Archive for Δεκέμβριος 2010

Η θεολογική εκδοχή της κρίσης

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Βερέμης Θάνος |

  • Tου Θανου Bερεμη*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Οι σωτήρες εμφανίζονται συνήθως σε κοινωνίες οι οποίες βρίσκονται σε κρίση. Στη βιβλική τοπογραφία, οι προφήτες έρχονταν από την έρημο έπειτα από μακρά προετοιμασία νηστείας και προσευχής. Οι σύγχρονοι σωτήρες αποκαλύπτονται στα ΜΜΕ και στα blogs του Διαδικτύου. Είναι όλοι πατριώτες στον υπερθετικό βαθμό, αριστείς της κοινοτοπίας και της συνωμοσιολογίας. Στην κατηγορία των σωτήρων σπανίζουν οι ελευθερόφρονες, οι μετριοπαθείς, οι κεντρώοι και οι έχοντες πρωτότυπη σκέψη.

Στις σημερινές ΗΠΑ ευδοκιμεί ένα είδος σωτήρα που συνδυάζει τη θυμοσοφία του μέσου όρου με το θεόπνευστο χάρισμα των ευαγγελιστών παστόρων του Φαρ Ουέστ. Οι σωτήρες που απηχούν την καθημερινή μετριότητα, όπως η Σάρα Πέιλιν, ή οι έξαλλοι κήρυκες του δημοφιλέστατου Fox News σαν τον Ρας Λίμποου ή τον Γκλεν Μπεκ, θυμίζουν στον μέσο θεατή τον εαυτό του. Απαίδευτο, σκοτισμένο, εχθρό κάθε αυθεντίας και θρησκευόμενο, που αισθάνεται θύμα της Ουάσιγκτον. Για τους Ευρωπαίους, το φαινόμενο της Fox News του Ρόμπερτ Μέρντοχ και η επιρροή του στις μάζες της Αμερικής είναι πράγματα ανεξήγητα. Πώς κατάφερε ένας Αυστραλός επιχειρηματίας, που ούτε πουριτανός στον ιδιωτικό του βίο τυγχάνει ούτε θρησκεύεται, να στήσει έναν τηλεοπτικό σταθμό, ο οποίος ευαγγελίζεται τον λόγο των φονταμενταλιστών του προτεσταντισμού;

Οι οργισμένοι του δημοσιογράφοι καταγγέλλουν συνήθως την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για όλα τα κακά που συμβαίνουν στη χώρα και βέβαια για κατάχρηση εξουσίας. Ο Λίμποου θεωρεί τον πρόεδρο Ομπάμα υπεύθυνο για την αύξηση της ανεργίας, αλλά παράλληλα δηλώνει ότι η δημόσια ιατρική περίθαλψη στερεί τους ανέργους από τις βασικές τους ελευθερίες επιλογής. Η μόνη τους επιλογή προφανώς, για να μην επιβαρύνουν τους φορολογουμένους, είναι να πεθάνουν. Ο έτερος διάσημος της Fox News, o Γκλεν Μπεκ, είναι πρόσωπο παρμένο από τις κινηματογραφικές ταινίες του Τζον Φορντ. Τύπος (πρώην) αλκοολικού ιεροκήρυκα πάστορα από κάποια ξεχασμένη μεθοριακή κωμόπολη της δυτικής Αμερικής, εκφράζει τις τύψεις του για τις ανομολόγητες αμαρτίες του και τη μηδαμινότητά του μπροστά στον Θεό. Ακολουθούν ο νταής Ιρλανδός Οράιλι, ο οποίος απειλεί με βία τους συνομιλητές του όταν διαφωνούν, και πάμπολλοι οπαδοί των Πάρτι του Τσαγιού και της άλωσης του κέντρου των αποφάσεων από την αμερικανική περιφέρεια.

Η εικόνα του ιδεολογικού διχασμού των ΗΠΑ παραπέμπει στις παραμονές του εμφυλίου πολέμου. Αυτή τη φορά, όμως, στο επίκεντρο του διχασμού δεν βρίσκεται η επιλογή του ιδεώδους πολιτειακού συστήματος, αλλά η σύγκρουση του κοσμικού φιλελευθερισμού, του Συντάγματος με τον λαϊκό ευαγγελικό φονταμενταλισμό των μαζών.

Στο ογκώδες στοχαστικό βιβλίο του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου, Μανούσου Μαραγκουδάκη, «Αμερικανικός Φονταμενταλισμός» (Παπαζήσης, 2010), διαγράφεται με ενάργεια και τεκμηρίωση η πορεία του αρχικού πουριτανισμού, από τους εκτός πολιτικής ζηλωτές, ώς τον πολιτικοποιημένο ευαγγελικό φονταμενταλισμό της σήμερον. Ο συγγραφέας παρατηρεί ότι το παραδοσιακό χάσμα μεταξύ θρησκευτικότητας και πολιτικής στην προτεσταντική Αμερική γεφυρώθηκε από τον μεταπολεμικό αντικομμουνισμό. Πρωταγωνιστής του νέου φονταμενταλισμού και γεφυροποιός με το παρελθόν υπήρξε ο χαρισματικός θρησκευτικός ρήτορας Μπίλι Γκράχαμ. Ο Γκράχαμ ενθάρρυνε τον Αϊζενχάουερ να θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος των ΗΠΑ και αργότερα βρέθηκε στο στενό περιβάλλον του Ρίτσαρντ Νίξον. Αναγκάστηκε να απομακρυνθεί από τον πρόεδρο των ΗΠΑ όταν ξέσπασε το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ.

Η επιρροή του, ωστόσο, έφτασε ώς τον Μπους τον νεότερο. Ομως ο Γκράχαμ, αν και φιλοδοξούσε να ασκεί επιρροή στους πολιτικούς, δεν ήθελε να γίνουν ο ίδιος και οι περί αυτόν πολιτικοί. Οπως επισημαίνει ο Μαραγκουδάκης, η διαφορά ανάμεσα στους νεότερους Ευαγγελιστές και τους παλιούς, είναι η ροπή των πρώτων προς την πολιτική εξουσία. Δεδομένου ότι οι προτεστάντες του 17ου-19ου αιώνα πίστευαν στον απόλυτο διαχωρισμό θρησκείας και κράτους, ώστε να προστατευθεί η θρησκεία από τις εγκόσμιες αμαρτίες και το κράτος από τις θρησκευτικές διαμάχες, η σημερινή εξέλιξη αποτελεί απειλή για την ενότητα των ΗΠΑ. Ο Μαραγκουδάκης ερμηνεύει τον αμερικανικό φονταμενταλισμό ως έκφραση του νεωτερισμού μάλλον, παρά της μεσαιωνικής παράδοσης.

Η φονταμενταλιστική γραμματεία του 19ου αιώνα είχε σχέση με την επαγωγική σκέψη του Βάκωνα και τη σκωτική φιλοσοφία της κοινής λογικής. «Εάν ταξινομηθεί ορθολογικά η γνώση αυτή, μπορεί να αποδώσει ένα μεγάλο βαθμό βεβαιότητας για την πραγματικότητα» (σελ. 633). Σε αντίθεση, όμως, με τους εγγράμματους ταγούς των φονταμενταλιστών του παρελθόντος, οι σύγχρονοι ηγέτες και οπαδοί των Πάρτυ του Τσαγιού είναι άτομα περιορισμένης καλλιέργειας. Χωρίς να έχουν πλήρη συνείδηση των πράξεών τους στρέφονται, ούτε λίγο ούτε πολύ, κατά της εγκόσμιας φιλελεύθερης φιλοσοφίας των πατέρων του αμερικανικού Συντάγματος.

Το κακό αρχίζει από την προεδρία του Ρόναλντ Ρέιγκαν, όταν πραγματοποιείται η σύνθεση της υλιστικής ιδεολογίας των συντηρητικών Ρεπουμπλικανών με τον θρησκευτικό χιλιασμό των λαϊκών φονταμενταλιστών. Πρόκειται για ταξική συμμαχία χωρίς προηγούμενο στην αμερικανική ιστορία. Ετσι ο ακραίος ατομικισμός, η δυσπιστία προς την κεντρική εξουσία, η προτίμηση της ελευθερίας έναντι της ισότητας και ο ακραίος πατριωτισμός ενώθηκαν με τον θρησκευτικό φανατισμό του μικρού ανθρώπου. Το υβρίδιο αναπτύσσεται απειλητικό για την ενότητα των ΗΠΑ.

* Ο κ. Θάνος Βερέμης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Τα ευρωομόλογα δεν λύνουν το πρόβλημα του χρέους

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Ξαφά Μιράντα |

  • Tης Μιραντας Ξαφα*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Με την κρίση εμπιστοσύνης προς την Ευρωζώνη να βαθαίνει, στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής της 16ης Δεκεμβρίου οι ηγέτες της Ε.Ε. αποφάσισαν τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης (ΕΜΣ) που θα διαδεχθεί το προσωρινό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στη λήξη του, τον Ιούνιο του 2013. Η συμφωνία προβλέπει τη «συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα» στην επίλυση μελλοντικών κρίσεων, δηλαδή την υποχρέωση αναδιάρθρωσης χρέους με παράλληλο «κούρεμα» (haircut) της αξίας των ομολόγων στα οποία επένδυσαν ιδιώτες επενδυτές, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της χώρας-μέλους που προσέφυγε στον μηχανισμό.

Τα δάνεια που θα παρέχει ο νέος μηχανισμός θα δίδονται υπό όρους και το «κούρεμα» θα προβλέπεται μόνο όπου είναι αναγκαίο, όπως συμβαίνει με τα δάνεια του ΔΝΤ. Οι ηγέτες της Ε.Ε. συμφώνησαν παράλληλα να αναθεωρήσουν τη Συνθήκη της Λισσαβώνας, ώστε ο νέος μηχανισμός να μη θεωρηθεί αντισυνταγματικός από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Γιούργκεν Σταρκ, θεωρεί ότι η μονιμοποίηση ενός ευρωπαϊκού ταμείου στήριξης των χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα θα αποδειχθεί άχρηστη αν θεσπιστούν αξιόπιστοι κανόνες για τη δημοσιονομική πειθαρχία. Η Γερμανίδα καγκελάριος κ. Μέρκελ δεν θέλει, όμως, να αφήσει τίποτε στην τύχη. Ηδη συζητούνται δρακόντειες οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις στις δημοσιονομικά απείθαρχες χώρες, που μπορεί να περιλαμβάνουν πρόστιμα που θα είναι συνάρτηση της υπέρβασης του ελλείμματος και του χρέους από τα όρια του 3% και 60% του ΑΕΠ, αντίστοιχα, που ορίζει η Ευρωπαϊκή Συνθήκη. Η «αυστηροποίηση» του Συμφώνου Σταθερότητας συμβάλλει στην αποτροπή μελλοντικών κρίσεων, δεν μπορεί όμως να αποκλείσει εκ προοιμίου το ενδεχόμενο μιας νέας. Θα πρέπει επομένως να θεσμοθετηθεί και μηχανισμός επίλυσης κρίσεων.

Η πρόσφατη αύξηση των spreads των ομολόγων των χωρών στην περιφέρεια της Ευρωζώνης υποδηλώνει ότι οι αγορές δεν εντυπωσιάστηκαν ιδιαίτερα από αυτή τη νέα πρωτοβουλία της Ε.Ε. Και αυτό, διότι σημαντικές λεπτομέρειες μένει να ξεκαθαριστούν, όπως π.χ. ποιο είναι το ύψος των πόρων που θα διαθέτει ο νέος μηχανισμός και ποιος θα καθορίζει το ύψος του «κουρέματος» που απαιτείται κατά περίπτωση. Ο μηχανισμός δεν μπορεί να είναι αμιγώς ευρωπαϊκός διότι οι επενδυτές σε ομόλογα της Ευρωζώνης βρίσκονται παντού στον κόσμο και θέλουν να συμμετάσχουν και αυτοί σε μια τυχόν διαπραγμάτευση που θα καθορίσει το ύψος των απωλειών κεφαλαίου που θα υποστούν. Κυρίως, όμως, οι αγορές ανησυχούν για το θεσμικό πλαίσιο που θα διέπει το υπάρχον χρέος, καθώς ο ΕΜΣ θα καλύπτει μόνο το χρέος που θα εκδοθεί μετά τον Ιούνιο του 2013.

Μία πρόταση που τέθηκε από τον πρόεδρο του Eurogroup κ. Γιουνκέρ και τον Ιταλό υπουργό Οικονομικών κ. Τρεμόντι είναι η έκδοση ευρωομολόγου, που θα έχει την εγγύηση συλλογικά όλων των χωρών-μελών και θα φέρει ενιαίο επιτόκιο που θα είναι ο μέσος όρος των επιτοκίων των χωρών της Ευρωζώνης. Τα ευρωομόλογα θα μπορούν να καλύψουν μέχρι 50% του νέου δανεισμού των χωρών-μελών, αλλά και να χρησιμοποιηθούν για να αγοράσουν το υπάρχον χρέος μιας χώρας-μέλους με «έκπτωση» που θα συνδέεται με το spread των ομολόγων της χώρας στη δευτερογενή αγορά. Δημιουργώντας μια μεγάλη και ρευστή αγορά ομολόγων παρόμοια με αυτή της Αμερικής, το ευρωομόλογο μπορεί να μειώσει το κόστος δανεισμού της Ευρωζώνης. Αλλά ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες: η Γερμανία στην ουσία καλείται να εγγυηθεί ένα τμήμα του χρέους των δημοσιονομικά αδύναμων χωρών-μελών, αντίθετα με την αρχή της εθνικής ευθύνης για το δημόσιο χρέος που ορίζει η Συνθήκη. Η αύξηση ρευστότητας της αγοράς ομολόγων είναι απίθανο να αντισταθμίσει την αύξηση του κόστους δανεισμού για τη Γερμανία, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι το ευρωομόλογο θα μειώσει τη δημοσιονομική πειθαρχία. Δεν είναι περίεργο λοιπόν ότι η Γερμανία απέρριψε την πρόταση.

Είναι προφανές ότι ένα ομόλογο από μόνο του δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Αντίθετα, μπορεί πράγματι κανείς να φανταστεί σενάρια όπου η δημοσιονομική πειθαρχία μειώνεται αντί να αυξάνεται. Το ευρωομόλογο θα βελτιώσει την κατάσταση μόνο αν συνοδεύεται από δεσμευτικούς στόχους για το έλλειμμα και απαγόρευση δανεισμού από άλλες πηγές. Αν, με άλλα λόγια, οι χώρες-μέλη κληθούν να εκχωρήσουν τη δημοσιονομική πολιτική σε κάποιο όργανο της Ε.Ε., όπως έχουν εκχωρήσει τη νομισματική πολιτική στην ΕΚΤ. Είναι όμως έτοιμες για κάτι τέτοιο; Μάλλον όχι.

* Η κ. Μιράντα Ξαφά είναι σύμβουλος επενδύσεων στην IJ Partners και ιδρυτικό μέλος της Δράσης.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ολα στην πραγματική οικονομία

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Παπαδημητριου Mπαμπης |

  • Του Μπαμπη Παπαδημητριου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Χρειαζόμαστε, για το 2011, μια πλήρη στροφή ενδιαφέροντος στην πραγματική οικονομία. Είναι καιρός να ξεφύγουμε από τη συνεχή, μονομερή και, συχνά, αδιέξοδη προσήλωσή μας στο δημοσιονομικό πρόβλημα. Δεν έχουμε βεβαίως περάσει τον κίνδυνο, με τον οποίο επιβαρύνει το κράτος, και τα άθλια οικονομικά του, την οικονομική δραστηριότητα, δηλαδή τη ζωή όλων μας, αλλά σε μεγάλο βαθμό «το νερό έχει μπει στο αυλάκι».

Δεν είναι καθόλου μικρό κατόρθωμα. Αναλογιστείτε πόσο εύκολα «ξεχείλισε» το έλλειμμα. Είναι προφανώς εξαιρετικά σημαντικό να μην ξεφύγει ούτε εκατοστό το πρόγραμμα μείωσης των πολλών κρατικών ελλειμμάτων. Με την ελπίδα πως αυτό θα συμβεί -όσο το δυνατόν πιο κοντά στον στόχο- το βάρος μετακινείται, ακόμη πιο καθοριστικά, στην πλευρά της πραγματικής οικονομίας.

Κάνουμε συχνά το λάθος να πιστεύουμε ότι αρκεί να επανέλθει η συνολική κατανάλωση σε επίπεδα πριν από την κρίση. «Ο κόσμος δεν έχει χρήματα να ξοδέψει, αυτό πεθαίνει την αγορά», υπογραμμίζουν οι εκπρόσωποι των «τάξεων». Το επιχείρημα έχει, μάλιστα, πολλαπλή χρήση. Να διατηρηθούν οι αμοιβές, να συντηρηθούν τα δάνεια, να μην κλείσει το Δημόσιο, είναι μερικά από αυτά. Ομως, ο πραγματικός λόγος είναι πως από την ελληνική οικονομία έχει χαθεί η εμπιστοσύνη.

Με τον ίδιο, σχεδόν, τρόπο, για τους ίδιους, πρακτικώς, λόγους και με τις ίδιες, τελικά, επιπτώσεις που χάσαμε την εμπιστοσύνη της διεθνούς οικονομίας. Αυτό είναι, κατά κύριο λόγο, που δημιουργεί το βαρύ κλίμα με το οποίο βρίσκονται αντιμέτωποι έμποροι και επιχειρήσεις. Τα υπόλοιπα ήταν μάλλον αναμενόμενα. Η τραπεζική χρηματοδότηση, κάρτες, καταναλωτικά, στεγαστικά, ακάλυπτες επιταγές και πληθωριστικά κεφάλαια κίνησης, κάποια στιγμή θα εξατμίζονταν.

Η Ελλάδα έζησε τη δική της «φούσκα». Από τα ακίνητα στο Χρηματιστήριο. Από εκεί στον υψηλότατο δανεισμό. Με συνεχή πληθωρισμό εισοδημάτων και κερδών σε μια κλειστή οικονομία. Ο,τι χρειαζόταν για να υποδαυλίζεται μια διαρκώς λιγότερο ανταγωνιστική και περισσότερο «άδικη» κατανομή των διαθεσίμων κεφαλαίων και εισοδημάτων. Στη διάρκεια των τελευταίων είκοσι ετών, η δημιουργία πραγματικών αξιών από την πραγματική οικονομία μειώθηκε απελπιστικά. Το κομμάτι της παραγωγικής εργασίας μειωνόταν συνεχώς σε «όφελος» των μη παραγωγικών και συχνά των παρασιτικών δραστηριοτήτων, με πρώτο το κράτος και δεύτερο το πλήθος των μικρών κρίκων της βαριάς αλυσίδας εισαγομένων ή υπερτιμημένων αγαθών και υπηρεσιών.

Πώς όμως θα γίνει το 2011 έτος της πραγματικής οικονομίας; Το απόλυτο κριτήριο ήταν πάντοτε και παραμένει το συγκριτικό κόστος παραγωγής. Το οποίο εξαρτάται από τέσσερις βασικούς παράγοντες. Το κόστος χρηματοδότησης του απαραίτητου κεφαλαίου, το κόστος προμήθειας και προσαρμογής των βασικών ενδιάμεσων προϊόντων, το κόστος εύρεσης και χρήσης της κατάλληλης εργασίας και το κόστος διάθεσης των προϊόντων και υπηρεσιών. Από τα προηγούμενα, η ελληνική οικονομία μπορεί να ελέγξει τα δύο και από αυτά κυρίως μόνον το ένα: το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος.

Χρησιμοποιείται πρόσφατα το επιχείρημα πως «αν το αποτέλεσμα εξαρτιόταν από το κόστος εργασίας, τότε το Μπανγκλαντές θα ήταν η πλέον ανταγωνιστική χώρα». Αυτό είναι σωστό. Σε απόλυτους όρους, η εξαθλιωμένη εργασία της άτυχης αυτής χώρας είναι από τις φθηνότερες, και μόνον με αυτό το χαρακτηριστικό κατορθώνει να επιζήσει. Ευτυχώς, η Ελλάδα δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία.

Η σωστή σύγκριση αφορά εκείνους που διαθέτουν συγκρίσιμα αγαθά. Στον τουρισμό, για παράδειγμα, το χαμηλότερο κόστος της Τουρκίας ή κάποιων «εξωτικών» προορισμών, μας δημιουργεί σοβαρότατα προβλήματα. Το ίδιο στην επισκευή πλοίων. Στις δύο αυτές περιπτώσεις και σε άλλες παρεμφερείς μια συστηματική μείωση κόστους εργασίας συνδυασμένη με πολύ υψηλότερη ποιότητα, θα φέρει το αποτέλεσμα που χρειαζόμαστε, χωρίς να γίνουμε Μπανγκλαντές.

Στα πολλά επόμενα χρόνια, οι κλάδοι που θα είναι σε θέση να προσφέρουν καλύτερες αμοιβές και στιβαρά κέρδη, θα είναι όσοι ασχολούνται με διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά. Το δεύτερο από τα διπλά ελλείμματα, το άνοιγμα στις διεθνείς συναλλαγές μας είναι το καθοριστικό κριτήριο επιβίωσης της χώρας.

Οι προβλέψεις μιλούν για συνταρακτική μείωση του εξωτερικού ελλείμματος. Το 2015, λέει το μακροχρόνιο σενάριο του ΔΝΤ, το ετήσιο άνοιγμα θα έχει περιοριστεί σε μόλις 8,4 δισ., όταν το 2008 είχε φτάσει στα 30,8 δισ. ευρώ. Ποσά που αντιστοιχούν στο 3,3% του ΑΕΠ, έναντι 14,8% για τα δύο ίδια έτη!

Επιπλέον, η προσπάθεια αυτή δεν απαιτεί γιγάντιους πόρους και περίπλοκες τεχνολογικές ικανότητες. Η προώθηση, σε ποσότητα και ποιότητα, τουρισμού, ενέργειας, έργων περιβάλλοντος και υποδομής, ειδικών καλλιεργειών και παιδείας είναι ακριβώς αυτό που μπορεί να κάνει η χώρα. Στους αντίστοιχους χώρους θα απορροφηθούν οι διαθέσιμοι ανθρώπινοι πόροι και θα συρρεύσουν τα κεφάλαια που ψάχνουν ευκαιρίες. Αρκεί, εμείς, πλέον, να φανούμε πραγματικά και επαρκώς ικανοί για να τις καλλιεργήσουμε.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οι ποικιλόχρωμοι «συνδικαλιστές»…

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Ζούλας Στάμος |

  • Toυ Σταμου Zουλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Τελικώς ποίους εκπροσωπούν και σε ποίους λογοδοτούν τα δύο κόμματα εξουσίας; Στους κομματοσυνδικαλιστές τους ή στα περίπου έξι εκατ. των ψηφοφόρων τους; Το ερώτημα προσλαμβάνει κρίσιμη σημασία τις ημέρες αυτές, καθώς κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση πασχίζουν να τιθασεύσουν τις αντιδράσεις των πράσινων και των γαλάζιων «συνδικαλιστών» για τα μέτρα εξυγιάνσεως των ΔΕΚΟ και το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων. Πρόκειται για την αντιμετώπιση δύο νοσηρών και επαχθέστατα ζημιογόνων καταστάσεων για την εθνική οικονομία και την ελληνική κοινωνία, οι οποίες έπρεπε να έχουν εκλείψει τουλάχιστον πριν από δύο 10ετίες και φυσικά, προτού αναδειχθούν σε αυτονόητο όρο της ξενόφερτης τρόικας. Και καλά το ΠΑΣΟΚ. Αυτό έχει την ιστορική ευθύνη για τη γιγάντωση και τη συμμετοχή του κομματοσυνδικαλισμού στη διακυβέρνηση της χώρας. Συνεπώς, σήμερα επωμίζεται και την υποχρέωση, έναντι όχι μόνον της τρόικας, αλλά και της ελληνικής κοινωνίας να τον κηδεμονεύσει.

Η Ν. Δ., όμως, γιατί δείχνει να αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα με τους γαλάζιους συνδικαλιστές της; Αυτοί είναι προϊόντα απομιμήσεως και καχέκτυπα των πρασίνων. Οπότε δεν έχουν λόγο υπάρξεως από τη στιγμή που οι κομματοσυνδικαλιστές του ΠΑΣΟΚ απολέσουν το προνόμιο συγκυβερνήσεως και τους αφαιρεθεί «αυτοδικαίως» κάθε κομματική ισχύς. Για τον λόγο αυτό προκαλεί πολλά ερωτήματα η ενδοτικότητα ή -έστω- η αμφιταλάντευση της ηγεσίας της Ν. Δ. στις πιέσεις των «συνδικαλιστών» της. Οπως εγράφη, οι πιέσεις αυτές ήταν έντονες στα δύο επίμαχα νομοσχέδια. «Συνδικαλιστικά στελέχη της ΔΕΗ απείλησαν με αποχώρηση από το κόμμα» και ο κ. Σαμαράς υποχρεώθηκε σε «δύσκολες ισορροπίες». Κατά πρώτο λόγο η ανανέωση και ο εκσυγχρονισμός της Ν. Δ., που επαγγέλθηκε ο κ. Σαμαράς, είναι διακηρύξεις παντελώς ασύμβατες με την ύπαρξή κομματικού συνδικαλισμού. Ιδιαίτερα μετά την εξαμβλωματική εξέλιξη που είχε ο «θεσμός» αυτός κατά τις τελευταίες τρεις 10ετίες. Στο διάστημα, δηλαδή, κατά το οποίο από πολιτικο-ιδεολογικός εκπρόσωπος ενός κόμματος στον χώρο εργασίας, μετατράπηκε σε νταβατζή και συνεταίρο της πελατειακής σχέσεως και σήμερα επιχειρεί να αναρχοαυτονομηθεί, υπεραμυνόμενος των προνομίων και των ιδιοτελών «κατακτήσεών» του.

Ακριβώς έτσι φθάσαμε στο σημείο οι γαλάζιοι συνδικαλιστές της ΔΕΗ να απειλούν (!) «αποχώρηση από το κόμμα», αντί να φοβούνται το ενδεχόμενο διαγραφής και αφαίρεσης της κομματικής ιδιότητας, την οποία καταχρηστικώς εξακολουθούν να κατέχουν και να νέμονται. Και συναφώς. Για ποίον λόγο ο κ. Σαμαράς αμφιταλαντεύεται σε «δύσκολες ισορροπίες», όταν μερικές δεκάδες «ποικιλόχρωμων» συνδικαλιστών, μεταξύ των οποίων και γαλάζιοι, εμποδίζουν την πρόσβαση στις «εορταστικές αγορές» εκατομμυρίων πολιτών; Προς τι το αρχηγικό δίλημμα, όταν με την ίδια αιτία εκατοντάδες χιλιάδες εμπόρων και μικροεπιχειρηματιών υποχρεώνονται σε υποχρεωτική αργία, κατά το ύστατο 15ήμερο του χρόνου, στο οποίο είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους να ανταποκριθούν σε δάνεια και εισφορές ή να αποτρέψουν το οριστικό λουκέτο στα μαγαζιά τους. (Με ό, τι το απρόσωπο «μαγαζιά» συνεπάγεται για επίσης εκατοντάδες χιλιάδες εμποροϋπαλλήλους). Προφανώς αυτό το πλήθος των συμπολιτών μας σε ουδεμία κομματική στήριξη μπορεί να ελπίζει. Τα συνδικαλιστικά του όργανα στερούνται κάθε πολιτικής ισχύος, αφού αδυνατούν να ασκήσουν πίεση και να εκβιάσουν την Πολιτεία, απειλώντας τη διακοπή κάποιας δημόσιας υπηρεσίας ή λειτουργίας. Αυτή τη συνδικαλιστική στρέβλωση ανέχονται και κατά κάποιον τρόπο νομιμοποιούν τις ημέρες αυτές κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση, «συνδιαλεγόμενες» με τους κομματοσυνδικαλιστές τους…

 

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Θα αντέξει η Ευρώπη στην κρίση; Και εμείς;

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Τσούκαλης Λουκάς |

  • Toυ Λουκα Tσουκαλη* Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Ο Τομάζο Πάντοα-Σιόπα ήταν μια ξεχωριστή προσωπικότητα στο ιδιότυπο πολιτικό σύστημα της Ευρώπης. Πρώην ανώτατο στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της κεντρικής τράπεζας, υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Πρόντι στην Ιταλία, επικεφαλής μιας σημαντικής ευρωπαϊκής δεξαμενής σκέψης και πρόσφατα σύμβουλος του Ελληνα πρωθυπουργού, ο Πάντοα-Σιόπα ήταν ένας τεχνοκράτης με πολιτικό μυαλό. Με άλλα λόγια, συνδύαζε τη γνώση με το πολιτικό κριτήριο και την κοινωνική ευαισθησία. Ανήκε στη γενιά εκείνη που έχτισε το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Στήριξε την Ελλάδα όταν ξέσπασε η κρίση, γιατί ήταν προοδευτικός άνθρωπος και εφάρμοζε στην πράξη την αρχή της αλληλεγγύης. Ο θάνατός του σηματοδοτεί και το πέρασμα της σκυτάλης στην επόμενη γενιά των Ευρωπαίων πολιτικών και μάλιστα σε μια περίοδο κρίσης.

Είναι αλήθεια βέβαια ότι η Ευρώπη ενηλικιώθηκε μέσα από αλλεπάλληλες κρίσεις, αλλά αυτή τη φορά τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά. Στη σημερινή συγκυρία απαιτούνται μέτρα επιεικώς αδιανόητα μόλις λίγους μήνες πριν: ένα μίνιμουμ δημοσιονομικής ένωσης που θα περιλαμβάνει αυστηρούς περιορισμούς στη διαχείριση των εθνικών προϋπολογισμών, κοινά εργαλεία και μηχανισμούς στήριξης για να αντιμετωπίσουν οι κυβερνήσεις τον πανικό (και την κερδοσκοπία) στις αγορές. Η σύγκλιση απόψεων απαιτεί συνήθως και σύγκλιση συμφερόντων, αλλά σήμερα η οικονομική κατάσταση στη Γερμανία –ή τη Σουηδία– διαφέρει ριζικά από την αντίστοιχη στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία ή την Ελλάδα. Δεν χτίζεται εύκολα συναίνεση σε μια τέτοια βάση. Ταυτόχρονα, ενισχύονται οι τάσεις εσωστρέφειας σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, οι δημαγωγοί χτυπάνε τα ταμπούρλα του εθνικισμού και οι πολιτικές ηγεσίες προσπαθούν να αρπαχτούν από την πατροπαράδοτη εθνική σταθερά για να μην τους παρασύρει το ρεύμα της οικονομικής κρίσης και της πολιτικής απαξίωσης. Δύσκολοι καιροί για υπερεθνικές συνεργασίες, πρέπει να το παραδεχτούμε.

Τι κρατάει λοιπόν την Ευρώπη ζωντανή, έστω και αν συχνά δίνει την εικόνα ότι παραπαίει; Πολύ απλά, το ένστικτο της επιβίωσης, γιατί όλοι καταλαβαίνουν (Μέρκελ, Σαρκοζί, μπορεί ακόμη και ο Κάμερον, για να περιοριστούμε στις μεγάλες χώρες που παίρνουν συνήθως και τις μεγάλες αποφάσεις) ότι μια γενικευμένη κρίση του ευρώ θα είχε καταστροφικές συνέπειες για όλους – και για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Σε στιγμές νηφαλιότητας, αντιλαμβάνονται επίσης ότι η Ευρώπη στο σύνολό της περιθωριοποιείται σε έναν κόσμο όπου το κέντρο βάρους μετατοπίζεται προς την Ασία και η αξία των Ευρωπαίων ως (λιγότερο ή περισσότερο) υπάκουων συμμάχων της Αμερικής βαίνει μειούμενη.

Επειδή λοιπόν αντιλαμβάνονται πολύ καλά τι διακυβεύεται, αλλά γνωρίζουν επίσης ότι το κόστος της μακροπρόθεσμης αντιμετώπισης του προβλήματος είναι πολύ μεγάλο, προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο με ημίμετρα, ελπίζοντας σε κάποιο θαύμα στην πορεία. Ανθρώπινη η αντίδραση, μπορεί να έλεγε κάποιος. Δεν είναι πολύ διαφορετική η συμπεριφορά της Ευρωπαϊκής Ενωσης τους τελευταίους μήνες: από την πλήρη άρνηση στη βαθμιαία και διστακτική παραδοχή μιας εξαιρετικά δυσάρεστης πραγματικότητας, που ακολουθείται από δύσκολα μέτρα, τα οποία όμως βρίσκονται ένα ή δύο βήματα πίσω από τις εξελίξεις στις περιβόητες αγορές.

Ετσι πρέπει να δούμε και τις αποφάσεις του πρόσφατου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η απόφαση για τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού στήριξης του ευρώ και μετά το 2013, με όλους τους περιορισμούς που το συνοδεύουν και την ελεγχόμενη αναθεώρηση της Συνθήκης, ήταν ουσιαστικά η παραχώρηση της Γερμανίας στους άλλους. Η Γερμανία καθορίζει σήμερα τους κανόνες του παιχνιδιού, διότι πολύ απλά έχει τη μεγαλύτερη και ισχυρότερη οικονομία. Φοβάμαι όμως ότι πολύ γρήγορα θα χρειαστούν και άλλα μέτρα. Το ευρωπαϊκό παιχνίδι σήμερα είναι για παίκτες με πολύ γερά νεύρα. Για μας, που βρισκόμαστε στο χείλος του γκρεμού, είναι θέμα επιβίωσης που εξαρτάται πρώτιστα από εμάς τους ίδιους, εξαρτάται όμως και από τις εξελίξεις στον ευρωπαϊκό χώρο.

*Ο κ. Λουκάς Τσούκαλης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το χάος εισβάλλει στο «κουκούλι» του Ι.Χ.

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Καραϊσκακη Τασουλα |

  • Tης Τασουλας Kαραϊσκακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Αν σκεφτεί κανείς ότι τα 1.620.000 Ι.Χ. της Αθήνας, παρκαρισμένα ακριβώς το ένα πίσω από το άλλο, μετά βίας χωρούν στα 8.600 χιλιόμετρα του οδικού δικτύου της, αντιλαμβάνεται τη φρικιαστική έκταση του κυκλοφοριακού εμφράγματος στην πρωτεύουσα τις ημέρες κυρίως των 24ωρων απεργιών των εργαζομένων στις αστικές συγκοινωνίες. Αίφνης έπρεπε μια πόλη που δεν αντέχει την ταυτόχρονη κυκλοφορία πλέον των 430.000 αυτοκινήτων να «σηκώσει» την κίνηση περίπου ενός εκατ. οχημάτων. Σ’ αυτά πρέπει να προστεθούν τα 14.000 ταξί που «κάνουν» για 160.000 Ι.Χ. (600.000 άνθρωποι μετακινούνται κάθε μέρα με αυτά) και τα 100.000 και πλέον επαγγελματικά ημιφορτηγά. Πνίγηκε η τσιμεντούπολη στην μπόχα του «σταμάτα – ξεκίνα», στέναξαν οι λεβιέδες ταχυτήτων, πήραν φωτιά τα οδοστρώματα, όπου αποτίθεται, στην Ελλάδα της κρίσης, το 10% του ΑΕΠ…

Βαριεστημένα πρόσωπα ταμπουρωμένα πίσω από τζάμια αυτοκινήτων, πάνω από σώματα αδρανή, μέσα σε οχήματα αδρανή, για ώρα (σε 1,5 δισ. ευρώ υπολογίζεται το ετήσιο κόστος από την απώλεια χρόνου λόγω κυκλοφοριακού). Βλέμματα παγωμένα να προσπερνούν γρήγορα σωρούς σκουπιδιών, ρυπαρά πεζοδρόμια, βρώμικες κολόνες, αφισοκολλημένες τζαμαρίες, μελαψά πρόσωπα τζαμοκαθαριστών, διασταυρούμενα αγχωμένα πλήθη στα φανάρια. Σαν να πρόκειται για μια πόλη αδιάφορη, ξένη. Τα 12 τ. χλμ. του κέντρου με τους 250.000 κατοίκους από τους οποίους 50.000 αλλοδαποί (οι νόμιμοι· άγνωστος ο τεράστιος αριθμός των παράνομων – κάθε μέρα καταλήγουν στο αθηναϊκό κέντρο άνω των 200 λαθραίων) εκτείνονται πέρα από το προστατευτικό σασί του αυτοκινήτου. Ακόμη. Οσο το αυτοκίνητο κινείται, έστω αργά, στους κορεσμένους δρόμους, μπορούν να μένουν πίσω οι «καβάτζες» των άστεγων στα σκαλιά των εκκλησιών, οι πάγκοι των προχειροστημένων αγορών με την ετερόκλητη πραμάτεια, οι Ιρακινοί, Αφγανοί, Σομαλοί που αγοράζουν μπουφάν από δεύτερο χέρι, οι Νιγηριανές που πουλούν εσώρουχα Κάλβιν Κλάιν με τον Τουίτι, τα βαποράκια που διαπραγματεύονται στις γωνίες, οι συμμορίες που σπάνε μέρα μεσημέρι παράθυρα αυτοκινήτων, οι ελαφροχέρηδες από τα Βαλκάνια, οι κακοσυντηρημένες πολυκατοικίες, τα κλειστά μαγαζιά, οι τραγικές ιστορίες ανθρώπων πίσω από σφραγισμένες πόρτες.

Εως χθες, εξαιρετέα, απευκταία «αποστήματα» μιας φαινομενικά τακτοποιημένης πραγματικότητας. Οι συνεχείς διακοπές των συγκοινωνιών και της απορριμματοαποκομιδής απομάκρυναν το «λούστρο», η καμουφλαρισμένη καλύβα του Καραγκιόζη σείστηκε και ξεχαρβαλώθηκε και αποκαλύφθηκε μια σκουπιδοσκεπασμένη πολιτεία. Ενα μοντέλο διακυβέρνησης χωρίς σχέδιο και αρχές· μόνο προσωρινά μέτρα για να εξυπηρετηθούν ψηφοθηρικές ή εισπρακτικές σκοπιμότητες.

Το πρόβλημα είναι ότι ο πλουτοφόρος για αρκετούς, χαοτικός τρόπος διοίκησης δίνει τη θέση του σε ένα αγνώστων διαστάσεων πλέγμα από μέτρα ταχύτατης κατεδάφισης του κοινωνικού σκελετού μαζί με τις νοσηρές εκβλαστήσεις του. Η εξυγίανση, μέχρι τώρα πρόσχημα για απομύζηση κρατικού χρήματος, νοείται πλέον ως ακύρωση.

Κι εμείς; Ξεριζωμένοι από τις οικείες συντεταγμένες μας, προχωρούμε απροφύλακτοι μέσα στον χρόνο. Με τον ακατανίκητο φόβο μήπως η ζωή μας «διαλυθεί» κατά την ανιούσα πορεία της μέσα στην ασέληνη, άναστρη νύχτα των νέων δύσκολων ετών.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Πληθωρισμός δικαίου

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Μανδραβέλης Πάσχος |

  • Tου Πασχου Mανδραβελη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Δύο πράγματα παρήγαγε αφειδώς ο τόπος και τα αναπαρήγαγε άκριτα ο Τύπος: «Δίκαια αιτήματα» και «δίκαιη οργή». Δεν υπήρξε κινητοποίηση της μεταπολίτευσης που να μην κρίθηκε δικαιολογημένη. Δεν προηγήθηκε καν ο προβληματισμός, εκείνο το ζύγισμα μεταξύ κόστους και οφέλους για το κοινωνικό σύνολο, πριν βαφτιστεί ένα αίτημα «δίκαιο». Οσοι «σηκώνουν τα πανό και ξεκινάνε έχουν εξ ορισμού την επευφημία. Για την ακρίβεια κάθε πενήντα άτομα που μαζεύονται στην Πλατεία Συντάγματος παράγουν δίκαιο. Ο,τι κι αν κάνουν, ό,τι κι αν ζητούν…

Επτακόσιες πορείες κι αποκλεισμοί δρόμων έγιναν την περασμένη χρονιά στην Αθήνα με μέσο όρο συμμετοχής πεντακόσια άτομα. Ομως σ’ αυτόν τον πληθωρισμό δικαίου (που δεν γεμίζει, αλλά αποκλείει τους δρόμους) τα αιτήματα αν και «δίκαια» πολλές φορές είναι αντικρουόμενα. Ετσι «δίκαιο» χαρακτηρίζεται το αίτημα των κατοίκων της Κερατέας να μη φτιαχτεί Χώρος Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων στην περιοχή τους· «δίκαιο» είναι το αίτημα των κατοίκων πέριξ της Φυλής που δεν αντέχουν να δέχονται όλα τα απορρίμματα της Αττικής σε έναν ΧΥΤΑ· «δικαιολογημένη» είναι και η οργή των Αθηναίων οι οποίοι συχνά πυκνά μένουν με σκουπίδια στους δρόμους, επειδή η χωματερή των Ανω Λιοσίων κλείνει λόγω υπερφόρτωσης. «Δίκαιο» είναι το αίτημα της πρόωρης σύνταξης πολλών εργαζομένων, «δίκαιο» το αίτημα εργαζομένων και εργοδοτών για μείωση των εισφορών, «δικαιολογημένη» η οργή των συνταξιούχων που παίρνουν «συντάξεις πείνας».

Επειδή όμως τα πολλά «δίκια» δεν παρήγαγαν ποτέ άριστα αποτελέσματα έπρεπε να βρεθεί και κάποιο άδικο, το οποίο εξηγούσε γιατί χειροτερεύουν τα πράγματα αντί να βελτιώνονται. Ετσι κάθε κουβέντα κατέληγε σε ένα συμπέρασμα, το οποίο αναλόγως την εποχή είχε και διαφορετικό όνομα. Αλλοτε έφταιγε ο νεοφιλελευθερισμός και άλλοτε το κράτος (άλλη αντίφαση κι αυτή). Γενικώς, πάντως, έφταιγε κάποιο απρόσωπο «σύστημα». Είτε το καπιταλιστικό είτε το εγχώριο. Εσχάτως και το πολιτικό σύστημα.

Να μην παρεξηγηθούμε: φυσικά φταίει το πολιτικό σύστημα και η πολιτική τάξη για πολλά. Οχι μόνον επειδή λειτούργησε ως μια τυπική συντεχνία του Δημοσίου: φρόντισε τις απολαβές της, τις πλασματικές υπερωρίες δίκην επιδομάτων συμμετοχής σε επιτροπές και την ατιμωρησία, όπως ακριβώς γίνεται σε όλο τον δημόσιο τομέα. Κυρίως φταίει ότι πολλές φορές υιοθέτησε αυτά τα αντικρουόμενα «δίκια» και προτίμησε την αδράνεια για να μη θίξει κανένα. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάθε φορά που έπρεπε να αντιταχθεί σε κάποιο «δίκαιο» μιας συντεχνίας, δεν εξηγούσε ότι αυτό ήταν για το κοινό καλό. Υιοθετούσε ρητορικά το «δίκιο» και πετούσε το μπαλάκι του «άδικου» σε εξωτερικούς παράγοντες. Είτε αυτό λεγόταν αγορές, είτε Ευρωπαϊκή Ενωση. Ετσι το επιχείρημα για το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων είναι το Μνημόνιο, και το επιχείρημα για τη χωροθέτηση ΧΥΤΑ είναι οι καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Η άκριτη υιοθέτηση κάθε αιτήματος και η αποπροσωποποίηση της ευθύνης σε ιμπεριαλισμούς, καπιταλισμούς, συστήματα και παρασυστήματα όχι μόνο δεν λύνει προβλήματα αλλά τα διογκώνει. Η φυσική κατάληξη αυτών των αντιλήψεων είναι η ζούγκλα. Αυτή που έζησε ο κ. Κωστής Χατζηδάκης πριν από δέκα μέρες στο κέντρο της Αθήνας. «Δικαιολογημένη» δεν χαρακτηρίστηκε και αυτή η οργή;

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Πολιτεία της μελαγχολίας

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Ιορδανίδης Κώστας |

  • Tου Κωστα Iορδανιδη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Η έκπτωση και των μεγαλυτέρων θρησκευτικών εορτών –όπως των Χριστουγέννων– σε εμποροπανηγύρεις δίχως πνευματικό περιεχόμενο υπήρξε μία από τις «πολιτισμικές παρακαταθήκες» που κληροδότησε στην ανθρωπότητα ο Διαφωτισμός, με μελαγχολικές συνέπειες σε περιόδους κρίσεως.

Ενδιαφέρον ότι για πρώτη φορά στη μεταπολεμική μας ιστορία, η φετινή εμποροπανήγυρις, στην οποία επένδυε πάντοτε ο επιχειρηματικός κόσμος της χώρας, χαρακτηρίζεται από κατήφεια, πενία και ανεκδήλωτη «οργή». Οταν μία κοινωνία χάνει το μεταφυσικό σημείο αναφοράς της, βρίσκεται αντιμέτωπη με τα συντρίμμια της υλικής καταστροφής, στο έλεος πιθανών συγκρούσεων.

Μέγα ιδεολόγημα της Μεταπολιτεύσεως, η ενσωμάτωση της Ελλάδος στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες· εξέλιξη με υπερβατικές, περίπου, διαστάσεις η ένταξη της χώρας στον σκληρό πυρήνα της Ε.Ε., στην Ευρωζώνη, που θα εξασφάλιζε τη σταθερότητα και την ευημερία εις το διηνεκές. Αυτά έως πριν από έναν χρόνο, όταν αποκαλύφθηκε η αυταπάτη και πλέον τίποτε δεν θεωρείται δεδομένο· ή μάλλον διαπιστώνεται καθημερινώς στην πράξη ότι η πορεία προς την εξαθλίωση είναι μονόδρομος για τα επόμενα πολλά χρόνια.

Αποτελεί από μίαν άποψη έκφραση δικαιοσύνης ότι η διαχείριση της κρίσεως πρέπει να γίνει από κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, διότι αυτό το κόμμα δημιούργησε –σε ένα τεράστιο ποσοστό– το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μόρφωμα της Μεταπολιτεύσεως.

Βρίσκεται ως εκ τούτου το ΠΑΣΟΚ σε φάση ατύπου εμφύλιας συγκρούσεως. Μία ολιγάριθμη ομάδα, αποκομμένη πλήρως από την ελληνική πραγματικότητα, και αφού επί πεντάμηνο λειτούργησε με τρόπο άκρως ερασιτεχνικό και υπονόμευσε τη δανειοληπτική ικανότητα της χώρας, συνομολόγησε δίχως να διαπραγματευθεί Μνημόνιο με την τρόικα, και βρίσκεται αντιμέτωπη με όλη την κοινωνία, αλλά κυρίως με το παραδοσιακό ΠΑΣΟΚ, των συνδικαλιστών και των ΔΕΚΟ.

Δεν αισθανόμεθα συμπάθεια για την αναίμακτη, μέχρις στιγμής, σύγκρουση των δύο ομάδων ή όψεων του ΠΑΣΟΚ, διότι θα έλεγε κανείς ότι «έβλαψαν το ίδιο»  –και οι δύο– την κοινωνία των Ελλήνων. Αλλά δεν είναι δυνατόν να αδιαφορούμε για τον κίνδυνο μιας ευρύτερης κοινωνικής αστάθειας.

Η σταθερότητα αποτελεί την κύρια μέριμνα του συντηρητικού πολίτη. Αυτή η ιδιότητα τον διαφοροποιεί από τον «επαναστάτη» της ευπόρου τάξεως που είναι κατά συνθήκην ο φιλελεύθερος ή τον «επαναστάτη» της Αριστεράς, κάθε αποχρώσεως. Σε μία κοινωνία, όπως η ελληνική, που βρίσκεται σε διαρκή επαναστατική διέγερση, η «δημιουργική» επανάσταση των «φιλελευθέρων δυνάμεων» μπορεί να οδηγήσει σε κατίσχυση πληβειακών στοιχείων –όχι κατ’ ανάγκην μόνον αριστερής προελεύσεως.

Το γεγονός ότι η κοινωνική αναταραχή δεν εκδηλώνεται διά των παραδοσιακών της φορέων –κόμματα και συνδικάτα– λόγω απαξιώσεώς τους, δεν αποτελεί παρηγορία. Ο κίνδυνος που ελλοχεύει είναι να αρχίσει να εκδηλώνεται η αντίδραση όχι κατευθυνόμενα, αλλά άναρχα από το πλήθος. Υπάρχει με δυο λέξεις κίνδυνος απωλείας του ελέγχου –και από όσους συγκροτούν το ούτως ειπείν σημερινό κατεστημένο και από εκείνους που το αμφισβητούν θεσμικά. Συνέβη στο παρελθόν· δεν συντρέχει λόγος επαναλήψεως του φαινομένου.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Γιατί να αισιοδοξούμε…

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Κωνστανταρας Νικος |

  • Tου Νικου Κωνστανταρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Το 2010 τελειώνει μέσα σε διαδοχικές απεργίες στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και με τις γειτονιές της Αθήνας γεμάτες σκουπίδια, όπως είναι και η ύπαιθρος με τις αμέτρητες παράνομες χωματερές. Αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που αυτά τα Χριστούγεννα είναι διαφορετικά απ’ όσα θυμόμαστε – επειδή απεργίες στην καθαριότητα και στα μέσα μεταφοράς είναι μόνιμοι συνοδοί των εορτών, είτε τα Χριστούγεννα είτε το Πάσχα είτε τον Δεκαπενταύγουστο. Η διαφορά σήμερα βρίσκεται στην ένταση και επιμονή των κινητοποιήσεων, και στην αίσθηση ότι η Ελλάδα δοκιμάζεται σε κάθε τομέα και σε κάθε επίπεδο. Συμμετέχουμε όλοι σε ένα τεστ κοπώσεως. Από τη μία πλευρά, η αμφίθυμη και φοβισμένη κυβέρνηση, υπό την άγρυπνη επίβλεψη της τρόικας, προσπαθεί να φέρει τα πάνω κάτω στην οικονομική και κοινωνική ζωή των Ελλήνων\u0387 από την άλλη, όσοι πλήττονται από τις αλλαγές (όλοι, δηλαδή, σε κάποιον βαθμό) αγωνιούν για το μέλλον τους, είτε σιωπηλά είτε με δυναμικές κινητοποιήσεις. Φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη. Τραβάει ο ένας από δω και ο άλλος από κει. Κι όποιος αντέξει.

Ισως εδώ βρίσκεται ο σημαντικότερος λόγος για να αισιοδοξούμε. Αρχισε να γίνεται κατανοητό ότι η χώρα έχει φθάσει στα όριά της. Αν δεν είχαμε συνάψει το τριετές δάνειο για 110 δισ. ευρώ η Ελλάδα θα είχε χρεοκοπήσει ήδη. Το γεγονός ότι εξασφαλίσαμε το δάνειο, και ότι οι μισθοί του δημόσιου τομέα και οι συντάξεις καταβάλλονται, έστω με σοβαρές περικοπές, μας δίνει την πολυτέλεια να αναλύουμε πώς φθάσαμε εδώ και αν η ευθύνη βαρύνει περισσότερο τη Νέα Δημοκρατία ή το ΠΑΣΟΚ. Η συζήτηση αυτή δεν θα έχει τέλος, επειδή και τα δύο κυβερνητικά κόμματα επιδόθηκαν για δεκαετίες σε ένα μοιραίο παιχνίδι όπου το ένα προσπαθούσε να υπερκεράσει το άλλο στις παροχές που έδινε σε ομάδες ψηφοφόρων.

Οσο η χώρα δανειζόταν χωρίς όρια, τα προβλήματα έμπαιναν κάτω από ένα χρυσό χαλί. Οποτε έκαναν την καθιερωμένη εορταστική τους απεργία οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα, απαιτώντας τη μονιμότητα των συμβασιούχων, ο δήμος και η κυβέρνηση ενέδιδαν. Και πλήρωναν. Οταν οι εργαζόμενοι σε οργανισμούς κοινής ωφέλειας ζητούσαν ευνοϊκότερους όρους εργασίας και λεφτά, απειλώντας να στερήσουν τους πολίτες από το αγαθό που ήλεγχαν, η κυβέρνηση ενέδιδε. Και πλήρωνε. Οταν οι αγρότες έκλειναν τους δρόμους και τα λιμάνια, η κυβέρνηση ενέδιδε. Και πλήρωνε. Η ζημία που προκαλούσε η μια ομάδα στην άλλη παραγνωριζόταν, αφού στο τέλος περισσότερο χρήμα έρρεε μέσα στην κοινωνία και όλοι ήλπιζαν να πάρουν κάτι.

Σήμερα η πραγματικότητα τράβηξε το χαλί από τα πόδια μας, και είμαστε μόνοι με τα προβλήματα που θέλαμε να αγνοούμε. Σήμερα βλέπουμε πού οδήγησε αυτό το εθνικό reductio ad absurdum, ποια τέρατα γεννήθηκαν από την ανεύθυνη παράδοσή μας στην υπερβολή και το παράλογο. Ανάμεσα στις σοβαρότερες συνέπειες είναι το οικονομικό αδιέξοδο, η έλλειψη αντιμετώπισης των πραγματικών προβλημάτων κάθε κλάδου και η εξοικείωση του κοινωνικού συνόλου με ακραίες συμπεριφορές κάποιων ομάδων ειδικών συμφερόντων. Για να μη μιλάμε μόνο για τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα και τους αγρότες, τι έκαναν κλάδοι όπως αυτοί των δημοσιογράφων ή των φαρμακοποιών ή των φορτηγατζήδων, να λύσουν τα πραγματικά προβλήματά τους, να ετοιμαστούν για το μέλλον; Ολοι απαιτούσαν το μάξιμουμ, δρώντας σαν να ήταν απλώς θέμα της κυβέρνησης να ενδώσει, να δώσει από τα άφθονα χρήματα του κρατικού κορβανά. Ρίχναμε νερό σε τρύπιο κουβά – και τώρα είμαστε στερημένοι και οργισμένοι. Για πρώτη φορά δεν διεκδικούμε νέες κατακτήσεις και προνόμια αλλά δίνουμε μάχη για να σώσουμε ό,τι μπορούμε.

Δεν γνωρίζουμε πότε θα πιάσουμε πάτο, πόσο ακόμη θα αλλάξει η ζωή μας στα χρόνια της στέρησης. Πιθανότατα, τα πράγματα θα χειροτερέψουν πριν βελτιωθούν. Οταν βλέπουμε τις απλοϊκές θέσεις που διατυπώνονται στον δημόσιο διάλογο να γεννούν τον διχασμό, ο οποίος οδηγεί στη βία, φοβόμαστε ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι το σκοτάδι θα είναι σύντομο. Οταν, όμως, γυρίζουμε το βλέμμα στους διπλανούς μας -στους συναδέλφους, φίλους και συγγενείς, σε κάποιο δημόσιο πρόσωπο που θα διατυπώσει ουσιαστικό λόγο και θα πάρει σαφή θέση, σε υπάλληλο που μας εξυπηρετεί με σοβαρότητα και ευγένεια- τότε βλέπουμε ότι ανάμεσα στα σκουπίδια, η δύναμη του λαού είναι ο κάθε σκεπτόμενος πολίτης. Μέσα στο σκοτάδι, βλέπουμε τη φλόγα.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ο νέος πατριωτισμός

Posted on 26 Δεκεμβρίου, 2010. Filed under: Παπαχελάς Αλέξης |

Tου Αλεξη Παπαχελα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Δεν διαφωνώ καθόλου με όσους πιστεύουν ότι οι ιστορικές στιγμές που ζούμε μπορούν να συγκριθούν με το 1909, το 1922 ή άλλες κρίσιμες καμπές της Νεοελληνικής Ιστορίας. Ολοι μας ψάχνουμε ηγεσία, όραμα, δοκάρια πάνω στα οποία να στηρίξουμε το φρόνημα στις σκοτεινές ώρες που διανύουμε. Οι πολίτες αυτής της χώρας νιώθουν την απελπισία και δεν βλέπουν φως, μοιάζουν με ανθρώπους που βρίσκονται στο επίκεντρο μιας θύελλας, αλλά δεν είναι καθόλου σίγουροι ότι υπάρχει πυξίδα, καπετάνιος και εντέλει ασφαλής αντίπερα όχθη. Οι απειλές είναι πολλές και είναι αποτέλεσμα δεκαετιών. Η χώρα δεν έχει χρεοκοπήσει μόνο οικονομικά. Εχει ένα διαλυμένο κράτος, δεν μπορεί να λύσει απλά προβλήματα όπως η διαχείριση των σκουπιδιών, τα πανεπιστήμιά της είναι τραγικά και όποια πέτρα και αν σηκώσεις θα βρεις κάτι σάπιο από κάτω. Ναι, έχετε δίκιο, αν αυτό σκέπτεσθε· και τα μέσα ενημέρωσης έχουν παίξει έναν άθλιο ρόλο, άλλοτε συγκαλύπτοντας και άλλοτε καταγγέλλοντας και φωνασκώντας απλώς για τα νούμερα και τον χαβαλέ…

Πρέπει, λοιπόν, να ξαναστήσουμε το ελληνικό κράτος, να βεβαιωθούμε ότι η ανομία δεν είναι πια ο κανόνας και να οργανώσουμε όλη τη χώρα σε άλλες βάσεις. Ακούω διαφόρους που θεωρούν ότι η λύση είναι ένα μεγάλο πατριωτικό, αντιμνημονιακό μέτωπο, που θα φέρει μαζί την Εκκλησία, το ΚΚΕ, το παλαιό πατριωτικό ΠΑΣΟΚ και ένα τμήμα της λαϊκής Δεξιάς. Υπέροχο ακούγεται, αλλά με ποια προοπτική; Τι θέλουμε πάλι; Κάποιους που θα χαϊδέψουν τα αυτιά του λαού, θα του θυμίσουν ένα ένδοξο παρελθόν και θα του πουλήσουν πάλι το παραμύθι ότι μας κυνηγάνε όλοι γιατί είμαστε οι… καλύτεροι; Ή μήπως ψάχνουμε πάλι μεσσίες και κακέκτυπα του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, ο οποίος ήξερε να ξεσηκώνει τα πλήθη έχοντας πάντοτε την ασφάλεια των άριστων και στενών σχέσεων με ό,τι πιο διαπλεκόμενο στη χώρα;

Ας σοβαρευτούμε. Η χώρα χρειάζεται ηγέτες, όραμα αλλά και πολύ συγκεκριμένο σχέδιο και ικανούς μάνατζερ που θα τη βγάλουν από το αδιέξοδο. Οσοι παραμυθιάζονται με τη χίμαιρα ενός μεσσία ή ενός αντιδυτικού μετώπου ή δεν ξέρω τι άλλο, απλώς δεν αντιλαμβάνονται τις ανάγκες της χώρας. Χρειαζόμαστε γκρίζους ανθρώπους που θα μπουν σε θέσεις-κλειδιά, στα νοσοκομεία, στις εφορίες, παντού και θα οργανώσουν ένα αξιόπιστο κράτος. Χρειαζόμαστε «τρελούς» υπουργούς, ενδεχομένως και με αυτοκτονικές τάσεις, που θα αψηφήσουν το πολιτικό κόστος, θα κάνουν το σωστό και θα ελπίζουν ότι έστω κι αν χάσουν την επόμενη εκλογική μάχη θα περπατάνε με το κεφάλι ψηλά σε μερικά χρόνια. Θέλουμε εξωστρεφείς τεχνοκράτες και πολιτικούς που θα πάρουν ό,τι βοήθεια χρειάζεται από το εξωτερικό αντί να επιμένουν σ’ εκείνο το κομπλεξικό «σιγά που θα μας πουν οι ξένοι πώς θα τα κάνουμε».

Η χώρα βρίσκεται σε αδιέξοδο όχι επειδή την παγίδευσαν κάποιοι ξένοι, γιατί ζήλευαν τον ήλιο και την κληρονομιά μας, αλλά γιατί εμείς δεν σταθήκαμε αντάξιοι συνεχιστές αυτής της κληρονομιάς. Είναι απίστευτο ότι ορισμένοι ανεγκέφαλοι δεν καταλαβαίνουν ότι φτάσαμε να είμαστε ανοχύρωτο κράτος έναντι της Τουρκίας, των λαθρομεταναστών κ.ά. επειδή διαλέξαμε σαν χώρα τον δρόμο της εύκολης ευδαιμονίας και του απόλυτου μπάχαλου. Οι ίδιοι ανεγκέφαλοι αρνούνται να δουν ότι οι «πατριώτες» του παλαιού ΠΑΣΟΚ έστησαν το πάρτι με τους εξοπλισμούς με τα δήθεν δόγματά τους, πλούτισαν οι ίδιοι και μας έφεραν στο τελευταίο σκαλί.

Ο νέος πατριωτισμός που χρειαζόμαστε δεν θα εξαντλείται στις μεγάλες κουβέντες, στα πυροτεχνήματα και τα εφέ. Θα στηρίζεται σε επαγγελματισμό, στην αρχή πως ο Ελληνας μεγαλουργεί όταν είναι εξωστρεφής, γεμάτος αυτοπεποίθηση και ρεαλιστής, όχι όταν κάποιοι τον καλούν σε ψευδεπίγραφους αγώνες εναντίον φανταστικών εχθρών, χαϊδεύοντάς του τα αυτιά. Εχουμε, άλλωστε, δει πού καταλήγει συνήθως αυτού του τύπου η… εθνική τύφλωση.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις Επόμενες Καταχωρήσεις »

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...