Archive for Ιουλίου 2009

Αδύνατος ο έλεγχος των πόθεν έσχες

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: Πόθεν έσχες |

  • Η επιτροπή για τα οικονομικά των κομμάτων ομολογεί ότι δεν μπορεί να διαπιστωθεί το αληθές ή μη των δηλώσεων από τους βουλευτές

Η διακρίβωση αναποτελεσματικότητας του ελέγχου που γίνεται στα «πόθεν έσχες» των πολιτικών από την ίδια την επιτροπή που έχει επιληφθεί για το ρόλο αυτό, είναι η ευθεία ομολογία ότι ο υφιστάμενος νόμος είναι για το καλάθι των αχρήστων και επείγει ο επαναπροσδιορισμός των παραμέτρων του πολιτικού χρήματος. Η Επιτροπή Ελέγχου των Οικονομικών Κομμάτων και βουλευτών που συγκροτείται από όλα τα κόμματα και εν ενεργεία δικαστικούς, διά του προέδρου της κ. Αν. Νεράντζη με χθεσινή δήλωση ομολογεί ότι είναι δύσκολη η διακρίβωση του αληθούς περιεχομένου της δήλωσης του βουλευτή και ως εκ τούτου γίνεται δεκτό το αποτέλεσμα των ελέγχων μόνο και μόνο γιατί δεν υπάρχει καμιά καταγγελία. Για να διαφυλάξει όμως τα νώτα της Επιτροπής, συμπληρώνει ότι «η Επιτροπή επιφυλάσσεται ρητώς του δικαιώματός της προς επανέλεγχο των δηλώσεων, αν αυτό καταστεί αναγκαίο». Δηλαδή μια τρύπα στο νερό, ή απλά ο νόμος είναι διάτρητος.

Αυτό είναι κάτι που η δημοσιογραφική έρευνα το επισημαίνει κάθε χρόνο με τη δημοσιοποίηση των δηλώσεων των πολιτικών και που κατά σύστημα και πρακτική είναι απλώς μια καταγραφή των «έσχον» χωρίς το «πόθεν». Δεν ξέφυγαν από τον κανόνα και οι δηλώσεις για τη χρήση του 2007, από τις οποίες ως γενικό συμπέρασμα προκύπτει ότι κατά την εκλογική χρονιά οι βουλευτές ήταν γενικώς συγκρατημένοι, αποφεύγοντας επενδύσεις, δέσμιοι ακόμη του επαγγελματικού ασυμβιβάστου και της απαγόρευσης να «παίζουν» στο Χρηματιστήριο. Η «προέλευση των χρημάτων» σε ελάχιστες περιπτώσεις καταγράφεται και σχεδόν ποτέ δεν τεκμηριώνεται, ενώ διαπιστώνεται για μια ακόμη φορά ότι οι καπάτσοι μεγαλοβουλευτές βρίσκουν μπροστά τους τις ευκαιρίες στα Κυκλαδονήσια και στον Παρνασσό. Παράλληλα, υπάρχει προχειρότητα στις αναγραφές που ακριβώς αποδεικνύει ότι δεν γίνεται ούτε ουσιαστικός οπτικός έλεγχος από ελεγκτές. Κατά τα άλλα, επιβεβαιώνεται ότι δεν υπάρχουν άξιες λόγου αλλαγές στα εισοδήματα και στα χαρτοφυλάκια ακινήτων των περισσοτέρων.

  • Των Φ. Καλλιαγκοπουλου – Γ.Σ. Μπουρδαρα – Σπ. Καραλη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009
Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ασκήσεις λεπτών ισορροπιών στη Ν.Δ.

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: Νέα Δημοκρατία |

  • Μετά τις ρυθμίσεις με προεκλογικό «άρωμα» η κυβέρνηση επαναφέρει στο προσκήνιο την κρίση

Σε τεντωμένο σκοινί επιχειρεί να ισορροπήσει η κυβέρνηση, η οποία στην προσπάθειά της να βελτιώσει το κλίμα ανακοινώνοντας επιδοματικές πρωτοβουλίες και δράσεις με οικονομικό εκτόπισμα, βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη με τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της κεντρικής πολιτικής γραμμής της, ότι η οικονομία πιέζεται δραματικά λόγω της διεθνούς κρίσης και ως εκ τούτου απαιτούνται πρόσθετα μέτρα. Η ισορροπία γίνεται ακόμη πιο εύθραυστη λόγω των συνεχιζόμενων εσωτερικών αναταράξεων στη Ν.Δ., απ’ όπου εκτοξεύονται πυρά από και προς κάθε κατεύθυνση. Αλλοι «πυροβολούν» την κυβέρνηση ενστερνιζόμενοι την επιχειρηματολογία των γαλάζιων συνδικαλιστών και άλλοι την εγκαλούν για έλλειψη πολιτικής πυγμής, ενώ για πρώτη φορά στελέχη μιλούν ανοιχτά για επικείμενη ήττα.

Ο προβληματισμός του κυβερνητικού επιτελείου για το ενδεχόμενο να μεταδοθεί η αίσθηση οικονομικής χαλαρότητας αποτυπώθηκε στη χθεσινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, κατά την οποία ήταν εμφανής η προσπάθεια του κ. Ευ. Αντώναρου να υπενθυμίσει ότι η κρίση συνεχίζεται. Σε σχέση με τα εκλογικά σενάρια που επιμένουν, ενδιαφέρον είχε η τοποθέτηση του κ. Παυλόπουλου.

«Το να έχει ένας πολιτικός την οποιαδήποτε άποψη για τις εκλογές είναι πολύ διαφορετικό», απάντησε σε συνέντευξή του χθες στο Mega ο υπουργός Εσωτερικών Πρ. Παυλόπουλος και πρόσθεσε ότι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας, εκτός κι αν η κυβέρνηση προκληθεί από το ΠΑΣΟΚ τον Μάρτιο. Ακόμη, εμμέσως προανήγγειλε τη μονιμοποίηση των εποχικών δασοπυροσβεστών μέσω ΑΣΕΠ, αλλά με μοριοδιότηση, όπως έγινε στα ΚΕΠ.

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της Ν.Δ. επικρατεί νευρικότητα, η οποία επιτείνεται και από τα επίμονα σενάρια περί πρόωρων εκλογών το φθινόπωρο. Εντονα επικριτικός εμφανίστηκε χθες ο πρώην υπουργός Σ. Τσιτουρίδης. «Δεν θα ήθελα να φάμε το 50% του χρόνου μας με το θέμα του Προέδρου της Δημοκρατίας», σημείωσε. Ακόμη εκτίμησε ότι τα κομματικά όργανα της Ν.Δ. δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε και πρόσθεσε ότι αν είναι να καταψηφίσουν οι πολίτες τη Ν.Δ., να την καταψηφίσουν για τις πολιτικές της και όχι γιατί αδράνησε ή κρύβεται ή φοβήθηκε το κόστος».

Κατά των πρόωρων εκλογών τάχθηκε χθες και ο βουλευτής Β΄ Αθηνών Κυρ. Μητσοτάκης, που έκρινε ότι ενδεχομένως χρειάζονται αλλαγές σε πρόσωπα, ενώ παραδέχθηκε ότι η κυβέρνηση δεν έχει επιτύχει τη μείωση των δημοσίων δαπανών στον βαθμό που επιθυμούσε. Την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να απαντήσει στις αιτιάσεις των 16 γαλάζιων στελεχών έκανε ο βουλευτής Λάρισας Μάξ. Χαρακόπουλος, ενώ ο νομάρχης Θεσσαλονίκης Π. Ψωμιάδης έκανε λόγο για αλαζονεία κάποιων που οδηγούν τη Ν.Δ. σε ήττα, σε μια στιγμή που το παιχνίδι θα μπορούσε να ανατραπεί.

  • Της Ελλης Tριανταφυλλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ψυχροπολεμικό κλίμα στο ΠΑΣΟΚ

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: ΠΑΣΟΚ, Παπακωνσταντίνου Γιώργος |

Να πέσουν οι εσωκομματικοί τόνοι, μετά την ηχηρή διαφοροποίηση του κ. Ευ. Βενιζέλου στα θέματα της προεδρολογίας, των δημοσιονομικών και της νέας γρίπης επιθυμεί η Ιπποκράτους, παρότι στον κύκλο των στενών επιτελών του κ. Γ. Παπανδρέου επικρατεί έντονη δυσφορία για τη στάση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ.

Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους κορυφαία στελέχη χαρακτήριζαν «απολύτως εσφαλμένες» τις απόψεις του κ. Βενιζέλου και υπενθύμιζαν ότι προ μηνών επέμενε το ΠΑΣΟΚ να μην αναδείξει τις υποθέσεις Παυλίδη, Βατοπεδίου και Siemens. Ο κ. Βενιζέλος είναι προφανές πως εμμένει στις θέσεις του, αλλά και στην απόφαση να διατυπώνει τυχόν διαφωνίες του εντός των κομματικών οργάνων. Ετσι, πολλοί στην Ιπποκράτους κάνουν λόγο για παιχνίδι εύθραυστων ισορροπιών και «ψυχροπολεμικού κλίματος» που θα χαρακτηρίζει το ΠΑΣΟΚ μετά τη θερινή ανάπαυλα και ενώ ο χρόνος προς τις εθνικές εκλογές μετράει αντίστροφα.

Είναι ενδεικτικό ότι η χθεσινή -προγραμματισμένη- παρέμβαση του κ. Παπανδρέου στη Βουλή προσέλαβε την μορφή έμμεσης απάντησης στον κ. Βενιζέλο. Επίσης, με προσεκτικό τρόπο, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Παπακωνσταντίνου έλαβε αποστάσεις από την τοποθέτηση του πρώην υπουργού. Τέλος, τα μέλη της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής του ΠΑΣΟΚ, επρόκειτο να καταθέσουν ερώτηση προς την κυβέρνηση για το ζήτημα της νέας γρίπης, σε μια κίνηση που κατά πολλούς ερμηνεύθηκε ως μήνυμα «πολιτικής απομόνωσης» των συγκεκριμένων θέσεων του κ. Βενιζέλου. Μιλώντας χθες στη Βουλή, ο κ. Παπανδρέου εξαπέλυσε σφοδρότατη επίθεση στην κυβέρνηση και εμμέσως επαναδιατύπωσε το αίτημά του για προσφυγή στις κάλπες. Αναφερόμενος στην πορεία της οικονομίας, εξέφρασε αρνητικές προβλέψεις («τον πάτο, κατά τα φαινόμενα, δεν τον πιάσαμε ακόμα»), ενώ αναφορικά με τη νέα γρίπη, επανέλαβε τους ισχυρισμούς περί αρνητικής τακτικής εκ μέρους της κυβέρνησης.

Ο κ. Παπακωνσταντίνου σημείωσε: «Καταρχήν δεν θέλω να σχολιάσω δηλώσεις στελεχών μας». Ομως, αμέσως μετά, έσπευσε να προσθέσει πως η επίσημη θέση του ΠΑΣΟΚ είναι «απολύτως συμβατή με το Σύνταγμα, είναι μια θέση που προτάσσει το εθνικό συμφέρον και τις ανάγκες του τόπου». Ενώ κατέληξε με την πολλαπλών ερμηνειών αποστροφή ότι «είναι μια θέση διαφανής και ειλικρινής, χωρίς καμιά υποκρισία, καμιά προσχηματική λειτουργία, γιατί τελικά δίνουμε την απόφαση στο λαό».

Εν μέσω αυτού του κλίματος, αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση της κ. Αννας Διαμαντοπούλου. Σε δηλώσεις της (στο Κανάλι 1) η κ. Διαμαντοπούλου ανέφερε πως «κάθε στέλεχος που συμμετέχει σ’ ένα κομματικό όργανο μπορεί να εκφράζεται», έσπευσε να προσθέσει πως είναι «απαράδεκτο όταν εκφράζεται μία διαφωνία» να ψάχνει κανείς να βρει κίνητρα, ενώ τόνισε ότι το ΠΑΣΟΚ «χρειάζεται περισσότερη συλλογικότητα».

  • Του Κ.Π. Παπαδιοχου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ο διάφανος κόσμος

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: Ατομικά δικαιώματα |

Eκατομμύρια κάμερες να σαρώνουν δημόσιους χώρους. Εκατομμύρια κοριοί, παγιδευμένα τηλέφωνα, τσιπάκια σε ρούχα εργαζομένων, σε κάρτες απεριόριστων διαδρομών να καταγράφουν τις κινήσεις των κατόχων τους. Αρχεία με εκατομμύρια αποτυπώματα, με εκατομμύρια δείγματα DNA. Σιδηρούν κράτος, για τον απόλυτο έλεγχο των πολιτών. Το μοντέλο στο οποίο ρέπουμε.

Δεκάδες τεχνολογικά μάτια σαρώνουν τη ζωή μας και ο κόσμος μας μοιάζει διάφανος. Αν κάποιος -κρατική ή άλλη αρχή- το θελήσει, δεν υπάρχει για τον παρακολουθούμενο ούτε ιδιωτική ζωή ούτε καλά φυλαγμένο μυστικό. Εφιαλτικό.

Σαρώνει ο «ιός» της παρακολούθησης (υπόπτων, εν δυνάμει υπόπτων), όχι μόνο μεταξύ επαγγελματιών κάθε είδους, αλλά και ερασιτεχνών… Η τεχνολογία, με τις κραυγαλέες βολές της, και η έλλειψη αξιακού, ηθικού πλαισίου, μας έχουν μετατρέψει σε κοινωνία «κατασκόπων», «ματάκηδων». Ενα ασύλληπτο κουβάρι από καταγραφές της ζωής των άλλων διαπλέκεται αόρατα γύρω μας. GPS τοποθετούνται σε αυτοκίνητα εραστών, αντιζήλων, συζύγων, στο μηχανάκι του γιου, στη σάκα της κόρης, ώστε -με την πρόφαση της ασφάλειας (μην τους απαγάγουν, τους επιτεθούν, τους ληστέψουν) να ελέγχεται πού πηγαίνουν, ποιον συναντούν, τι βλέπουν, τι συζητούν. Δίπλα στις 6.500 καταγεγραμμένες κάμερες σε δρόμους, καταστήματα, σουπερμάρκετ, τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες υπάρχουν χιλιάδες άλλα «μάτια» και «αυτιά», κάντιντ κάμερες (σε μορφή μπρελόκ, στυλό, ρολογιού), συσκευές παρακολούθησης με κάρτα SIM (ενεργοποιείται όταν καλείται ο αριθμός της κάρτας), και τα «αντίδοτά» τους, συσκευές εντοπισμού κρυφών καμερών… Μια κοινωνία σε συλλογική παράκρουση, με παρεκτροπές και χόμπι που αναιρούν αρχές, δεδηλωμένες θέσεις, βεβηλώνουν την ιδιωτική ζωή, εθίζουν στην προοπτική της καθολικής κατόπτευσης και φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά στη διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής, στο τέλος της αβίαστης επικοινωνίας, στη σύγχυση, τον κυνισμό, το χάος.

Ομως οι ιδιωτικές παρακολουθήσεις, όσο νοσηρές κι αν μοιάζουν, αποτελούν «παρωνυχίδα» μπροστά στο ξέφραγο αμπέλι της χρήσης καμερών σε δημόσιους χώρους, όπως ορίζει (χωρίς όρια ή κριτήρια, χωρίς αναφορά στο ποιος θα συλλέγει, θα αποθηκεύει, θα επεξεργάζεται, θα διαβιβάζει τα δεδομένα ήχου και εικόνας, με ποιο σκοπό, υπό ποιες προϋποθέσεις και κριτήρια επικινδυνότητας) η νέα σχετική ρύθμιση, κατά τις επισημάνσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. «Η συνεχής βιντεοεπιτήρηση δημόσιων χώρων ισοδυναμεί με σύστημα αυτόματης μυστικής παρακολούθησης» συμπεραίνει η Αρχή.

Σημεία των καιρών; Σίγουρα. Αλλά και σημεία ενός κράτους μη ελέγξιμου, αυταρχικού.

Εκτός από την παροιμιώδη καταπάτηση των ατομικών ελευθεριών και τον κίνδυνο της καφκικής εμπλοκής των πολιτών σε άσχετες υποθέσεις, πολύ σοβαρές είναι οι κοινωνικές και ψυχολογικές επιδράσεις που μπορεί να επιφέρει στα μέλη μιας κοινωνίας η συνεχής παρακολούθησή τους. Οπως, η αίσθηση παραλυσίας του εγκλωβισμένου, η υποψία ενοχής χωρίς κατηγορία, η διαρκής αυτολογοκρισία, η αβουλία του μοιρολάτρη που κοιτάει το ζυγό της τύχης του να ζυγίζει ενοχοποιητικά στοιχεία…

  • Tης Τασουλας Καραϊσκακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Υπουργοί που ηγούνται ή απλώς διοικούν;

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: Πολιτική ευθύνη |

  • Του Αντωνη Mακρυδημητρη*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009

Στο ερώτημα τι είδους υπουργούς (και γενικότερα πολιτικούς) έχουμε ανάγκη στον τόπο μας και στην εποχή μας, οι απαντήσεις ποικίλλουν. Κάποιοι πολίτες θέλουν υπουργούς μιας συγκεκριμένης παράταξης και όχι της άλλης. Μερικοί προτιμούν τα πιο ώριμα και δοκιμασμένα πολιτικά στελέχη, ενώ άλλοι τους πιο νέους και τολμηρούς, τους πιο καινοτόμους. Πίσω όμως και πέρα από αυτές τις επιλογές λανθάνει το βαθύτερο και μάλλον πιο κρίσιμο ερώτημα σχετικά με τον ρόλο και τη δράση των υπουργών μας: είναι αυτοί και αναμένει κανείς από αυτούς να είναι καλοί διοικητές και διαχειριστές των πραγμάτων ή φορείς νέων ιδεών και παράγοντες αλλαγών και καινοτομίας στους τομείς ευθύνης τους;

Είναι γνωστή στη διοικητική επιστήμη η αναλυτική διάκριση ανάμεσα στους διοικητές και στους ηγέτες. Μια διάκριση που επανέρχεται στο προσκήνιο και αφορά τον ρόλο και τη δράση των κορυφαίων πολιτικών προσωπικοτήτων στη δημόσια ζωή της χώρας, των υπουργών (εν ενεργεία ή εν αναμονή). Ισως απαντήσει κανείς ότι χρειαζόμαστε και τους δύο τύπους πολιτικού: διοικητής (διαχειριστής) και ηγέτης. Ή έστω έναν κατάλληλο συνδυασμό αυτών των αρετών (της διοίκησης και της ηγεσίας) στα επιμέρους πρόσωπα, που ο πολίτης εμπιστεύεται για να χειρίζονται τα δημόσια προβλήματα και τις κρίσιμες υποθέσεις του κράτους. Οπότε το κρίσιμο ερώτημα είναι τι ακριβώς κάνει ο διοικητής (manager) υπουργός και τι ο ηγετικός πολιτικός.

Επιχειρώντας μιαν εντελώς συνοπτική αποτύπωση ενός σύνθετου προβληματισμού θα λέγαμε, εν πρώτοις, ότι ο διοικητικός υπουργός είναι στραμμένος στην επίλυση ή αντιμετώπιση των άμεσων και πρακτικών προβλημάτων στον τομέα ευθύνης του. Προκειμένου δε να το επιτύχει αυτό, συντονίζει και κατευθύνει τις ενέργειες των υφιστάμενων και λοιπών συνεργατών του στον οργανισμό, του οποίου προΐσταται.

Ισως δεν χρειάζεται, μάλιστα, κάποιο εξαιρετικό χάρισμα ή μεγαλοφυΐα για να διοικεί κανείς αποτελεσματικά και υπεύθυνα έναν δημόσιο οργανισμό, ούτε να έχει γεννηθεί με αυτό το ταλέντο. Η τέχνη αυτή διδάσκεται από την εμπειρία και τη συστηματική γνώση και εξοικείωση με το αντικείμενο. Ιδίως δε απαιτεί επιμονή, πείσμα, αφοσίωση στο καθήκον, αναλυτική ικανότητα, καλή θέληση και πνεύμα συνεργασίας, ώστε να κινητοποιούνται οι άνθρωποι στον κοινό σκοπό, να ελέγχονται σχετικά και να ενισχύονται (ενίοτε και να ψέγονται για σφάλματα ή παραλείψεις).

Θα μπορούσε να δεχθεί κανείς ότι αυτή η εικόνα του υπουργού ως αποτελεσματικού διοικητή είναι όχι μόνο απαραίτητη (όσο και σπάνια), αλλά αντιστοιχεί και στα δεδομένα της δημοκρατικής μας κουλτούρας και νοοτροπίας. Ενας κανονικός άνθρωπος ίσος ή έστω πρώτος μεταξύ άλλων αναδεικνύεται με τη δική μας επιλογή και αυτήν του πρωθυπουργού σε μια θέση εξουσίας (του υπουργού) και ασκεί με συνέπεια και αποτελεσματικότητα τα καθήκοντά του για ένα διάστημα, συνήθως σύντομο (κατά κανόνα μια τετραετία, παλαιότερα ήταν βραχύτερο).

Αρχειν και πράττειν

Το ζήτημα, ωστόσο, με τη διοικητική ή διαχειριστική αντίληψη των υπουργών είναι ότι παρά τη χρησιμότητά της ίσως δεν αρκεί για τις πολλαπλές απαιτήσεις μιας σύνθετης κοινωνίας και ενός πολιτικού συστήματος που δεν βρίσκεται απλώς στη φάση συντήρησης και αναπαραγωγής του, αλλά μάλλον δοκιμάζεται από μια κρίση αλλαγής και ριζικής μεταβολής του. Στις συνθήκες αυτές μάλλον δεν αρκεί η καλή, έστω, συντήρηση και διαχείριση του ισχύοντος και δεδομένου. Απαιτείται ο σχεδιασμός και η προώθηση του καινούργιου, εκείνου που έρχεται και όχι εκείνου που παρέρχεται.

Είναι γνωστό ότι οι οργανώσεις και μάλιστα οι ογκώδεις δημόσιοι οργανισμοί και οι υπηρεσίες με τη γραφειοκρατική λογική που διέπει τη λειτουργία τους τείνουν κατά κανόνα να προβάλλουν μιαν αντίσταση στις αλλαγές, μετατοπίζοντας το ισχύον σε δέον. Ακριβώς τότε είναι που απαιτείται το ηγετικό μοντέλο υπουργού, που να είναι σε θέση να κάμψει τη δύναμη αδράνειας της γραφειοκρατίας θέτοντάς τη σε νέα τροχιά λειτουργίας. Αντί να εγκλωβιστεί και ο ίδιος στη διαχειριστική λογική του συστήματος πρέπει να είναι σε θέση να το ρυμουλκήσει σε νέα επίπεδα και τρόπους λειτουργίας. Σε τούτο έγκειται εν τέλει και η διαφορά του ηγέτη από τον διαχειριστή. Ο πρώτος «άρχει» με τη διττή σημασία του όρου στα ελληνικά: αρχίζει κάποια πράγματα, οδηγεί και κατευθύνει τη συμπεριφορά προς αυτά και ως εκ τούτου κυβερνά. Ισως μάλιστα δεν μπορεί να υπάρξει το δεύτερο (κυβέρνηση) δίχως το πρώτο (καινοτομία). Με βάση και τη συνταγματική της θέση και αποστολή, «η κυβέρνηση καθορίζει και κατευθύνει τη γενική πολιτική της χώρας», ενώ η διοίκηση εκτελεί και εφαρμόζει την κυβερνητική πολιτική στο πλαίσιο των νόμων. Αυτός που άρχει (κυβερνά), αρχίζει, εγκαινιάζει κάτι, και εκείνος που πράττει (η διοίκηση), εκτελεί και εφαρμόζει σύμφωνα με τις εντολές του πρώτου. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι στη δημόσια πολιτική, όπως και στη ζωή, χρειαζόμαστε τόσο την αλλαγή όσο και τη σταθερότητα, τη σιγουριά. Δεδομένης όμως της δύναμης αδράνειας του ήδη γνωστού και ισχύοντος πάνω στο άγνωστο και επισφαλές καταλήγουμε συνήθως, ιδίως στα ογκώδη συστήματα της δημόσιας διοίκησης και της γραφειοκρατίας, περίπου να αναπαράγουμε και να διαιωνίζουμε τα ίδια προβλήματα και τις ίδιες (άστοχες) λύσεις σε αυτά.

«Η σκέψη, η οποία παρήγαγε το ισχύον, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μεταβολή του», έγραφε ο Einstein. Τούτο ισχύει εν πολλοίς και για τη διοίκηση και την ηγεσία στην πολιτική σφαίρα. Ισως χρειαζόμαστε, λοιπόν, μια κάπως μεγαλύτερη δοσολογία ηγετικού και ανανεωτικού στοιχείου στους υπουργικούς ρόλους και τα αξιώματα. Η ουσία της πολιτικής, έγραφε στην Ανθρώπινη Κατάσταση η Χάνα Αρεντ, είναι «το να γνωρίζει κανείς πώς να αρχίζει και πώς να κυβερνά στα σοβαρότερα προβλήματα με τη ματιά του προσηλωμένη τόσο στο επίκαιρο όσο και στο αιώνιο».

* Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το κέντρο της Αθήνας, όμηρος ολίγων διαδηλωτών

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: Αθήνα, Ανομία |

«Τι γίνεται πάλι;». Οταν είσαι οδηγός στην Αθήνα, είναι η τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου και το μποτιλιάρισμα στη λεωφόρο Συγγρού αρχίζει από το Φιξ, κάποιο λάκκο έχει η φάβα. Και ο λάκκος είναι συνήθως ένας και μοναδικός: άλλη μια διαδήλωση. Επειδή είναι προχωρημένο καλοκαίρι δεν έδωσες σημασία στον ηλεκτρονικό, ενημερωτικό πίνακα του ΥΠΕΧΩΔΕ («Πορεία – Κλειστό το κέντρο»), απολαμβάνοντας αυτό που λίγο αφελώς είχες κατασκευάσει στο μυαλό σου κι έχει να κάνει με το γνωστό στερεότυπο των άδειων δρόμων όταν οι πολλοί είναι μακριά.

Αλλά το κέντρο της Αθήνας μπορεί να κλείνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, οποιαδήποτε ημέρα του χρόνου. Αυτό πια το έχουμε χωνέψει. Χθες και προχθές ήταν οι εργαζόμενοι της Ενωμένης Κλωστοϋφαντουργίας (πρώην Ομίλου Λαναρά), ένας μικρός αριθμός πραγματικά απελπισμένων ανθρώπων οι οποίοι παραμένουν απλήρωτοι για επτά ολόκληρους μήνες. Οι εργαζόμενοι του (πρώην) Λαναρά κατέβηκαν στην Αθήνα με σκοπό να ασκήσουν πίεση στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας. Και έκαναν αυτό που έκαναν χιλιάδες συνάδελφοί τους με πολύ λιγότερο πιεστικά αιτήματα: έσπευσαν να αποκλείσουν τον δρόμο μπροστά από το υπουργείο, στην Πλατεία Συντάγματος. Εκλεισε η Σταδίου από την Τροχαία και στήθηκε το χαριτωμένο σκηνικό που υπομένουν στωικά αθώοι πολίτες τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Εισαγγελική παρέμβαση

Στα καλά καθούμενα, το κέντρο της Αθήνας μεταβάλλεται μέσα σε λίγα λεπτά στην κόλαση του Δάντη. Αυτό συνέβη την Τετάρτη, σε μικρότερο βαθμό και χθες. Το κάπως εκκεντρικό της υπόθεσης είναι ότι είχαμε την παρέμβαση του εισαγγελέα ο οποίος μετέβη στο σημείο, ζητώντας από τους εργαζόμενους να απομακρυνθούν θέτοντας θέμα παρακώλυσης συγκοινωνιών. Οι συγκεντρωμένοι επέμειναν να συναντηθούν με κάποιον ιθύνοντα του υπουργείου και προσπάθησαν να στήσουν αντίσκηνα. Το είχαν κάνει στην προηγούμενή τους κάθοδο στην πρωτεύουσα: το φαδρύ πεζοδρόμιο είχε μετατραπεί για λίγες ημέρες μέσα στον χειμώνα σε ελεύθερη κατασκήνωση. Αυτή τη φορά, η επιχείρηση «αντίσκηνα» δεν είχε αίσιο τέλος. Οι αστυνομικές δυνάμεις τους εμπόδισαν, με αποτέλεσμα δύο εργαζόμενοι συνδικαλιστές πρωτοβάθμιων σωματείων και ο εκπρόσωπος της ΓΣΕΕ να προσαχθούν στο τμήμα αλλά σύντομα αφέθησαν ελεύθεροι.

Η ΓΣΕΕ αντέδρασε με τον πιο αναμενόμενο τρόπο: «Η άσκηση βίας σε βάρος συνδικαλιστών και εργαζομένων, η προσαγωγή τους σε αστυνομικό τμήμα και η προσπάθεια καταστολής των κινητοποιήσεων των εργαζομένων ξαναζωντανεύουν στη μνήμη μας γεγονότα άλλων εποχών», διαβάζουμε στην ανακοίνωσή της, ανάμεσα σε άλλα. Θα είχε ενδιαφέρον να ακούγαμε τις απόψεις του κορυφαίου συνδικαλιστικού οργάνου της χώρας για την άσκηση βίας που υφίστανται χιλιάδες Αθηναίοι από ομάδες των 20 ή των 40 διαδηλωτών τις οποίες καλύπτουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

  • Κλίμα ανομίας

Αν οι διαδηλώσεις κοντεύουν να γίνουν κομμάτι του φολκλόρ της πόλης (σύμφωνα με στοιχεία της αστυνομίας, από τις αρχές του 2005 μέχρι τις 13 Ιουνίου του 2006 έγιναν στην Αθήνα 651 διαδηλώσεις με συμμετοχή από 50 – 200 άτομα και στις 575 από αυτές υπήρξε διακοπή της κυκλοφορίας) το ενδιαφέρον των τελευταίων συγκεντρώσεων έγκειται στην παρέμβαση του εισαγγελέα. Πρόκειται για ασυνήθιστη πρωτοβουλία μέσα σε ένα γενικό κλίμα ανομίας και αδιαφορίας. Ο εισαγγελέας δεν έκανε κάτι παράνομο. Ούτως ή άλλως παρά τις κατά καιρούς πρωτοβουλίες της κυβέρνησης εξακολουθεί να ισχύει το χουντικό διάταγμα 794 του 1971, το οποίο ορίζει τα των «συναθροίσεων». Απλά, υπό τον φόβο του πολιτικού κόστους καμία κυβέρνηση δεν τολμάει ούτε να αγγίξει το θέμα ούτε φυσικά να εφαρμόσει κάποιες από τις διατάξεις του χουντικού διατάγματος. Επομένως, μπάχαλον! Μπορεί η εισαγγελική παρέμβαση να σημαίνει κάτι περισσότερο; Πριν από λίγους μήνες ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Χρήστος Μαρκογιαννάκης είχε δηλώσει στην Επιτροπή Δημόσιας Τάξης της Βουλής «ότι δεν είναι δυνατόν 50 ή 100 διαδηλωτές να κλείνουν το κέντρο». Αυτή η αποστροφή του ερμηνεύθηκε σαν μια νέα απόπειρα της κυβέρνησης να διαχειριστεί την «καυτή πατάτα» της ρύθμισης των διαδηλώσεων. «Οδηγός»  μιας μελλοντικής πρωτοβουλίας, τα δύο σχέδια νόμου που συντάχθηκαν τα τελευταία χρόνια, με πιο πρόσφατο αυτό επί υπουργίας Βύρωνα Πολύδωρα. Εκεί προβλέπεται ανάμεσα σε άλλα ότι εφόσον ο αριθμός των διαδηλωτών δεν υπερβαίνει τα 500 άτομα θα τους ζητείται η πορεία να πραγματοποιείται σε μια μόνο λωρίδα κατά μήκος της προβλεπόμενης διαδρομής. Ακούγεται σαν το πιο φυσικό πράγμα στον κόσμο, αλλά στην Ελλάδα του 2009 μπορούμε να συζητάμε αιωνίως για το αυτονόητο.

  • Του Δημητρη Pηγοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( 1 so far )

Προκλητικοί και ατιμώρητοι!

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: Αστυνόμευση, Ασφάλεια, Οδήγηση |

Eίδα στην εθνική οδό, μετά την Ελευσίνα και με κατεύθυνση την Κόρινθο, βυτιοφόρο καυσίμων να εισέρχεται στα τούνελ της Κακιάς Σκάλας. Μπορεί να μην έχω ενημερωθεί σχετικά με τυχόν αλλαγές αλλά, απ’ ό,τι θυμάμαι, για λόγους ασφαλείας κάτι τέτοιο απαγορεύεται.

Είδα στην εθνική οδό, μετά την Κόρινθο και με κατεύθυνση την Πάτρα, μεγάλο φορτηγό να μεταφέρει τεράστιες σιδερένιες κατασκευές, «δεμένες» μόνο με ιμάντες και χωρίς η καρότσα του να είναι προστατευμένη και ασφαλής. Και θυμήθηκα το τραγικό δυστύχημα με τα τόσα αδικοχαμένα παιδιά πριν από μερικά χρόνια…

Είδα στις εθνικές οδούς (αλλά και σε πολλούς αθηναϊκούς δρόμους), αρκετούς ασυνείδητους οδηγούς: άλλοι έκαναν «ράλι» με ιλιγγιώδεις ταχύτητες και ελιγμούς από λωρίδα σε λωρίδα, που θύμιζαν καταδίωξη σε αμερικανική υπερπαραγωγή. Αλλοι είχαν παιδιά μέσα στο αυτοκίνητό τους, χωρίς να είναι δεμένα με ζώνες ασφαλείας – ορισμένοι δε κάπνιζαν κιόλας… Αλλοι, πάλι, πέταγαν από το παράθυρό τους είτε το αποτσίγαρο, είτε άλλα «άχρηστα» για εκείνους αντικείμενα, όπως άδειες σακούλες, μπουκαλάκια νερού ή κουτάκια αναψυκτικού, που σκορπίζονταν στο οδόστρωμα ανεξέλεγκτα. Για να μην μιλήσει κανείς και για οδηγούς αστικών συγκοινωνιών που οδηγούν καπνίζοντας και μιλώντας στο κινητό τηλέφωνο…

Τι ΔΕΝ είδα στις εθνικές οδούς και στους δρόμους της πρωτεύουσας; Πραγματική, ουσιαστική αστυνόμευση!

Τα κάποια, ελάχιστα περιπολικά που κυκλοφορούν με αναμμένους τους «φάρους», δίνουν την αίσθηση διακοσμητικών στοιχείων, ενώ οι σταθμευμένες μονάδες σε κάποιες εξόδους των εθνικών δρόμων -όπου, βεβαίως, υπάρχει σκιά…- φαντάζουν εντελώς άχρηστες, συγκριτικώς με τα όσα είναι αναγκαίο να γίνονται στο εθνικό οδικό δίκτυο.

Είδα στην πρωτεύουσα, το γείτονα, το θυρωρό εκείνης της πολυκατοικίας, τον ένοικο της απέναντι μονοκατοικίας, τον επιφορτισμένο με την καθαριότητα των κοινόχρηστων χώρων εκείνου του κτιρίου, να έχουν βαλθεί να… «μουλιάσουν» το πεζοδρόμιο και τις μπετονένιες αυλές με τόνους νερού, κάνοντας ατελείωτη χρήση του λάστιχου. Απαντες ανενόχλητοι και προκλητικοί.

Είδα και αμέτρητους άλλους να πετούν όπου βρίσκουν τα σκουπίδια τους -και όχι στους βρώμικους μεν πλην όμως υπαρκτούς κάδους- να σταθμεύουν στα πιο ακατάλληλα σημεία τ’ αυτοκίνητα και τις μηχανές τους. Απαντες ανενόχλητοι και προκλητικοί.

Οι εκκλήσεις – προτροπές για υιοθέτηση συμπεριφορών και συνηθειών που διέπονται από σεβασμό στο συνάνθρωπο και το περιβάλλον, έχουν αποδειχθεί κενή περιεχομένου πολυετής προσπάθεια. Ο αυστηρός, συνεχής έλεγχος και η τιμωρία, φαντάζουν επιλογή απόλυτης προτεραιότητας.

Πληρώνουμε όλοι μας, και μάλιστα ακριβά, αυτή τη χώρα που δείχνει να πορεύεται στο χρόνο, από κεκτημένη ταχύτητα και εντελώς στην τύχη. Είναι πια ανυπόφορο…

Ας κάνουμε μια νέα αρχή, έστω και τώρα: Για τις επόμενες γενιές, να συμπεριλάβουμε υποχρεωτικό, πολύωρο μάθημα στα σχολεία σχετικά με το πώς να είμαστε σωστοί πολίτες του Κόσμου.

Για όλους εμάς τους υπόλοιπους, πρωταγωνιστές της διαρκούς παραβατικής συμπεριφοράς; (Πρέπει να) Υπάρχει απλώς η Τιμωρία.

  • Του Γιωργου Σ. Μπουρδαρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ιεροί λογοκριτές…

Posted on Ιουλίου 31, 2009. Filed under: Εκκλησία, Θρησκεία, Λογοκρισία, Νέο Μουσείο Ακρόπολης |

Είναι να απορείς με την επίσημη ελληνική Εκκλησία, με τον Αρχιεπίσκοπό της και την Ιερά της Σύνοδο. Οχι τόσο για τον συντηρητισμό της, αυτός έχει τον ιστορικό του ρόλο όπως κάθε συντηρητισμός, γενικά. Οσο για την αφέλειά της να νομίζει ότι διευθετεί τα ζητήματά της ενώ ακριβώς τα αναζωπυρώνει και τα φέρνει στην επιφάνεια. Θυμηθείτε το θέμα των ταυτοτήτων, όπου μάλιστα η θέση της Εκκλησίας ήταν εξαιρετικά λαοφιλής. Δημιούργησε περισσότερα προβλήματα από όσα ήθελε να επιλύσει. Το ίδιο και με την απόπειρα της Ιεράς Συνόδου να αθωώσει μητροπολίτη τον οποίο προηγουμένως τα δικαστήρια είχαν καταδικάσει αμετάκλητα.

Ερχόμαστε στο πιο πρόσφατο παράδειγμα: Η Ιερά Σύνοδος, ασφαλώς όχι εν αγνοία του Αρχιεπισκόπου, παρενέβη και ζήτησε από τον υπουργό Πολιτισμού, τον κ. Αντ. Σαμαρά, να λογοκρίνει και να περικόψει φιλμάκι του σκηνοθέτη Γαβρά, επειδή υπαινισσόταν καταστροφές αρχαιοτήτων από τους χριστιανούς των πρώτων χριστιανικών αιώνων. Κυρίως μετά τον Μεγάλο Κωνσταντίνο (ο οποίος ως Ρωμαίος αυτοκράτορας ήταν πραγματικά μεγάλος, αλλά διόλου «άγιος»), όταν ο χριστιανισμός ανακηρύχθηκε επίσημη θρησκεία του κράτους και οι χριστιανοί σε εξουσιαστική κάστα. Αυτές οι καταστροφές και γενικά η αντιπαλότητα και η επιθετικότητα της νέας θρησκείας εναντίον της παλαιάς και του αρχαίου πολιτισμού, είναι γεγονότα ιστορικά βεβαιωμένα και έχουν ήδη μελετηθεί και διερευνηθεί οι αιτίες που τα προκάλεσαν. Με σημερινούς όρους ήταν μια σφοδρή σύγκρουση πολιτισμών στην οποία εμπλεκόταν η κοσμική εξουσία, με τα μέσα που συνήθως διαθέτει, τη βία και την καταπίεση.

Ομως, αυτή δεν είναι η μόνη πλευρά που η σύγχρονη Εκκλησία κουβαλάει στην Ιστορία της και δεν έχει το δικαίωμα ούτε μπορεί να την αποβάλει. Ηδη από τότε, από τους αιώνες του φανατισμού και της επιθετικότητας, η χριστιανική Εκκλησία, ιδιαίτερα στο ανατολικό της τμήμα, αισθάνθηκε την ανάγκη και βρήκε τρόπους να αποκαταστήσει ουσιαστικούς δεσμούς με τον αρχαίο Λόγο, που διατηρούνται ζωντανοί ώς σήμερα. Δεν είναι ίσως παράτολμο να υποστηριχθεί ότι ακριβώς αυτοί οι δεσμοί είναι που άλλοτε εξάλειψαν και άλλοτε απάλυναν τον σκληρό και ανυποχώρητο δογματισμό της εβραϊκής παράδοσης που μοιραία συνόδευε τον χριστιανισμό τους πρώτους αιώνες.

Η Ιστορία δεν είναι επιλεκτική. Κουβαλάει μέσα της και τα καλά και τα κακά. Τα τελευταία χρόνια, στη Γαλλία κυρίως, άνοιξε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, στην οποία θα μας δοθεί η ευκαιρία να αναφερθούμε εκτενέστερα. Το ερώτημα που προκύπτει από νεότερες έρευνες είναι τούτο: Είναι οι μουσουλμάνοι Αραβες που με μεταφράσεις αρχαίων κειμένων και γενικότερα με την επεξεργασία της αρχαίας γνώσης αποτέλεσαν τη γέφυρα με τη χριστιανική Δύση και τον πολιτισμό της; ΄Η μήπως είναι η αδιάπτωτη μελέτη αρχαίων κειμένων από το χριστιανικό Βυζάντιο και η συνεχής μετάγγιση γνώσης και στοχασμού προς τη Δύση, εκείνη που τελικά «μπόλιασε» την αρχαία σκέψη σ’ αυτό που σήμερα ονομάζουμε δυτικό πολιτισμό. Ιδού στάδιο λαμπρό μελέτης και έρευνας για την Εκκλησία.

Είναι ένα άλλο και πολύ σοβαρό ζήτημα, γιατί οι πολιτικοί μας, στην περίπτωσή μας ο κ. Αντ. Σαμαράς, δέχονται με τόση προθυμία να υπηρετήσουν τον σκοταδισμό, τουλάχιστον μιας μερίδας της Εκκλησίας.

  • Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οταν η προεδρολογία γίνεται συνωμοσία…

Posted on Ιουλίου 27, 2009. Filed under: Προεδρολογία |

Μήπως το θέμα της προεδρολογίας αποτελεί ανομολόγητο, έστω, πολιτικό άλλοθι και για τα δύο μεγάλα κόμματα; Το ερώτημα είναι εύλογο αν επισημάνει κανείς την κυβερνητική υπερδραστηριότητα στη θέσπιση «αντιλαϊκών» μέτρων, κατά την περίοδο αυτή, σε συνάρτηση με την αδρανή απάθεια του ΠΑΣΟΚ. Και πιο συγκεκριμένα: Η κυβέρνηση, μέσω των θερινών τμημάτων της Βουλής, προωθεί μια σειρά από κρίσιμα κοινωνικοοικονομικά θέματα, τα οποία θα ήταν πολύ δύσκολο να περάσει στην Ολομέλεια και με τους «θιγομένους» να έχουν επιστρέψει από τις παραλίες. Συνεπώς το κυβερνών κόμμα έχει κάθε συμφέρον να στραφεί η πολιτική αντιπαράθεση στην προεδρολογία, η οποία εκ των πραγμάτων αποτελεί προπέτασμα καπνού στο συντελούμενο νομοθετικό έργο. Και τότε γιατί το ΠΑΣΟΚ ανταποκρίνεται στον «αποπροσανατολισμό» αυτόν ασμένως και ομοθύμως; Πιθανότατα δεν πρόκειται για απύθμενη αφέλεια ή άγνοια της «κυβερνητικής παγίδας».

Οποιος επιμένει να παρακολουθεί τα συμβαίνοντα στη Βουλή διαπιστώνει ότι οι «θέσεις» της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως στα κρίσιμα θέματα που νομοθετούνται είναι από αόριστες έως φαύλες. (Οπως το επιχείρημα ότι με την τοποθέτηση ταμειακών μηχανών στα πρατήρια καυσίμων θίγονται μικροεπαγγελματίες.) Προφανώς η στάση αυτή του ΠΑΣΟΚ υπαγορεύεται μόνον από μικροπολιτικό καιροσκοπισμό. Τα «αντιλαϊκά μέτρα» φθείρουν ακόμη περισσότερο την κυβέρνηση, ενώ, ως απαραίτητα ή δίκαια, θα τα βρει έτοιμα και «τετελεσμένα» το ΠΑΣΟΚ, όταν γίνει κυβέρνηση. Γι’ αυτό η αντίδρασή του στα συγκεκριμένα μέτρα παραμένει ελεγχόμενη. Δεν περιλαμβάνει τον υποδαυλισμό κινητοποιήσεων των κάθε μορφής θιγομένων, ούτε, βεβαίως, τη δέσμευση ότι το ΠΑΣΟΚ θα τα καταργήσει, ως κυβέρνηση.

Για τον λόγο αυτόν το ΠΑΣΟΚ δεν συνάδει, απλώς, με τη Ν. Δ. στην προεδρολογία, αλλά και τείνει να της δώσει και τη διάσταση της πολιτικής συνωμοσίας (!). Κατάπληκτοι διαβάσαμε σε αντιπολιτευόμενη εφημερίδα, πως κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ δήλωσε τα εξής: «Ποικιλώνυμα συμφέροντα έχουν αποδυθεί σε μια τεράστια προσπάθεια, προκειμένου να διατηρηθεί στην εξουσία η κυβέρνηση Καραμανλή, με την οποία διαθέτουν ισχυρούς πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς. Πρόκειται για μια διαφανή προσπάθεια, η οποία βρίσκει απέναντί της τη λαϊκή βούληση, η οποία επιθυμεί (sic) να αλλάξει πορεία ο τόπος και να φύγει από την εξουσία η κυβέρνηση της Ν. Δ., η οποία καταστρέφει τη χώρα». (Ευτυχώς βρισκόμαστε -χρονικά και γεωπολιτικά- πολύ μακριά από την σταλινική περίοδο. Γιατί ένα τέτοιο καταγγελτικό μανιφέστο θα συνοδευόταν, ασφαλώς, από σειρά εκτελέσεων, με πρώτα θύματα τους συνταγματολόγους κ. Τσάτσο και Κασιμάτη, ως αυτουργούς, πιθανότατα δε θα ακολουθούσαν οι κ. Βενιζέλος και Λομβέρδος, ως υπόπτως σιωπήσαντες στη συνωμοσία)…

Οπως έχουμε σημειώσει από τη θέση αυτή κατ’ επανάληψιν οι εκλογές θα γίνουν, το αργότερο, τον προσεχή Μάρτιο. Για τον απλούστατο λόγο ότι δεν μπορεί να τις αποφύγει το ΠΑΣΟΚ και δεν έχει τη δυνατότητα να τις αποτρέψει η Ν.Δ. Ενα δεύτερο πολιτικό δεδομένο είναι ότι οι δύο αντίπαλοι δεν θα κριθούν ως προστάτες ή υπονομευτές του προεδρικού θεσμού. Ούτε ως σωτήρες ή ολετήρες του «εθνικού συμφέροντος». Για να μη βρεθούν, λοιπόν, προ «νέων» και δυσμενεστάτων εκπλήξεων, όπως συνέβη στις ευρωεκλογές, ας επιστρέψουν στο πραγματικό πεδίο της πολιτικής τους αντιπαραθέσεως. Στα προβλήματα της χώρας, όπως τα αντιλαμβάνεται και επώδυνα βιώνει ο Ελληνας πολίτης.

  • Tου Σταμου Zουλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 26/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Προς έναν ορισμό της κρίσης

Posted on Ιουλίου 27, 2009. Filed under: Featherstone Kevin, Κρίση, Κόμματα, Κοινωνία, Πολιτική |

  • Του Kevin Featherstone*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 26/07/2009

Ο όρος «κρίση» χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα τον τελευταίο καιρό – πολλές φορές μάλιστα και καταχρηστικά. Πριν από έξι μήνες, η Ελλάδα βρισκόταν σίγουρα σε κρίση, καθώς ήλθε αντιμέτωπη με τις χειρότερες ταραχές και διαδηλώσεις των τελευταίων ετών. Εντούτοις, παρότι τα δραματικά αυτά γεγονότα εξαφανίστηκαν από τις οθόνες μας, πολλές από τις συνθήκες που τα προκάλεσαν παραμένουν. Υπό μία έννοια, η Ελλάδα βρισκόταν σε κρίση πολύ πριν από τις ταραχές, από την οποία δεν έχει εξέλθει ακόμα και σήμερα.

Τα αίτια των ταραχών και η σημασία τους διερευνώνται σε μία πρόσφατη έκδοση του Ελληνικού Παρατηρητήριου της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE), με τίτλο «Η Επιστροφή της Πολιτικής του Δρόμου…», η οποία περιέχει τις απόψεις πλειάδας ειδικών. Το ξέσπασμα ήταν τόσο δραματικό επειδή προκλήθηκε από ένα γεγονός που αναθέρμανε πολλές καταπιεσμένες πικρίες. Και επειδή οι αποτυχίες του συστήματος ήταν τόσο πολλές, όπως άλλωστε και τα αιτήματα των εξεγερμένων, δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν από οποιαδήποτε πολιτική εξαγγελία αλλαγής.

Οι βαθύτερες καταστάσεις που οδήγησαν στις αναταραχές του περασμένου Δεκέμβρη συνεχίζουν να υπάρχουν. Οικονομικά και κοινωνικά, η Ελλάδα είναι «σχισματική». Κάποιοι ανταμείβονται, αλλά το σύστημα αποκλείει και αρνείται ευκαιρίες σε κάποιους άλλους. Δεν πρόκειται για θέμα ταξικής ανισότητας, με τη μαρξιστική έννοια. Ο διαχωρισμός είναι κλαδικός και δημογραφικός.

Τίποτα δεν σκιαγραφεί καλύτερα τις υποβόσκουσες εντάσεις από ό, τι η λειτουργία της εγχώριας αγοράς εργασίας. Εκεί βρίσκονται οι εφιάλτες που στοιχειώνουν τη μελλοντική κοινωνική συνοχή και οικονομική επιτυχία. Τα υψηλά ποσοστά ανεργίας στους νέους έχουν δημιουργήσει μια γενιά νωθρή και χωρίς τις ανταμοιβές που προσφέρει η συστηματική εργασία, κάτι που την εμποδίζει να μπει στην αγορά εργασίας αργότερα. Παράλληλα, σύμφωνα με τις στατιστικές, η Ελλάδα είναι από τις χώρες με τα μεγαλύτερα ποσοστά μακροχρόνιας ανεργίας, χωρίς αυτό να οφείλεται σε έλλειψη δεξιοτήτων από πλευράς εργατικού δυναμικού: ο αριθμός αποφοίτων ανώτερων σχολών που έρχονται αντιμέτωποι με την ανεργία είναι διπλάσιος στην Ελλάδα απ’ ό, τι στον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο. Επίσης, μία κληρονομιά διακρίσεων με βάση το φύλο βάζει την Ελλάδα στην τρίτη θέση της κατάταξης του ΟΟΣΑ, με τις χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας στις γυναίκες και με ένα από τα μικρότερα ποσοστά συμμετοχής γυναικών στην αγορά εργασίας. Για μία σειρά κοινωνικών ομάδων, υπάρχουν αξεπέραστα εμπόδια που αποτρέπουν την εισαγωγή τους στο «σύστημα».

Μία ακόμα έκθεση του LSE που πρόκειται να δημοσιευθεί σύντομα, με θέμα την ευελιξία της αγοράς εργασίας, εξηγεί το πώς το «σύστημα» στην Ελλάδα είναι τελείως κλειστό. Η μελέτη, με συγγραφείς τους Χριστόφορο Πισσαρίδη και Βασίλη Μοναστηριώτη, είναι η πρώτη που εξετάζει τις συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα, σύμφωνα με τους δείκτες μέτρησης του ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η Ελλάδα έχει την τέταρτη πιο ισχυρή νομοθεσία προστασίας των θέσεων εργασίας στα τριάντα κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ. Ετσι, πέραν του αποκλεισμού των νέων, των γυναικών και των αποφοίτων πανεπιστημίου, το σύστημα προστατεύει προνομιούχες ομάδες εργαζομένων. Σπάνια παρατηρείται τόσο έντονη αντίθεση ανάμεσα στους «εντός» του συστήματος και τους «εκτός» του συστήματος.

Παράλληλα, υπάρχουν σημαντικές ανισορροπίες ανάμεσα σε εκείνους που βρίσκονται ήδη μέσα στο σύστημα. Ο συνδικαλισμένος δημόσιος τομέας, γεμάτος μαχητικότητα για την προστασία των δικαιωμάτων του, είναι ένας τελείως διαφορετικός κόσμος από τους εργαζομένους στις χιλιάδες μικρές ιδιωτικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η αναφορά του LSE δείχνει ότι οι Ελληνες ελεύθεροι επαγγελματίες και οι εργαζόμενοι σε ιδιωτικές επιχειρήσεις δουλεύουν περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη κοινωνική ομάδα στην Ευρώπη και είναι υποχρεωμένοι να αποδεχτούν να εργάζονται υπό χειρότερες συνθήκες σε σχέση με τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους. Ούτε όμως και η απόδραση από το σύστημα είναι εύκολη: στους περισσότερους δείκτες μέτρησης κινητικότητας, η ελληνική αγορά εργασίας είναι μία από τις πιο άκαμπτες στην Ευρώπη, ενώ τα ιδιαίτερα χαμηλά επιδόματα ανεργίας δεν βοηθούν όσους αλλάζουν δουλειές και βρίσκονται σε μεσοδιάστημα.

Ομως, η έκθεση υποστηρίζει ότι στην άκαμπτη ελληνική αγορά εργασίας υπάρχουν θύλακοι ευελιξίας, όπως τα ωράρια, οι εργασιακές συνθήκες και η μαύρη οικονομία. Αυτά τα χαρακτηριστικά βοηθούν το σύστημα να επιβιώνει, χωρίς όμως να αποδίδει. Η αγορά εργασίας δεν δημιουργεί τις δουλειές που ζητούνται. Αυτό φαίνεται στα υψηλά ποσοστά ανθρώπων που αναγκάζονται να δεχτούν μειωμένο ωράριο αντί για κανονική εργασία, αλλά και στην χαμηλή αντιστοίχιση ικανοτήτων και εργασιών – και, τέλος, στη χαμηλή περιφερειακή κινητικότητα των εργαζομένων, η οποία, σύμφωνα με την έκθεση, μειώνεται ακόμη περισσότερο. Διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν δώσει υποσχέσεις για μέτρα σχεδιασμένα για να διευκολύνουν την είσοδο στην αγορά εργασίας, όμως το μέγεθος των δημοσίων δαπανών για τέτοια μέτρα είναι το χαμηλότερο στην Ευρώπη.

Οι κρίσεις άλλοτε οδηγούν σε μεταρρυθμίσεις και άλλοτε όχι. Οι ηγέτες θα πρέπει να δημιουργούν και να εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες που τους προσφέρουν. Η πιθανότητα μεταρρυθμίσεων πάντως εξαρτάται από το πώς ορίζεται μία «κρίση», καθώς από τον ορισμό εξαρτώνται και μέτρα που θα ληφθούν. Ικανότητα διακυβέρνησης σημαίνει να αντιλαμβάνεσαι ποια κρίση χρειάζεται τη δέουσα προσοχή. Η αντιμετώπιση δημοσιονομικών ανισορροπιών μπορεί να είναι ευκολότερη υπόθεση από τη δομική μεταρρύθμιση στην ελληνική οικονομία και κοινωνία. Αυτό είναι και το μάθημα που πήραμε από διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις. Η πρόκληση που έχει μπροστά της τώρα η Ελλάδα είναι να συνδυάσει μία δέσμη μακροπρόθεσμων λύσεων για την πλειάδα των κρίσεων που αντιμετωπίζει. Το κόστος της απραξίας δεν θα είναι μόνο οικονομικό, αλλά και η ενίσχυση των κοινωνικών εντάσεων και της αποξένωσης.

* Ο Kevin Featherstone είναι καθηγητής στο London School of Economics, όπου διευθύνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...