Το νέα, καθημερινά πρόσωπα της βίας

Posted on Απρίλιος 4, 2009. Filed under: Βία, Κοινωνία |

  • Μπορεί να ήταν αναμενόμενα στην Ελλάδα λόγω της συγκυρίας, αλλά πάτησαν γερά σε βάσεις οι οποίες προϋπήρχαν

Κανείς δεν το περίμενε. Και όμως στη μικρή αλλά ιδιαίτερα ανθηρή πόλη του Ρεθύμνου άρχισαν ήδη να γράφονται συνθήματα εναντίον των οικονομικών μεταναστών. Τα απόνερα της κρίσης που έφθασαν στο Κρητικό Πέλαγος βρήκαν πολλούς απροετοίμαστους. Το τουριστικό θαύμα έδωσε διέξοδο στην οικοδομική δραστηριότητα και η προσφορά φθηνής εργατικής δύναμης από τους μετανάστες μεγιστοποίησε τα κέρδη.

Αλλά με την κρίση τα πράγματα άλλαξαν. Τη Δευτέρα ξυλοκοπήθηκε άγρια φοιτητής που είχε δραστηριοποιηθεί κατά εκείνων που ζητούν με συνθήματα να φύγουν οι μετανάστες.

Τα παιδιά του 1ου Δημοτικού Σχολείου στο Ρέθυμνο εισπράττουν αυτή τη βία ως καθημερινότητα. Γιατί; Επειδή είναι το σχολείο με τον μεγαλύτερο αριθμό αλλοδαπών μαθητών. Πώς; Στους τοίχους του σχολείου, τα συνθήματα αλληλεγγύης σβήνονται καθημερινά από συνθήματα μίσους και τανάπαλιν.

«Πρωτόγνωρα πράγματα» τα χαρακτήρισε η τοπική κοινωνία. Είναι; Το καθημερινό πρόσωπο της βίας, το οποίο όλοι συναντάμε πλέον στις πόλεις μας, φαίνεται καινούργιο. Είναι;

Μια πρώτη παρατήρηση έχει να κάνει με τη διεθνή συγκυρία: Ενα μεγάλο κομμάτι αυτής της καθημερινής βίας που αφορά κυρίως τους οικονομικούς μετανάστες και τους πρόσφυγες δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Καταγράφεται (έστω με πολλές διαφοροποιήσεις) σε όλες τις χώρες υποδοχής. Αλλά και πάλι, περιστατικά πρωτοφανούς βιαιότητας στην Ελλάδα δεν έχουν καταγραφεί τουλάχιστον τον τελευταίο χρόνο σε άλλες χώρες. Η υπόθεση της Κωνσταντίνας Κούνεβα θέτει τις δύο διαφορές: Ο συνδυασμός της βιαιότητας με την οποία άλλαξε η ζωή της και της ακινησίας (έως απάθειας) της ΕΛ. ΑΣ. δεν έχει παρατηρηθεί σε άλλη δημοκρατική χώρα. Και αν παρατηρήθηκε, δεν πέρασε χωρίς να καταλογιστούν ευθύνες.

Η δεύτερη παρατήρηση έχει να κάνει με ένα άλλο κομμάτι της βίας. Που άλλοι τη χαρακτηρίζουν ως «πολιτική», δηλαδή ως αντίδραση στα αδιέξοδα της δημοκρατίας, και άλλοι ως «ποινική», δηλαδή ως καθαρά παραβατική συμπεριφορά. Προφανώς όλες οι παραβατικές συμπεριφορές έχουν κοινωνικά αίτια, αλλά αυτό -εκτιμούν- δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει λόγου χάρη την παραβατικότητα εντός ΑΕΙ ως «πολιτική». Αυτό το κομμάτι βίας, επίσης, δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό. Αλλά και μόνο η πρωτοφανής ένταση των τελευταίων μηνών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα επέτρεπε τέτοιον προσδιορισμό.

Η τρίτη παρατήρηση αφορά ένα συγκεκριμένο περιβάλλον πάνω στο οποίο εκδηλώνεται αυτή η νέα καθημερινή βία. Και έχει να κάνει με την «αόρατη» συσσώρευση βίας στην ελληνική κοινωνία που πηγάζει από την καθημερινότητα.

  • Διαφορετική διαχείριση

Οσοι έχουν ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη, θα έχουν ίσως παρατηρήσει ότι η καθημερινή διαχείριση παραδείγματος χάρη του κυκλοφοριακού από τους «πάσχοντες» είναι πολύ διαφορετική από ό, τι στην Αθήνα. Εν αντιθέσει με τις συνήθεις βρισιές και τα μικροεπεισόδια μεταξύ οδηγών ή τα διαρκή κορναρίσματα, στην Πόλη η διαχείριση είναι πολύ πιο ήπια. «Η βρισιά δεν είναι εύκολη στους Τούρκους -έλεγε μια φίλη που ζει χρόνια εκεί- διότι ξέρουν ότι αν για παράδειγμα κάποιος βρίσει τη μάνα κάποιου άλλου, τότε η συνέχεια δεν θα είναι βρισιές αλλά άγρια συμπλοκή».

Πολλές κοινωνίες ασκούνται σε αυτό που ορίζεται ως «οικονομία της βίας». Αλλά όχι και η ελληνική. Ας το καλοσκεφτούμε: Σε ποια χώρα ο κανόνας της πολιτικής αντιπαράθεσης είναι οι φωνές; Σε ποια χώρα οι σύμβουλοι επικονωνίας των πολιτικών περιλαμβάνουν στα μαθήματα τον τρόπο που οι φωνές του ενός θα υπερισχύσουν του άλλου; Σε ποιο (σοβαρό) τηλεοπτικό δίκτυο της Ευρώπης ή της Αμερικής ο διάλογος γίνεται με τη βία της δυνατότερης φωνής ή με τη βία που ασκείται από την έλλειψη επιχειρημάτων στον τηλεθεατή;

Και, τέλος, το πλέον ανησυχητικό είναι ότι όσο πληθαίνουν τα κρούσματα βίας στην Ελλάδα τόσο περισσότεροι γίνονται και οι υπερασπιστές της. Από όλες τις πλευρές. Ολο και περισσότεροι θα συνηγορήσουν (έστω και έμμεσα) υπέρ της βίας κατά των οικονομικών μεταναστών, όλο και περισσότεροι δείχνουν να αντιλαμβάνονται τη βία ως συνέχεια της πολιτικής.

Το νέο πρόσωπο της βίας μπορεί να ήταν αναμενόμενο στην Ελλάδα, λόγω της συγκυρίας, αλλά βρήκε και πάτησε γερά πάνω σε ένα υπόστρωμα καθημερινής βίας που ήταν μέχρι σήμερα κάτω από το χαλάκι. Η αποδοχή αυτής της «παραδοσιακής βίας», εκφράζονται φόβοι, θα αποδειχθεί το χειρότερο εμπόδιο στην αντιμετώπιση των νέων μορφών της.

  • Του Τακη Kαμπυλη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 04/04/2009
Advertisements

Make a Comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Αρέσει σε %d bloggers: