Τα όρια του κεϊνσιανισμού

Posted on Μαρτίου 18, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση, Κράτος, Κοινωνία, Οικονομία, Πολιτική |

Ποιος είναι ο άλλος εφικτός κόσμος; Μπορεί να είναι κεϊνσιανός, όπως πολλοί ισχυρίζονται τελευταία; Πώς μπορεί αυτός να είναι «δίκαιος» και παραγωγικός συνάμα; Μπορεί να επιδοτεί τους αγρότες του πρώτου κόσμου και να μη λιμοκτονούν οι αγρότες του τρίτου; Πώς θα δημιουργηθούν πραγματικά κίνητρα για αύξηση της παραγωγής και όχι μεταφυσικά, όπως ο σταχανοβιτισμός; Ποια είναι η νοτιοευρωπαϊκή απάντηση στην αποκαλούμενη «(νεο) φιλελεύθερη κοινοτιστική αγγλο-σαξονοποίηση»; Φοβάμαι ότι η απάντηση δεν υπάρχει, και αυτό γιατί από την ανάλυση της Αριστεράς λείπει (βολικά;) αυτό που ο Μαρξ ονόμαζε οικοδόμημα. Η οικονομία…

Οι κεϊνσιανές πολιτικές που έκαναν το ευρωπαϊκό μεταπολεμικό θαύμα έχουν όρια. Και σε έκταση και σε βάθος χρόνου. Και αυτό, γιατί η αίσθηση της φτώχειας αλλάζει ανάλογα με το επίπεδο ευημερίας κάθε κοινωνίας. Στην κατεστραμμένη Ευρώπη υπήρχε νόημα να χρηματοδοτείς κάποιον για να ανοίγει τρύπες και μετά να τις κλείνει. Τα χρήματα που του έδινε το κράτος γι’ αυτήν την αντιπαραγωγική εργασία δημιουργούσαν ζήτηση, αλλά για χαμηλής εξειδίκευσης, και συνεπώς τοπικά, προϊόντα (τρόφιμα, ένδυση, στέγη).

Σήμερα, αυτοί που αυτοπροσδιορίζονται ως φτωχοί στις κοινωνικές έρευνες (και ψηφίζουν ως οργισμένοι στις εκλογές) έχουν κατακτήσει το βιοτικό επίπεδο που η τοπική παραγωγή μπορεί να τους προσφέρει. Είναι οιονεί φτωχοί, διότι επιθυμούν ένα καταναλωτικό πρότυπο που προσφέρει μόνον η παγκοσμιοποιημένη οικονομία.

Οι πολίτες σήμερα συγκρίνουν αφενός την άνοδο του βιοτικού επιπέδου που είχαν τα τελευταία χρόνια με τη στασιμότητα (ή και την πιθανή υποχώρηση) και το δικό τους καταναλωτικό πρότυπο με εκείνο των εγχώριων ή εξωχώριων «ελίτ». Επιθυμούν το καλό αυτοκίνητο, τα ταξίδια στο εξωτερικό, τις ηλεκτρονικές συσκευές τελευταίου τύπου κ. λπ. Η νέα ζήτηση δεν μπορεί να ικανοποιηθεί από την εγχώρια παραγωγή και οι επιδοτήσεις όχι μόνο δεν φτιάχνουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην εθνική οικονομία, αλλά αντιθέτως ενισχύουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των πιο φιλελεύθερων και παραγωγικών οικονομιών που παράγουν αυτά τα νέα προϊόντα.

Το πρόβλημα, λοιπόν, είναι ότι η παραγωγικότητα δεν επιτυγχάνεται με διόγκωση του κράτους και αύξηση των επιδοτήσεων σε αντιπαραγωγικούς τομείς, όπως μέχρι σήμερα οι εθισμένες στον κρατισμό κοινωνίες έχουν συνηθίσει. Αρα, οι συκοφαντημένες «πολιτικές ελίτ» της Δυτικής Ευρώπης έχουν ένα πραγματικό πρόβλημα. Ξέρουν κατ’ αρχήν ότι οι κεϊνσιανές πολιτικές είναι αδιέξοδες, πολιτικά και οικονομικά. Οικονομικά είναι σαφές και μόνον οι γνήσιοι κομμουνιστές δεν το καταλαβαίνουν. Πολιτικά είναι αδιέξοδες, διότι η νέου τύπου ευημερία που προσδοκά η μεσαία τάξη δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τις επιδοτήσεις. Και 3.000 ευρώ ανά μήνα να πάρουν οι αγρότες, θα θελήσουν 3.500 τον επόμενο χρόνο.

Αν πρέπει να κατηγορήσει κάποιος για κάτι τις «πολιτικές ελίτ» της Ευρώπης είναι ότι δεν προσφέρουν ένα νέο, αλλά σε πραγματικές βάσεις, όραμα στους πολίτες. Γνωρίζουν ότι πρέπει να κάνουν τομές, αλλά τις κάνουν σαν να ντρέπονται. Δεν πρωτοπορούν και δεν εξηγούν. Τις παρουσιάζουν ως αναγκαίο κακό. Συντηρούν, όμως, έτσι, μαζί με τις πολλαπλώς βολεμένες πνευματικές ελίτ, τους αντιπαραγωγικούς μύθους που τελικά όχι μόνο δεν αυξάνουν την ευημερία, αλλά σταδιακά τη μειώνουν ενισχύοντας τη δυσφορία της μεσαίας τάξης.

  • Tου Πασχου Μανδραβελη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 18/03/2009
Advertisements

Make a Comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Αρέσει σε %d bloggers: