Περί «φορολογικής συνείδησης»

Posted on Ιανουαρίου 13, 2009. Filed under: Φοροδιαφυγή, Φοροεπιδρομή, Φορολογία | Ετικέτες: |

Tου Θανου Oικονομοπουλου, Η Καθημερινή, 13/01/2009

Θα είχε ενδιαφέρον να μας έλεγε το υπουργείο Οικονομίας, αν και σε ποιο βαθμό πέτυχε η διαφημιστική του καμπάνια («τρέχει» ήδη κοντά ένα μήνα – κι έχει κοστίσει ένα σκασμό λεφτά…) για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Να ξέραμε, με άλλα λόγια, αν τα «σλόγκαν» του τύπου «η φορολογική συνείδηση είναι κοινωνική συνείδηση», «μήπως ήρθε η ώρα να δούμε και τη φοροδιαφυγή με άλλη ματιά…» και «φορολογική συνείδηση: ξεκινάει από τον καθένα, μας αφορά όλους!» έπιασαν τόπο. Αν αυξήθηκε η ροή δημοσίων εσόδων στα κρατικά ταμεία, κάνοντας έτσι τις νύχτες και τις μέρες του (νέου) υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών πιο ήρεμες, ήσυχες… Πολύ αμφιβάλλουμε. Οχι επειδή αυτή καθ’ αυτή η διαφημιστική καμπάνια είναι «λάθος» ή με αντιπαραγωγικά συνθήματα, αλλά διότι το όλο εγχείρημα πάσχει –και πάσχει σοβαρότατα– στη βάση της νεοελληνικής πραγματικότητας.

Είναι δεδομένο πως ο Ελληνας (από τον πιο φτωχό μέχρι τον πλέον εύπορο) αν μπορεί να κλέψει το κράτος, να φοροδιαφύγει, θα το πράξει με τη μεγαλύτερη άνεση και δίχως την παραμικρή τύψη. Το «καλό» είναι ότι η μεγάλη (πληθυσμιακά, όχι με όρους οικονομικής επιφάνειας) πλειοψηφία του κόσμου, οι μισθοσυντήρητοι και οι συνταξιούχοι, δεν μπορούν εκ των πραγμάτων να φοροδιαφύγουν (όπου μπορούν, πάντως, το… διαπράττουν δίχως το παραμικρό συνειδησιακό πρόβλημα!), αφού φορολογούνται «στην πηγή» του εισοδήματός τους και μάλιστα… προκαταβάλλουν τον αναλογούντα φόρο. Οσοι, όμως, από το «σύστημα» μπορούν, φοροκλέβουν, αφού αποτελεί τεκμηριωμένη πεποίθηση πως η φοροδιαφυγή «ξεκινάει από όποιον μπορεί και να τον ωφελεί»!

Φυσικά και η φοροδιαφυγή αποτελεί μείζον δημοσιονομικό πρόβλημα – και από αυτή την άποψη μας αφορά όλους. Η πάταξή της, όμως, είναι αδιανόητο (και σε κάθε περίπτωση αφελές…) να επαφίεται στον «πατριωτισμό». και την «κοινωνική συνείδηση» των φορολογουμένων. Στις χώρες που η φοροδιαφυγή κυμαίνεται σε επίπεδα συντριπτικά κατώτερα από το «ρεκόρ» που καταγράφεται στη χώρα μας, αυτό συμβαίνει πρώτον επειδή οι συγκεκριμένες πολιτείες έχουν δημιουργήσει (και εξασφαλίσει ότι λειτουργεί αποτελεσματικά) αξιόπιστο και αποτελεσματικό φοροεισπρακτικό μηχανισμό και δεύτερον, διότι με τα χρόνια έχει ριζώσει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και φορολογουμένου.

Η φορολογία δεν είναι δυνατόν παρά να έχει πειστικό και σε κάποιο βαθμό ειλικρινή ανταποδοτικό χαρακτήρα: πληρώνω φόρους, έναντι των υπηρεσιών που μου εξασφαλίζει, μέσω των φορολογικών εσόδων, η πολιτεία. Ασφάλεια, στοιχειώδη (αυτό, έστω…) δημόσια υγεία, επαρκή και αξιόπιστη δημόσια εκπαίδευση, ένα ελάχιστο, έστω, «δίχτυ κοινωνικής προστασίας», δρόμους και συγκοινωνίες. Με τους φόρους, δηλαδή, πληρώνω τις «εξυπηρετήσεις» που μου παρέχει το κράτος. Ειλικρινά, μπορεί κανείς να ισχυρισθεί με σοβαρότητα πως το ελληνικό κράτος εκπληρώνει αυτές τις υποχρεώσεις του έναντι της κοινωνίας, ώστε να είναι σε θέση να απαιτήσει «φορολογική συνείδηση», μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ του ίδιου και των πολιτών του;

Κατ’ αρχήν, μπορεί να πει το κράτος πως έχει φροντίσει να διαθέτει αξιόπιστες και αποτελεσματικές φοροεισπρακτικές υπηρεσίες, ώστε να μην έχουμε… καταντήσει να καταγράφουμε συνολικά βεβαιωμένα πλην ανείσπρακτα φορολογικά έσοδα της τάξεως των… 36 δισ. ευρώ, δηλαδή κοντά το 12% του ΑΕΠ μας (την ώρα που μόνο για φέτος υπολογίζεται ότι το κράτος θα χρειασθεί να δανεισθεί 45 δισ. για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους και τις «τρύπες» του προϋπολογισμού); Και με τι «μούτρα» βγαίνει και κάνει φορολογικά «γιουρούσια» (κυρίως στους «συνήθεις υπόπτους») από τη στιγμή που το… πρώτο οικονομικό μέτρο της «νέας διακυβέρνησης» ήταν η κατάργηση του περίφημου ΣΔΟΕ (Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος), που εκ των πραγμάτων έστειλε «μήνυμα» σε όσους μπορούσαν, πως θα έχουν το… ακαταδίωκτο για τις κάθε είδους μπαγαποντιές τους;

Σωστά κάνει το νέο οικονομικό επιτελείο και εξαγγέλλει την πλήρη αναδιοργάνωση της «Υπηρεσίας Ειδικών Ελέγχων» (πρώην ΣΔΟΕ) και του φοροεισπρακτικού μηχανισμού για να εξασφαλίσει έσοδα στα οποία καταγράφεται δραματική υστέρηση – αλλά την ίδια στιγμή, ποιο «μήνυμα» στέλνει, όταν οι πληροφορίες λένε πως… μελετάται και νέα «ρύθμιση» (ή παράταση των προθεσμιών «περαίωσης») για την τακτοποίηση των βεβαιωμένων πλην ανείσπρακτων φορολογικών οφειλών προς το Δημόσιο, κάτι που ισοδυναμεί με… παρότρυνση των συνεπώς φορολογουμένων, πως στην πραγματικότητα… είναι τα μόνιμα «κορόιδα» που σπεύδουν να είναι φορολογικά εντάξει, τη στιγμή που θα μπορούσαν ως κατ’ επάγγελμα «μπατακτσήδες» να μην πληρώνουν φόρους, περιμένοντας την όποια «ευνοϊκή ρύθμιση»;

Σύμφωνοι, να αποκτήσουμε «φορολογική συνείδηση» – αλλά και το κράτος δεν θα πρέπει να… ψάξει να βρει τη δική του συνείδηση, όταν καταργεί το αφορολόγητο εισόδημα, που έχει θεσπιστεί για κοινωνικούς λόγους εδώ και περισσότερο από… μισό αιώνα; Οταν αυξάνει τους (άδικους και κοινωνικά επαχθείς) έμμεσους φόρους, την ώρα που μειώνει τη φορολογία των επιχειρήσεων και των μεγάλων εισοδημάτων, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο; Οταν αποφεύγει προκλητικά (παρά τις… κατά καιρούς εξαγγελίες, αλλά και την από ετών νομοθετική πρόβλεψη) να τιμαριθμοποιήσει τις φορολογικές κλίμακες, με αποτέλεσμα οι μόλις και μετά βίας ικανοποιούντες τις βασικές τους ανάγκες να αντιμετωπίζονται ως «εκατομμυριούχοι» των τελευταίων δεκαετιών του περασμένου αιώνα;

Ετσι όπως έχει καταφέρει να διαμορφώσει τις σχέσεις «εμπιστοσύνης» με τους «ιθαγενείς» (που τύποις μόνο είναι «πολίτες»), αυτό το κράτος, σε… γαργαλάει να το κλέψεις!

Advertisements

Make a Comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Αρέσει σε %d bloggers: