Προς μία Ευρώπη των πολιτών

Posted on Δεκέμβριος 19, 2010. Filed under: Παξινός Δημήτρης |

  • Toυ Δημητριου X. Παξινου* Η Καθημερινή, 17/12/2010

Η Συνθήκη της Λισσαβώνας συμπλήρωσε ένα έτος από την εφαρμογή της, στη διάρκεια του οποίου συνέπεσε να συμβούν σημαντικά και καθοριστικά γεγονότα για την πορεία και την εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αναφέρομαι, βεβαίως, στην οικονομική κατάσταση καταρχήν της Ελλάδας και κατά δεύτερον στις οικονομικές εξελίξεις σε όλα τα μικρότερα κράτη της Ε.Ε.

Καίριο θέμα είναι κατά πόσο αισθάνονται σήμερα οι πολίτες των διαφόρων κρατών–μελών ως πολίτες της Ενωσης. Δυστυχώς, η ευφορία για τη δημιουργία και την ανάπτυξη της Ε.Ε., διάχυτη μία δεκαετία νωρίτερα, δεν διακατέχει πλέον τους πολίτες των κρατών–μελών. Αντίθετα, τα συναισθήματα που κυριαρχούν είναι ανασφάλεια, ανησυχία για το μέλλον και επιφυλακτικότητα για τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την τροπή που μπορεί να πάρει η Ε.Ε. Και αυτό όχι άδικα, γιατί εάν παρατηρήσει κάποιος τη δραστηριότητα της νομοθετικής εξουσίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το πραγματικό βάρος της παραγωγής νομικών κανόνων έχει μεταφερθεί στις Βρυξέλλες.

Από τα λάθη, όμως, του παρελθόντος μαθαίνουμε όλοι και έτσι θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε από την ίδια βάση, αλλά ακολουθώντας άλλη πορεία αυτή την φορά. Και τι εννοώ με αυτό: Ενίσχυση της αποκέντρωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο αντί του ευρωπαϊκού συγκεντρωτισμού. Λιγότερη γραφειοκρατία. Περισσότερη δημοκρατία και εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τα κράτη–μέλη προς τα όργανα της Ε.Ε. και όχι το αντίθετο. Αυτό σημαίνει βέβαια ότι θα δοθεί μεγαλύτερη σημασία στην ανάπτυξη της εθνικής ταυτότητας των κρατών–μελών μέσα στο πλαίσιο της Ε.Ε.

Αναμφισβήτητα, είναι σημαντικό το ίδιο το περιεχόμενο της Συνθήκης της Λισσαβώνας και η επίτευξη συμφωνίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι διατάξεις της όμως είναι σύνθετες και αρκετά περίπλοκες. Για τον λόγο αυτό, θα μπορούσε τελικά να προταθεί ένα πιο ευσύνοπτο και σχετικά σύντομο κείμενο, το οποίο θα αποτελούσε το καταστατικό των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Για τους πολίτες, είναι σημαντικό να μπορούν να καταλαβαίνουν τις θεμελιώδεις αποφάσεις και να τις ακολουθούν.

Επίσης, το ζήτημα της κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ των οργάνων της Ε.Ε. και των κρατών–μελών, στο οποίο δεν έχει δοθεί ούτε με τη συγκεκριμένη Συνθήκη κάποια λύση, θα μπορούσε να λυθεί με ένα συγκεκριμένο τρόπο: η Ε.Ε. θα μπορούσε να αναλαμβάνει πρωτοβουλία για την έκδοση νομοθετικών ρυθμίσεων, μόνο στις περιπτώσεις όπου αποδεδειγμένα την επιτυχή πραγματοποίηση των μέτρων που χρειάζεται να ληφθούν προκειμένου να επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος σκοπός μπορεί να εγγυηθεί μόνο η ανάληψη αυτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Για τα μικρά κράτη–μέλη, όπως είναι και η χώρα μας, γεννιέται εύλογα το ζήτημα της αδυναμίας αυτών να ρυθμίσουν ικανοποιητικά κάποια αντικείμενα τα οποία εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους, ενώ αντίθετα μεγαλύτερα κράτη δεν αντιμετωπίζουν δυσκολίες επ’ αυτού. Η διαδικασία που προτείνεται από τη Συνθήκη και αφορά το ρόλο της Επιτροπής αναφορικά με την πορεία των σχεδίων νομοθετικών ρυθμίσεων της Ε.Ε. δηλώνει σαφώς μια πρόοδο, αλλά δεν κατοχυρώνει μικρότερα κράτη–μέλη. Ενδεχόμενη λύση θα ήταν ίσως η σύσταση συμβουλίου, το οποίο θα μεσολαβεί μεταξύ Επιτροπής και Συμβουλίου από τη μια πλευρά και εθνικών κοινοβουλίων από την άλλη σε περιπτώσεις πιθανών διαφορών με στόχο τη λήψη μιας απόφασης που θα συγκεράζει τις αντιτιθέμενες απόψεις.

Σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές που βιώνει στο σύνολό της η Ε.Ε, η Συνθήκη της Λισσαβώνας αποκτά ένα έντονο ευρύτερο κοινωνικό ενδιαφέρον που σχετίζεται τόσο με το παρόν όσο και με το μέλλον των Ευρωπαίων πολιτών. Ετσι, δεν μπορεί να μη σχολιαστεί το γεγονός ότι η νέα Συνθήκη εστιάζει θεωρητικά στη δημιουργία μιας Ενωσης, στην οποία ενισχύεται η αξία του ανθρώπου και εν γένει τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ στην πράξη, στο όνομα διατήρησης της αξίας του ευρώ και της οικονομίας των ισχυρών της Ενωσης, θυσιάζονται και ανατρέπονται οι κοινωνικές κατακτήσεις Ευρωπαίων πολιτών, με αποτέλεσμα τελικά να «πριονίζεται» το οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

* Ο κ. Δημήτριος Χ. Παξινός είναι πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

Advertisements

Make a Comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...

Αρέσει σε %d bloggers: