Ομοιότητες και διαφορές της σημερινής κρίσης με τη Μεγάλη Υφεση

Posted on Μαρτίου 21, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση | Ετικέτες: |

  • Ζούμε στη σκιά της Μεγάλης Υφεσης. Η απαισιοδοξία των Αμερικανών δεν απορρέει μόνον από την εκτίναξη της ανεργίας στο 8,1% ή από το ότι μετά τα μέσα του 2007 εξανεμίσθηκαν 13 τρισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας και αξίας ακινήτων. Υπάρχει στην ατμόσφαιρα μία διάχυτη αγωνία ότι βυθιζόμαστε σε μία δίνη από την οποία δύσκολα θα ξεφύγουμε.
  • Το μοναδικό σημείο αναφοράς γι’ αυτό που ζούμε σήμερα είναι η μετά κραχ εποχή, γνωστή ως Μεγάλη Υφεση. Σύμφωνα με τη Χριστίνα Ρόμερ, επικεφαλής των Οικονομικών Συμβούλων του προέδρου Ομπάμα δεν υπάρχει σύγκριση με εκείνη την εποχή. Το 1933, η ανεργία κορυφώθηκε στο 25%, ενώ το ΑΕΠ είχε συρρικνωθεί κατά 25% από τα επίπεδα του 1929. Μέχρι στιγμής, η αμερικανική οικονομία συρρικνώνεται μόλις 2%. Είναι, άλλωστε, γεγονός ότι τα επιδόματα ανεργίας δεν υπήρχαν πριν από το 1935. Η κ. Ρόμερ τονίζει πως σήμερα 32 εκατ. Αμερικανοί λαμβάνουν κουπόνια για τρόφιμα και 49 εκατ. έχουν φθηνή ιατροφαρμακευτική κρατική περίθαλψη. Τα προγράμματα αυτά δεν υπήρχαν τότε.
  • Ηταν, άλλωστε, πιο άμεση η αντίδραση της κυβέρνησης. Παρά τα κοινωνικά προγράμματα, που αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του ’30 στο πλαίσιο του New Deal, τη δεκαετία του ’30 δεν αξιοποιήθηκε επαρκώς η δημοσιονομική πολιτική. Οπως επισημαίνει η κ. Ρόμερ, είναι ενδεικτικό ότι το δημόσιο έλλειμμα αυξήθηκε τότε ελάχιστα από 4,5% το 1933, σε 5,9% το 1934. Φέτος, αναμένεται να φτάσει στο 12,3% του ΑΕΠ από το 3,2% του περασμένου έτους εξ αιτίας του δαπανηρότατου προγράμματος σταθεροποίησης της κυβέρνησης Ομπάμα. Παράλληλα, έχουν σχεδόν μηδενιστεί τα επιτόκια δανεισμού από τη Fed, ενώ χορηγούνται απευθείας δάνεια σε αγορές τις οποίες εγκατέλειψαν ιδιώτες θεσμικοί επενδυτές, όπως η αγορά κατοικίας.
  • Τα επιθετικά αυτά μέτρα θα πρέπει να ενεργοποιήσουν κάποιους μηχανισμούς ανάκαμψης. Η αύξηση της ζήτησης θα αρχίσει να αυξάνει και την καταναλωτική δαπάνη. Η αποπληρωμή ή η αναδιάρθρωση των χρεών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αύξηση της καταναλωτικής δαπάνης, τα αποθέματα προϊόντων θα μειωθούν και θα ξαναρχίσει να λειτουργεί η παραγωγική μηχανή. Είναι, λοιπόν, υπερβολική η αναλογία με τη Μεγάλη Υφεση του ’30; Δεν είναι βέβαιο. Ακόμη και όσοι ειδικοί σε θέματα της Μεγάλης Υφεσης απέκλειαν αρχικά μια επανάληψη της ίδιας κρίσης, δεν είναι πια βέβαιοι. Ο Μπάρι Αϊχενγκρίν, του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, αναφέρει ότι «δυστυχώς οι εξελίξεις -του τότε και του σήμερα- αποκαλύπτονται ολοένα και πιο όμοιες μέρα τη μέρα… Δεν πίστευα ότι θα το έλεγα ποτέ!». Ο Γκάρι Ρίτσαρσον του πανεπιστημίου Ερβάιν, τονίζει ότι «πρόκειται για την πρώτη οικονομική συρρίκνωση μετά τη δεκαετία του ’30 που μοιάζει με τη δεκαετία του ’30»! Κοινό σημείο, η παγκόσμια κλίμακα. Τη δεκαετία του ’30 ήταν ο «χρυσούς κανών» που μετάγγισε την ύφεση από οικονομία σε οικονομία. Σήμερα, ευθύνονται οι επενδυτές και οι τράπεζες. Οι επιπτώσεις είναι παρόμοιες με κυρίαρχη το πάγωμα του δανεισμού. Δεν γνωρίζουμε πότε θα τελειώσει. Γνωρίζουμε όμως ότι η ψυχολογία που επικρατεί την επιδεινώνει. Σήμερα, όπως και τότε, καταναλωτές και επιχειρηματίες φυλάνε το ρευστό τους ως κόρην οφθαλμού… Αυτό σημαίνει ότι ελπίζουν μεν για τα καλύτερα, προετοιμάζονται δε για τα χειρότερα…
  • Tου Robert J. Samuelson, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 20/03/2009
Advertisements

Make a Comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Αρέσει σε %d bloggers: