Οικονομία και δημοκρατία

Posted on Ιανουαρίου 11, 2009. Filed under: Δημοκρατία, Οικονομία | Ετικέτες: |

Tου Νικου Κωνστανταρα, Η Καθημερινή, 11/01/2009

Η εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων πολιτών στην οικονομία έχει πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 24 χρόνων. Σε όλο τον κόσμο, κράτη διοχετεύουν δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ για να στηρίξουν τράπεζες και επιχειρήσεις, χωρίς να μπορούν να προβλέψουν τις επιπτώσεις που αυτό θα έχει στο χρέος και στις πιστοληπτικές τους ικανότητες στο μέλλον. Στις ΗΠΑ, πέρα από τον κλονισμό της οικονομίας σε όλα τα επίπεδα, το κρατικό έλλειμμα υπολογίζεται ότι θα φθάσει το πρωτοφανές 1,2 τρισ. δολάρια εφέτος. Παντού, η ανεργία αυξάνεται. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα είναι οι επιπτώσεις της κρίσης στην κοινωνία της κάθε χώρας. Τα πράγματα είναι σοβαρά και απαιτούν άμεσες και ριζικές λύσεις για να αποτραπούν η ραγδαία πτώση του επιπέδου ζωής, η αύξηση της φτώχειας και η επικίνδυνη ενίσχυση των πολιτικών άκρων.

Την Πέμπτη, η Αγκελα Μέρκελ, καγκελάριος της Γερμανίας, επισήμανε άλλη μια σοβαρή παράμετρο της κρίσης: εάν οι δυτικές δημοκρατίες δεν καταφέρουν να ελέγξουν τα ελλείμματα και τις οικονομίες τους, θα υπονομευθεί το ίδιο το μοντέλο της φιλελεύθερης δημοκρατίας στα μάτια του υπόλοιπου κόσμου. «Εάν, ως κράτη, δεν αποδείξουμε ότι είμαστε ικανοί να δημιουργήσουμε μια παγκόσμια κοινωνική τάξη όπου αυτοί οι μηχανισμοί λειτουργούν, τότε τίθεται το ερώτημα αν αυτό είναι πράγματι το καλύτερο σύστημα» είπε, μιλώντας σε συνέδριο στο Παρίσι για το μέλλον του καπιταλισμού. Με άλλα λόγια: Αν οι δυτικές κοινωνίες της ευημερίας δεν ελέγξουν τα οικονομικά τους προβλήματα και τις επιπτώσεις στην κοινωνία, θα χάσουν και την πολιτική τους επιρροή και θα πάψουν να λειτουργούν ως σημεία αναφοράς – ως μοντέλα– για άλλες χώρες.

Το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας είναι το μεγάλο διακύβευμα της εποχής. Τον Δεκέμβριο, οι ηγέτες των 20 ισχυρότερων οικονομιών συζήτησαν το θέμα στην Ουάσιγκτον. Θα συναντηθούν πάλι στο Λονδίνο στις 2 Απριλίου, όπου θα είναι παρών και ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Μιλώντας στο ίδιο συνέδριο, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί προειδοποίησε τον Ομπάμα ότι η κρίση έχει δημιουργήσει έναν νέο κόσμο. «Στον 21ο αιώνα, δεν μπορεί πλέον μία χώρα να λέει τι πρέπει να κάνουμε και τι να σκεφτόμαστε. Δεν δεχόμαστε επιστροφή σε έναν και μόνο τρόπο σκέψης».

Η θέση του Σαρκοζί ήταν μάλλον περιττή: έτσι κι αλλιώς, σχεδόν όλες οι χώρες έχουν υιοθετήσει παρόμοια μέτρα, ρίχνοντας κρατικά κεφάλαια στην αγορά. Πρώτη και καλύτερη είναι η Αμερική, όπου περίπου 2 τρισ. δολάρια δόθηκαν για τη στήριξη τραπεζών και εταιρειών. Την Πέμπτη, ο Ομπάμα πίεσε το Κογκρέσο να υιοθετήσει άμεσα πρόγραμμα με το οποίο άλλα 775 δισ. δολάρια θα εισέλθουν στην οικονομία τα επόμενα δύο χρόνια μέσω δημόσιων επενδύσεων και της μείωσης φόρων. «Κινδυνεύουμε να στερήσουμε μια γενιά από τις προοπτικές της» είπε ο Ομπάμα. «Μια άσχημη κατάσταση μπορεί να χειροτερέψει δραματικά».

Από τη μικρότερη στη μεγαλύτερη οικονομία, όλες κινδυνεύουν από την κρίση. Αυτό απαιτεί συντονισμό σε διεθνές επίπεδο, και ένα σύστημα ελέγχου που θα διαδεχθεί αυτό που στήθηκε στα μέσα του περασμένου αιώνα. Είναι προφανές ότι η παγκοσμιοποίηση δεν διέθετε τους αναγκαίους μηχανισμούς, σχολίασε η Μέρκελ. Πρότεινε τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Οικονομίας» των Ηνωμένων Εθνών –κάτι σαν το Συμβούλιο Ασφαλείας– για τον έλεγχο των αγορών. «Οπως έχουμε χάρτα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, χρειαζόμαστε χάρτα για την επιχειρηματικότητα διεθνώς» είπε η Μέρκελ. Ο στόχος, προσέθεσε, είναι «μια κοινωνική οικονομία της αγοράς με διεθνείς διαστάσεις. Γι’ αυτό αγωνιζόμαστε». Με αυτά τα λόγια, η Μέρκελ ήθελε να προωθήσει το μοντέλο που συνδυάζει την επιχειρηματικότητα με την κοινωνική πολιτική του κράτους. Σε αυτό στηρίχθηκε το «γερμανικό θαύμα» στα μεταπολεμικά χρόνια. Αυτό προωθείται από τη Συνθήκη της Λισσαβώνας για την Ενωμένη Ευρώπη. Και κάτι παρόμοιο φαίνεται να υιοθετείται παντού λόγω της κρίσης.

Σε πολιτικό επίπεδο, η Συνθήκη έχει παγώσει, λόγω της αρνητικής ψήφου των Ιρλανδών σε δημοψήφισμα τον περασμένο Ιούνιο. Αλλά η οικονομία της Ευρώπης αποτελεί ακόμη πρόταση για τον κόσμο. Αρκεί να αντέξει.

Advertisements

Make a Comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Αρέσει σε %d bloggers: