Archive for Μαΐου 2009

Σελίδες και ζωές τσαλακωμένες

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Διαδηλώσεις, Ευρωπαϊκή Ενωση, Ευρωεκλογές, Ελλάδα, Μετανάστες, Πόλη, Πολιτική | Ετικέτες: |

  • Tης Mαριαννας Tζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Hπιο το προεκλογικό κλίμα, χωρίς γαλάζια και πράσινα καφενεία, αλλά με νέου τύπου εντάσεις να κυοφορούνται ή και να υποδαυλίζονται. Για πρώτη φορά μετανάστες διαδήλωσαν στην Αθήνα χωρίς να γυρεύουν εργασία ή τη νομιμοποίησή τους, αλλά διαμαρτυρόμενοι για το σχισμένο Κοράνι. Δεν ήταν ένας μίνι Δεκέμβρης στην καρδιά της άνοιξης, δεν σημειώθηκαν εμπρησμοί, δεν απειλήθηκαν ζωές και κτίρια. Μικρές ήταν οι καταστροφές σε αυτοκίνητα, ενώ θύματα έπεσαν κάποια περίπτερα από όπου οι διαδηλωτές έκλεψαν σοκολάτες και παγωτά τα οποία «έφαγαν επί τόπου». Ομως η οργή ήταν εκεί και ίσως εκδηλωθεί ξανά με άλλες αφορμές. Μια οργή που δεν την υποκινούν μόνο οι σχισμένες σελίδες, αλλά κυρίως οι ματαιωμένες ελπίδες, η τσαλακωμένη ζωή των φτωχών ξένων που ζουν στον τόπο μας, μια οργή που δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη στον δημοκρατικό πολιτικό αγώνα αλλά μπορεί να θρέψει τόσο τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό όσο και τον εγχώριο ρατσισμό.

«Νεαροί μουσουλμάνοι». Για πρώτη φορά οι μετανάστες απέκτησαν ηλικιακό προσδιορισμό. Συνήθως λέμε οι «ξένοι», οι «μαύροι», οι «Κούρδοι», οι «Αφγανοί», αλλά σπάνια οι «νέοι», μολονότι η νεότητα είναι το κοινό χαρακτηριστικό τους. Πρέπει να είσαι νέος για να αντέξεις το ταξίδι με τα σαπιοκάραβα, την πολυήμερη πεζοπορία, την πείνα και τις κακουχίες. Πρέπει να είσαι νέος για να ζεις σαν αγρίμι της πόλης, στις πολυώροφες αποθήκες ψυχών στο παλιό Εφετείο και τις γερασμένες πολυκατοικίες του κέντρου ανάμεσα σε ανοιχτές αποχετεύσεις, ποντίκια και κατσαρίδες. Και να αναλογιστεί κανείς ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1830 το ρυμοτομικό σχέδιο του Κλεάνθη για την Αθήνα προέβλεπε να διαμορφωθεί κοντά στη σημερινή «σκοτεινή» πλευρά της πόλης ο «Κήπος του Λαού», ένα άλσος 44 στρεμμάτων με δέντρα, πλατείες, θέατρο και καταστήματα. Ο «Κήπος» έμεινε στα χαρτιά, αφού στην περιοχή χαράχτηκαν και χτίστηκαν οικοδομικά τετράγωνα και τη θέση του έχει πάρει ο «Εφιάλτης του Λαού», του πολύχρωμου ξένου και του αθηναϊκού. Ωστόσο, και χωρίς «Κήπο» (του Λαού ή του Αλλάχ), η Ομόνοια ήταν κάποτε η μεγάλη φτωχομάνα, ο τόπος όπου απάγκιαζαν χωρίς φόβο οι ταπεινοί και οι καταφρονεμένοι, ό, τι ήταν η Οξφορντ Στριτ για τον Ντε Κουίνσι που το 1821 την αποχαιρετούσε χαρακτηρίζοντάς τη: «σκληρόκαρδη μητριά, εσύ που άκουγες τον στεναγμό των ορφανών και ρουφούσες το δάκρυ των παιδιών».

Κάποιοι κερδίζουν από την εξαθλίωση του ιστορικού κέντρου. Πολιτικά κερδίζουν όσοι επενδύουν στον υπαρκτό φόβο και στην ανασφάλεια των γηγενών και ξεσπούν σε κομψά ή απροκάλυπτα κηρύγματα μίσους. Υλικό κέρδος έχουν ορισμένοι ιδιοκτήτες ακινήτων που εισπράττουν ενοίκιο με το «κεφάλι». Κερδίζουν οι δουλέμποροι – μεταφορείς, κερδίζουν τα κυκλώματα της πορνείας, των ναρκωτικών και της παραοικονομίας, κερδίζουν οι μικροί και μεγάλοι εργοδότες της φτηνής και ανασφάλιστης μεταναστευτικής εργατικής δύναμης, κερδίζουν οι άγνωστοι αλλά όχι κατ’ ανάγκη ανύπαρκτοι προστάτες και μεσάζοντες, ενώ θα κερδίσουν όσοι σήμερα αγοράζουν φτηνά ακίνητα στις γκετοποιημένες ζώνες υπολογίζοντας στη μελλοντική αναβάθμισή τους και στην άνοδο των αξιών γης.

Αν ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας σημάδεψε τις αρχές της πρώτης δεκαετίας του αιώνα, ο ακήρυχτος πόλεμος κατά της μετανάστευσης ή μάλλον κατά των μεταναστών, ο οποίος προβλέπεται να κλιμακωθεί μετά τις ευρωεκλογές, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, φαίνεται ότι θα σφραγίσει το τέλος της. Αν οι παράπλευρες απώλειες στον πρώτο πόλεμο ήταν οι περιορισμοί στις ατομικές και δημοκρατικές ελευθερίες, οι απώλειες στον δεύτερο ίσως να είναι πολύ βαρύτερες.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Στο μυαλό του Ελληνα πολιτικού

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Πολιτικό σύστημα, Πολιτική |

  • Tης Μαριας Κατσουνακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Γεμάτοι εικόνες και σκέψεις επιστρέψαμε στην πραγματικότητα όσοι παρακολουθήσαμε το δίωρο διάλειμμα της τηλεμαχίας την περασμένη Πέμπτη: ο κ. Καρατζαφέρης φαντάστηκε «το ΛΑΟΣ πάνω σε ράγες να ταξιδεύει τον Ελληνα πολίτη». Ο κ. Παπανδρέου ταύτισε τη «νίκη του ΠΑΣΟΚ με νίκη ελπίδας» και όλοι «είδαμε» τον ήλιο να ανατέλλει, ο κ. Καραμανλής μας προέτρεψε να «τρέξουμε στη νέα εποχή χωρίς βάρη». Μέσα στην κατήφεια και την απροσδιοριστία της εποχής αναπήδησαν σκηνές από μια ζωή εύχαρι, ανέφελη, απρόσκοπτη. Τι πιο ευχάριστο από το να ταξιδεύει κανείς πάνω σε ράγες ή να σπεύδει να συναντήσει το μέλλον, με βήμα ανάλαφρο και ταχύ, απαλλαγμένο από κάθε δυσθυμία. Μια καθημερινότητα σαν διαφημιστικό σποτ, όπου ανέμελοι άνθρωποι στροβιλίζονται ή χοροπηδούν (σε slow motion κατά προτίμηση), ύστερα από την κατανάλωση του ενδεδειγμένου προϊόντος. Βέβαια, το ειδυλλιακό λίκνισμα δεν κράτησε πολύ γιατί η κ. Παπαρήγα μας συμβούλευσε ότι «η καλύτερη άμυνα είναι η αιφνιδιαστική αντεπίθεση», οπότε για να ανταποκριθεί κανείς σε αυτήν τη γραμμή χρειάζεται διαρκής εγρήγορση και άριστη φυσική κατάσταση. Μόνο ο κ. Αλαβάνος δεν ασχολήθηκε, άμεσα τουλάχιστον, μαζί μας (τους τηλεθεατές – ψηφοφόρους). Είτε γιατί δεν είχε σχεδιάσει κάτι να μας ζητήσει είτε γιατί δεν είχε (είχαν) αποφασίσει τι ακριβώς θέλουν να μας ζητήσουν. Ελυσε την αμηχανία του ανοίγοντας μέτωπο με τον πρωθυπουργό.

Υστερα, ήρθαν οι αναλυτές και οι βουλευτές των κομμάτων για να σχολιάσουν και οι πρώτες δημοσκοπήσεις για να προκρίνουν τους δημοφιλέστερους της τηλεοπτικής αναμέτρησης και τους «κερδισμένους». Μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, ο (όποιος) αναποφάσιστος ψηφοφόρος είχε ένα, κυρίως, πρακτικό κέρδος: την υπόμνηση του κ. Καρατζαφέρη ότι η Πέμπτη 28η Μαΐου ήταν της Αναλήψεως, οπότε αν στο περιβάλλον του υπήρχε εορτάζων μπορούσε να σπεύσει, έστω και καθυστερημένα, να του ευχηθεί.

Οσοι έχουν αποφασίσει να απόσχουν από τις ευρωεκλογές της 8ης Ιουνίου μάλλον δε μετακινήθηκαν ούτε ίντσα από τη θέση τους. Οσοι, δε, ταλανίζονται από την προσφερόμενη ποικιλία των κομματικών σχηματισμών και δεν έχουν καταλήξει πού θα δώσουν την ψήφο τους, θα πρέπει -δυστυχώς- να συνεχίσουν να υφίστανται τη βάσανο για μία ακόμη εβδομάδα.

Η επόμενη του debate μέρα για τον Ελληνα τηλεθεατή δεν ήταν σε τίποτα διαφορετική από την προηγούμενη. Δεν αισθανόταν ούτε περισσότερο Ευρωπαίος ούτε λιγότερο ανήσυχος. Δεν είχε τίποτα αλλάξει: στους δρόμους, στην ασυδοσία των παρκαρισμένων αυτοκινήτων, στη συμπεριφορά συνοδοιπόρων και συνοδηγών, στην κατασπατάληση του νερού και της ενέργειας, στο «εγώ να βολευτώ και οι άλλοι ας πνιγούν» (ύψιστη, ως γνωστόν, αρχή της ελληνικής εκδοχής του ευρωπαϊκού διαφωτισμού), στα ποσοστά της ανεργίας, στις ανεξέλεγκτες αυξήσεις των τροφίμων… Βέβαια, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ούτε η καθημερινότητα του Γάλλου, του Αγγλου, του Γερμανού ή του Ολλανδού πολίτη βελτιώνεται ραγδαία μία εβδομάδα πριν από τις ευρωεκλογές. Ομως εκεί, για αντιστάθμισμα, κάποιοι παραιτούνται όταν τα σκάνδαλα θίγουν ταμεία, εξαπατούν ελεγκτικούς μηχανισμούς, σπάνε ηθικούς κώδικες, χλευάζουν αρχές και σταθερές αξίες.

Ποια εικόνα έχει άραγε το πολιτικό προσωπικό της χώρας για τους πολίτες της; Ποιες είναι οι πίσω σκέψεις του γι’ αυτόν το λαό, τον οποίο καλεί ανά τετραετία να το εκλέξει; Τον θεωρεί ευφυή, έντιμο, φιλομαθή, φιλότιμο, εργατικό, προικισμένο; Οταν απομακρυνθεί από το μπαλκόνι των εξαγγελιών ή από τους προβολείς των επίσημων δηλώσεων, ποιο είναι το αντιπροσωπευτικό δείγμα που τον συντροφεύει; Σε ποιον απευθύνεται, τι τον εμπνέει και τι τον προκαλεί; Τι θέλει να αλλάξει, γιατί και προς ποια κατεύθυνση; Εν ολίγοις: ποιο είναι το μοντέλο του «συνομιλητή» για τον Ελληνα πολιτικό;

Κατά μία άποψη, η λαϊκή βούληση υποκαθίσταται από ό, τι αποκαλείται «κοινή γνώμη», ένα ασαφές και βολικό μόρφωμα, το οποίο χρωματίζεται αναλόγως, αποκτά ή χάνει τον ιδεολογικό προσανατολισμό του, και πάλι, αναλόγως. Ο εκτός επωνυμίας μικροήρωας και ο εκτός πρυτανείων στοχαστής αποκλείονται στη δημοκρατία του Θεάματος, όπου η «κοινή γνώμη» πρωταγωνιστεί. Ο βιοπαλαιστής και ο στοχαστής, «οι πρόσφυγες του σύγχρονου κόσμου», όπως τους ονομάζει ο σκηνοθέτης και δοκιμιογράφος Βασίλης Παπαβασιλείου, «ελέγχουν με την παρουσία τους την περιρρέουσα θορυβώδη αφασία και υπαινίσσονται τη ματαιωμένη δύναμη της κοινής σκέψης και πράξης» των πολιτικών. Γι’ αυτό και τους απωθούν όπως ο διάβολος το λιβάνι.

Τη θέση τους -τη θέση του λαού δηλαδή- παίρνουν συνήθως οι κόλακες και το «περιβάλλον». Οταν ο πολιτικός αγορεύει έχει απέναντί του ένα κάτοπτρο, που αντανακλά τον διαθλασμένο εαυτό σε πολλαπλά αντίτυπα. Ολα τα άλλα -όλοι εμείς- δεν είναι παρά σκιές.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ενοχη, λοιπόν, η Ευρώπη;

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Ευρωπαϊκή Ενωση, Οικονομία |

  • Tου Γιωργου Παγουλατου*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Aς ομολογήσουμε. Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι συναρπαστική. Γράφοντας «Ε.Ε.» χάνεις αυτόματα 50% των αναγνωστών σου. Η ατζέντα της Ε. Ε. είναι ελάχιστα ηρωική. Κανείς ποτέ δεν έδωσε τη ζωή του για μονοψήφιο δείκτη πληθωρισμού, πολλώ μάλλον για έλλειμμα κάτω του 3%.

Τελευταία η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει μετατραπεί σε αγαπημένο σάκο του μποξ. Η κριτική διεκδίκηση «περισσότερης Ευρώπης» συγχωνεύεται με την απόρριψη της υπάρχουσας Ευρώπης. Φαίνεται ελάχιστη η απόσταση ανάμεσα στη φράση «θέλουμε μια άλλη Ευρώπη» και τη φράση «αυτή την Ευρώπη δεν την θέλουμε». Ομως αυτή η λεπτή απόσταση είναι ουσιώδης: χωρίζει τον διεκδικητικό ευρωπαϊσμό από τον απορριπτικό ευρωσκεπτικισμό. Ο πρώτος επικρίνει την Ε.Ε. για πράγματα που κάνει –και κυρίως που δεν κάνει. Ο δεύτερος απορρίπτει την Ε.Ε. για αυτό που είναι.

Ο χώρος της σημερινής ριζοσπαστικής αριστεράς (πλην του κάθετα απορριπτικού ΚΚΕ) εμπεριέχει και τα δύο αυτά ρεύματα. Αποτέλεσμα αυτής της σύγχυσης είναι να αρδεύεται το στρατόπεδο του αντιευρωπαϊσμού με επιχειρήματα προερχόμενα από κριτικούς ευρωπαϊστές που θέλουν όχι λιγότερη αλλά αντίθετα περισσότερη Ευρώπη. Ετσι οι ευρω-μαξιμαλιστές της «κοινωνικής Ευρώπης» καταλήγουν να τρέφουν εκείνους που επιθυμούν πάγωμα της ολοκλήρωσης και επανεθνικοποίηση των πολιτικών. Παράδειγμα; Την επομένη του απορριπτικού γαλλικού δημοψηφίσματος του 2005 για το Ευρωσύνταγμα, είδαμε τους σοσιαλιστές του Φαμπιούς, τροτσκιστές, κομμουνιστές, γκωλικούς υπερεθνικιστές και ακροδεξιούς Λεπενιστές, όλους να πανηγυρίζουν την κοινή τους επιτυχία! Εν ονόματι της καταδίκης της αγοράς, η ριζοσπαστική αριστερά θανάτωσε το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Ακύρωσε την πολιτική Ευρώπη, και μας άφησε με σκέτη την αγορά. Σπουδαία επιτυχία…

Η ριζοσπαστική αριστερά καταφέρεται εναντίον της «Ευρώπης των λογιστών»: «Αγωνιά μήπως το έλλειμμα ξεπεράσει το 3% ενώ η Αμερική του Ομπάμα δεν διστάζει να ανεβάσει το δικό της στο 12%. Το Σύμφωνο Σταθερότητας πρέπει να καταργηθεί», λέει η ριζοσπαστική κριτική. Παραβλέπει όμως ότι η στρατηγική αυτή της ΟΝΕ έχτισε εκ του μηδενός ένα ισχυρό παγκόσμιο νόμισμα, πραγματικό καταφύγιο στην καταιγίδα για 16 ευρωπαϊκές οικονομίες. Η κρίση δικαίωσε το ευρώ. Γι’ αυτό στον προθάλαμο συντελείται συνωστισμός.

Σε μια Ευρωζώνη 16 διαφορετικών και εν πολλοίς ανεξάρτητων εθνικών οικονομιών, το Σύμφωνο Σταθερότητας είναι πυλώνας (αναγκαίος αν και όχι επαρκής) του ισχυρού νομίσματος. Αλλωστε επιτρέπει αρκετή ευελιξία στην ύφεση. (Το έλλειμμά μας ξεπερνά το 5% –χωρίς ακόμα κυρώσεις). Ναι, η Αμερική μπορεί να χρηματοδοτεί τεράστια ελλείμματα, έχοντας το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και τα ασφαλέστερα κρατικά χρεόγραφα στον κόσμο –και μια κυβέρνηση από πίσω. Η Ευρώπη δεν έχει ακόμα τίποτα από αυτά. Δεν έχει ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και δεν μπορεί να δανείζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Γι’ αυτό χρειάζεται το Σύμφωνο Σταθερότητας. Πολλά επίσης ειπώθηκαν για τον ανάλγητο κ. Αλμούνια. Ομως δεν χρειαζόμαστε αυτόν για να μάθουμε ότι (με το χρέος να καλπάζει στο 100%) η δημοσιονομική μας κατάσταση δεν είναι διατηρήσιμη.

Επειτα έρχεται η κριτική στην «Ευρώπη των πολυεθνικών». Πράγματι, η Ευρωπαϊκή διαπραγματευτική δύναμη των μεγάλων επιχειρήσεων ξεπερνά τα συνδικάτα. Ομως τα συνδικάτα παραμένουν ισχυρά σε εθνικό επίπεδο –και η κοινωνική πολιτική παραμένει εθνική. Η αριστερή κριτική αγνοεί ακόμα μια πραγματικότητα: στην Ευρώπη η οικονομία οδηγούσε πάντοτε την πολιτική, και η ολοκλήρωση των αγορών τραβάει την πολιτική ολοκλήρωση. Χωρίς ενιαία αγορά δεν θα είχαμε τις πολιτικές συνοχής, ούτε τις όποιες κοινωνικές ρυθμίσεις. Ούτε το ευρώ, που μας φέρνει κοντύτερα στην πολιτική ένωση. Η περίφημη «κοινωνική Ευρώπη» πράγματι υπολείπεται. Ας ξεκαθαρίσουμε όμως ένα πράγμα. Μπορούμε να χρεώσουμε στην Ευρωπαϊκή Ενωση αποτυχία στις αρμοδιότητες και πολιτικές που ασκεί, αλλά όχι και σε κείνες που δεν διαθέτει. Και η κοινωνική πολιτική παραμένει στα χέρια των κρατών-μελών. Εν μέρει ευλόγως: διαφορετικοί οι «εθνικοί καπιταλισμοί», διαφορετικές και οι προτιμήσεις κοινωνικής πολιτικής. Και εκεί, όπως κι αλλού, η Ευρώπη δεν έχει 27 επιβάτες. Εχει 27 οδηγούς.

Γι’ αυτό ενίοτε το δρομολόγιο βγαίνει λάθος. Στο χρηματοπιστωτικό τομέα, για παράδειγμα, η πολιτική της Επιτροπής στηρίχθηκε υπέρμετρα στο αγγλοσαξονικό μοντέλο της απορρύθμισης και «αυτορρύθμισης», που οξύνει τη χρηματοοικονομική αστάθεια και την κοινωνική ανισότητα. Χρειάζεται λοιπόν περισσότερη Ευρώπη. Αλλά, σε πολλά, χρειάζεται και μια διαφορετική Ευρώπη.

* Ο κ. Γ. Παγουλάτος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το «κρίσιμο άλμα» του κ. Παπανδρέου

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: ΠΑΣΟΚ, Παπανδρέου Γιώργος, Πολιτική |

  • Toυ Σταμου Zουλα, η καθημερινη, 31/5/2009
  • Η κατηγορία των μη φανατικών και ψύχραιμων ψηφοφόρων επιβεβαιώνει προεκλογικώς (και για τρίτη φορά) την προσωπική υπεροχή του κ. Κώστα Καραμανλή έναντι του κ. Γιώργου Παπανδρέου. Το συμπέρασμα αυτό αποκόμισαν όσοι παρακολούθησαν απροκατάληπτα τόσο τις κατ’ ιδίαν συνεντεύξεις των δύο πολιτικών αρχηγών, όσο και την εμφάνισή τους στην τηλεμαχία της Πέμπτης. Τούτο προσλαμβάνει μεγαλύτερη σημασία, διότι ο αρχηγός της Ν.Δ. «μάχεται» τώρα αμυνόμενος και -συχνά- απολογούμενος, με τον αντίπαλό του επιτιθέμενο και εγκαλούντα. Εύλογα, λοιπόν, τίθεται το ερώτημα κατά πόσον η υπεροχή αυτή του σημερινού πρωθυπουργού μπορεί να επηρεάσει και το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών, που θα διεξαχθούν -το αργότερο- μετά εννέα μήνες.

Φυσικά, θα αποτελούσε παγκόσμια πρωτοτυπία ένα κόμμα να κερδίσει και τρίτη εκλογική μάχη, κυρίως απολογούμενο για τα όσα μεγαλεπήβολα επαγγέλθηκε και δεν μπόρεσε να επιτύχει στις δύο που προηγήθησαν. Εξ ίσου, όμως, πρωτοφανές θα είναι να χάσει ένα κόμμα και τρίτη- κατά σειρά- εκλογική μάχη, αντιμετωπίζοντας «τη χειρότερη κατά την τελευταία 35ετία κυβέρνηση». Επειδή τα απίθανα δεν προβλέπονται, ας σταθούμε στα πιθανά και περίπου προβλέψιμα. Η ηγετική υπεροχή του κ. Καραμανλή είναι βέβαιον ότι δεν είναι ικανή να ανατρέψει τον καταγραφόμενο υπέρ του ΠΑΣΟΚ συσχετισμό δυνάμεων. Απαιτείται μια κομματική και κυβερνητική αναγέννηση, η οποία είναι σχεδόν αδύνατον να συντελεστεί στο διάστημα που απομένει μέχρι τις εκλογές. Στηριζόμενος, όμως, στην ηγετική του ισχύ, ο αρχηγός της Ν. Δ. είναι πιθανόν να επιχειρήσει προεκλογικά την… «επανίδρυση» του κόμματός του. Δηλαδή να ανανεώσει, από σχεδόν μηδενική βάση, τους εκλογικούς συνδυασμούς της Ν. Δ., αποκλείοντας τα «αμαρτήσαντα» στελέχη του, αλλά και όσα έχουν απολέσει την έξωθεν καλή μαρτυρία. Μια τέτοια κίνηση ασφαλώς θα συλλειτουργούσε με τη διαπιστούμενη ηγετική μειονεξία του κ. Παπανδρέου, έχοντας ως αποτέλεσμα το κλείσιμο της ψαλίδας της μεταξύ των δύο κομμάτων διαφοράς και την απομάκρυνση του ενδεχομένου αυτοδυναμίας του ΠΑΣΟΚ.

Τα παραπάνω πιθανά και προβλέψιμα μπορεί να δημιουργήσουν ένα νέο πολιτικό σκηνικό, με… απρόβλεπτες εξελίξεις. Oσοι παρακολουθούν από μέσα τα πολιτικά δρώμενα γνωρίζουν πως πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ κάθε άλλο παρά συμμερίζονται την ευφορία της διαφοράς 5 ή 6 μονάδων. Αντίθετα, διατείνονται ότι με άλλον αρχηγό το κόμμα τους θα είχε προ πολλού φθάσει την υπεροχή του σε διψήφιο νούμερο. Την ίδια άποψη έχουν και σημαίνοντες εξωκομματικοί παράγοντες, οι οποίοι σαφώς θα προτιμούσαν μια άλλη ηγεσία στο ΠΑΣΟΚ. Και τούτο όχι για να προωθήσουν κάποιον «ευνοούμενό τους», αλλά κυρίως για να ανατρέψουν την ηγετική επικυριαρχία του κ. Καραμανλή, την οποία -καλώς ή κακώς- αποδίδουν σε αντίστοιχη μειονεξία του κ. Παπανδρέου.

Αντιλαμβάνεται, λοιπόν, κανείς πως ο πήχυς για τον σημερινό αρχηγό του ΠΑΣΟΚ έχει τοποθετηθεί στην επίτευξη αυτοδυναμίας. Η δυνατότητα αυτή θα δοκιμαστεί και θα κριθεί μόνον με ένα άλμα: το εκλογικό αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών. Το ΠΑΣΟΚ τουλάχιστον πρέπει να αγγίξει την αυτοδυναμία, προσβλέποντας στην επιβεβαίωσή της με μια δεύτερη αναμέτρηση, που πιθανότατα θα επακολουθήσει, έχοντας και την πριμοδότηση των επιπλέον δέκα βουλευτών του νέου εκλογικού νόμου. Σε αντίθετη περίπτωση, τα σπουδαία έπονται. Αφορούν δε πρωτίστως το ΠΑΣΟΚ και τον κ. Παπανδρέου…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Στα δίχτυα των διλημμάτων

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Εκλογές, Πολιτική, Συνθήματα |

  • Tης Τασουλας Kαραϊσκακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα; Ανευθυνότητα ή υπευθυνότητα; Λαϊκισμός ή υπευθυνότητα; Ανεύθυνες υποσχέσεις ή υπεύθυνες αποφάσεις; Αλλάζουμε ή βουλιάζουμε. «Οχι» σε όλα ή εθνική συνεννόηση; Καραμανλής ή χάος. (Εκφράστηκε τον περασμένο Οκτώβριο από τον Ευριπίδη Στυλιανίδη). Μια βροχή από διλήμματα που αντιγυρίζονται, έχουν σφραγίσει την προεκλογική πανήγυρη, δίνοντας μια άλλη διάσταση στον τελευταίο γύρο της πολιτικής φλυαρίας και της παραδοσιακής μονομαχίας.

Διότι τα παραπάνω διλήμματα δεν είναι μονάχα η επιτομή της κινδυνολογίας, αλλά και μια ακόμη έκφανση του δικομματισμού. Εξαφανίζουν από το προσκήνιο τα μικρά κόμματα. Παράλληλα, εξαλείφουν την πολιτική, δηλαδή ένα σύνολο από προβλήματα και λύσεις, προς όφελος του κοινωνικοηθικού διλήμματος. Από τους περισσότερους αντιμετωπίζονται ως λεκτικά πυροτεχνήματα που συμπυκνώνουν σ’ ένα διαζευκτικό την πλήρη αοριστολογία. Ομως δεν είναι τόσο αθώα, αφού καλλιεργούν μια υπόγεια ισχυρή διαβρωτική ψυχολογία. Κατ’ αρχήν δημιουργούν ένα δεσμό μεταξύ ψηφοφόρου και κόμματος, αποκαθιστώντας τον φθαρμένο πατερναλισμό του, γιατί δεν προσφέρουν γενικά ένα πρόγραμμα, αλλά και μια εξατομικευμένη σανίδα σωτηρίας.

Παράλογο για πολιτικά συνθήματα, που ενώ υπόσχονται μεγαλοστόμως εκείνο που αναφαίνεται δεν είναι κάποιο πολιτικό σχέδιο, αλλά ένας ηθικός εκβιασμός· δεν αποτελούν το τελευταίο σκαλοπάτι σε μια λογική κλίμακα ερωτήσεων, απλά υποδεικνύουν έναν μονόδρομο· δεν ασκείται κριτική, δεν προβάλλονται επιχειρήματα, δεν συζητούνται τα τρέχοντα προβλήματα, απλώς επιχειρείται να καταχωνιαστεί ο αντίπαλος στο σκοτάδι. Από αδυναμία, από κούραση κι απροθυμία; Το βέβαιο είναι ότι ο πολιτικός λόγος των ημερών έχει μεταφερθεί από τα προβλήματα του συνόλου στις πιρουέτες εντυπωσιασμού των υποψηφίων της εξουσίας.

Αποκαρδιωτικό αν σκεφθεί κανείς πόσα χρήματα ξοδεύονται (που αφαιρούνται από τα θυλάκια του φορολογούμενου, από το δημόσιο ελλειμματικό ταμείο) για να χαλκευτούν τα πυροτεχνικά γοητευτικά συνθήματα. Συνθήματα αρνητικά, δυσφημιστικά για τον αντίπαλο, στο πλαίσιο της γνωστής κατεδαφιστικής πολεμικής που επισύρουν ανάλογες δυσφημιστικές κατηγορίες. Ψευδοδιλήμματα που αποβαίνουν μπούμερανγκ, αφού στρέφονται ενάντια στον δημιουργό τους. Σ’ αυτό το εικονικό παιχνίδι αλληλοεξόντωσης, ο νους του εκλογέα μένει έκθετος. Διότι δεν υφίστανται ερωτήσεις και απαντήσεις σ’ ένα πεδίο χωρίς ορίζοντα. Μπροστά σε τέτοιες ερωτηματοθεσίες, το πνεύμα -κάνοντας τον γύρο των πολιτικών πραγμάτων και των πρόχειρων προσχημάτων- δεν προσκρούει σε κάποιο καθαρό νόημα, πρόταση, ζήτημα, αλλά σ’ ένα θολό κενό. Το οποίο καταλαμβάνεται από την «κασέτα» των στομφοδών ή σεμνών υποσχέσεων. Δεν επηρεάζουν τον ψηφοφόρο, αλλά ποιος νοιάζεται! Είναι πιασμένος για τα καλά στο δίχτυ. Ψηφίζει με την ψευδαίσθηση ότι εκφράζει την ελεύθερη βούλησή του, ότι εκλέγει μεταξύ των υποψηφίων τους πιο άξιους, πιο αδιάφθορους, ενώ η επιλογή έχει γίνει ήδη από την πολιτική «μηχανή», που αποκλείει από τον ίδιο τον έλεγχο των υποψηφίων… Ετσι μπορούν αυτοί να επιδίδονται στην ανταλλαγή διλημμάτων, πλάθοντας ένα προφίλ που, ανάλογα με το αν το εννοούν ή όχι, είναι περιττό ή τραγικό.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

O Aλλάχ και η οικονομία

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Ισλάμ, Οικονομία |

Σκίτσο του Ανδρεα Πετρουλακη

  • Tου Πασχου Μανδραβελη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009

Oταν οι μουσουλμάνοι έχτιζαν τη Γρανάδα, οι Eυρωπαίοι δεν έτρωγαν ακριβώς… βελανίδια, αλλά παρέμεναν το υπανάπτυκτο κομμάτι του κόσμου. Οταν οι Aραβες ανακάλυπταν την Aλγεβρα και τον Aριστοτέλη, οι βόρειοι γείτονές τους έστελναν αιρετικούς επιστήμονες στην πυρά. Mέχρι τον Mεσαίωνα ο μουσουλμανικός κόσμος κυριαρχούσε στο γνωστό τότε κομμάτι του κόσμου: είχε καταλάβει την Iσπανία και έφτασε μέχρι τις πύλες της Bιέννης.

Mε μαγιά την αρχαιοελληνική γραμματεία, από τον 7ο μ. Χ. αιώνα άνθησαν όλες οι επιστήμες. O Aλ Xάιθαμ, που γεννήθηκε στο σημερινό Iράκ το 965, έκανε πειράματα με το φως και τους φακούς, βάζοντας τα θεμέλια της σύγχρονης οπτικής. Πολύ πριν από τον Γαλιλαίο διακήρυξε πως θεμέλιο της επιστήμης πρέπει να είναι το πείραμα. O μαθηματικός και αστρονόμος Aλ Mπιρουνί γεννήθηκε στο σημερινό Oυζμπεκιστάν το 973. Εγραψε 146 βιβλία (κάπου 13.000 σελίδες) ένα από τα οποία θα μπορούσε σήμερα να χαρακτηριστεί κοινωνιολογική και γεωγραφική μελέτη της Iνδίας. O φιλόσοφος και γιατρός Iμπ Σίνα, που γεννήθηκε στην Mπουχάρα (σημερινό Oυζμπεκιστάν) το 891, έκανε την εγκυκλοπαίδεια «Oι κανόνες της ιατρικής» μνημειώδες έργο ενός εκατομμυρίου λέξεων που χρησιμοποιούνταν ως πανεπιστημιακό βιβλίο στη Δύση μέχρι τον 17ο αιώνα.

Tι συνέβη όμως και η Δύση πήρε το πάνω χέρι; Γιατί ο πολιτισμός των Aράβων έφθινε σιγά σιγά ενώ η Δύση ανέβαινε; Οταν η οικονομία παράγει μόνο τα αναγκαία προς το ζην των λαών, δεν γεννάται λόγος περί… καλών τεχνών. Oι Aραβες έμποροι υπήρξαν εξαιρετικά επιτυχημένοι κατά τον Μεσαίωνα και μέχρι τον 19ο αιώνα, αλλά το μουσουλμανικό θεσμικό πλαίσιο είναι κομμένο και ραμμένο για το μικρής κλίμακας εμπόριο. Για τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Ντιουκ Τίμουρ Κουράν ο ισλαμικός νόμος ήταν το βασικό εμπόδιο για τη μετάβαση από το μικρεμπόριο στο επόμενο βήμα: τη συγκέντρωση κεφαλαίων και τη μεγάλη επιχείρηση. Στην εργασία του «H ισλαμική εμπορική κρίση: Oι θεσμικές ρίζες της καθυστέρησης στον εκσυγχρονισμό της οικονομίας στη Mέση Aνατολή» προτείνει μια εξήγηση: ο ισλαμικός νόμος περί συνεταιρισμού και κληρονομικών δικαιωμάτων είχε ως αποτέλεσμα να μείνουν οι επιχειρήσεις της Mέσης Aνατολής μικρές, μη επιτρέποντας την ανάπτυξη των μετοχικών επιχειρήσεων.

Kατά τον Mεσαίωνα και ο ισλαμικός και ο ευρωπαϊκός νόμος απαιτούσε να διαλύεται ο συνεταιρισμός από τη στιγμή που ένας εταίρος πέθαινε ή ήταν ανίκανος να εργαστεί. Στην Eυρώπη η παράδοση ήθελε ως κληρονόμους τα άμεσα μέλη της οικογένειας του θανόντος (σύζυγο και παιδιά) με αποτέλεσμα να μη διασπάται το εταιρικό μερίδιο σε πολλά μέρη. O συνεταιρισμός διαλυόταν τυπικά και ξαναφτιαχτόταν με τους νέους εταίρους. Aντίθετα, κατά τον ισλαμικό νόμο, η κληρονομιά πρέπει να μοιράζεται σε όλους τους συγγενείς (γονείς, θείους, παιδιά κ. λπ.). Δεν υπήρχε τρόπος να περιοριστεί σε ένα ή δύο άτομα. Aυτή η επιταγή προερχόταν απευθείας από το Kοράνι και ήταν αδύνατον να αλλάξει.

Ετσι, στην Eυρώπη άρχισαν να δημιουργούνται σιγά σιγά μεγάλες επιχειρήσεις που μπόρεσαν να πιέσουν για αλλαγή του νομικού πλαισίου για να φτιαχτούν τελικά οι μεγάλες ανώνυμες επιχειρήσεις και το χρηματιστήριο, που χρηματοδότησαν την αλματώδη ανάπτυξη. Aντίθετα, στον ισλαμικό κόσμο δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν αυτοί οι θεσμοί γιατί το κληρονομικό δίκαιο περιόριζε τις εταιρείες σε μικρό μέγεθος.

Oι μεγάλες επιχειρήσεις αύξησαν την παραγωγικότητα των δυτικών κοινωνιών και σχηματικά δημιουργήθηκαν τα οικονομικά πλεονάσματα για να χρηματοδοτηθεί η πολύπλευρη ανάπτυξη. Στον ισλαμικό κόσμο τα πράγματα συνεχίζονταν χωρίς μεγάλες αλλαγές. H διαφορά οικονομικού δυναμικού, που δημιουργήθηκε μεταξύ των δύο κόσμων, τον πρώτο καιρό δεν δημιούργησε προβλήματα. Mέχρι τον 18ο αιώνα οι μικροί μουσουλμανικοί συνεταιρισμοί ήταν εξαιρετικά επιτυχημένοι στο εμπόριο στην Aφρική και την Aσία. Oι επιχειρήσεις, όμως, στη Δύση και ειδικά στη Mεγάλη Bρετανία, που μεγάλωσαν τρομακτικά σε μέγεθος, απέκτησαν πολιτική επιρροή και άρχισαν να επεκτείνονται στους χώρους που κυριαρχούσαν οι έμποροι του Iσλάμ. H σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη και φυσικά η οικονομικά πλεονασματική Δύση κυριάρχησε, τις περισσότερες φορές με βαρύτατο φόρο αίματος.

Οι θρησκευτικές μειονότητες

Aλλά κι εντός των ισλαμικών κρατών οι θρησκευτικές μειονότητες των Xριστιανών και Iουδαίων είχαν τα ίδια πλεονεκτήματα σε σχέση με τους μουσουλμάνους. Ετσι, προϊόντος του χρόνου το εμπόριο και οι επιχειρήσεις πέρασαν στα χέρια τους. Aυτό δημιούργησε τριβές μεταξύ των πληθυσμών, επαναστάσεις και σφαγές, αλλά και την ανάγκη εκσυγχρονισμού του επιχειρηματικού δικαίου κατά τον 19ο αιώνα. «Σήμερα», λέει ο καθηγητής Κουράν «το ισλαμικό κληρονομικό δίκαιο δεν βάζει εμπόδια στις μεγάλες επιχειρήσεις. H περιουσία μοιράζεται σε μετοχές και οι επιχειρήσεις δεν έχουν κανένα λόγο να διαλυθούν».

«Δεν θέλω να κατηγορήσω τον ισλαμικό νόμο. Aυτό είναι εξ ορισμού λάθος», καταλήγει ο Τίμουρ Κουράν, επισημαίνοντας ότι δεν μπορούν οι θεσμοί να κριθούν εκ των υστέρων, έχοντας δηλαδή την ιστορική εμπειρία. «Οταν θεσμοθετήθηκε το κληρονομικό δίκαιο στον ισλαμικό κόσμο του 7ου μ. X. αιώνα, οι μουσουλμάνοι δεν σκέφτονταν τις επιπτώσεις που θα είχε το δίκαιό τους στο εμπόριο 1.000 χρόνια μετά. Aναφερόταν στις ανισότητες του καιρού τους, στις κόρες τους που έμεναν χωρίς περιουσία και χωρίς δυνατότητες εργασίας. Aλλά στη διαδικασία το πρόβλημα αναδύθηκε 1.000 χρόνια μετά».

Ιnfo

– Κάρεν Αρμστρονγκ, «Ισλάμ μια σύντομη ιστορία», εκδ. Πατάκη

– Κάρεν Αρμστρονγκ, «Μωάμεθ. Μια δυτική απόπειρα κατανόησης του Ισλάμ», εκδ. Φιλίστωρ

– Dominique Urvoy, «Ισλάμ. Λέξεις – Εννοιες – Σύμβολα», εκδ. Κέδρος

– Antoine Basbous, «Ισλαμισμός μια αποτυχημένη επανάσταση;», εκδ. Παπαδήμα

– Maxim Rodison, «Ισλάμ και καπιταλισμός», εκδ. Κάλβος

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ελλειμμα ιδεολογικό

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Ιδεολογία, Καραμανλής Κώστας, Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ, Πολιτική |

  • Tου Κωστα Ιορδανιδη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • H νέα παράμετρος των Ευρωεκλογών που διεξάγονται την προσεχή Κυριακή είναι «οικολογική», καθώς το κόμμα που εκπροσωπεί αυτήν την τάση φαίνεται να εξασφαλίζει πάνω από το 8% των εκλογέων, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις. Είδος καινόν, πολιτικώς απροσδιόριστο, με ασύμβατες τοποθετήσεις σε θέματα της εξωτερικής πολιτικής εν σχέσει με τα ελλαδικώς ισχύοντα, είναι απολύτως λογικό να προκαλεί αμηχανία στους παραδοσιακούς σχηματισμούς που συγκροτούν έως τώρα το πολιτικό φάσμα της χώρας.

Θα ήταν σφάλμα, ωστόσο, να αποδοθεί η απήχηση του κόμματος αυτού στην αύξηση των «οικολογικών ευαισθησιών» του μέσου Ελληνα πολίτη, πολύ περισσότερο αφού όλα κόμματα περιλαμβάνουν στο πρόγραμμά τους θέματα προστασίας περιβάλλοντος.

Το χαρακτηριστικό του κόμματος των Οικολόγων είναι ότι αποτελούν διέξοδο διαμαρτυρίας, για παραδοσιακούς ψηφοφόρους τόσο της Νέας Δημοκρατίας όσο και του ΠΑΣΟΚ, που επέλεξαν την «αβλαβή» μεταπήδησή τους σε ένα σχηματισμό που υποτίθεται ότι είναι «απολιτικός.» Από την άποψη αυτή οι Οικολόγοι είναι το δημιούργημα μιας σταδιακής απαξιώσεως των εκπροσωπουμένων στη Βουλή κομμάτων.

Δεν ενδιαφέρει, φυσικά, το παρόν ή το μέλλον του κόμματος των Οικολόγων, δεν ενδιαφέρει ο βαθμός ιδεολογικής πολυεδρικότητος που ενδεχομένως υπάρχει στο ΠΑΣΟΚ. Τον συντηρητικό ψηφοφόρο ενδιαφέρει η ιδεολογική φυσιογνωμία της παρατάξεώς του και το έλλειμμα αυτό είναι ιδιαιτέρως εμφανές στη σημερινή συγκυρία.

Περιπλανήθηκε η Νέα Δημοκρατία επί σειράν ετών στην ερημία του «μεσαίου χώρου» και ανεδείχθη ο ΛΑΟΣ, από τους δυσαρεστημένους συντηρητικούς, με αποτέλεσμα να μειωθεί η παραδοσιακή δύναμη της παρατάξεως κατά τέσσερις ή πέντε μονάδες.

Η «φιλελεύθερη» ομάς της Ν.Δ., δυσανάλογα θορυβώδης, απέτυχε να συγκρατήσει τους καιροσκόπους του μεσαίου χώρου, που έλκονται από το ΠΑΣΟΚ, καθώς αυξάνεται η ισχύς του στις δημοσκοπήσεις.

Με την εμφάνιση των Οικολόγων, κάποιοι από τους παραδοσιακούς συντηρητικούς ψηφοφόρους, που από αυξημένο αίσθημα νομιμοφροσύνης δεν μεταπήδησαν στον ΛΑΟΣ ούτε ήταν δυνατόν ποτέ να καταφύγουν στο ΠΑΣΟΚ, σπεύδουν να ενισχύσουν με την ψήφο τους το νέο αυτό κόμμα.

Αλλά όταν ένα κόμμα αποφασίζει να ενεργήσει δίχως σαφή ιδεολογική ταυτότητα, καθίσταται διαχειριστικό, η αγωνιστικότης των οπαδών του μειώνεται και κυρίως οι μεταπηδήσεις σε άλλες παρατάξεις γίνονται αναπόφευκτες. Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα.

Ο κ. Κώστας Καραμανλής είναι ο μόνος που μπορεί -εάν θελήσει- να δώσει στη συντηρητική παράταξη μία σαφή ιδεολογική τροπή. Κινήσεις στο επίπεδο της τακτικής μπορεί να εξασφαλίσουν εκλογικές νίκες, αλλά οδηγούν σε εξαχρείωση, δημιουργούν προϋποθέσεις διαφθοράς και αυτό συνέβη την τελευταία πενταετία.

Παρά τις φωνασκίες των εκσυγχρονιστών, το «Τέλος της Ιστορίας» δεν επήλθε ούτε έπαυσε να υφίσταται η ανάγκη κομμάτων με σαφή ιδεολογική φυσιογνωμία. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ν.Δ. σε αυτές τις εκλογές είναι μια κάποια «ομοιομορφία» της με ένα τμήμα του ΠΑΣΟΚ. Αυτός είναι ο λόγος της φυγής προς άλλες κατευθύνσεις και η δυσκολία συσπειρώσεως των παραδοσιακών της ψηφοφόρων, που είναι και το ζητούμενο σε αυτές τις εκλογές.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το Σύμφωνο Σταθερότητας

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Σύμφωνο Σταθερότητας |

  • Tου Κωστα Καλλιτση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Tο Σύμφωνο της Σταθερότητας πρέπει να καταργηθεί διότι ο περιορισμός του δημοσίου ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ είναι το πρόβλημα στην αντιμετώπιση της κρίσης – λέγεται. Αυτός ο μύθος παραγνωρίζει δύο αλήθειες. Πρώτη, ότι το Σύμφωνο παρέχει στα κράτη-μέλη την ευχέρεια να υπερβούν το 3% επί δύο συνεχόμενα έτη, άρα εμποδίζει τα διαρθρωτικά, μόνιμα ελλείμματα, δεν απαγορεύει την άσκηση αντικυκλικής πολιτικής «κεϊνσιανού» τύπου. Δεύτερη, ότι το 3% είναι το μοναδικό εν ισχύι κριτήριο του Συμφώνου – η τήρηση των άλλων δύο (δημόσιο χρέος 60% του ΑΕΠ και πληθωρισμός 2%) επαφίεται πρακτικά στη διακριτική ευχέρεια των κρατών της Ευρωζώνης. Αν το 3% καταργηθεί και ξεχειλώσουν δημοσιονομικά οι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, νομισματική πολιτική απλώς δεν μπορεί να ασκηθεί, το ευρώ δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια του – με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Η κατάργηση του Συμφώνου εμφανίζεται (και) ως «αριστερή» αλλά οδηγεί ευθέως στην κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού, αφού οι αγορές ελεύθερες από το Σύμφωνο θα προσαρμόζουν με τον δικό τους βίαιο τρόπο τα ελλείμματα και άλλες δημοσιονομικές ανισορροπίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Σύμφωνο δεν μπορεί να αλλάξει. Σε αντίθεση με τα συνήθως λεγόμενα (δεύτερος μύθος…) η αλλαγή του δεν προϋποθέτει αναθεώρηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ αλλά, μόνο, αλλαγή δύο κανονισμών (που ορίζουν ως σημεία αναφοράς το «3%» και το «60%») και ενός ψηφίσματος της Ευρωβουλής. Οι κανονισμοί και το ψήφισμα άλλαξαν το 2005 – για χάρη της Γερμανίας και της Γαλλίας. Αλλαγή στην κατεύθυνση ενίσχυσης του αναπτυξιακού χαρακτήρα του Συμφώνου θα ήταν η προσθήκη δεικτών που θα συνεκτιμούνται με το «3%» και το «60%». Δεικτών που θα συνεκτιμούνται θετικά (θα ελαφρύνουν τη θέση…) όποιου υπερβαίνει το 3% (π.χ. ποσοστό δαπανών για Παιδεία, για Ερευνα) και άλλων που θα συνεκτιμούνται αρνητικά (π.χ. ποσοστό δαπανών για το ασφαλιστικό σύστημα).

Αλλο είναι να υπερβείς το 3% λόγω επενδύσεων (που θα αποδώσουν κέρδος αύριο…) και τελείως διαφορετικό να το υπερβαίνεις λόγω σπατάλης – όπερ συμβαίνει στην Ελλάδα.

Σε μέσο ετήσιο όρο, κάθε χρόνο μετά το 2004, το ΑΕΠ αυξανόταν 16 δισ. ευρώ, το δημόσιο χρέος 12 και το ιδιωτικό χρέος 27 δισ. ευρώ, το δημόσιο έλλειμμα άγγιζε τα 10 δισ. και η μαύρη τρύπα στις εξωτερικές συναλλαγές μεγάλωνε 5 δισ. ευρώ. Το 2008, ιδιώτες και κράτος φθάσαμε να χρωστάμε δύο φορές το ΑΕΠ ενός έτους. Το κράτος αδιάφορο, φροντίζει τους «πελάτες» του: Φέτος θα ξοδέψει 15 και το επόμενο έτος 18 δισ. ευρώ περισσότερα απ’ όσα θα εισπράξει – εκτιμά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οι ανισότητες διευρύνονται, λέει η Τράπεζα της Ελλάδος. Η παραγωγική βάση αποδυναμώνεται, δείχνει το ισοζύγιο πληρωμών. Ο πρωθυπουργός είπε την Πέμπτη ότι το κράτος καθυστερεί πληρωμές επειδή δεν έχει λεφτά. Εχουμε χρεοκοπήσει, απλά δεν το φωνάζουμε.

Οταν, λοιπόν, ακούω ότι το πρόβλημα είναι ο «βαρύς ζυγός» του Συμφώνου Σταθερότητας, σκέπτομαι ότι αυτός είναι ο χειρότερος μύθος, γιατί τείνει να εξαγνίζει το σπάταλο καθεστώς της πατρωνίας, της διαφθοράς και της διαπλοκής. Ευτυχώς, είμαστε υποχρεωμένοι να σεβαστούμε το Σύμφωνο. Ετσι, θα υποχρεωθούμε, σύντομα, να συζητήσουμε την κατανομή των δαπανών. Δηλαδή, να ασχοληθούμε με την πολιτική.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( 1 so far )

Η επικίνδυνη απαξίωση των πολιτικών

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Πολιτικό σύστημα, Πολιτική, Πολιτική ευθύνη |

  • Tου Νικου Κωνστανταρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Στη Βρετανία τις τελευταίες εβδομάδες πολίτες κυνηγούν βουλευτές στον δρόμο, φωνάζοντας «είστε βρωμιάρηδες». Αλλοι τους στέλνουν απειλητικά μηνύματα· πολλοί λένε ότι θα ψηφίσουν μικρά κόμματα για να τιμωρήσουν τα μεγάλα. Αποκαλύψεις για τα έξοδα δεύτερης κατοικίας των βουλευτών -τα οποία συμπεριλάμβαναν από γελοιότητες έως απάτη- έχουν προκαλέσει τέτοια οργή που πολλοί μιλούν για επανάσταση. Πανικόβλητοι, ο πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν και ο ηγέτης των Συντηρητικών, Ντέιβιντ Κάμερον, υπόσχονται ριζικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα. Ο Μάικλ Μάρτιν έγινε ό πρώτος πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων σε 300 χρόνια που εξαναγκάζεται σε παραίτηση και τουλάχιστον άλλοι δέκα βουλευτές αποσύρονται από την πολιτική. Οι Βρετανοί πολιτικοί πράγματι προκάλεσαν το κοινό αίσθημα με τον τρόπο με τον οποίοι κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν τα χρήματα των ψηφοφόρων, αλλά είναι προφανές ότι αυτή η λαϊκή οργή πρέπει να έχει βαθύτερες ρίζες.

Οσο μεγαλώνουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες μας (και κάθε ένας χωριστά) τόσο θα μεγαλώνει η οργή των πολιτών και η απαίτησή τους για λύσεις. Επειδή οι λύσεις δεν μπορούν παρά να είναι επώδυνες, θα δημιουργούνται εντάσεις συνεχώς, μαζί με ξεσπάσματα οργής, είτε για πολιτικές επιλογές είτε ως αντίδραση για τη συμπεριφορά κάποιας μερίδας της κοινωνίας. Αυτό μάλλον προκαλεί τη μαζική υστερία που βλέπουμε σήμερα στη Βρετανία και, ίσως, καταδεικνύει ότι τα πολιτικά συστήματα σήμερα έχουν φθάσει σε αδιέξοδο: όταν οι βουλευτές και οι κυβερνήσεις χάσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, πώς θα λυθούν τα προβλήματα;

Στην Ελλάδα είναι φανερό ότι οι πολιτικοί είναι αμήχανοι μπροστά στα μεγάλα προβλήματα που συσσωρεύτηκαν τα τελευταία χρόνια. Η μικρή πολιτική σκηνή και η ζωηρή πολιτική συνείδηση των πολιτών δημιουργούν μια οικειότητα ανάμεσα στους ψηφοφόρους και τους εκπροσώπούς τους. Γνωρίζουμε τους βουλευτές μας, τους αξιολογούμε άμεσα και έχουμε απαιτήσεις από αυτούς. Αλλά, όπως λένε οι Εγγλέζοι, η οικειότητα οδηγεί στην απέχθεια: ενώ οι ψηφοφόροι πιστεύουν ότι οι εκπρόσωποί τους μπορούν να κάνουν τα πάντα (αρκεί να το θέλουν), με την ίδια ευκολία πιστεύουν ότι οι πολιτικοί είναι όλοι φαύλοι ή ανίκανοι. Εχουμε δει αρκετά σκάνδαλα και κουκουλώματα, για να είναι διάχυτη η αίσθηση ότι «όλοι τα παίρνουν».

Αυτή η κατηγορία είναι υπερβολική, αλλά είναι και άκρως επικίνδυνη: από τη μια, δημιουργεί ένα κλίμα όπου και αυτός που «δεν τα παίρνει» αισθάνεται απομονωμένος (ίσως και κορόιδο ή ψώνιο) και μπορεί κάποια στιγμή να παρασυρθεί και αυτός· από την άλλη, η ατμόσφαιρα γενικευμένης σήψης κρατάει μακριά από την πολιτική ανθρώπους που θα είχαν κάτι να προσφέρουν. Το πεδίο αφήνεται είτε στις μετριότητες είτε σε χαρισματικούς (με όλους τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται).

Οι κοινωνίες μας αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα σε κάθε επίπεδο – από τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών μέχρι αυτές της οικονομικής κρίσης. Οι εντάσεις αυξάνονται εντός συνόρων και στις διπλωματικές σχέσεις χωρών, με διενέξεις για πόρους και με την αναβίωση του προστατευτισμού. Η συγκυρία απαιτεί στιβαρούς χειρισμούς. Αλλά την ίδια ώρα, είτε είναι ικανοί είτε είναι ανεπαρκείς, οι πολιτικοί είναι συνεχώς εκτεθειμένοι στην κρίση, στη χλεύη και στην οργή των πολιτών. Παλαιότερα, πριν τα ΜΜΕ και το Διαδίκτυο, οι πολιτικοί βρίσκονταν μακριά από τον λαό, χωρίς να λογοδοτούν για την κάθε τους πράξη και απραξία. Σήμερα, οι ψηφοφόροι είναι καλύτερα ενημερωμένοι και άκρως απαιτητικοί – δεν θα ανεχτούν αποφάσεις ή συμπεριφορές που δεν τους αρέσουν. Αλλά επειδή είναι επιτακτική ανάγκη να κυβερνηθεί μια κοινωνία, οι επιλογές που υπάρχουν είναι: να συμφιλιωθούμε με το σύστημα που έχουμε και ο λαός και οι πολιτικοί να προσπαθήσουν να βρουν τον δρόμο τους· να διαλυθούμε σε μια Βαβέλ από πολλά μικρά κόμματα· να επιστρέψουμε σε αυταρχικές μορφές εξουσίας· να παραδοθούμε σε μεγαλύτερους, περιφερειακούς οργανισμούς οι οποίοι θα παίρνουν τις αποφάσεις που δεν μπορούν οι πολιτικοί μας. Μπροστά σε αυτές τις επιλογές, το σημερινό σύστημα είναι η καλύτερη βάση για να αντιμετωπίσουμε το μέλλον. Αλλά πρώτα οι πολιτικοί θα πρέπει να κερδίσουν και πάλι την εμπιστοσύνη των λαών. ΄Η η δημοκρατία θα γίνει καλύτερη ή θα υποφέρουμε όλοι.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η νόσος των δυτών

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Καραμανλής Κώστας, Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ, Παπανδρέου Γιώργος, Πολιτική |

  • Tου Αλέξη Παπαχελά, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Eίναι εξαιρετικά δύσκολο να μπει κανείς στη θέση ενός πολιτικού ηγέτη την ώρα που παίρνει δύσκολες αποφάσεις. Από τις περιγραφές φίλων και γνωστών που έχουν ζήσει την απίστευτη ένταση του Μεγάρου Μαξίμου σε διαφορετικές περιόδους, αντιλαμβάνομαι πως οι ένοικοί του κινδυνεύουν σε τέτοιες οριακές στιγμές από τα συμπτώματα της «νόσου των δυτών» υπό την πίεση των διλημμάτων, των αντικρουόμενων συμφερόντων και των απρόβλεπτων καταστάσεων και μεγάλων εγωισμών που χειρίζονται κάθε μέρα. Στα «δύσκολα» είναι απολύτως προβλέψιμο πως κλείνεσαι σε έναν ασφυκτικό κλοιό «εμπίστων πλην μετρίων» από τον οποίο κρίνεις τα πάντα με βάση το τι βολεύει και τι όχι.

Ο κ. Καραμανλής μοιάζει τώρα να έχει πάρει τις αποφάσεις του. Αν η διαφορά την επόμενη Κυριακή είναι μικρότερη των 3 – 4 μονάδων, το πιθανότερο είναι να πάει σε εκλογές έως τον Οκτώβριο. Η λογική είναι απλή: η διαφορά αυτή «παλεύεται», το ΠΑΣΟΚ ενδεχομένως να ξαναμπεί σε μια περίοδο εσωστρέφειας και διενέξεων και μέχρι το φθινόπωρο δεν θα έχουν ληφθεί αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα ούτε και θα έχει ξεδιπλωθεί εντελώς ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης. Αν πάλι η διαφορά είναι μεγαλύτερη, τότε θα ακολουθηθεί η γραμμή «βλέποντας και κάνοντας». Σ’ αυτήν την εξίσωση λείπει βεβαίως ένα στοιχείο: το πότε θα πάρει η κυβέρνηση τα μέτρα που απαιτούνται για να αντιμετωπίσει το πανθομολογούμενο δημοσιονομικό αδιέξοδο της χώρας.

Ορισμένα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν πως τα μέτρα έπρεπε να έχουν ήδη ανακοινωθεί, πριν από τις ευρωεκλογές. Κατά την άποψή τους, μπορεί αυτό να οδηγούσε σε αύξηση της ψαλίδας με το ΠΑΣΟΚ, αλλά ενδεχομένως και να λειτουργούσε ευεργετικά για τη Ν. Δ. Πρώτα απ’ όλα, σε περίπτωση σημαντικής ήττας ο κ. Καραμανλής θα μπορούσε εύκολα να ισχυριστεί πως «εντάξει με τιμωρήσατε, αλλά εγώ έκανα το καθήκον μου». Θα ήταν παράλληλα μια ουσιαστική και τονωτική ένεση στο ιδεολόγημα της υστεροφημίας του που δεν μπορεί να μην τον απασχολεί. Ταυτόχρονα όμως θα έβαζε και τους κεντρώους, μετακινούμενους ψηφοφόρους σε ουσιαστικό δίλημμα. Οι ψηφοφόροι αυτοί δεν έχουν πεισθεί από τον κ. Παπανδρέου, αλλά έχουν πραγματικά βαρεθεί να ακούνε την ίδια κασέτα περί μεταρρυθμίσεων όταν συνειδητοποιούν πως όλες οι μεγάλες τομές που όντως νομοθέτησε η κυβέρνηση έχουν κυριολεκτικά μείνει στα χαρτιά, από τον νόμο για την παιδεία και τη συγχώνευση των ασφαλιστικών Ταμείων, μέχρι την πρόσφατη συγχώνευση φορέων που θα αφήσει… αθικτο το προσωπικό.

Ο κ. Καραμανλής προτίμησε την κλασική μέθοδο της εκλογικής σιγουριάς. Είναι περίεργο, γιατί η μεγάλη του δύναμη προερχόταν πάντοτε από την εικόνα που προέβαλλε πως δεν τον ενδιέφερε και πολύ η καρέκλα του πρωθυπουργού. Είναι όμως προφανές πως οι άνθρωποι που προτιμά να ακούει όταν κλείνει η πόρτα και φεύγει ο ευρύτερος κύκλος είναι οι άνθρωποι που λατρεύουν με πάθος τις καρέκλες τους και φοβούνται μην τις χάσουν.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι ακριβώς θα γίνει την επόμενη Κυριακή. Το βέβαιο είναι πως δεν εκδηλώνεται κανένα συγκλονιστικό ρεύμα υπέρ του ΠΑΣΟΚ και πως ο κ. Καραμανλής «μιλάει» πιο πολύ στον μέσο ψηφοφόρο σε σχέση με τον κ. Παπανδρέου. Από την άλλη, η δυσαρέσκεια ενός μεσαίου χώρου είναι μεγάλη και λείπει το διακύβευμα που θα κάνει κάποιον μη κομματικό ψηφοφόρο να ψηφίσει για μια ακόμη φορά την Ν. Δ. Το κρίμα είναι πως δεν μπορούμε να αποφασίσουμε με βάση πραγματικά δεδομένα. Ο ένας μας λέει πάλι «ψηφίστε με ξανά και θα δείτε πως θα αλλάξω τρόπο διακυβέρνησης» και ο άλλος έχει πεισθεί πως «όσο λιγότερο σαφής και συγκεκριμένος είναι τόσο το καλύτερο».

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...