Archive for Ιανουαρίου 2010

Τρίμηνο ήταν και… πέρασε

Posted on Ιανουαρίου 11, 2010. Filed under: 100 ΜΕΡΕΣ, Παππάς Τάσος |

  • Του ΤΑΣΟΥ ΠΑΠΠΑ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2010

Οι πρώτες 100 μέρες της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ δεν μπορούμε να πούμε ότι «συγκλόνισαν την Ελλάδα» – άλλωστε και ο ίδιος ο Γ. Παπανδρέου είχε προειδοποιήσει ότι «δεν πρόκειται ν’ αλλάξουμε τη χώρα σε 100 μέρες».

Ωστόσο, με το κλείσιμο αυτού του κύκλου τα στελέχη του κόμματος δικαιούνται να υποστηρίξουν ότι η κοινωνία τουλάχιστον δεν έπληξε. Απ’ όλα είχε αυτή η περίοδος: Πρωτοβουλίες, διαφωνίες, συγκρούσεις, παλινωδίες, αλλά και κινήσεις προωθητικού χαρακτήρα.

*Οικονομία: Το στοίχημα της επιτυχούς αντιμετώπισης της κρίσης παραμένει ανοιχτό. Ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε δίβουλος. Από τη μια υπήρχε η πίεση των Βρυξελών για επώδυνα μέτρα και από την άλλη η απαίτηση του κόμματος, για πιστή εφαρμογή του προγράμματος. Η αντιπαράθεση για το ποια πολιτική είναι ενδεδειγμένη κράτησε αρκετό διάστημα και ακόμη δεν έχει τελειώσει.

Σε κάποια φάση μάλιστα φάνηκε ότι το δίδυμο του οικονομικού επιτελείου (Παπακωνσταντίνου-Σαχινίδης) αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα πολιτικής κάλυψης, με τον πρωθυπουργό να δίνει την εντύπωση ότι επιχειρεί να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί.

Στο μέτωπο αυτό η κριτική στο ΠΑΣΟΚ ότι δεν είχε ολοκληρωμένο σχέδιο, μοιάζει δικαιολογημένη και η κυβερνητική άμυνα ότι «βρήκαμε τα πράγματα σε χειρότερη κατάσταση απ’ αυτή που περιμέναμε» δεν δείχνει ισχυρή, αφού οι αρμόδιοι της Ευρωπαϊκής Ενωσης και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος είχαν ενημερώσει ενδελεχώς τον κ. Παπανδρέου.

Αναγκαστική στροφή είχαμε σε δύο κρίσιμα σημεία:

* Προεκλογικώς ο Γ. Παπανδρέου είχε διαφωνήσει διαρρήδην με τις ιδέες Καραμανλή για πάγωμα των μισθών των δημόσιων υπαλλήλων, μετεκλογικώς όμως ακολουθεί αυτή τη γραμμή.

* Είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο δυναμικής εισόδου του κράτους στον ΟΤΕ, στα λιμάνια και στην Ολυμπιακή, μετεκλογικώς οι σχετικές προτάσεις έχουν εγκαταλειφθεί.

*Αναδιανομή εισοδήματος: Τα νομοσχέδια για το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης και για τη μερική ρύθμιση των χρεών εντάσσονται στην προσπάθειά της να αποδείξει ότι «ήρθε στην εξουσία για να περιορίσει τις ανισότητες».

Ωστόσο, το επαπειλούμενο πάγωμα των μισθών των δημόσιων υπαλλήλων, η αναμενόμενη σφιχτή εισοδηματική πολιτική σε συνδυασμό με την αντικειμενική αδυναμία της να περιορίσει την ανεργία, καθώς και οι αντιδημοφιλείς ρυθμίσεις που ετοιμάζονται για τη διάσωση του ασφαλιστικού συστήματος, όπως και οι αυξήσεις στους έμμεσους φόρους, προκαλούν δυσφορία στα χαμηλά στρώματα και διαμορφώνουν σκηνικό κοινωνικής έντασης με τα κόμματα της αριστεράς να «προπονούνται» για τη μεγάλη αναμέτρηση. Το ευτύχημα για την κυβέρνηση είναι ότι η αξιωματική αντιπολίτευση βρίσκεται σε φάση ανασύνταξης, με χαμηλό ηθικό λόγω του προτέρου «ανέντιμου» βίου της στη διακυβέρνηση της χώρας.

*Οι μεταρρυθμίσεις: Η παραπομπή όλων των προσλήψεων στο ΑΣΕΠ θεωρείται αυτονόητη πράξη και ελπίζουν στην κυβέρνηση ότι θα καταφέρει ένα ισχυρό χτύπημα στις πελατειακές πρακτικές. Οι άλλες δύο μεγάλες τομές (Καποδίστριας 2 και εκλογικό σύστημα) θα πάνε στη διαδικασία του διαλόγου. Είναι σφόδρα πιθανόν να προκύψουν αντιδράσεις και από το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ.

*Συνοχή: Δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις αντιπαλότητας μεταξύ κυβερνητικών στελεχών. Η υπόθεση της απεργίας στο λιμάνι και οι γκρίνιες υπουργών για την τακτική της Λούκας Κατσέλη, η αναδίπλωση στο θέμα των τελών κυκλοφορίας, η παραίτηση Ρόβλια και η παρ’ ολίγον παραίτηση Λοβέρδου, περιγράφουν με ενάργεια το έλλειμμα συντονισμού, παρά το γεγονός ότι δύο κορυφαίοι κυβερνητικοί παράγοντες έχουν επωμιστεί το καθήκον της εξουδετέρωσης των δυσλειτουργιών (Πάγκαλος και Παμπούκης).

*Εξωτερική πολιτική: Καμία θεαματική αλλαγή. Αξίζει να επισημανθεί, πάντως, η υπερκινητικότητα του Γ. Παπανδρέου στο εξωτερικό για να καλυφθεί το κενό που άφησε ο προκάτοχός του. Εχει τη συμβολική σημασία της η επιλογή του να πραγματοποιήσει το πρώτο ταξίδι του (ανεπίσημο) στην Τουρκία.

*Ηλεκτρονική διακυβέρνηση: Η σημαία του Γ. Παπανδρέου. Τα μηνύματα είναι θετικά, υπάρχουν πάντως και οι παρενέργειες. Για παράδειγμα, ο διάλογος στο Διαδίκτυο για το φορολογικό έχει δημιουργήσει μια χαοτική κατάσταση. Στο μεταναστευτικό, το μέγαρο Μαξίμου υποψιάζεται ότι ακροδεξιές ομάδες χρησιμοποιούν τη διαβούλευση για να περάσουν τις σκοταδιστικές θέσεις τους.

Οι πρώτες 100 μέρες της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ είναι σίγουρα πολύ καλύτερες από τις 100 τελευταίες μέρες της κυβέρνησης της Ν.Δ. Ομως, ούτε «οι αντιεξουσιαστές βρέθηκαν στην εξουσία», σύμφωνα με το ευφυολόγημα του πρωθυπουργού, ούτε εκείνο το «πάμε τώρα» έχει γίνει πράξη στο βαθμό που είχε δεσμευθεί η κυβέρνηση. Ο Γ. Παπανδρέου υποσχέθηκε ότι το 2010 θα είναι χρονιά «μεγάλων ανατροπών». Οψόμεθα.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ούτε μαγικές συνταγές υπάρχουν ούτε θαύματα

Posted on Ιανουαρίου 9, 2010. Filed under: Οικονομία |

  • Μια ζωή μού ζητάνε αποδείξεις! Τώρα πάντως δεν ξέρω τι λέτε εσείς, αλλά εγώ έχω ήδη πειστεί ότι το μέτρο της κυβέρνησης έχει αποδώσει. Αλλιώς γιατί να αντιδρούν όλοι αυτοί;

  • ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ

  • Τoυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΡ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ, ΤΑ ΝΕΑ: 9 Ιανουαρίου 2010

Όσο θυμάμαι τη ζωή μου, μια απόδειξη ήταν όλα. Μικρός έπρεπε να αποδείξω ότι είμαι καλό παιδί, δεν λέω ψέματα, κάνω την προσευχή μου πριν κοιμηθώ, είμαι έξυπνος, καθαρός, τρώω όλο το φαγητό μου (αυτό με ακολουθεί μέχρι σήμερα!), δεν κάνω ζημιές. Μεγαλύτερος έπρεπε να αποδείξω επίσης ότι εξακολουθούσα να είμαι καλό παιδί, έξυπνος και όλα τα συναφή και παράλληλα ότι ήμουν καλός φίλος, εχέμυθος, έμπιστος, ικανός και επιπλέον σε θέση να τα βγάζω πέρα μόνος μου στις δυσκολίες. Ακόμη πιο μεγάλος, όταν βρέθηκα να κολυμπάω στον ωκεανό της ζωής, κλήθηκα να αποδείξω ότι ξέρω κολύμπι κι ας μην ήξερα ούτε τα χέρια μου ν΄ απλώσω. Και όταν έμαθα καλά τι σημαίνει το «σκάσε και κολύμπα», έπρεπε να αποδεικνύω κάθε φορά τόσα πολλά, που έχασα τον λογαριασμό. Ότι πονάω, λυπάμαι, αγαπάω, ξενερώνω, θυμώνω, ερωτεύομαι, στενοχωριέμαι, απογοητεύομαι. Όλα μια απόδειξη ήταν. Τόσο που δεν μου κάνει την παραμικρή αίσθηση το γεγονός ότι κοντά σ΄ όλες τις άλλες αποδείξεις, τώρα πρέπει να συγκεντρώνω και χάρτινες. Ότι πλήρωσα. Λες κι έχω σταματήσει να πληρώνω από τότε που κατάλαβα τον εαυτό μου. Τέλος πάντων, αν είναι για καλό, κομμάτια να γίνει…

  • Μην τα περιμένουμε όλα από τον Γιώργο
Φαντάζομαι πως είναι, δεν μπορώ να φανταστώ κάτι διαφορετικό. Θα μου πεις, έχει ξαναγίνει. ΟΚ, έχει ξαναγίνει, αλλά αυτό τι σημαίνει; Ότι δεν πρέπει να επαναληφθεί; Διότι εδώ που φτάσαμε ούτε μαγικές συνταγές υπάρχουν ούτε θαύματα. Τα πράγματα είναι προσδιορισμένα σαφώς και οροθετημένα απολύτως: ή κάνουμε πέντε πράγματα κι εμείς ως πολίτες ή μας παίρνει και μας σηκώνει όλους μαζί. Για να το πω πιο καθαρά: κάτι πρέπει να κάνουμε κι εμείς. Μην τα περιμένουμε όλα από τον Γιώργο και την κυβέρνηση. Σου λένε, το κλειδί για να πληρώσουν όλοι αυτοί οι τζαναμπέτηδες που τους καταβάλλουμε εμείς τον ΦΠΑ σε ό,τι αγοράζουμε, είναι οι αποδείξεις. Ζήτα απόδειξη κι εγώ μετά κάτι θα κάνω για να ελαφρύνει ο δικός σου φόρος. Ε, να την πάρουμε τη ρημάδα την απόδειξη. Ας σταματήσουμε αυτό το αρχοντιλίκι όταν φτάνουμε στο ταμείο: «Αδελφέ, μη μου δίνεις απόδειξη, τι να την κάνω;». Τι να την κάνεις; Να την πάρεις. Έστω κι αν τελικά δεν εκπέσει από τη φορολογία σου, αυτός που την εκδίδει θα κληθεί να καταβάλει φόρο. Κι αυτό είναι καλό για όλους. Δεν μπορεί να καταρρέουν τα έσοδα του κράτους και να μη σε νοιάζει. Να σε νοιάζει και πολύ μάλιστα!
  • Δεν έχουν πού να βάλουν την ταμειακή!

βλέπεις το κλάμα που ρίχνουν στις κάμερες προκειμένου να μη δίνουν αποδείξεις; Από τον μάγκα ταξιτζή που τάχα μου θέλει λέει τρέιλερ να κουβαλάει πίσω από το ταξί δύο γραφεία φοροτεχνικών για να του υπολογίσουν τα έσοδα, και μας δουλεύει κανονικά, μέχρι τον έμπορο της λαϊκής που διαμαρτύρεται γιατί άμα βρέξει δεν θα έχει πού να κρύψει την ταμειακή! Κι από τον βενζινά που έχει πρόβλημα λέει με την αναντιστοιχία αποθεμάτων με τις εισπράξεις, γιατί στο μεταξύ… ξεθύμαναν κάτι λίτρα βενζίνης, ώς τον άλλο καλό κύριο που έχει ένα απλό σουβλατζίδικο και γιατί να κόβει αποδείξεις αυτός ο φτωχός. Ή τον ιερό θυμό μερικών συναδέλφων μου, οι οποίοι τόσο πολύ νοιάζονται για τις ασθενείς κοινωνικές τάξεις, που έχουν πέσει μονοί- διπλοί να μας πείσουν ότι το μέτρο δεν πρόκειται να αποδώσει, διότι δεν θα υπάρξει κανένας έλεγχος από τις υπηρεσίες, και άρα τζάμπα θα τις μαζέψουμε τις αποδείξεις. Συγγνώμη, δεν ξέρω τι λέτε εσείς, αλλά εμένα όλα αυτά με έχουν πείσει ήδη ότι το μέτρο έχει ήδη αποδώσει. Αλλιώς γιατί να αντιδρούν όλοι αυτοί;

  • Ετερόκλητη συμμαχία κατά των μεταναστών

Αντίδραση μεγάλη διαβλέπω και στο νομοσχέδιο που ετοιμάζει η κυβέρνηση για τους μετανάστες. Τις δέκα πληγές του Φαραώ προβλέπει για το… Έθνος (το πραγματικό, όχι την εφημερίδα) μια ετερόκλητη συμμαχία στην οποία αθροίζονται ακροδεξιοί, νεοφασίστες, ρατσιστές, ξενοφοβικοίκάθε καρυδιάς καρύδι που έχει κάνει τρόπο ζωής την πατριδοκαπηλία. Οι ίδιοι άνθρωποι που ο καθένας τους χρησιμοποιεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο μετανάστες στο σπίτι, στη δουλειά, στον δρόμο, έχουν αποδυθεί σε έναν απίστευτο αγώνα να αποτρέψουν μια εξέλιξη που πραγματικά εκσυγχρονίζει τη χώρα και δίνει λύση, έστω και εν μέρει, σε ένα σημαντικό κοινωνικό πρόβλημα. Η πλάκα είναι ότι στο πλαίσιο αυτό έχουν αρχίσει και μια εκστρατεία εκφοβισμού κατά όσων τάσσονται υπέρ του νομοσχεδίου, επιδιώκοντας προφανώς να δημιουργήσουν κλίμα. Στο πλαίσιο αυτό, και επειδή έχω δεχτεί πλήθος e-mails με αυτό το περιεχόμενο από διάφορους Γεωργίου, Αντωνίου, Δημητρίου, Ευθυμίου κ.λπ., θα παρακαλούσα να αλλάζουν πού και πού τα κείμενα, διότι μου δημιουργούν την πεποίθηση ότι είναι προϊόντα κάποιας βιομηχανίας διαμαρτυρομένων! Κατά τα λοιπά, το του Ισοκράτη «Έλληνες εισί οι της ελληνικής παιδείας μετέχοντες» τους λέει κάτι;

  • 11 νομοσχέδια στην ουρά της Βουλής
Είπα νομοσχέδιο και θυμήθηκα ότι την αδίκησα την κυβέρνηση που έγραφα τις προάλλες ότι στις 93 μέρες της διακυβέρνησης ψήφισε μόνο ένα νομοσχέδιο. Το ακριβές είναι ότι η Βουλή ψήφισε επί της ουσίας ένα νομοσχέδιο (τα οικονομικά δεν πιάνονται γιατί ανήκουν στο πλέγμα του προϋπολογισμού) και πως δεν ευθύνεται γι΄ αυτό η κυβέρνηση, αλλά η Βουλή που έχει τους δικούς της κανόνες και χρόνους. Και το επίσης αληθές είναι ότι η κυβέρνηση έχει ολοκληρώσει 11 νομοσχέδια, μόνο που ακόμη δεν έχουν πάρει τη σειρά τους να συζητηθούν στη Βουλή και να ψηφιστούν. Ο άνθρωπος που μου έδωσε τη σχετική πληροφορία με κάλεσε να σεβαστώ το γεγονός ότι η κυβέρνηση αυτή έχει τους δικούς της ρυθμούς. Δεν έχω αντίρρηση, αλλά οι καιροί ου μενετοί και η κρίση η άτιμη είναι εδώ και δεν περιμένει, ούτε αναγνωρίζει ρυθμούς. Αντιμετώπιση απαιτεί και μάλιστα άμεσα. Όσο για την κυβέρνηση, ας το τρέξει το πράγμα, γιατί η ανοχή του κόσμου εξαντλείται γοργά- αυτή έχει ρυθμό…

  • ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Κανόνες και ξεκάθαρες σχέσεις με τον Τύπο

Η προχθεσινή συζήτηση στην κλειστή σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό την προεδρία του Γιώργου έφερε στο προσκήνιο, έστω κι από την πίσω πόρτα, ένα αγαπημένο θέμα του Πρωθυπουργού, που είναι οι σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης. Βασικά τις σχέσεις αυτές τις έχει ο υπουργός Επικρατείας Χάρης Παμπούκης και μέχρι τώρα τα χειρίζεται μια χαρά τα θέματα.

Όμως ο Γιώργος θέλει, σου λέει, αυτές οι σχέσεις να είναι ξεκάθαρες. Του έχει μείνει απωθημένο από την εποχή που έδινε τη μάχη για το προεδρικό αξίωμα- τον Νοέμβριο του 2007, ότι πρέπει πολιτική και μέσα ενημέρωσης να έχουν ξεκάθαρες σχέσεις. Οι άνθρωποί του επαναλαμβάνουν ότι δεν υπάρχει κανένα απωθημένο και πως το θέμα δεν είναι προσωπικό, αλλά έχει να κάνει με την πεποίθησή του ότι οι δύο εξουσίες, πρώτη και τέταρτη, πρέπει να χωρίσουν τα «τσανάκια» τους, που λέμε και στην Ήπειρο. Στόχος ευγενής και φιλόδοξος, δεν λέω, καθώς συνοδεύεται από την επισήμανση ότι «εμείς δεν έχουμε πρόθεση να χειραγωγήσουμε τον Τύπο», όπως προφανώς έκαναν οι άλλοι, οι προηγούμενοι. Σωστό, αλλά μήπως όλο αυτό, αντί να είναι ακόμη ένα (ακόμη!) νεφέλωμα, να ξεκαθαρίσει; Κανόνες ναι, αλλά να υπάρξουν ε;

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Αντίο ευρώ;

Posted on Ιανουαρίου 9, 2010. Filed under: Ευρωπαϊκή Ενωση, Ευρώπη, ΕΥΡΩ | Ετικέτες: |

ΑΙΧΜΕΣ

Παντελής Καψής, ΤΑ ΝΕΑ: 9 Ιανουαρίου 2010

ΤΗΝ Τετάρτη που μας πέρασε ένας από τους πιο έγκυρους οικονομικούς αναλυτές στον κόσμο, ο Μάρτιν Γουλφ, ασχολήθηκε στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» με το ευρώ, τις αδύναμες οικονομίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας και βέβαια την αφεντιά μας.

ΣΤΟΝ πυρήνα του προβληματισμού του ήταν η άνιση συνύπαρξη στην ΟΝΕ οικονομιών με υψηλή ανταγωνιστικότητα όπως η γερμανική με οικονομίες όπως η ελληνική που αγωνίζονται να επιβιώσουν.

ΤΟ ιστορικό των ελλειμμάτων χάρη στα οποία έχουμε επιβιώσει μέχρι σήμερα λίγο πολύ το γνωρίζουμε. Ο Γουλφ ωστόσο κάνει μια κρίσιμη παρατήρηση. Ότι δηλαδή το πρόβλημα δεν είναι απλώς ή μόνο το δημόσιο χρέος, όσο το εξωτερικό μας έλλειμμα- με απλά λόγια το ότι εξάγουμε πολύ λιγότερα από όσα εισάγουμε.

ΑΥΤΗ η αδυναμία της πραγματικής οικονομίας που τη συγκαλύπταμε όλα αυτά τα χρόνια με τον δανεισμό και τη φούσκα των ακινήτων οδηγεί σήμερα στην ύφεση και στην έκρηξη του δημόσιου ελλείμματος.

ΑΝ η Ελλάδα ήταν εκτός ευρώ θα είχαμε βέβαια κάνει προ πολλού υποτίμηση και με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα είχαμε επανέλθει σε ισορροπία, καθώς τα ελληνικά προϊόντα θα γίνονταν πιο φτηνά ενώ οι εισαγωγές θα ήταν ακριβότερες.

ΣΗΜΕΡΑ αυτή η διέξοδος δεν υπάρχει. Ακόμα χειρότερα, η τιμή του ευρώ επηρεάζεται κυρίως από τις επιδόσεις της Γερμανίας και των άλλων ισχυρών της Ευρωζώνης. Έτσι αντί για την υποτίμηση που χρειάζεται η Ελλάδα έχουμε ανατίμηση. Οι εισαγωγές δηλαδή γίνονται πιο φτηνές, ενώ τα ελληνικά προϊόντα ακόμα ακριβότερα!

ΠΟΙΑ μπορεί να είναι η λύση; Στο παρελθόν είχαμε τη μετανάστευση- αφού δεν μπορούσαμε να εξάγουμε προϊόντα κάναμε εξαγωγή ανθρώπων.

Ακόμα και ο Γουλφ όμως αναγνωρίζει ότι πολιτικά κάτι τέτοιο δεν μπορεί να επαναληφθεί.

ΜΙΑ δεύτερη εκδοχή, γράφει, θα ήταν να κάναμε εισαγωγή πλούσιων συνταξιούχων από τη Γερμανία που θα έφερναν κεφάλαια για την αγορά σπιτιού αλλά και για να ζήσουν- κάτι σαν το συνάλλαγμα της δεκαετίας του ΄70 δηλαδή από τους ναυτικούς.

ΑΝ κι αυτό δεν λειτουργήσει- και ομολογουμένως δεν είναι εύκολο- τότε μοναδική λύση είναι μια βαθιά και παρατεταμένη ύφεση της οικονομίας που θα οδηγήσει σε μείωση των μισθών και «βελτίωση» της ανταγωνιστικότητας. Τη λύση που ήδη έχει αποδεχθεί η Ιρλανδία.

ΠΑΡΑΔΟΞΩΣ το ίδιο κάνουμε κι εμείς με την αθρόα εισαγωγή φτηνής εργασίας από τους μετανάστες. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι αρκετό όπως δείχνει και η ραγδαία αύξηση της ανεργίας.

ΠΟΙΟ θα είναι το μέλλον μας λοιπόν; Δύσκολα μπορεί να το προβλέψει κανείς. Άλλωστε τα κόμματα και η κυβέρνηση αντιμετωπίζουν την επερχόμενη λιτότητα με τη νοοτροπία της δεκαετίας του ΄90: σαν κάτι αναγκαίο αλλά περαστικό.

ΣΤΗΝ πραγματικότητα αυτό που έχουμε μπροστά μας είναι μια δομική κρίση του αναπτυξιακού μας μοντέλου. Αν δεν αλλάξει ριζικά ο προσανατολισμός μας- ή αν δεν υπάρξει μια νέα πολιτική διαπραγμάτευση για την ΟΝΕ και τις αδύναμες οικονομίες- τότε αργά ή γρήγορα η θέση μας στη ζώνη του ευρώ θα καταστεί αδύνατη!

//

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οι παρενέργειες του… δικαίου

Posted on Ιανουαρίου 9, 2010. Filed under: Καστριώτης Δημήτρης | Ετικέτες: |

Oι εκδρομείς των εορτών, οι τελευταίοι των οποίων επιστρέφουν στις πόλεις αυτό το Σαββατοκύριακο, είχαν μαζί με μια ανάσα διαφυγής και την ευκαιρία να εμπλουτίσουν τις εμπειρίες τους περί την πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας. Θα είδαν, λόγου χάριν, εστιατόρια και καφενεία διευθυνόμενα από κατά κύριο (;) επάγγελμα εκπαιδευτικούς, ξενώνες με επιχειρηματίες δημοσίους υπαλλήλους συνεπικουρούμενους από – και καλυπτόμενους υπό- συγγενείς τους, βοηθητικό προσωπικό που απασχολείται ανεπίσημα, μικροεπιχειρήσεις που δεν κόβουν αποδείξεις και ενίοτε δεν έχουν καν θεωρημένα φορολογικά στοιχεία επειδή δεν διαθέτουν ασφαλιστική ενημερότητα, καθώς ουδείς πληρώνει στον ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ): εύλογο, μια που οι (εμφανιζόμενοι ως) υπεύθυνοι συνήθως έχουν ασφαλιστικό ταμείο από την «κανονική» εργασία τους ή είναι ήδη συνταξιούχοι.

Από μία πλευρά, η ποικιλία και η έκταση αυτής της αφανούς πολυαπασχόλησης επιβεβαιώνουν τις αιτιάσεις περί φοροδιαφυγής: αν αποδιδόταν φόρος επί του συνόλου των πραγματικών συναλλαγών και εισοδημάτων, η δημοσιονομική εικόνα της χώρας θα ήταν πολύ διαφορετική. Αυτή όμως είναι μόνο η μία πλευρά. Η άλλη είναι ότι αυτή η φορολογικώς αχαρτογράφητη πολυπραγμοσύνη στηρίζει την ευημερία μεγάλου μέρους του πληθυσμού, τόσο που δεν ξέρει κανείς ποιο είναι το μικρότερο κακό: η σημερινή διαφυγή της από φόρους και εισφορές ή η τυχόν επιβράδυνσή της εξαιτίας δραστικών μέτρων ελέγχου.

Η εύκολη απάντηση αθροίζει τα θετικά. Και να δουλεύουν οι ξενώνες και τα εστιατόρια και να γίνεται αυτό επισήμως, με καταβολές στο Δημόσιο και στα ασφαλιστικά ταμεία. Δυστυχώς, δεν είναι καθόλου βέβαιον ότι ο ιδανικός συνδυασμός είναι και εφικτός. Ο όγκος της ανεπίσημης οικονομίας καθιστά δύσκολο και δαπανηρό τον εκτεταμένο έλεγχο, που υπονομεύεται άλλωστε από τη συναλλαγή φορολογουμένων και ελεγκτών. Και ακόμη, όσο και αν ακούγεται προσποιητό, τα οικονομικά δεδομένα συνηγορούν ότι πολλές από αυτές τις ανεπίσημες επιχειρήσεις θα γίνονταν αυτομάτως ελλειμματικές και ασύμφορες αν υποχρεούνταν να λειτουργήσουν με τις νόμιμες επιβαρύνσεις. Αν επιχειρούσε κανείς να επιβάλει καθολική καταγραφή της οικονομικής δραστηριότητας, είναι βέβαιον ότι ένα τμήμα της θα αναστελλόταν- και ουδείς μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια πόσο σημαντικό θα ήταν αυτό.

Ο σχετικός προβληματισμός δεν συνάδει, ίσως, προς το ιδεατό της δικαιοσύνης που επιτάσσει να φορολογούνται όλοι και όλα (αλλά, ας μη λησμονείται, και να μην οδεύουν τα φορολογικά έσοδα σε προνομιακή σίτιση ημετέρων). Στην οικονομία όμως, όπως σε πλήθος άλλα ζητήματα, ζητούμενο δεν είναι μόνο η δικαιοσύνη, αλλά και η αποτελεσματικότητα, η γάτα και όχι ο αγιασμός. Υπό τις σημερινές περιστάσεις, «γάτα» θα ήταν η επιβολή ενός συστήματος αντικειμενικών τεκμηρίων, που θα φορολογήσει άμεσα και χωρίς πολύπλοκους ελέγχους μέρος της άδηλης δραστηριότητας. Προ του κινδύνου να ελεγχθούν, οι περισσότεροι θα δεχθούν να πληρώσουν αυτό το παραπάνω αρκούμενοι στο… υπόλοιπο. Ετσι και τα έσοδα θα αυξηθούν και η ιδιότυπη οικονομία μας θα εξακολουθήσει να λειτουργεί.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Εγκλημα και επιδεξιότητα

Posted on Ιανουαρίου 9, 2010. Filed under: Κέζα Λώρη | Ετικέτες: |

O κ. Μ. Χρυσοχοΐδης χθες είχε συνάντηση με 48 δημάρχους της Αττικής. Ηθελαν να συζητήσουν για τα μαχαιρώματα, τους πιστολέρο και τους μαστροπούς που αυξάνονται σαν τη Λερναία Υδρα. Στα σχέδια του υπουργού είναι η ενίσχυση 18 αστυνομικών τμημάτων, σε περιοχές όπου δραστηριοποιούνται απατεώνες και αντεροβγάλτες. Ο υπουργός ξεκίνησε σωστά, μάζεψε τους ενδιαφερόμενους, εκείνους που ξέρουν το πρόβλημα επειδή το ζουν. Οι άρχοντες των μικρομεσαίων δήμων περπατάνε στους δρόμους, σφίγγουν το χέρι του ταμία στο σουπερμάρκετ, ξέρουν τα ονόματα των θυμάτων, ανησυχούν για τη γιαγιά που σύρθηκε με την τσάντα της. Εξίσου καλά γνωρίζουν το πρόβλημα της εγκληματικότητας ορισμένοι βουλευτές. Η κυρία Αννα Διαμαντοπούλου κατά την τελευταία διετία περιδιάβαινε τις γειτονιές της Αθήνας, όχι χωρίς συγκρούσεις. Οι αγανακτισμένοι κάτοικοι του κέντρου είδαν συχνά με καχυποψία τη βουλευτίνα που μιλούσε για «ποιότητα ζωής». Οι επισκέψεις της είχαν χαρακτήρα πολιτικής αυτοψίας. Συν τω χρόνω δημιουργήθηκε ένα δίκτυο υποστηρικτών της.

Την ώρα λοιπόν που ο κ. Χρυσοχοΐδης συναντιόταν με τους δημάρχους, τα μίντια έριχναν το βάρος σε επιστολή της κυρίας Διαμαντοπούλου προς τον υπουργό Επικρατείας κ. Χ. Παμπούκη. Αναφερόταν στην υποβάθμιση της ζωής στην πόλη- μια υποβάθμιση που συνδέεται εν πολλοίς με την εγκληματικότητα.

Πρότεινε λοιπόν να γίνει συνάντηση με τη συμμετοχή των υπουργών Εσωτερικών, Προστασίας του Πολίτη, Υγείας, Παιδείας, Πολιτισμού, Ανάπτυξης, Υποδομών και Περιβάλλοντος, του νομάρχη και του δημάρχου Αθηναίων. Σε αυτό το σημείο άρχισαν οι φιλολογικές αναλύσεις: αν ο ένας ενοχλήθηκε, αν η άλλη έχει βλέψεις στον δήμο. Ολα αυτά, οι υπουργικές κόνξες, οι κοντρίτσες και τα μουτρώματα μάς αφήνουν αδιάφορους. Δεν μας ενδιαφέρει αν δύο κορυφαίοι υπουργοί θα ξεμαλλιαστούν ούτε αν θα μονιάσουν. Δεν μας ενδιαφέρει η «καλή χημεία» ούτε τα καπελώματα. Δεν μας ενδιαφέρει αν μπαίνει ο ένας στα χωράφια του άλλου, αν γίνονται υπερβάσεις καθήκοντος, αν κάποιος κερδίσει ένα παραπάνω γαλόνι. Το αποτέλεσμα θα μετρήσει. Μπορεί η κυβέρνηση να μειώσει την εγκληματικότητα; Ας φορέσουν οι υπουργοί τη στολή του ειδικού φρουρού, ας βγουν σε περιπολίες, αλλά να μη μας απασχολούν με τις αναμεταξύ τους φαγωμάρες.

Oι στατιστικές είναι αμείλικτες για το τελευταίο εννεάμηνο. Οι ληστείες στα σουπερμάρκετ έχουν διπλασιαστεί, στις τράπεζες έχουν αυξηθεί κατά 40%, ενώ η σεξουαλική εκμετάλλευση αυξήθηκε κατά 62,27%. Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη δεν μπορεί να απευθυνθεί στην κοινωνία και να ζητήσει βοήθεια, όπως κάνουν τα στελέχη στο υπουργείο Οικονομικών για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Ούτε βοηθάει να ρίξει το θέμα στην αρένα της διαβούλευσης, όπως κάνουν στο υπουργείο Εσωτερικών. Οι πολίτες δεν μπορούν να πατάξουν το έγκλημα. Δεν θα κυνηγήσουν στα σοκάκια τον κλέφτη ούτε θα ορθώσουν το ανάστημα στον φονιά. Οι παλικαριές αποβαίνουν μοιραίες. Οι δυνητικοί βοηθοί του κ. Χρυσοχοΐδη είναι οι συνάδελφοί του στη Βουλή και στο Μαξίμου. Αυτοί θα του δώσουν ιδέες και θα τον βοηθήσουν να τις υλοποιήσει. Εντάξει, αν «φανούν» και λίγο παραπάνω δεν πειράζει. Στην περίπτωση που καταφέρει να εκμηδενίσει την εγκληματικότητα, κανείς δεν θα απονείμει τα εύσημα εξ ημισείας. Τα bravi άλλωστε τα παίρνει η κυβέρνηση. Στο κάτω κάτω οι υπουργοί είναι αναλώσιμοι: σήμερα είναι, αύριο δεν είναι. Το πρόγραμμα μετράει.

Στην ουσία λοιπόν. Ο κ. Χρυσοχοΐδης χθες έταξε μηδενική ανοχή στην ανομία και μάζεψε το πρώτο πακέτο προτάσεων από τους δημάρχους και τους νομάρχες της Αττικής. Αφού είπε ο καθένας το κοντό του και το μακρύ του (πράγμα εξαιρετικά χρήσιμο), αποφάσισαν να φτιάξουν ενιαίο μέτωπο, να ενισχύσουν τον αστυνόμο της γειτονιάς, να διώξουν τα ναρκωτικά. Είπαν όλοι ότι ήταν μια γόνιμη συνάντηση. Καθώς η ιδέα της κυρίας Διαμαντοπούλου είναι καλή, ο κ. Χρυσοχοΐδης μπορεί να την αξιοποιήσει- με άλλα λόγια να της την κλέψει. Η αρπαγή ιδεών στην πολιτική δεν καταγράφεται ως έγκλημα αλλά ως επιδεξιότητα.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Εξυγίανση λόγω κρίσης

Posted on Ιανουαρίου 9, 2010. Filed under: Νικολόπουλος Γρηγόρης | Ετικέτες: |

Για πρώτη φορά εφέτος, υπό την πίεση των Βρυξελλών και των αγορών, οι έλληνες πολιτικοί θα πρέπει να έρθουν αντιμέτωποι με τον μεγαλύτερό τους εφιάλτη. Το πολιτικό κόστος. Μέχρι σήμερα οι πολιτικοί απολάμβαναν όλα τα- παράλογα πολλές φορές- προνόμια της θέσης τους. Ποτέ δεν τόλμησαν να πάρουν αποφάσεις με πολιτικό κόστος, ποτέ δεν τόλμησαν να δράσουν εκτός της λογικής της πελατειακής σχέσης τους με τους ψηφοφόρους τους. Η κατάσταση σήμερα επιβάλλει τέτοιες αποφάσεις. Και δεν είναι μόνο η κυβέρνηση που θα υποστεί το πολιτικό κόστος αυτών των αποφάσεων. Οι ψηφοφόροι γνωρίζουν πολύ καλά ότι το σύνολο του πολιτικού κόσμου ευθύνεται για τη σημερινή κατάντια της ελληνικής οικονομίας. Και φυσικά οι πολίτες θα πληρώσουν- όπως πάντα- το μερίδιο που τους αναλογεί, ίσως και μεγαλύτερο από αυτό που τους αναλογεί. Ομως θα πρέπει να πληρώσουν και οι πολιτικοί. Με περιορισμό των δικών τους προνομίων και κυρίως με αυτό που τους πονάει περισσότερο από όλα τα άλλα: με προσωπικό πολιτικό κόστος. Οι ώρες αυτές είναι ώρες ευθύνης και κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει.

Η κατάσταση δεν σηκώνει πλέον μικροπολιτική. Απαιτεί θυσίες και υπευθυνότητα από όλους. Το σύνολο του πολιτικού κόσμου οφείλει να οδηγήσει τη χώρα σε μια άλλη κατεύθυνση. Οφείλει να βοηθήσει τους πολίτες να διαλέξουν τι είδους Ελλάδα θέλουν. Φαινομενικά, η χώρα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Είναι μια επιλογή που έγινε πριν από δεκαετίες και η οποία στηρίχθηκε οικονομικά από τους προϋπολογισμούς όλων των ευρωπαϊκών χωρών. Η οικονομική ανάπτυξη που είχαμε τα τελευταία χρόνια στηρίχθηκε κυρίως στις επιδοτήσεις της ΕΕ για έργα υποδομής ώστε να βοηθηθεί η παραγωγική δραστηριότητα και να εκσυγχρονιστεί η οικονομία. Με εξαίρεση την περίοδο Σημίτη, τα μεγάλα έργα υποδομής που κατασκευάστηκαν ήταν λίγα. Τα περισσότερα χρήματα δόθηκαν στις καταναλωτικές δαπάνες. Η πολιτική εξαντλήθηκε στις παροχές που εξασφάλιζαν ψήφους στους υπουργούς και στους βουλευτές. Τώρα που η δυνατότητα εξαγοράς ψήφων περιορίζεται ελλείψει χρημάτων, οι βουλευτές πρέπει να πείσουν τους ψηφοφόρους με τις ιδέες και το έργο τους. Είναι έτοιμοι να το κάνουν; Απ΄ ό,τι δείχνουν τα πράγματα, δεν είναι. Επιμένουν στο ρουσφέτι, στις ανέξοδες και ανέφικτες υποσχέσεις προς όλους, στον λαϊκισμό.

Οι συνθήκες όμως θα επιβάλουν την πολιτική εξυγίανση. Εφόσον δεν υπάρχει χρήμα, δεν θα υπάρξουν και ρουσφέτια. Και αυτό θα είναι ίσως το μόνο όφελος που θα έχουμε από τη σημερινή οικονομική κρίση. Οτι αναγκαστικά θα πάμε σε εξυγίανση του πολιτικού βίου, λόγω πλήρους απαξίωσης των μέχρι σήμερα ακολουθούμενων πολιτικών πρακτικών. Και όποιοι από τους βουλευτές το αντιληφθούν εγκαίρως θα επιβιώσουν. Οι υπόλοιποι θα ψάχνουν την ψήφο τους.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Κεκτημένο δικαίωμα

Posted on Ιανουαρίου 9, 2010. Filed under: Πρετεντέρης Γιάννης | Ετικέτες: |

«Ρωτώντας πας στην Πόλη» έλεγε η γιαγιά μου και για άλλη μία φορά η αείμνηστη επιβεβαιώθηκε πλήρως. Στις 6 Ιανουαρίου σημειώναμε σε αυτή τη στήλη το εξής:

«Κι επειδή άκουσα πρόσφατα τον Πρόεδρο της Βουλής να παραδίδει μαθήματα κοινωνικής δικαιοσύνης, μου γεννήθηκε μια πολύ απλή απορία:οι δεκαέξι μισθοί με τους οποίουςαμείβονται ετησίως οι υπάλληλοι της Βουλής είναι προνόμιο ή δικαίωμα; Αν είναι προνόμιο, θα καταργηθεί; Αν είναι δικαίωμα, προτίθεται το ΠαΣοΚ να επεκτείνει το μέτροκαι στους υπόλοιπους μισθωτούς;».

Προς τιμήν του, ο Πρόεδρος της Βουλής μπήκε στον κόπο να απαντήσει. Είπε ότι το σχετικό καθεστώς έχει καθιερωθεί επί Ελευθερίου Βενιζέλου, πράγμα που δεν εξηγεί αν πρόκειται για προνόμιο ή δικαίωμα. Και είπε επίσης ότι ο ίδιος προτίθεται να ζητήσει την υπαγωγή στη φορολογική κλίμακα του 15ου και του 16ου μισθού των υπαλλήλων της Βουλής.

Εκεί λοιπόν δικαιώνεται η γιαγιά μου. Διότι ρωτώντας τον Πρόεδρο μπορεί να μη μάθαμε αν οι δεκαέξι μισθοί είναι προνόμιο ή δικαίωμα αλλά πληροφορηθήκαμε ότι οι υπάλληλοι της Βουλής όχι μόνο παίρνουν δεκαέξι μισθούς ετησίως αλλά και ότι οι δύο εξ αυτών είναι αφορολόγητοι! ΄Η, για να είμαι πιο ακριβής, φορολογούνται αυτοτελώς με ένα ποσοστό πολύ χαμηλότερο της κανονικής φορολογικής κλίμακας.

Δεν ξέρω αν και γι΄ αυτό ευθύνεται ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Πληροφορούμαι όμως πως όταν ετέθη το θέμα στο διευρυμένο Υπουργικό Συμβούλιο προ της κατάθεσης του προϋπολογισμού, ο Γραμματέας της ΚΟ του ΠαΣοΚ κ. Χρ. Παπουτσής υπεραμύνθηκε της μισθολογικής κατάστασης των υπαλλήλων της Βουλής υποστηρίζοντας ότι όλα αυτά (και πολλά άλλα αντίστοιχα…) εμπίπτουν στην κατηγορία «κεκτημένα δικαιώματα των εργαζομένων», τα οποία ουδείς δικαιούται να αμφισβητεί.

Η βασική απορία όμως του γράφοντος παραμένει. Οι δεκαέξι μισθοί (εκ των οποίων οι δύο αφορολόγητοι…) αποτελούν προνόμιο ή δικαίωμα; Από τη στιγμή που ο Πρόεδρος της Βουλής και ο Γραμματέας της ΚΟ του ΠαΣοΚ δείχνουν να το θεωρούν δικαίωμα, δικαιούμαι απολύτως να ρωτήσω: Πότε θα κινηθεί το ΠαΣοΚ ώστε το δικαίωμα αυτό να επεκταθεί σε όλους τους μισθωτούς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα;

Διότι και οι δύο προαναφερθέντες έχουν ισχυρή αίσθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και θεωρώ απίθανο είτε να προστατεύουν κατηγορίες προνομιούχων είτε να διαφωνούν με την εφαρμογή βασικών δικαιωμάτων σε όλους τους εργαζομένους. Ενώ αποκλείω παντελώς άλλα να λένε στους υπαλλήλους της Βουλής και άλλα σε εμάς, τους υπόλοιπους.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το μεγάλο μυστικό

Posted on Ιανουαρίου 9, 2010. Filed under: Καρακούσης Αντώνης | Ετικέτες: |

Η εξελισσόμενη, πολυδιάστατη, οικονομική και κοινωνική κρίση είναι και κρίση του μοντέλου και μαζί της πολιτικής αποφαίνονται πλέον οι περισσότεροι.

Οι επιφανέστεροι της πολιτικής έχουν εδώ και καιρό περιγράψει την ανάγκη μιας συνολικής μεταρρύθμισης και αλλαγής η οποία θα μεταβάλει πλήρως τις δομές σε όλα τα επίπεδα διοίκησης, από τους δήμους και τις περιφέρειες έως και την κεντρική διοίκηση, την κυβέρνηση και συνολικά το πολιτικό σύστημα.

Στη βάση αυτής άλλωστε της κοινής πεποίθησης η κυβέρνηση και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έχουν θέσει ως προτεραιότητά τους ταυτόχρονα με την προσπάθεια εξόδου από την οικονομική κρίση και τη θεσμική ανασυγκρότηση και μεταρρύθμιση του κράτους και της δημόσιας διοίκησης.

Εχει διακηρυχθεί ότι η δεύτερη ενοποίηση των δήμων, η κατάργηση των νομαρχιών, η ταυτόχρονη θεσμοθέτηση του αιρετού περιφερειάρχη, οι αλλαγές στον εκλογικό νόμο, όπως και η υιοθέτηση νέων αρχών διαφάνειας στην πολιτική ζωή της χώρας αποτελούν ψηφίδες ακριβώς μιας μεγάλης μεταρρύθμισης, η οποία έχει ανάγκη το κράτος και συνολικά το πολιτικό σύστημα.

Ουδείς διαφωνεί με τον σκοπό, ούτε αμφισβητεί ότι οι προθέσεις είναι καλές και αγαθές.

Ωστόσο υπάρχει μια κρίσιμη ζώνη που μένει ανέγγιχτη, παρ΄ ότι συγκροτεί τον πυρήνα της πολιτικής στη χώρα μας. Τα ίδια τα κόμματα τα οποία ευαγγελίζονται τη μεταβολή και την πρόοδο ζουν σε «μαύρη τρύπα».

Κατά τρόπο παράδοξο ίσως και μοναδικό στην προηγμένη Δύση τα ελληνικά κόμματα δεν έχουν νομική υπόσταση.

Πρόκειται για ενώσεις προσώπων ειδικού σκοπού, εκφράζονται και εκπροσωπούνται μόνο από τον αρχηγό, δεν δεσμεύονται σχεδόν από τίποτε, εγγυήσεις συνέπειας δεν προσφέρουν, τα οικονομικάτους είναι απολύτως αδιαφανή, το καταστατικό τους παραβιάζεται κατά το δοκούν. Οπως και η δημοκρατικήλειτουργία τους, στις περισσότερες των περιπτώσεων, υπακούει στη βούληση των αρχηγών και μόνο σε αυτήν. Τα περισσότερα μοιάζουν με μικράφέουδα ηγεμόνων, θυμίζουν συγγενή της μοναρχίας σχήματα, μοιάζουν απομεινάρια μιας άλλης εποχής και γι΄ αυτό δεν δύνανται ούτε τη μεταρρύθμισηούτε την αλλαγή, που κατά καιρούς ευαγγελίζονται, να φέρουν.

Ισως χρειάζεται η πρώτη μεταρρύθμιση και αλλαγή να αρχίσει από τα κόμματα, δηλαδή από την πηγή, από την κεφαλή του πολιτικού συστήματος, που φιλοδοξεί μεν όλα να τα αλλάξει, μα έχει αποδειχθεί πως δεν μπορεί, επειδή προφανώς το ίδιο είναι προβληματικό, με αποτέλεσμα να δρα ενοχικά και αναποτελεσματικά. Και ίσως αυτό να είναι το μεγάλο μυστικό της κρίσης που τελειωμό
δεν έχει…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Εκατό ημέρες με χρήσιμα μαθήματα για τις επόμενες χίλιες

Posted on Ιανουαρίου 8, 2010. Filed under: Καρελιάς Γιώργος |

  • Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΕΛΙΑ
Δεν χρειάζεται να καταναλώσει κανείς πολλή φαιά ουσία για να διαπιστώσει τι έπαθε η νέα κυβέρνηση, που συμπληρώνει όπου να ‘ναι τις περίφημες πρώτες «εκατό ημέρες» στην εξουσία. Είναι απλό: υποεκτίμησε την οικτρή οικονομική κατάσταση που παρέλαβε και υπερεκτίμησε τις δικές της δυνατότητες να την ελέγξει, χωρίς να ακυρώσει εξ αρχής κάποιες προεκλογικές της δεσμεύσεις. Εκ των υστέρων αποδεικνύεται ότι και τα δύο ήταν λάθος, αλλά δεν έχουν την ίδια βαρύτητα. Ας τα δούμε χωριστά.

Η υποεκτίμηση της κατάστασης, την οποία θα έβρισκε, αποτυπώθηκε στη φράση του Γιώργου Παπανδρέου -από την προεκλογική περίοδο κιόλας- «λεφτά υπάρχουν». Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, ο πρωθυπουργός ήθελε να στείλει το μήνυμα ότι θα βρει τα λεφτά από την καταπολέμηση της σπατάλης και τον τερματισμό των χαριστικών ρυθμίσεων προς λίγους ή περισσότερους ημετέρους, στις οποίες επιδόθηκε με ιδιαίτερο ζήλο η προηγούμενη κυβέρνηση. Η πρόθεσή του ήταν καλή, όμως η εκτίμηση που έκανε ήταν διπλά άστοχη.

Διότι δεν εκτίμησε καλά την απόφαση που πήρε ο Καραμανλής να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Ουσιαστικά ο πρώην πρωθυπουργός ήθελε να παραδώσει την εξουσία άρον άρον. Ηξερε πολύ καλά το οικονομικό τέρας, το οποίο είχε φτιάξει η κυβέρνησή του. Ηταν βέβαιος ότι δεν μπορούσε να το ελέγξει και ήθελε να το πετάξει στην αυλή των άλλων. Και το πέταξε προκηρύσσοντας εκλογές, τις οποίες ήταν βέβαιος ότι θα έχανε. Ολοι το έβλεπαν.

ΟΓιώργος Παπανδρέου και το επιτελείο του, λοιπόν, έπρεπε να είναι περισσότερο ψυλλιασμένοι. Κι αυτό σημαίνει ότι θα έπρεπε να είχαν αποφύγει τις πολλές δεσμεύσεις, να είχαν προετοιμάσει καλύτερα τους πολίτες γι’ αυτό που θα ερχόταν και, κυρίως, οι ίδιοι να είχαν καλύτερα προετοιμαστεί.

Αυτά στην πρώτη φάση, της προετοιμασίας για την εξουσία. Οταν ήρθε η ώρα να την ασκήσουν, ήρθαν αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα, η οποία ήταν περισσότερο σκληρή απ’ όσο υπολόγιζαν. Ισως είναι η πρώτη φορά, τουλάχιστον στη μεταπολιτευτική οικονομική ιστορία της χώρας, που μια κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί τέτοια κατάσταση. Μπορεί το 1993 η τότε κυβέρνηση (πάλι του ΠΑΣΟΚ) να βρέθηκε σε ανάλογη ή και χειρότερη μοίρα, όμως το διεθνές περιβάλλον ήταν διαφορετικό.

Επιπλέον, η χώρα ήταν εκτός ευρωζώνης και δεν δεχόταν τέτοιες πιέσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήταν και καλύτερα προστατευμένη. Μάλλον σήμερα είναι. Η τότε κυβέρνηση και όσες ακολούθησαν επέδειξαν αποφασιστικότητα και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000 (είσοδος στο ευρώ) η οικονομία βρήκε τον βηματισμό της.

Σήμερα, υπό την πίεση των περίφημων αγορών, των οίκων αξιολόγησης και της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι χειρισμοί που καλείται να κάνει η νέα κυβέρνηση είναι εκ των πραγμάτων περιορισμένοι έως ασφυκτικοί. Το ήξερε ο Καραμανλής που πέταξε λευκή πετσέτα, έπρεπε να το είχαν βάλει καλά στο μυαλό τους ο Παπανδρέου και οι υπουργοί του. Αν ήταν έτσι, θα έπρεπε να αποφευχθούν μια σειρά από αντιφατικές κινήσεις τακτικής. Μερικά παραδείγματα:

* Οι δηλώσεις για τον κίνδυνο χρεοκοπίας, για κατάσταση έκτακτης ανάγκης και τα παρόμοια δεν συμβάδιζαν με τη δήλωση «λεφτά υπάρχουν», η οποία επαναλήφθηκε και μετά τις εκλογές. Διότι έτσι δημιουργείται στους πολίτες η πεποίθηση ότι, αφού υπάρχουν λεφτά, θα βρεθούν ανώδυνα και η κατάσταση ανάγκης θα ξεπεραστεί. Τώρα, που θα χρειαστεί σχεδόν όλοι να βάλουν το χέρι στην τσέπη…

* Η δήλωση «δεν θα πληρώσει ο κοσμάκης την κρίση» δημιούργησε επιπλέον σύγχυση, καθώς μέσα στη λέξη «κοσμάκης» μπορεί να βλέπει τον εαυτό της η συντριπτική πλειονότητα των φορολογουμένων. Αν πίστεψε ότι δεν θα την αγγίξουν τα κυβερνητικά μέτρα, τώρα τα πράγματα θα δυσκολέψουν κι άλλο.

* Οι δηλώσεις του τύπου «δεν κυβερνούν ο Αλμούνια κι ο Τρισέ» δεν πρόσφεραν καλή υπηρεσία. Διότι η εποχή δεν είναι «ηρωική» ούτε προσφέρεται για «αντίσταση» (τι ηρωισμό να κάνεις όταν χρωστάς τα μαλλιοκέφαλά σου και ζητάς συνεχώς δανεικά;), αλλά και διότι τώρα, που θα υποχρεωθεί η νέα κυβέρνηση να πάρει εκείνη όσα της έλεγαν αυτοί οι κακοί Ευρωπαίοι, το κόστος θα είναι διπλό.

* Οι διχογνωμίες για το αν τα μέτρα, τα όποια μέτρα, έπρεπε να ληφθούν αμέσως ή σταδιακά και σε βάθος χρόνου, μόνο κακό προξένησαν. Και εντέλει ήταν άνευ νοήματος. Ποιος δεν αντιλαμβάνεται ότι στις καταστάσεις ανάγκης δεν περιμένεις, αλλά δρας αμέσως, αν δεν θέλεις να οδηγηθείς σε καταστάσεις καταστροφής; Ετσι η άμεση λήψη μέτρων ήταν εκ των προτέρων δεδομένη, γεγονός που απλώς πιστοποιήθηκε αυτές τις μέρες με τη σύντμηση του χρόνου (σε τρία αντί τέσσερα έτη), μέσα στον οποίο θα μειωθεί το έλλειμμα. Και τώρα -με την υποχρεωτική αυτή κίνηση- φαίνεται ότι η κυβέρνηση υπέκυψε «στον Αλμούνια και στον Τρισέ», αλλά οι «ηρωικές» δηλώσεις του πρόσφατου παρελθόντος δεν επαναλήφθηκαν.

Τι δηλοί ο πολύπλοκος αυτός μύθος; Οτι η κυβέρνηση προσπάθησε να ισορροπήσει μεταξύ των προεκλογικών της δεσμεύσεων και της αδήριτης πραγματικότητας. Θα ήταν υπερβολή να την πυροβολήσουμε επειδή ήθελε να μη λέει άλλα προεκλογικά και άλλα να εφαρμόζει μετεκλογικά. Υπό τον όρο, βέβαια, ότι δεν περίμενε να βρει μπροστά της αυτήν την πραγματικότητα. Κι εδώ φτάνουμε, πιθανότατα, στη λάθος εκτίμηση που έκανε στην αρχή.

Αν δεν την είχε κάνει, είχε έναν και μοναδικό δρόμο. Να δηλώσει καθαρά ότι η υλοποίηση αυτών των δεσμεύσεων αναβάλλεται για ένα ή δύο χρόνια, ώστε να μαζευτεί το δημοσιονομικό χάλι και να τεθούν κάποιες βάσεις για ανασύνταξη και ανάπτυξη. Ετσι έπρεπε να γίνει. Δεν έγινε. Πέρασαν οι τρεις πρώτοι μήνες, αλλά αυτό δεν είναι δα και καταστροφή. Αρκεί να μην επαναληφθούν παρόμοιες εκτιμήσεις, που οδήγησαν την κυβέρνηση σε λάθη. Ο χρόνος είναι μπροστά της. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια να ξοδεύεται.

Παρά τη σύγχυση και τα αντιφατικά μηνύματα, οι πολίτες αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες. Κατά τούτο η νέα κυβέρνηση δεν έχει περιθώρια να φοβάται το πολιτικό κόστος. Αρκεί στις επόμενες κινήσεις της να αποβάλει την αντιφατικότητα και να χρησιμοποιήσει περισσότερο την ειλικρίνεια και την αποφασιστικότητα.

  • Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ιθαγένεια μεταναστών: ώρα για πλήρη δικαιώματα

Posted on Ιανουαρίου 8, 2010. Filed under: Θεοδωρίδης Νάσος, Ιθαγένεια μεταναστών |

  • Του ΝΑΣΟΥ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ *

Η πιο σημαντική τομή που φαίνεται να κομίζουν οι νέες ρυθμίσεις για την απονομή ιθαγένειας σε μετανάστες/τριες συνίσταται στη ρήξη που επέρχεται στην «εθνική ταυτότητα» όπως αυτή είχε διαμορφωθεί στο «συλλογικό φαντασιακό» των Ελλήνων επί πολλές δεκαετίες, λόγω μιας συστηματικής χειραγώγησης της κοινής γνώμης από παντελώς εσφαλμένες και επιστημονικά ατεκμηρίωτες αντιλήψεις περί «ιστορικής και πολιτισμικής συνέχειας».

Από την άποψη αυτή, η επικείμενη απώλεια της «μονοπωλιακής θέσης» του «δικαίου του αίματος» συνιστά, πράγματι, ένα θετικό πολιτισμικό σοκ για την κυρίαρχη εθνικιστική θεώρηση.

Αναμφίβολα, μια ενδελεχής μελέτη των προτεινόμενων λύσεων δείχνει ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο θετικά όσο φαίνονται εκ πρώτης όψεως. Οταν κατά τα προηγούμενα χρόνια όλες οι κυβερνήσεις έχουν φροντίσει με περισσό ζήλο όχι μόνο να κρατούν πεισματικά κλειστές τις στρόφιγγες της νομιμοποίησης αλλά και να διατηρούν αλώβητο εκείνο ακριβώς το θεσμικό πλαίσιο που διευκολύνει τη μετάβαση από τη νομιμότητα στην παρανομία (όπως π.χ. σύνδεση ανανέωσης άδειας διαμονής με αριθμό ενσήμων), τότε είναι φανερό ότι έχουν ήδη δημιουργηθεί όλοι οι αποτρεπτικοί όροι που θα εμποδίσουν πάρα πολλούς μετανάστες ενταγμένους στην ελληνική κοινωνία να επωφεληθούν από τις νέες ρυθμίσεις, αφού η απονομή ιθαγένειας των παιδιών τελεί σε συνάρτηση με το «νόμιμο καθεστώς» των γονέων. Πέρα από το γεγονός ότι το τυπικό στοιχείο της κατοχής ή μη μιας νόμιμης άδειας διαμονής -και μάλιστα επί πενταετία- δεν μπορεί να είναι καθοριστικό ως κριτήριο πραγματικής και ουσιαστικής ένταξης γονέων και τέκνων στην ελληνική κοινωνία, είναι ηλίου φαεινότερον ότι τα τέκνα «μη νόμιμων» γονέων υφίστανται μια έμμεση κύρωση για την οποία τα ίδια δεν φέρουν απολύτως καμία ευθύνη, όπως πιθανότατα δεν ευθύνονται ούτε καν οι γονείς, καθώς απουσιάζει επιδεικτικά ένα διαρκές σύστημα ανοιχτής διαδικασίας νομιμοποίησης που θα οδηγούσε σε βασική επίλυση προβλημάτων των μεταναστών/τριών, αλλά και της κοινωνίας υποδοχής (π.χ. επ’ ωφελεία των εσόδων του ασφαλιστικού συστήματος). Εξάλλου, υπάρχει ήδη σαφής υπαναχώρηση σε σχέση με τις προεκλογικές δεσμεύσεις, καθώς η τριετία σχολικής φοίτησης έγινε εξαετία, αποκλειστικά και μόνο προς άμβλυνση πιθανών αντιδράσεων, ενώ το δικαίωμα ψήφου χορηγείται -κυριολεκτικά με το σταγονόμετρο- σε έναν πολύ μικρό αριθμό αλλοδαπών, ενώ θα έπρεπε να δίδεται σε όλους όσοι συμπληρώνουν την πενταετία, δίχως άλλη προϋπόθεση.

Σε ό,τι αφορά την πολιτογράφηση, αν λάβει κανείς υπόψη τις νοοτροπίες της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, όπως τη γνωστή μίζερη αντίληψη εθνικής περιχαράκωσης, τότε θα μπορούσε να διατυπωθεί η άποψη ότι οι νέες διατάξεις φέρνουν έναν αέρα στοιχειώδους νεωτερικότητας μέσα σε μια έρημο απολυταρχίας (π.χ. ως προς την αιτιολογία των αποφάσεων απόρριψης). Το εάν όμως θα πρέπει ή όχι να πανηγυρίζει κανείς για το θρίαμβο του «αυτονόητου» σχετίζεται αναπόφευκτα με το βαθμό ωριμότητας των γενικότερων συνθηκών. Υποστηρίζω, δηλαδή, ότι σήμερα θα ήταν απολύτως ρεαλιστική, υπό προϋποθέσεις, μια κάμψη της αρχής της απόλυτης διακριτικής ευχέρειας και εξουσίας που διαθέτει ένα κυρίαρχο κράτος ως προς την απονομή ιθαγένειας σε αλλοδαπούς πολίτες προς όφελος της αρχής του σεβασμού και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ιδίως εάν είναι ιδιαίτερα μεγάλη η χρονική διάρκεια κατά την οποία ένας αλλοδαπός έχει ζήσει στην Ελλάδα. Αυτό θα σήμαινε θέσπιση «δέσμιας αρμοδιότητας» της Διοίκησης για κατ’ αρχήν υποχρεωτική αποδοχή, εκ μέρους της, όλων των αιτήσεων κτήσης ιθαγένειας ενηλίκων μετά την πάροδο ενός μεγάλου αριθμού ετών διαμονής στη χώρα, πλην ειδικών εξαιρέσεων.

Επί του παρόντος, ας αγωνιστούμε όλοι και όλες για να διασφαλιστεί ότι την ύστατη ώρα δεν θα υπάρξουν υπαναχωρήσεις από τα ήδη εξαγγελθέντα, αλλά και για να επιτευχθούν περισσότερες και τολμηρότερες βελτιώσεις. Παράλληλα, ας απολαύσουμε τον παροξυσμό της Δεξιάς και της Ακρας Δεξιάς.

* Ο Νάσος Θεοδωρίδης είναι διευθυντής του Κέντρου Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό «ΑΝΤΙΓΟΝΗ»

  • Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...