Το αεροπλανάκι μας

Posted on Φεβρουαρίου 3, 2009. Filed under: Οικονομία, Πολιτική | Ετικέτες: |

Το κόλπο είναι από τα γνωστότερα στα χρονικά του οικονομικού εγκλήματος: κάποιος καπάτσος πείθει τους φίλους του να του δώσουν χρήματα με την υπόσχεση ότι θα τους τα πολλαπλασιάσει. Το σύστημα βασίζεται στο να πείθει όλο και περισσότερους «επενδυτές» να μπουν στο παιχνίδι – το οποίο στην Ελλάδα είναι γνωστό ως «αεροπλανάκι» ή «πυραμίδα» – για να χρηματοδοτήσουν τα κέρδη των παλαιότερων. Για να πετάξει το αεροπλάνο, για να υψωθεί η πυραμίδα, απαιτούνται όλο και περισσότεροι επενδυτές. Το σύστημα λειτουργεί ρολόι, έως τη στιγμή που δεν αρκούν οι νέοι επενδυτές για να το τροφοδοτήσουν. Τότε το αεροπλανάκι τσακίζεται, η πυραμίδα καταρρέει, ζωές καταστρέφονται.

Στην πιο δραματική εκδοχή του φαινομένου, το 1997 είδαμε ολόκληρη χώρα –την Αλβανία– να καταρρέει μέσα στην αναρχία και τη βία όταν αποκαλύφθηκε ότι όλος ο λαός είχε πέσει θύμα τέτοιας απάτης. Αυτές τις μέρες, μέσα στη γενική αναστάτωση της παγκόσμιας οικονομίας, παρακολουθούμε με δέος τις αποκαλύψεις για την πυραμίδα που έστησε παγκοσμίως ένας ραδιούργος Αμερικανός «σύμβουλος επενδύσεων» ονόματι Μπέρνι Μέιντοφ, ο οποίος φέρεται να ομολόγησε ότι καταχράστηκε γύρω στα 50 δισεκατομμύρια δολάρια ανυποψίαστων επενδυτών. Λόγω του Μέιντοφ, η αυξημένη ευαισθησία των Αρχών και των πολιτών οδηγεί σχεδόν καθημερινά σε αποκαλύψεις τέτοιων εγκλημάτων.

Και εδώ γεννάται το ερώτημα: είναι τόσο κουτοί οι άνθρωποι ώστε να εμπιστεύονται με τέτοια ευκολία τις οικονομίες τους σε ξένους, τους οποίους δεν έχουν κάνει τον κόπο να ελέγξουν; Η εύκολη απάντηση θα ήταν ότι οι άνθρωποι δεν είναι τόσο ανόητοι όσο καλόπιστοι: πιστεύουν ότι όλα θα πάνε καλά, έως τη στιγμή που βλέπουν με τα δικά τους μάτια τα σημάδια της καταστροφής (οπότε είναι πολύ αργά πλέον).

Στην Ελλάδα μπορούμε να πούμε ότι ζούμε μια τέτοια πυραμίδα από την ανάποδη: γνωρίζουμε ότι η λειτουργία της οικονομίας μας, των ασφαλιστικών Ταμείων μας, των ζημιογόνων εταιρειών, όπως η Ολυμπιακή, της γεωργίας μας, βασίζεται πλέον μόνο στην ικανότητά μας να προσελκύουμε νέα δάνεια. Παίρνουμε χρήματα όχι για να επενδύσουμε ή να πλουτίσουμε, αλλά για να αντέξουμε τώρα και να πληρώσουμε αργότερα.

Εφέτος αναμένεται να δανειστούμε περίπου 50 δισ. για να καλύψουμε τις ανάγκες του έτους, λίγο πάνω απ’ ό,τι δανειστήκαμε το 2008. Χάνουμε την αξιοπιστία μας και έτσι αναγκαζόμαστε να πληρώνουμε για τα κρατικά ομόλογα περίπου 3% υψηλότερο επιτόκιο απ’ ό,τι προσφέρει η Γερμανία για τα δικά της. Αυτό σημαίνει ότι εμείς θα χάσουμε περίπου 1,5 δισ. παραπάνω για να καταφέρουμε να πουλήσουμε τα ομόλογα μας. Επειδή δεν πρόκειται να αποπληρώσουμε αυτά τα χρέη, θα αναγκαστούμε να δανειστούμε ακόμη περισσότερα. Το εθνικό χρέος θα γιγαντωθεί σε σημείο που δεν θα αντέχουμε να το υπηρετούμε. Θα βρεθούμε σε αδιέξοδο.

Αλλά μια χώρα δεν είναι επιχείρηση: δεν μπορεί να δηλώσει χρεοκοπία, να τεθεί υπό εκκαθάριση και αφεντικά και εργάτες να βρουν δουλειά αλλού· είναι υποχρεωμένη να πετύχει, να επιζήσει. Σαν άτομα, οι Ελληνες είναι έξυπνοι, οραματικοί, συνεπείς και δουλευταράδες. Είναι το σύστημα που τους προδίδει – και το γεγονός ότι το 40% των μισθών πάει σε φόρους και κρατήσεις, με αντάλλαγμα πενιχρές δημόσιες υπηρεσίες. Με άλλα λόγια, αντί να κάνουμε καλή χρήση των χρημάτων μας και να δημιουργούμε ευκαιρίες για να παράγουμε κέρδη, τα σπαταλάμε και μετά δανειζόμαστε για να μπαλώσουμε τις τρύπες και να βγάλουμε τη χρονιά.

Το δημόσιο χρέος σήμερα είναι 240 δισ. ευρώ. Δηλαδή, κάθε κάτοικος της χώρας –νέος, γέρος, Ελληνας, μετανάστης– χρωστάει σχεδόν 22.000 ευρώ, χωρίς να λογαριάζουμε τι χρωστάει ο καθένας για τα προσωπικά του δάνεια. Κι όμως, κανείς δεν φαίνεται να ανησυχεί για το ότι όλοι πετάμε σε ένα αεροπλανάκι στο οποίο δεν μπαίνουν νέοι επιβάτες· μένει στον αέρα επειδή στην απελπισία μας ξεπουλάμε το μέλλον μας, τα χρόνια που έρχονται.

Tου Νικου Κωνστανταρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01/02/2009

Advertisements

Make a Comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Αρέσει σε %d bloggers: