Archive for Ιανουαρίου 2011

Σε κρίσιμο σημείο καμπής η Ευρώπη

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Στάγκος Αγγελος |

  • Toυ Αγγελου Σταγκου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Είναι πολλές οι ενδείξεις ότι το ευρωπαϊκό όραμα κινδυνεύει με κατάρρευση. Δεν συναρπάζει πλέον τους λαούς της Ευρώπης, καθώς εξασθενεί η συλλογική μνήμη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οικονομική κρίση ενισχύει την εσωστρέφεια και ταυτόχρονα δεν υπάρχουν στη σημερινή συγκυρία οι χαρισματικοί ηγέτες που θα μπορούσαν να σύρουν τα πλήθη προς την ευρωπαϊκή ιδέα. Η Ευρωπαϊκή Ενωση μοιάζει να έχει μείνει από καύσιμα, καθώς ο πυρήνας της, η Ευρωζώνη, παραπαίει, δείχνει να χάνει τη συνοχή της και ανά πάσα στιγμή μπορεί να διαλυθεί, σύμφωνα με πολλούς παρατηρητές. Το ερώτημα για τους περισσότερους από αυτούς είναι αν η έλλειψη συνοχής στην Ευρωζώνη θα καταστρέψει το ευρώ ή αν το ευρώ, που είναι ο συνεκτικός κρίκος, θα καταστρέψει την Ε. Ε., καθώς αυτή την εποχή δέχεται δυνατά χτυπήματα από παντού.

Βεβαίως, όλοι όσοι ανησυχούν αναρωτιούνται εύλογα ποιες είναι οι προθέσεις της Γερμανίας. Η Γερμανία είναι η ατμομηχανή της Ευρώπης, είναι η μεγαλύτερη χώρα, επιβάλλει τις οικονομικές πολιτικές και από αυτήν εξαρτάται το παρόν και το μέλλον της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που διακρίνουν διάθεση αποστασιοποίησης της Γερμανίας από την ευρωπαϊκή ιδέα, ενώ άλλοι τόσοι επισημαίνουν τη βούλησή της να ηγεμονεύσει ολοκληρωτικά στην ήπειρό μας. Οι πρώτοι μάλλον πρέπει να περιμένουν έως ότου δικαιωθούν από τις εξελίξεις. Προς το παρόν, το Βερολίνο αναγνωρίζει ότι η γερμανική οικονομία ευνοείται από το ευρώ. Ταυτόχρονα ξέρει ότι θα ήταν πολύ επικίνδυνη πολιτικά για τη Γερμανία ενδεχόμενη αποχώρησή της από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η συλλογική μνήμη εξασθενεί, αλλά η ιστορία του 19ου και, κυρίως, του 20ού αιώνα δεν έχει αναθεωρηθεί. Οι δεύτεροι αισθάνονται από τώρα δικαιωμένοι. Αντικειμενικά, η Γερμανία ήδη ηγεμονεύει στην Ευρώπη…

Ωστόσο, πέρα από τις δικαιολογημένες ανησυχίες, την ομιχλώδη πραγματικότητα και τα ερωτήματα για τη στάση της Γερμανίας, καταγράφονται και σκέψεις που συμβάλλουν ώστε να γίνει αντιληπτή στις σωστές της διαστάσεις η σημερινή κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Αναμφίβολα το όραμα έχει χάσει τη λάμψη του, σίγουρα η οικονομική κρίση ενισχύει την εσωστρέφεια και είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχουν ηγέτες μεγάλου βεληνεκούς αυτή την εποχή. Από την άλλη πλευρά, είναι επίσης αλήθεια ότι η ευρωπαϊκή ιδέα προχωρούσε πάντα με αργά βήματα και μέσα από συμβιβασμούς. Τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα των εταίρων ήταν πολύ συχνά αντικρουόμενα και εξίσου συχνά έπρεπε να εκχωρηθούν κυριαρχικά δικαιώματα που απαιτούσαν προσεκτικούς ελιγμούς και χειρισμούς. Οι γενιές όμως του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν ακόμη ζωντανές και καθοδηγούσαν, ενώ παράλληλα το όραμα φάνταζε φωτεινό και δικαιολογούσε τους συμβιβασμούς και την εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η διαφορά σήμερα είναι πολλαπλή. Για να προχωρήσει από τώρα και στο εξής η ευρωπαϊκή ιδέα, πρέπει να γίνουν ουσιαστικά βήματα προς την οικονομική και πολιτική ενοποίηση, και αυτό απαιτεί εκχώρηση όχι απλά περιφερειακών κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά κυριαρχικών δικαιωμάτων που θεμελιώνουν την κρατική υπόσταση του κάθε εταίρου. Επιπλέον, οι σημερινοί ηγέτες έχουν να αντιμετωπίσουν μια πρωτόγνωρη διεθνή οικονομική κρίση, στην οποία κυρίαρχο ρόλο παίζει ο παράγων «αγορές». Ενας άγνωστος «Χ» με άυλη υπόσταση, που αναγκάζει τις κυβερνήσεις να καταφεύγουν στις συμβουλές και τις υποδείξεις οικονομολόγων και τεχνοκρατών με ειδικές γνώσεις για να την αντιμετωπίσουν. Αρα, η δυνατότητά τους να πάρουν πολιτικές αποφάσεις και να δώσουν πολιτικές λύσεις μειώνεται σημαντικά όσο οι «αγορές» έχουν το πάνω χέρι.

Με αυτά τα δεδομένα εξηγούνται (μερικά, όχι ολικά) ο δισταγμός και η αμηχανία που επικρατούν απ’ άκρου εις άκρον της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ειδικά η Ευρωζώνη βρίσκεται σε εξαιρετικά κρίσιμη καμπή και απαιτούνται μεγάλες, δύσκολες και γρήγορες αποφάσεις για να επιβιώσει και να προχωρήσει. Οι Ευρωπαίοι όμως δεν έχουν συνηθίσει σε τέτοιους ρυθμούς και τώρα οι όποιες αποφάσεις αφορούν τον σκληρό πυρήνα των κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ας ελπίσουμε ότι οι καιροί μπορούν να περιμένουν…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ποιους εκπροσωπούν οι 300 «εθνοπατέρες»

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Ζούλας Στάμος |

  • Toυ Σταμου Zουλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Τελικώς οι βουλευτές δεν εκπροσωπούν το Εθνος, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα, ούτε καν τους ψηφοφόρους των περιφερειών τους. Προτάσσουν την εκπροσώπηση των κατ’ ιδίαν επαγγελματικών και συντεχνιακών τους συμφερόντων. Τούτο πράττουν, οσάκις τους παρέχεται η ευκαιρία να τα «προάγουν», συνήθως με μια μεταμεσονύκτια και άσχετη τροπολογία κάποιου νομοθετήματος και κυρίως όταν απειλούνται, όπως συμβαίνει σήμερα. Η κυβέρνηση δεν το κρύβει, ούτε διστάζει να το παραδεχθεί. Η αναβολή, τουλάχιστον για έναν μήνα, της συντάξεως και ψηφίσεως του νομοθετήματος για το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, οφείλεται στις έντονες αντιδράσεις των «θιγομένων» δικηγόρων, μηχανικών, γιατρών κ. ο. κ. βουλευτών, οι οποίοι συμβαίνει να αποτελούν πάντοτε την συντριπτική πλειοψηφία των «Πατέρων του Εθνους». Η κυβέρνηση, λοιπόν, αλλά και η αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία έχει επίσης ταχθεί υπέρ της καταργήσεως και στη χώρα μας του επαγγελματικού προστατευτισμού, φοβούνται τις αντιδράσεις των βουλευτών τους. Αντιδράσεις, οι οποίες πιθανώς θα εκδηλωθούν έντονα, με την αξίωση να διατηρηθούν συντεχνιακά και επαγγελματικά συμφέροντα των «θιγομένων»…

Τα συγκεκριμένα επαγγέλματα εκπροσωπούνται, εξίσου «πλειοψηφικώς» και στο υπουργικό συμβούλιο. Ετσι, πολλοί «ομοιοεπάγγελτοι» υπουργοί έχουν αρχίσει σύντονες διαπραγματεύσεις, με τα συνδικαλιστικά όργανα των κλάδων τους. Οπως εγράφη, στόχος αυτής της τακτικής είναι να επιτευχθεί ένας γενικός συμβιβασμός, προκειμένου η απελευθέρωση να μη γίνει με επιθετικό και ισοπεδωτικό τρόπο. Κατά τα ίδια δημοσιεύματα, το σχετικό μέτωπο που θ’ ανοίξει πιθανώς θα είναι ένα από τα πιο σκληρά για την κυβέρνηση. Και τούτο διότι «εντός του υπουργικού συμβουλίου υπάρχουν πολλά πρόσωπα, τα οποία είναι πρόθυμα και αποφασισμένα να εκφράσουν και να προστατεύσουν ένα μέρος των κεκτημένων, που έχουν εξασφαλίσει εδώ και χρόνια συγκεκριμένοι επαγγελματικοί κλάδοι». (!) (Βήμα 27-12-10).

Ας προστεθεί ότι τα περισσότερα «κεκτημένα» προνόμια «εξασφαλίσθηκαν» νύκτωρ, όπως σημειώσαμε και προήλθαν επίσης από την ηυξημένη εκπροσώπηση των κλάδων αυτών στη Βουλή (και των λοιπών) Ελλήνων. Συνεπώς επιχειρείται μια κραυγαλέα και προκλητική διάκριση των κατεχόντων την κοινοβουλευτική πλειοψηφία κλάδων των δικηγόρων, των μηχανικών, των γιατρών, κ. λπ. έναντι των θυσιών που υφίστανται ήδη οι… μη εκπροσωπούμενες επαρκώς στο ελληνικό Κοινοβούλιο τάξεις των μισθωτών, των συνταξιούχων, των μικρομεσαίων, κ. λπ. Κατόπιν τούτου, στους «εξαιρούμενους» κλάδους προφανώς «δικαιούται» να προστεθεί και το άγνωστο πλήθος του υπεραμειβόμενου, υποαπασχολούμενου και ελλειμματοφόρου προσωπικού διαφόρων ΔΕΚΟ, το οποίο διαθέτει εξαμβλωματική αλλά πλειοψηφική εκπροσώπηση στις κομματοεγκάθετες διοικήσεις της ΑΔΕΔΥ και την ΓΣΕΕ. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει περίπτωση να βγει κάποιο κόμμα ή έστω μια ομάδα βουλευτών για να καταγγείλει το συντεχνιακό και εξοργιστικά άδικο εγχείρημα της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας των προνομιούχων συμπατριωτών μας, οι ελπίδες των λοιπών συνελλήνων εύλογα στρέφονται στην… τρόικα. Στους επιτηρητές μας εναπόκειται να ανακαλύψουν τις «πονηρές» διατάξεις που μηχανεύονται οι αρμόδιοι υπουργοί για παρακάμψουν κατά περίπτωση τους όρους του Μνημονίου. Με άλλους λόγους, αφού εκχωρήσαμε την άσκηση της οικονομικής μας πολιτικής σε ξένα όργανα, τώρα προσβλέπουμε στην τρόικα να εποπτεύσει και για τη δίκαιη επιβολή των μέτρων του Μνημονίου στην ελληνική κοινωνία. Και μη χειρότερα…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Μια χρονιά καθόλου βολική

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Καραϊσκακη Τασουλα |

  • Tης Τασουλας Kαραϊσκακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Το 2011 δεν είναι για μας ένας επίλεκτος χρόνος. Εχει ήδη ξεδιπλωθεί μπροστά μας ως μια οδυνηρή καμπή. Ως η μεγαλύτερη στενωπός σε καιρό ειρήνης από την οποία καλείται να διέλθει η σύγχρονη Ελλάδα. Ενας χρόνος σκοτεινός, ανυπόφορος.

Εχουμε ήδη εμπεδώσει από την επανάληψη όσα φέρνει: Πρόσθετα διαρθρωτικά μέτρα, περικοπές μισθών, επιδομάτων, κοινωνικών παροχών ώστε να καλυφθεί η «επιβράδυνση» λόγω τρεχουσών αστοχιών κι αναθεώρησης των στατιστικών. Νέες αυξήσεις τιμών στα τρόφιμα, τη βενζίνη, το πετρέλαιο, τα τιμολόγια ΔΕΗ και ΕΥΔΑΠ, τα εισιτήρια των αστικών συγκοινωνιών. Αλλαγές στο Δημόσιο που έμεναν στα χαρτιά επί δεκαετίες. Μαζική συρρίκνωση των ΔΕΚΟ, συγχωνεύσεις νοσοκομείων, πωλήσεις εταιρειών και ακινήτων του Δημοσίου, υπερίσχυση των επιχειρησιακών συμβάσεων στον ιδιωτικό τομέα, ελαστικοποίηση του ωραρίου, εκμηδένιση των αμοιβών για υπερωρίες. Ανοιγμα κλειστών επαγγελμάτων (δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, φαρμακοποιοί, ορκωτοί λογιστές, αρχιτέκτονες, μηχανικοί και 150 ακόμη κλάδοι), απελευθέρωση υπηρεσιών (τουρισμός, εκπαίδευση, κ. ά.). Παρά ταύτα, καθώς «οι δαπάνες συνεχίζονται και οι έλεγχοι είναι περιορισμένοι» (Στρος Καν), η Ελλάδα, η «εμπροσθοφυλακή της κρίσης», το «βδελυρό δείγμα κοινωνικής αποσάθρωσης», ο χρόνιος ασθενής στο χειρουργείο «προστατών» και κερδοσκόπων θα δυσκολευτεί να συγκρατήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στα 17 δισ. ευρώ. Θα κλιμακωθεί το κόστος εξυπηρέτησης των ελληνικών χρεών, θα επιταθεί το αρνητικό κλίμα. Θα μειωθεί η κατανάλωση, θα κλείσουν ή θα μετεγκατασταθούν επιχειρήσεις, θα αποσυρθούν επενδυτές λόγω επιβολής φόρων, γραφειοκρατίας, διαφθοράς, συνεχών αλλαγών στο φορολογικό σύστημα, μικρού μεγέθους της αγοράς, υστέρησης σε υποδομές. Η ανάπτυξη θα υποχωρήσει, θα αυξηθεί η ανεργία. Θα μειωθούν αισθητά οι πιστώσεις και θα πολλαπλασιαστούν τα «κόκκινα» δάνεια (θα φτάσουν τα 31 δισ. ευρώ) και θα θεωρηθεί αναγκαία μια νέα ενίσχυση των τραπεζών (με 20 ή 25 δισ. ευρώ)…

Η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει και θα αποχωρήσει από τη Ζώνη του Ευρώ προβλέπουν οι αλλοεθνείς «γκουρού» της οικονομίας. Ως μάγοι, με τα απανωτά τους τεχνάσματα, εγείρουν μια κατευθυνόμενη περιέργεια που είναι έτοιμη να ικανοποιηθεί με εκείνο που λένε ότι αναμένεται. Δεν σταματούν να προφητεύουν δεινά οι γεννήτορες του πανικού για να μεταρσιώσουν και να αποκρύψουν ταχυδακτυλουργικά τα πραγματικά όρια της κατάστασής μας. Οσοι κερδίζουν από την ελληνική κρίση εξυπηρετούνται να μη γνωρίζουμε τα παραλειπόμενα των κινήσεων στήριξης, τις ακριβείς ατραπούς σωτηρίας μας. Ομως εμείς πρέπει να επιμείνουμε στην αναπνοή, να εγκαταλείψουμε την ψυχολογία του καταδικασμένου, να συσσωρεύσουμε χαρές στην καρδιά μιας πραγματικότητας που δεν ευχηθήκαμε. Ο τρόμος νικάει τις αντιστάσεις, κάνει τα άτομα πειθήνια, ανενεργά, αναμένοντα. Και είναι τεράστια η κοινωνική δύναμη της αναμονής. Ανάλογα με το τι αναμένεται, ανάλογα με τη φορά του βέλους, μπορεί να είναι καταστροφική ή σωτήρια.

Ετσι η καλύτερη ευχή θα ήταν να ζήσουμε πλήρως τα σκαμπανεβάσματα του 2011, μαχόμενοι και διδασκόμενοι από την έλλειψη εθνικής τόλμης, συλλογικού οράματος και επιχειρηματικής στόχευσης. Μόνο κατ’ αυτόν τον τρόπο οι αντιξοότητες θα μετουσιωθούν σε προϋποθέσεις ανάκαμψης.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Τα ινδάλματα των νέων στην Ελλάδα

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Aζαριαδης Κωστας, Ιωαννίδης Γιάννης Μ. |

  • Tων Κωστα Aζαριαδη και Γιαννη Μ. Ιωαννιδη* Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Κάθε χρόνο την 10η Δεκεμβρίου απονέμονται παραδοσιακά τα Βραβεία Νομπέλ για τις επιστήμες στη Στοκχόλμη. Το Βραβείο Νομπέλ για την Ειρήνη απονέμεται από το Κοινοβούλιο της Νορβηγίας την ίδια μέρα στο Οσλο. Τα Βραβεία Νομπέλ δίδονται έπειτα από χρονοβόρα και επίπονη διαδικασία. Τον συντονισμό της επιλογής των Βραβείων στις επιστήμες και τη φιλολογία έχει η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών, η οποία επαφίεται στην κρίση των τακτικών, και κατά περίπτωση αντεπιστελλόντων, μελών της, καθώς και πλήθους ειδικών επιστημόνων από όλο τον κόσμο. Οι ανακοινώσεις των βραβείων συζητούνται ευρύτατα στον διεθνή Τύπο, καθώς και από τους επιστήμονες απανταχού της γης.

Η επιβράβευση πνευματικής και επιστημονικής δουλειάς μιας ολόκληρης ζωής αντανακλά στις κοινωνίες που γέννησαν και ανέθρεψαν τέτοιους κορυφαίους επιστήμονες, καθώς και στις χώρες και τα ιδρύματα που τους φιλοξένησαν με πρόσφορο περιβάλλον και πόρους, πολλές φορές μακριά από τη γενέτειρά τους. Τα επιστημονικά επιτεύγματα είναι διεθνή και συλλογικά, πράγμα που συχνά αναγνωρίζεται με αναφορά στην περίφημη φράση του Νεύτωνα «Αν είδα μακρύτερα είναι επειδή στάθηκα στους ώμους γιγάντων».

Ο ελληνικός Τύπος αγνόησε παντελώς το σπουδαίο αυτό γεγονός παρότι μεταξύ των βραβευμένων φέτος ήταν και ο επιφανής Ελληνοκύπριος Χριστόφορος Α. Πισσαρίδης, καθηγητής Οικονομικής Επιστήμης στο London School of Economics. Ισως η παράλειψη αυτή ήταν τυχαίο γεγονός, νομίζουμε όμως ότι δεν είναι. Εμείς τη βλέπουμε σαν ένδειξη του επιπέδου στο οποίο έχει περιέλθει η αξιοκρατία στη χώρα μας.

Οπως εύστοχα επιχειρηματολογεί ο Στάθης Καλύβας («Καθημερινή», 17 Οκτωβρίου 2010), τούτο απορρέει από την κατάργηση των προτύπων δημοσίων σχολείων το 1985. Οπως συγκεκριμένα λέει ο κ. Καλύβας, τρεις πολύ σημαντικές λειτουργίες των προτύπων σχολείων, δηλαδή καλλιέργεια της εκπαιδευτικής αριστείας, παροχή αξιοκρατικού περιβάλλοντος μέσω επιλογής προικισμένων παιδιών, και εφαρμογή πολιτικής κοινωνικής κινητικότητας, παρέχοντας παιδεία υψηλού επιπέδου σε παιδιά μεσαίων και φτωχών στρωμάτων για τα οποία φοίτηση σε κάποιο από τα μεγάλα ιδιωτικά σχολεία ήταν αδύνατη, δεν υπάρχουν πια στην ελληνική κοινωνία.

Σαν κοινωνία στη βαθιά κρίση στην οποία βρισκόμαστε, ίσως το θεωρήσουμε σαν πολυτέλεια να αναλογιζόμαστε τέτοιες έννοιες, όπως η αξιοκρατία, που μακροχρόνια εγκαθίστανται και αποδίδουν. Ομως η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει τις τωρινές δυσκολίες της μόνο εάν υιοθετήσει ριζικά διαφορετικούς τρόπους, κάνοντας βαθιές τομές στην οργάνωση της παραγωγής, στη διοίκηση και στην κοινωνική δομή.

Πρόσφατα, το υπουργείο Παιδείας κυκλοφόρησε το Κείμενο Διαβούλευσης για αλλαγές στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, το οποίο είναι ενθαρρυντικό σαν αφετηρία, άσχετα από διαφωνίες που μπορεί να έχει κανείς σε επιμέρους θέσεις του και λεπτομέρειες. Δεν μας εκπλήσσει φυσικά η αδυναμία των κομματικά εξαρτημένων πρυτάνεων να εκτιμήσουν με ρεαλισμό τον βαθμό υπανάπτυξης των ελληνικών ΑΕΙ. Ας ελπίσουμε ότι σύντομα θα δουν την πραγματικότητα. Αλλά ακόμα και εάν μπει μπροστά βαθιά μεταρρύθμιση των ΑΕΙ, θα πρέπει και σύντομα να καταπιαστούμε με τα προβλήματα της νηπιακής, Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Η σύγχρονη έρευνα (ιδιαίτερα από τον νομπελίστα οικονομολόγο James Heckman) αποδίδει στην αρχική εκπαίδευση σπουδαιότατο ρόλο στην ανάπτυξη των γνωστικών και των μη-γνωστικών δεξιοτήτων, που είναι και οι δύο απαραίτητες για την οικονομική και κοινωνική επιτυχία.

Αποκατάσταση της εκτίμησης της αξιοκρατίας αποτελεί πρωταρχική ανάγκη στη σημερινή Ελλάδα. Πρέπει ο μέσος Ελληνας να κατανοήσει τον αυτονόητο συλλογισμό πως η κοινωνία ευημερεί όταν σχεδόν όλα τα μέλη της έχουν προσωπικό συμφέρον να συμβάλουν το κατά δύναμη. Ατομα με εξαιρετικές επιδόσεις, εργατικότητα και ικανότητα δημιουργίας πρέπει να μπορούν να προσφέρουν, πράγμα που στη συνέχεια απαιτεί ειδικά κίνητρα και ειδική μεταχείριση. Η επιστροφή στα πρότυπα σχολεία είναι ένα μέτρο με σχετικά μικρό κόστος, αλλά τεράστια συμβολική και οικονομική σημασία, ιδιαίτερα στη σημερινή συγκυρία. Τα πρότυπα σχολεία μπορούν να προσφέρουν μια μοναδική οδό ενσωμάτωσης, κοινωνικής ανόδου και διάκρισης και σε ταλαντούχα παιδιά μεταναστών για τα οποία πρόσβαση σε ιδιωτικά σχολεία είναι αδύνατη. Αλλά και τα καλά ιδιωτικά σχολεία μπορούν και πρέπει να συμβάλουν, με υποτροφίες και άλλους πόρους για την προσέλκυση ταλαντούχων μαθητών.

Θεμελιώδης προϋπόθεση είναι η αποκατάσταση της αξιοκρατίας. Η παντελής έλλειψή της, ιδιαίτερα στον δημόσιο τομέα, είναι η βασική αιτία της επαπειλούμενης χρεοκοπίας της χώρας. Ας προσπαθήσουμε να κάνουμε τους μεγάλους επιστήμονες ινδάλματα των νέων της Ελλάδας. Ας χαιρόμαστε όλοι για τα μεγάλα επιστημονικά και πνευματικά τους επιτεύγματα. Σίγουρα στην κοινωνία μας υπάρχουν νέοι με τις διανοητικές και πνευματικές ικανότητες ενός Ελύτη, Πισσαρίδη και Σεφέρη. Δεν πρέπει να στήσουμε θεσμούς που θα τους επιτρέψουν να μεγαλουργήσουν για όφελος ολόκληρης της ανθρωπότητας;

* Ο κ. Κώστας Αζαριάδης είναι καθηγητής Οικονομικής και κάτοχος της Τιμητικής Εδρας Mallinckrodt στο Πανεπιστήμιο Washington, St. Louis.

Ο κ. Γιάννης Μ. Ιωαννίδης είναι καθηγητής Οικονομικής και κάτοχος της Τιμητικής Εδρας Neubauer στο Πανεπιστήμιο Tufts.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Υποθέσεις εν όψει 2011

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Ιορδανίδης Κώστας |

  • Tου Κωστα Iορδανιδη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Σωτήριες ενίοτε οι ασκήσεις αισιοδοξίας ακόμη και η ελεγχόμενη αυταπάτη. Κατά συνέπεια, ας υποθέσουμε ότι υφίσταται ελπίδα ανακάμψεως, όπως μας διαβεβαιώνουν οι κάθε φύσεως αρμόδιοι, επικαλούμενοι πληθώρα επιχειρημάτων, αξίας μάλλον αμφιβόλου. Ας υποθέσουμε ότι δεν διεταράχθη ο νους μας μέχρι βαθείας καταθλίψεως και ας αισιοδοξούμε στιγμιαίως εν όψει του νέου έτους.

Ας υποθέσουμε ότι ο πρωθυπουργός της χώρας κ. Γιώργος Παπανδρέου αόκνως αγωνίζεται διά την σωτηρίαν της πατρίδος, όπως μας διαβεβαιώνει διαρκώς. Και ας υποθέσουμε ότι ο κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου έχει στόχο την έξοδο της Ελλάδος από την κρίση και δεν ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τα συμφέροντα των δανειστών της.

Θωρακισμένοι –στιγμιαίως πάντα– από τις επιθέσεις μιας οικτρής μελαγχολίας, μπορούμε να υποστηρίξουμε, δίχως τον κίνδυνο γελοιοποιήσεως ενδεχομένως, ότι το 2010 υπήρξε μία χρονιά του παραλόγου.

Εξήντα πέντε χρόνια μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, δίχως στρατιωτικές συγκρούσεις –με εξαίρεση τον πόλεμο του ΝΑΤΟ εναντίον της Σερβίας το 1999– και οι πολίτες τής πλέον προηγμένης ηπείρου του πλανήτη υφίστανται τις συνέπειες μιας οικονομικής κρίσεως μοναδικών διαστάσεων, διότι κάποιοι κάτι δεν υπολόγισαν σωστά.

Στα καθ’ ημάς, ο κ. Παπανδρέου κάτι και αυτός δεν υπολόγισε σωστά. Αφού για μία πενταετία υπονόμευσε κάθε προσπάθεια των κυβερνήσεων του κ. Κώστα Καραμανλή για εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας, επέπεσε «επί δικαίους και αδίκους» επιβάλλοντας στυγνή λιτότητα της πλέον νεοφιλελεύθερης μορφής, προς δόξαν των αρχών που ευαγγελίζεται ως πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.

Κατακεραύνωσε –ή έτσι φαντάσθηκε– ο κ. Παπανδρέου τη Δεξιά, τους πρώτους μήνες που ανέβηκε στην εξουσία, με εξεταστικές επιτροπές και άλλα ανούσια τεχνάσματα του παρελθόντος, αλλά το μέτωπο συγκρούσεως έχει στην πράξη μετακινηθεί. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν αντιμετωπίζει τη Δεξιά, την Αριστερά ή όποια άλλη αντίπαλη πολιτική παράταξη, αλλά πρωτίστως το κατ’ εξοχήν δημιούργημα του κόμματός του – με άλλα λόγια τούς συνδικαλιστές και υπαλλήλους των ΔΕΚΟ και του δημόσιου τομέα.

Ας υποθέσουμε ως εκ τούτου ότι η εμφύλια διαμάχη μεταξύ του «παραδοσιακού» ΠΑΣΟΚ και της εκσυγχρονιστικής, ούτως ειπείν, ομάδος που περιβάλλει τον κ. Παπανδρέου θα συνεχισθεί, στη διάρκεια του 2011, αδυσώπητη.

Στο παρελθόν, εθαύμαζαν πολλοί τη δυνατότητα μεταλλάξεων του ΠΑΣΟΚ, αλλά οι όποιες αλλαγές εξυπηρετούσαν πάντα τον σκληρό πυρήνα των παραδοσιακών στελεχών αυτού του κόμματος. Ο σκληρός πυρήνας των συνδικαλιστών αποθέωσε τον Ανδρέα Παπανδρέου και στη συνέχεια ανέδειξε τον κ. Κώστα Σημίτη στην ηγεσία του κόμματος, διότι χάρη σε αυτόν μπορούσε να διατηρηθεί ένας μηχανισμός νομής της εξουσίας.

Μετάλλαξη ωστόσο χωρίς την ενεργό συμμετοχή ή έστω συναίνεση του σκληρού πυρήνος ενός κόμματος δεν είναι δυνατόν να υπάρξει. Αν υποθέσουμε λοιπόν ότι ο κ. Παπανδρέου θα επιμένει στην πολιτική του, δεν πρόκειται το πιθανότερο να σώσει την Ελλάδα, αλλά θα έχει υπονομεύσει θανασίμως το ΠΑΣΟΚ. Είναι ο μόνος που θα μπορούσε να το κάνει.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το δώρο έφτασε στην ώρα του

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Κωνστανταρας Νικος |

  • Tου Νικου Κωνστανταρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

«Είναι τα χειρότερα Χριστούγεννα της ζωής μου», ξέσπασε η 14χρονη κόρη προς τον πατέρα της. «Με το ζόρι πήρες δένδρο. Είπες και ότι ο Αγιος Βασίλης κοιτάζει τη φορολογική δήλωση των γονιών για να επιλέξει δώρα. Σε λίγο δεν θα πάρουμε κανένα δώρο». Η αφορμή της θλίψης ήταν ένας μικροκαβγάς και εκνευρισμός για άσχετο θέμα (στην εφηβεία όλες οι τριβές συσχετίζονται και συσσωρεύονται, με διάσπαρτα, σεισμικά ξεσπάσματα). Το κορίτσι είχε πάψει εδώ και καιρό να πιστεύει στην ύπαρξη του Αη Βασίλη, αλλά είναι ακόμη αρκετά μικρή ώστε να επηρεάζεται η διάθεσή της από την προσμονή για δώρα, από την ανάγκη για χαρές θεσμοθετημένες και σίγουρες. Παιδί με φαντασία, παρατηρητικότητα, ευγένεια και ευαισθησία, είναι η πρώτη που θα δεχόταν ότι τα περισσότερα παιδιά του κόσμου θα ήταν ευτυχισμένα αν είχαν τα προβλήματά της, αλλά το παράπονο ήταν αυθόρμητο και ασυγκράτητο. Μέσα σε μια ζωή γεμάτη μαθήματα, μουσική, φίλες και ρουτίνα είχε εισβάλει ο κόσμος των μεγάλων, η μελαγχολία της εποχής.

Πράγματι, αυτά τα Χριστούγεννα είναι διαφορετικά από τα άλλα, σκέφτηκε ο πατέρας. Δεν ήταν ότι τα παιδιά δεν είχαν πάρει δώρα ακόμη – η οικογένεια τηρούσε την ελληνική παράδοση να τα δίνει την Πρωτοχρονιά. Ηταν κάτι στον αέρα – μια αγωνία, μια αίσθηση ότι η γιορτή έφθασε χωρίς τη συνηθισμένη προσμονή για ευχάριστες εκπλήξεις και χαρούμενη παρέα. Ολοι οι Ελληνες είναι πλέον ανήσυχοι, σκέφτηκε, είτε έχασαν τη δουλειά τους ή μεγάλο μέρος των εσόδων τους, είτε περιμένουν πότε θα χτυπήσει και αυτούς η κρίση. Μια βδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα, ο πατέρας είχε πάει στην πλατεία να πάρει ένα δένδρο. «Πενήντα ευρώ τα μικρά», του είπε ο πωλητής. «Πενήντα!» απάντησε κατάπληκτος. Ο πωλητής γύρισε την πλάτη και επέστρεψε προς το τροχόσπιτο και τη φωτιά που έκαιγε κλαδιά σε ένα βαρέλι. Δεν άφησε κανένα περιθώριο διαπραγμάτευσης. «Καλά», σκέφτηκε ο πελάτης, «θα έρθω σε λίγες μέρες πάλι ή θα πάρω ψεύτικο. Ή θα πάω αλλού. Πενήντα δεν δίνω». Δεν θυμόταν τι είχε πληρώσει τα προηγούμενα χρόνια, αλλά αυτό το ποσό φαινόταν ύβρις σε αυτή την εποχή, που κανείς δεν ξέρει τι τον περιμένει το 2011.

Τελικά, δύο μέρες πριν από τα Χριστούγεννα αγόρασε ένα μικρό έλατο σε γλάστρα. Ηταν λίγο ακριβότερο από τα κομμένα αλλά τουλάχιστον είχε μέλλον, θα μπορούσε να κάνει την περήφανη επανεμφάνισή του στο σαλόνι και τον επόμενο χρόνο, όχι να καταντήσει μαραμένο λείψανο στο πεζοδρόμιο μετά δύο-τρεις εβδομάδες. Η καθυστερημένη αγορά, όμως, άφησε τα παιδιά να καταλάβουν ότι κάτι είχε αλλάξει, ότι τα συνηθισμένα δεν ήταν αυτονόητα πια. Στο θέμα των δώρων δεν ήταν ότι οι γονείς φάνηκαν πιο σφιχτοί φέτος· τα παιδιά, με τις συνηθισμένες φιλοδοξίες για ακριβά δώρα, γνώριζαν από παλιά ότι τέτοιες επιθυμίες δεν εκπληρώνονται. «Γιατί;» απαίτησαν τα μικρότερα, που ακόμη έκαναν ότι πίστευαν στον Αγιο. «Επειδή ο Αγιος Βασίλης δεν δίνει ακριβότερα δώρα απ’ αυτά που θα μπορούσαν να αγοράσουν οι γονείς. Δεν θέλει να τους φέρνει σε δύσκολη θέση». Η απάντηση δεν τους άρεσε αλλά τη δέχτηκαν: είχε μια λογική -τηρούσε τις ισορροπίες ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά- παρόλο που ακύρωνε τη θαυματουργία του Αγίου. Μέσα στο κλίμα των ημερών, όμως, το επιχείρημα φαινόταν σαν άλλη μια υπεκφυγή.

Ο πατέρας περίμενε να ηρεμήσει η κόρη. (Οι άλλοι κοιμούνταν.) Είχε μάθει πια ότι αν μιλούσε πριν περάσει η μπόρα, θα πετύχαινε μόνο να συντηρήσει την ένταση. Τον είχε τρομάξει το ξέσπασμα και τον προβλημάτιζε. Το παιδί αυτό ήταν πάντα καλοπροαίρετο και συνεργάσιμο. Τώρα είχε αγριέψει – σαν να του είχαν κλέψει κάτι, να το είχαν εξαπατήσει. Αλλά ποτέ δεν είχε απαιτήσεις για παιχνίδια ή ρούχα ή τα γυαλιστερά αγαθά της τεχνολογίας. Σιγά σιγά, ο πατέρας άρχισε να καταλαβαίνει. Το κορίτσι αντιδρούσε σε όλη την ανησυχία, στέρηση και μελαγχολία που έβρισκε μπροστά του. Τα προβλήματα από τις δουλειές που οι γονείς έφερναν στο σπίτι, η θλίψη από τα μαγαζιά της γειτονιάς που έκλειναν το ένα μετά το άλλο -μαζί με την έντονη ανασφάλεια της εφηβείας- εισχωρούσαν σαν βαριά ομίχλη σε κάθε γωνιά του σπιτιού. Αλλοίωνε το πώς έβλεπε ο ένας τον άλλον πλέον. Η κόρη έβλεπε γονείς που συνεχώς ήταν απασχολημένοι με άλλα και άλλους. Οι γονείς έβλεπαν μόνο υποχρεώσεις και μετρούσαν τις επιδόσεις των παιδιών. Ο πατέρας κοίταζε την κόρη – σοβαρή και θλιμμένη, αλλά με ένα κρυφό χαμόγελο ότι είχε τραβήξει την προσοχή του. Εβλεπε πάλι το παιδί που ήταν και, για πρώτη φορά, τη γυναίκα που γινόταν. Αυτό που έβλεπε ήταν το δώρο του για τα Χριστούγεννα, για κάθε μέρα. Η κόρη θα έπαιρνε το δικό της δώρο αργότερα.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ενα βήμα μπρος και δύο πίσω;

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Μανδραβέλης Πάσχος |

  • Tου Πασχου Mανδραβελη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Πριν από κάποια χρόνια μπορούσε κάποιος να αγοράσει ελαφρά αναλγητικά (Ασπιρίνη, Αλγκόν κ.ά.) ακόμη και από τα περίπτερα. Σήμερα, έπειτα από κρατικές αποφάσεις πρέπει να βρει ανοιχτό φαρμακείο, να πληρώσει 23,4% ποσοστό κέρδους στον φαρμακοποιό για να πάρει ένα κουτάκι ασπιρίνες. Αν βρει ανοιχτό φαρμακείο, διότι η κυβέρνηση (έντρομη, προφανώς, που πράττει το σωστό) διαπραγματεύεται ακόμη κι αν θα μένουν ανοιχτά τα φαρμακεία τα Σάββατα. Λάθος! Ο καθένας πρέπει να μπορεί να κλείνει το μαγαζί του, όποτε θέλει. Απλώς οι καταναλωτές θα πρέπει να εξυπηρετούνται κι από αλλού. Τα σούπερ μάρκετ είναι ανοιχτά, και όπως γίνεται σε όλο τον κόσμο θα πρέπει να έχουν και τμήμα φαρμακείου με τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος, δηλαδή να εργάζονται εντός του τμήματος, φαρμακοποιοί. Αυτό θα δώσει δουλειά σε χιλιάδες νέους επιστήμονες και θα εξυπηρετεί τους καταναλωτές οι οποίοι δεν θα είναι αναγκασμένοι να τρέχουν δεξιά κι αριστερά για να βρουν μια ασπιρίνη.

Είναι αστεία τα επιχειρήματα που φέρνουν οι πρόεδροι των συντεχνιών κατά του ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων. Ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής, κ. Κώστας Λουράντος, δήλωσε προ ημερών ότι είναι απαράδεκτη η κατάργηση της κληρονομικότητας της άδειας φαρμακείου «διότι αυτό κάνουν οι γιατροί, αυτό κάνουν οι δικηγόροι, αυτό κάνουν όλοι οι επιστήμονες. Ολοι μεταβιβάζουν τις δουλειές στους γιους και στα παιδιά τους όταν πάει καλά η δουλειά τους». Το ίδιο κάνουν και οι τσαγκάρηδες –και ουχί μόνο οι επιστήμονες– μόνο που τσαγκάρικο μπορεί να ανοίξει κάποιος παντού, δεν εμποδίζεται από το κράτος. Φαρμακείο δεν μπορεί να ανοίξει ένας νέος επιστήμονας αν δεν είναι γόνος φαρμακοποιού.

Ζούμε στη χώρα όπου σπουδάζει ένας νέος μια επιστήμη και του απαγορεύεται να ασκήσει το επάγγελμά του! Ολοι παλεύουν για επαγγελματικά δικαιώματα και κανείς για την άρση των επαγγελματικών απαγορεύσεων. Το τραγικό όμως στην περίπτωση είναι ότι η κυβέρνηση διαπραγματεύεται τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, όπως το να ασκούν το επάγγελμα που θέλουν. Ενώ δεν δίστασε να περικόψει μισθούς και συντάξεις, στα αναπτυξιακά μέτρα διστάζει. Φοβάται μια απεργία των φαρμακοποιών; Δεν είναι το υπουργείο Υγείας προετοιμασμένο για ένα τέτοιο ενδεχόμενο; Πριν από εκατό χρόνια, ο μεγάλος Βρετανός πολιτικός Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ είχε πει: «Μη φοβάσαι να κάνεις ένα μεγάλο βήμα όταν χρειάζεται. Δεν μπορείς να διασχίσεις ένα χάσμα με δύο μικρά βηματάκια». Δυστυχώς, απ’ όσα διαβάζουμε, η κυβέρνηση επιχειρεί να διασχίσει το χάσμα με βήμα σημειωτόν. Ετσι θα καταφέρει να βρεθεί στο κενό· δεν θα πετύχει ανάπτυξη, θα συνεχίσουν να ταλαιπωρούνται οι καταναλωτές, θα πληρώνουν υπέρογκες τιμές τα ασφαλιστικά Ταμεία και, φυσικά, θα μείνουν δυσαρεστημένες και οι συντεχνίες που χαλάει η βολή τους έστω διά της συζήτησης περί ανοίγματος του επαγγέλματος.

Δεν υπάρχει άλλος δρόμος για την κυβέρνηση από την ριζική απελευθέρωση των επαγγελμάτων. Πρέπει να τραβήξει μπροστά και για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι μισθωτοί και συνταξιούχοι πληρώνουν για τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Η κατάργηση των προνομίων διάφορων συντεχνιακών ομάδων είναι το τίμημα για την ανάπτυξη.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η σχέση νικάει τον χρόνο, η χρήση όχι

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Γιανναράς Χρήστος |

  • Tου Χρηστου Γιανναρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Φταίει το μέτρο, όχι το μετρούμενο: Το θερμόμετρο, η ζυγαριά, όχι η αιτία που προκάλεσε τον πυρετό, η λαιμαργία που πρόσθεσε το βάρος.

Ηταν κακή η χρονιά που πέρασε, λέει δραματικά ο ολίγιστος πρωθυπουργός μας. Ατυχήσαμε στη ρουλέτα, όμως είχε στραβώσει προκαταβολικά η παρτίδα. Δεν διανοείται την αυτοκριτική, την υποχρέωση να λογοδοτήσει απέναντι στην κοινωνία, δεν έμαθε ποτέ ότι η εξουσία είναι διακονία των κοινών αναγκών, όχι τζόγος στο οικογενειακό του καζίνο. Οι οικογένειες, που κληρονομικά διαχειρίζονται το ελλαδικό φέουδο, μεγαλώνουν στους κόλπους τους τους επόμενους παίκτες του ηδονικού παιχνιδιού, και οι όροι του παιχνιδιού μόνο «επικοινωνιακοί», καθόλου ευθύνη έμπρακτων αποτελεσμάτων της πολιτικής στον κοινό βίο.

Τρεις ή τέσσερις μέρες μετά την επίρριψη των ευθυνών στην «κακή χρονιά», ο πρωθυπουργός προχώρησε στον ανασχηματισμό του προσωπικού του γραφείου. Το συγκροτούν εκατόν πενήντα (ναι, 150) υπάλληλοι: 45 στη «μονάδα» διοίκησης και οργάνωσης. 16 στην «παραγωγή πολιτικής». 13 για τον «επικοινωνιακό σχεδιασμό». 12 στην «παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου». 11 υπάλληλοι θα παράγουν «καινοτομίες». 4 θα συντονίζουν «την υλοποίηση συγκεκριμένων προτεραιοτήτων του κυβερνητικού έργου». 10 θα οργανώνουν τον «απευθείας διάλογο του πρωθυπουργού με τους πολίτες». («Τα Νέα», 27/12/2010). Οι υπόλοιποι, ώς τους 150 που αναφέρει στον τίτλο της είδησης η εφημερίδα, μάλλον, με φαραωνικά ριπίδια, θα αναψύχουν τους 111 επιτελείς.

Απίστευτα πράγματα. Οχι απλώς εξωφρενικά (και χυδαία στον αμοραλισμό τους) για μια κοινωνία που βυθίζεται στον πανικό οικονομικής καταστροφής, αλλά και προκλητικά στυγνής ανελπιστίας. Το λαϊκό σώμα δεν αντιδρά, δεν καταλαβαίνει, τα αντανακλαστικά του έχουν οριστικά νεκρωθεί. Παράδειγμα καθόλου μοναδικό, αλλά χαρακτηριστικά ακραίο: Η «λεβεντομάνα» Κρήτη, η «πάντοτε απροσκύνητη», «προπύργιο της δημοκρατίας», «έτοιμη να θυσιαστεί για τη λευτεριά», ψηφίζει τριάντα χρόνια τώρα και θα ψηφίζει εσαεί τη σκλαβιά στην παπανδρεϊκή ασυδοσία, στο πιο εξευτελιστικό του πολίτη και της δημοκρατίας φεουδαρχικό σουλτανάτο. Αν κατόρθωσε κάτι εντυπωσιακό ο παπανδρεϊσμός στην Ελλάδα, είναι η απίστευτη σε έκταση εξηλιθίωση μεγάλων πληθυσμικών ομάδων: Οσο και αν επιχειρηματολογήσει κανείς μοιάζει μάταιο – η λογική σκέψη και κρίση δεν λειτουργούν. Η τραγική για τη χώρα φιγούρα του μειονεκτικού ηγέτη είναι ακόμα ανεκτή, ο λαός καταπίνει όποιον εξευτελισμό και αν του σερβίρουν έντεχνα.

Δεν υπάρχουν καλές και κακές χρονιές, ο χρόνος είναι μόνο μέτρο: «νόημα ή μέτρον… (λέγομεν) τον χρόνον, ουχ υπόστασιν» – το είχαν καταλάβει ο Αντιφών και ο Κριτόλαος, πριν δυόμισι χιλιάδες χρόνια, εμείς μάλλον το αγνοήσαμε. Χάσαμε τη σχέση: τι επομένως να μετρήσει ο χρόνος; Ξέρουμε μόνο τη χρήση και η χρήση γεννάει την ψευδαίσθηση της διάρκειας, της μόνιμης κατοχής. Οσο ευφραντικότερος ο πρωτογονισμός της ηδονής, με κορυφαία τα παραισθησιογόνα της εξουσίας, τόσο βαθύτερος ο βυθισμός στον αυτεξευτελισμό της ιταμότητας. Ο καταληκτήριος λόγος του ολίγιστου κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού στη Βουλή (κοντεύει μήνας τώρα) θα ’πρεπε να διασωθεί για να θυμίζει στους ανθρωπολόγους των επόμενων αιώνων σε ποια έσχατη αλλοτρίωση και εξευτελισμό έφθασε το κάποτε Γένος των Ελλήνων.

Να προσθέσουμε κάτι, ίσως δύσληπτο για τη νοητική εμβέλεια των συνεπαρμένων από τα ακκίσματα (και τις πομπές) του παπανδρεϊκού στον δύσμοιρο τόπο μας τσίρκου: Ο χρόνος μετράει τη σχέση, μετράει και την αποτυχία της σχέσης. Οταν κατορθώνεται η σχέση, γευόμαστε την ελευθερία από τη μέτρηση, την εμπειρία του «νυν» ως απεριόριστης διάρκειας: Διαβάζουμε τον Αριστοτέλη και είναι σύγχρονος, ακούμε τον Μότσαρτ και τον ψηλαφούμε υπαρκτόν πάντα ανάμεσά μας. Ο,τι ονομάζουμε «ποιότητα» της ζωής, ευαισθησία που τη γεννάει η καλλιέργεια, είναι κάποιες διαστατές απουσίες, για μας υπαρκτές μέσα από τη μετοχή μας στις σχέσεις κοινωνικής συνοχής που υπηρετεί το έργο τους.

Το έργο του Μάνου Χατζιδάκι, του Τσαρούχη, του Πικιώνη, του Καβάφη ιδρύει για τον καθένα μας σχέσεις πάντοτε επίκαιρες, ακατάλυτες από τον χρόνο. Γιατί το έργο τους υπηρετούσε κάτι που ήξεραν ότι τους ξεπερνάει: το «εμείς», όχι το «εγώ», την πατρίδα, όχι το συμφέρον της συντεχνίας. Η σχέση είναι στους αντίποδες της χρήσης, της ιδιοποίησης, της ιδιοτέλειας. Προϋποθέτει η σχέση την παραίτηση από το εγώ, την αυθυπέρβαση, την ανιδιοτέλεια. Γι’ αυτό και νικάει τον χρόνο. Τα άτομα πεθαίνουν, οι σχέσεις διαρκούν.

Στα σχολειά κάποτε αναστρεφόμασταν τους ήρωες και τους ευεργέτες – τους κορυφαίους της αυταπάρνησης. Τα ονόματά τους και το έργο τους σάρκωναν την οικειότητα της «πατρίδας». Καθόλου τυχαία η πασοκική λοιμική (που οργανικό της κομμάτι, αδιαφοροποίητο, είναι και η Ν.Δ.) εξάλειψε από την παιδεία κάθε σχέση με τους υπαρκτούς: τους ήρωες και τους ευεργέτες. Επέβαλαν τη λατρεία της χρήσης, όχι της σχέσης. Τη χρησιμότητα, όχι τη χαρά της κοινωνίας. (Συμπλέουν σήμερα ακόμα και οι αξιωματούχοι της «επικρατούσας θρησκείας»: συνεπαρμένοι από τη χρησιμοθηρία «προνοιακού έργου», ανυποψίαστοι για την ίδια την «εκκλησιαστική» τους ταυτότητα).

Οταν η πολιτική είναι άθλημα ανιδιοτέλειας, αυταπάρνησης, αυτοπροσφοράς, τότε ιδρύει σχέσεις ακατάλυτες από τον χρόνο: το γεγονός της κοινωνίας που δωρίζει ποιότητα ζωής, τη χαρά της συνύπαρξης, τη δυναμική της καλλιέργειας – πράγματα «πολυτίμητα». Οταν παγιδεύεται στη χρήση η πολιτική, σκιαμαχώντας για εντυπωσιασμό «διάρκειας», συμπαρασύρει και τους χρήστες της στον αφανισμό από το πεδίο των σχέσεων. Παράγει πολιτικούς μιας χρήσεως, εφήμερης φήμης: Παπαρήγα μιας χρήσεως, Αλαβάνο μιας χρήσεως συνοπτικά παροδικής, Παπανδρέου, Μητσοτάκηδες, Καραμανλήδες, διάττοντες ανυποψίαστους για την καθαρτήρια δυναμική του χρόνου. Του χρόνου που λιχνίζει το σιτάρι, σκορπίζει στη λήθη το άχυρο.

Αμποτε στην καινούργια χρονιά να γρηγορέψει το ανεμοσκόρπισμά τους. Να μην προλάβει η αρρωστημένη τους ιδιοτέλεια, μικρονοϊκή και τυφλή, να βλάψει περισσότερο τη συνύπαρξή μας. Αν δεν είναι κιόλας πολύ αργά.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ας τιμωρηθούν κάποιοι!

Posted on 1 Ιανουαρίου, 2011. Filed under: Παπαχελάς Αλέξης |

  • Tου Αλεξη Παπαχελα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/12/2010

Τέτοιες μέρες που μας αρέσει να σκεφτόμαστε Αγιοβασίληδες, κρυμμένους θησαυρούς κ.ά. παρόμοια, αναρωτιέμαι και εγώ αν υπάρχει κάπου κλεμμένο χρήμα που ανήκε στον ελληνικό λαό, αλλά πήγε σε λάθος τσέπες. Νομίζω ότι υπάρχει, ότι είναι άφθονο, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι μπορεί (α) να βρεθεί, (β) να διεκδικηθεί από το ελληνικό Δημόσιο και (γ) να τιμωρηθούν αυτοί που εγκλημάτησαν για να το βγάλουν. Σε ποιους ανήκει; Πρώτα απ’ όλα, σε μια ειδική κατηγορία προμηθευτών του Δημοσίου οι οποίοι λεηλάτησαν τη χώρα επί δεκαετίες, έχοντας εξασφαλίσει την ασυλία των πολιτικών και εκατοντάδων κρατικών λειτουργών, προφανώς με το αζημίωτο γι’ αυτούς. Είναι πάρα πολλές οι ιστορίες που ακούμε από ανθρώπους της πιάτσας, για προμηθευτές ιατρικού υλικού, μεσάζοντες εξοπλιστικών συστημάτων, εθνικούς προμηθευτές συστημάτων πληροφορικής ή του ΟΤΕ για να πιστέψουμε ότι δεν υπάρχει τέτοιο χρήμα. Το πρόβλημα είναι πως ένα μεγάλο τμήμα των χρημάτων αυτών βρίσκεται τώρα σε ασφαλή καταφύγια σε οφ σορ εταιρείες ή στην Ελβετία. Η διεθνής εμπειρία έχει αποδείξει ότι άπαξ και παραχθεί ο πλούτος, είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί και να φορολογηθεί εφ’ όσον οι άνθρωποι που τον κατέχουν διαθέτουν τη γνώση και το επίπεδο που χρειάζεται για να τον κρύψουν καλά.

Παρ’ όλα αυτά, ένα σοβαρό κράτος μπορεί να τον κυνηγήσει, εφ’ όσον δεν έχει δηλωθεί για φορολογικούς σκοπούς. Μπορεί δε να αξιοποιήσει το υπάρχον κλίμα στην κοινωνία, που σίγουρα θα ωθήσει πολλούς νυν και πρώην κρατικούς υπαλλήλους να ανοίξουν το στόμα τους για τα σημεία και τέρατα που έβλεπαν επί χρόνια.

Η δεύτερη συνομοταξία που πλούτισε παράνομα ήταν αυτή στην οποία ανήκουν ορισμένοι πολιτικοί και τα συστήματα εξουσίας που ζουν από αυτούς. Είναι προφανές ότι οι μεγαλύτερες μίζες προήλθαν από μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα. Οι «πατριώτες-κλέφτες» έπαιρναν τα χρήματα σε μετρητά από ειδικούς επισκέπτες που έρχονταν για λίγο στη χώρα μας ή τους έβρισκαν σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και τα πάρκαραν σε ασφαλείς «παραδείσους». Ομως, στοιχεία πλέον διαθέτουν οι αρχές, όπως για παράδειγμα για την οφ σορ TORCASO, η οποία εμφανίζεται, με πολλές συμπτώσεις, σε συναλλαγές που έχουν να κάνουν με όπλα αλλά και πολυτελή ακίνητα που ανήκουν σε πρώην πολιτικούς. Εστω και αν υπάρχει ασυλία για τους πολιτικούς αυτούς, ο φορολογικός μηχανισμός μπορεί και πρέπει να εντοπίσει το μαύρο χρήμα και τις φορολογικές απάτες που έχουν συντελεσθεί. Οι πολιτικοί αυτοί μπορούν, βέβαια, να εκβιάσουν νυν αξιωματούχους γιατί γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα, ενώ διαθέτουν υποστηρικτές στα έγκατα των ελληνικών υπηρεσιών, εκεί όπου κάποτε κυβερνούσαν τα κόμματα και μόνο.

Αν ο κ. Παπανδρέου ήθελε, πάντως, να κάνει αυτόν τον λαό να νιώσει πως ναι μεν θυσιάζεται τώρα, αλλά ότι υπάρχει ελπίς για ένα κράτος δικαίου, θα έπρεπε να δώσει άμεσα εντολή στον κ. Παπακωνσταντίνου και στον κ. Καστανίδη να ψάξουν τέτοιες υποθέσεις μέχρι τέλους. Να ζητήσουν συνδρομή από ξένες κυβερνήσεις, να προσλάβουν έμπειρους ξένους ερευνητές, αλλά να βρουν την άκρη και να τιμωρήσουν τους ενόχους. Θα το κάνει; Μπορεί να το θέλει θεωρητικά, αλλά θα το μπλοκάρουν οι ίδιοι άνθρωποι που κρατούν μυστική τη σύμβαση του ΟΠΑΠ για το ΣΤΟΙΧΗΜΑ σαν να πρόκειται για κρατικό απόρρητο ή διαχειρίζονται με την ίδια αδιαφάνεια άλλες λεπτές υποθέσεις.

Το ελληνικό κράτος δεν χρεοκόπησε μόνον επειδή κάποιοι πολιτικοί ήταν κλέφτες ή επειδή οι προμηθευτές του Δημοσίου έκαναν το πάρτι του αιώνα για χρόνια. Μια ολόκληρη κοινωνία έκανε τα στραβά μάτια, άλλωστε, σε μεγάλο βαθμό, όσο βολευόταν με διορισμούς και εύκολο χρήμα. Τώρα, όμως, είναι θέμα αρχής αλλά και κάθαρσης να βρεθούν και να τιμωρηθούν ορισμένοι από τους πιο προκλητικούς κλέφτες της τελευταίας εικοσαετίας. Γιατί αλλιώς κινδυνεύουμε να τους κάνουμε και «μάγκες» όταν οι ίδιοι ή τα παιδιά τους θα έρχονται να αγοράσουν «μεγάλες ευκαιρίες» στην πατρίδα μας με τα κλεμμένα λεφτά που θα έχουν διασφαλίσει έως τότε σε ασφαλείς παραδείσους.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Επόμενες Καταχωρήσεις »

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...