Από υλικό, άλλο τίποτα. Εδώ τώρα η αναζήτηση στο Ιντερνετ σου προσφέρει πάραυτα μυριάδες ευρήματα. Σκεφτείτε, λοιπόν, ποιος όγκος θα συσσωρευτεί στα επόμενα σαράντα χρόνια. Γιατί το επώνυμο Ψωμιάδης, σαν σήμα της ελληνικής μαγκιάς όπως μάθαμε να την εννοούμε ή του ελληνοπρεπούς καταφερτζιδισμού, δεν το διαθέτει μόνον ένας αλλά τρεις, τουλάχιστον. Μια τριάδα που δύσκολα θα την αποκαλούσε κανείς αγία.

Εκτός, λοιπόν, από τον τηλεοπτικώς διασημότερο της χορείας, τον νομάρχη κ. Παναγιώτη Ψωμιάδη, υπάρχει και δρα ως ποδοσφαιρικός μεγαλοπαράγοντας ο κ. Μάκης Ψωμιάδης, ενώ έντονη (και για χιλιάδες πολίτες καταστροφική) υπήρξε η δράση του μεγαλοεπιχειρηματία των ασφαλίσεων κ. Παύλου Ψωμιάδη. Συγγενείς εξ αίματος, όσο ξέρω, δεν είναι, το πνεύμα τους πάντως, όπως αποτυπώθηκε στη δημόσια πολιτεία τους, τους οδήγησε σε δρόμους διασταυρούμενους. Οσο ευδιάκριτες είναι οι διαφορές τους, άλλο τόσο είναι τα κοινά γνωρίσματά τους, λ.χ. ο κάπως ιδιότυπος σεβασμός των νόμων και των κανόνων – της πολιτικής και της αγοράς.

Τα κλέη του κ. νομάρχη είναι γνωστά, μας απασχόλησαν και χθες· περιττεύει ως εκ τούτου η υπόμνηση. Για τους άλλους δύο, εντελώς συνοπτικά: Ο κ. Μάκης Ψωμιάδης (ο διάσημος Μάκαρος με τις επίσημες διάσημες «αγαπούλες» του και το τετράκιλο κομπολόι) έχει εισπράξει συνολικά καμιά εικοσαριά χρόνια φυλάκιση για ποικίλα σοβαρά αδικήματα. Κελί πάντως δεν τον στενοχώρησε ποτέ (τον ταλαιπωρεί μια ιδιότροπη πνευμονοπάθεια που θεραπεύεται διά του πουροκαπνίσματος) και τώρα εξυγιαίνει το ποδόσφαιρο σαν άρχοντας της ομάδας της Καβάλας. Ο κ. Παύλος Ψωμιάδης από την άλλη, εκμεταλλευόμενος και την κραυγαλέα πολιτική ανοχή, όπως ματαίως κατήγγειλε ο «Σύλλογος ζημιωθέντων από την «Ασπίς Πρόνοια»», έπαιξε και… έχασαν μυριάδες άνθρωποι, που δεν θα ξαναβρούν ό,τι έχασαν (και δεν ήταν ασήμαντο) διότι, πώς να το κάνουμε, «η πολιτεία αγρυπνεί και μεριμνά».

Θά έχει άδικο, λοιπόν, ο υποθετικός ιστορικός του μέλλοντος αν, μετά τη μελέτη τέτοιων λαμπρών βιογραφικών, παρονόμαζε τη χώρα «Ψωμιαδοκώσταινα», ακολουθώντας εν μέρει την παράδοση και συνυπολογίζοντας πόσοι Κωνσταντίνοι, Κώστηδες και Κωστήδες την κυβέρνησαν; Ή έχουν άδικο όσοι δεν ξέρουν τι να την κάνουν την απογοήτευσή τους ζώντας σε τέτοιους καιρούς;

Read Full Post | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.