Διεθνής Οικονομική κρίση

Πικρά μέτρα, μεγάλα ψέματα

Posted on Μαρτίου 21, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση, Καραμανλής Κώστας, Οικονομία, Πολιτική |

  • Κάθε φορά –γιατί δεν είναι η πρώτη– που μια ελληνική κυβέρνηση παίρνει έκτακτα, δηλαδή εκτός προϋπολογισμού, μέτρα φορολόγησης, ακούγονται τα ίδια περίπου πράγματα, με τον ίδιο περίπου τόνο, με τις ίδιες περίπου «κομματικές γραμμές». Μάλιστα, από τότε που υπάρχει και «ελεύθερη TV» ακούγονται και οι ίδιες υποκριτικές κραυγές συμπαράστασης των εύπορων σχολιαστών για τους «φτωχούς» υπαλλήλους ή συνταξιούχους. Η εισοδηματική πολιτική που εκπορεύεται από το κράτος, δηλαδή από το κυβερνών κόμμα και τα ισχυρά συνδικάτα του δημόσιου τομέα, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει σωστά κανένα από τα σοβαρά προβλήματα του δημόσιου ταμείου.
  • Δεκαετίες τώρα, η πολιτική των παροχών διαδέχεται την αναγκαία λιτότητα. Δυστυχώς, μετά τη δεκαετία του ’80 όλα έγιναν χειρότερα. Κι όμως όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, η πλειοψηφία των σημερινών Ελλήνων μακαρίζουν τον Ανδρέα Παπανδρέου που, το 1982, έπιασε στον «ύπνο» τους υπουργούς του και αύξησε υποχρεωτικώς όλες τις αμοιβές δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Κι ας τα πήρε πίσω ο Αρσένης με τον ετεροχρονισμό της ΑΤΑ και την υποτίμηση του ’83. Κι ας πήρε άλλα τόσα πίσω ο Σημίτης το ’85 πάλι με την αναβολή της ΑΤΑ και την υποτίμηση. Κι ας τα ξαναπήρε από την οικουμενική πίσω η κυβέρνηση Μητσοτάκη, κάθε φορά για να… διασωθεί η οικονομία.
  • Δυστυχώς, στον δημόσιο τομέα, οι υπουργοί Οικονομίας υπόσχονται στην ΑΔΕΔΥ ελεύθερη διαπραγμάτευση, νέα ορθολογικά μισθολόγια, με την ένταξη κάποιων επιδομάτων και την κατάργηση άλλων, αλλά κανείς δεν προλαβαίνει να το ολοκληρώσει. Ή τον ανασχηματίζουν ή κάποια από τις συνηθισμένες κρίσεις ασυγκράτητων και ντροπιαστικών ελλειμμάτων του Δημοσίου προλαβαίνει τις… καλές προθέσεις. Ετσι κι αυτή τη φορά ο Γιάννης Παπαθανασίου υποσχέθηκε ότι μόλις περάσει η «διεθνής» κρίση, θα συζητήσει τα πάντα. Μέχρι τότε, ζήτησε κατανόηση επειδή ο προκάτοχός του έδωσε στους δημόσιους περισσότερα απ’ όσα αντέχει η τσέπη του φορολογούμενου, περισσότερα απ’ όσα μπορεί να εισπράξει ο πανάκριβος φοροεισπρακτικός μηχανισμός, περισσότερα απ’ όσα είχε γράψει στον προϋπολογισμό ότι θα δώσει.
  • Αναρωτιέται κανείς τι θα είχε συμβεί αν δεν είχε ξεσπάσει η πραγματική κρίση της παγκόσμιας οικονομίας. Μάλλον ό,τι συνέβη τα πολλά τελευταία χρόνια. Χάρη στην ταχύτατη αύξηση του μεγέθους της οικονομίας, χάρη στα δανεικά και στα δωρεάν ΕΟΚικά κεφάλαια, χάρη στις υπεραξίες της ναυτιλίας, των ακινήτων και του τουρισμού και όλα αυτά χάρη στην υπαγωγή μας στο αξιόπιστο σύστημα της Ευρωζώνης, η Ελλάδα έκρυβε «κάτω από το χαλί», δηλαδή το βουνό ομολόγων, τεράστια ελλείμματα και μαζί την αναξιοπιστία των διαχειριστών. Η κρίση έκανε τους «επενδυτές» στο Χρηματιστήριο ή αλλού, τους οίκους αξιολόγησης, τις υπηρεσίες του κ. Αλμούνια, τους οίκους που θησαύριζαν με το μανατζάρισμα των ελληνικών ομολόγων να ανακαλύψουν το μέγεθος του ελληνικού προβλήματος.
  • Αυτό που πρέπει να απελπίζει όσους ακόμη επιχειρούν να κρατηθούν μέσα στα όρια της λογικής είναι ότι ακόμη και σήμερα, ένα βήμα πριν τον γκρεμό, η κυβέρνηση δεν ομολογεί την αλήθεια. Αραγε ο Κώστας Καραμανλής δεν γνωρίζει· γιατί δεν ερωτά ή γιατί του αποκρύπτουν ότι τα συνολικά χρέη της Ελλάδας υπολογίζονται σε ποσό που ξεπερνά τα 800 δισεκατομμύρια ευρώ και ίσως να πλησιάζει και το τρισεκατομμύριο; Η πρώτη και ουσιαστική συναινετική πράξη θα έπρεπε να είναι η αποκάλυψη των πραγματικών μεγεθών. Οι βουλευτές όλων των κομμάτων οφείλουν να απαιτήσουν από κυβέρνηση, κόμματα και διοικούντες όλη την αλήθεια. Αν δεν απαιτήσουν την αλήθεια για την οικονομική κατάσταση του έθνους, θα καταστούν ένοχοι προδοσίας προς τη χώρα και τις γενιές που ξεκινούν με δυσβάστακτα και άδικα βάρη στην πλάτη. Η οργή που αναβλύζει στα δημόσια πεζοδρόμια, όσο κι αν είναι απαράδεκτη και παράνομη, δεν θα μπορεί να αντιμετωπιστεί επειδή η πολιτεία έμαθε να κρύβει τα χάλια μας μέσα στα ψέματα.
  • Tου Μπαμπη Παπαδημητριου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 20/03/2009
Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ομοιότητες και διαφορές της σημερινής κρίσης με τη Μεγάλη Υφεση

Posted on Μαρτίου 21, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση | Ετικέτες: |

  • Ζούμε στη σκιά της Μεγάλης Υφεσης. Η απαισιοδοξία των Αμερικανών δεν απορρέει μόνον από την εκτίναξη της ανεργίας στο 8,1% ή από το ότι μετά τα μέσα του 2007 εξανεμίσθηκαν 13 τρισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας και αξίας ακινήτων. Υπάρχει στην ατμόσφαιρα μία διάχυτη αγωνία ότι βυθιζόμαστε σε μία δίνη από την οποία δύσκολα θα ξεφύγουμε.
  • Το μοναδικό σημείο αναφοράς γι’ αυτό που ζούμε σήμερα είναι η μετά κραχ εποχή, γνωστή ως Μεγάλη Υφεση. Σύμφωνα με τη Χριστίνα Ρόμερ, επικεφαλής των Οικονομικών Συμβούλων του προέδρου Ομπάμα δεν υπάρχει σύγκριση με εκείνη την εποχή. Το 1933, η ανεργία κορυφώθηκε στο 25%, ενώ το ΑΕΠ είχε συρρικνωθεί κατά 25% από τα επίπεδα του 1929. Μέχρι στιγμής, η αμερικανική οικονομία συρρικνώνεται μόλις 2%. Είναι, άλλωστε, γεγονός ότι τα επιδόματα ανεργίας δεν υπήρχαν πριν από το 1935. Η κ. Ρόμερ τονίζει πως σήμερα 32 εκατ. Αμερικανοί λαμβάνουν κουπόνια για τρόφιμα και 49 εκατ. έχουν φθηνή ιατροφαρμακευτική κρατική περίθαλψη. Τα προγράμματα αυτά δεν υπήρχαν τότε.
  • Ηταν, άλλωστε, πιο άμεση η αντίδραση της κυβέρνησης. Παρά τα κοινωνικά προγράμματα, που αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του ’30 στο πλαίσιο του New Deal, τη δεκαετία του ’30 δεν αξιοποιήθηκε επαρκώς η δημοσιονομική πολιτική. Οπως επισημαίνει η κ. Ρόμερ, είναι ενδεικτικό ότι το δημόσιο έλλειμμα αυξήθηκε τότε ελάχιστα από 4,5% το 1933, σε 5,9% το 1934. Φέτος, αναμένεται να φτάσει στο 12,3% του ΑΕΠ από το 3,2% του περασμένου έτους εξ αιτίας του δαπανηρότατου προγράμματος σταθεροποίησης της κυβέρνησης Ομπάμα. Παράλληλα, έχουν σχεδόν μηδενιστεί τα επιτόκια δανεισμού από τη Fed, ενώ χορηγούνται απευθείας δάνεια σε αγορές τις οποίες εγκατέλειψαν ιδιώτες θεσμικοί επενδυτές, όπως η αγορά κατοικίας.
  • Τα επιθετικά αυτά μέτρα θα πρέπει να ενεργοποιήσουν κάποιους μηχανισμούς ανάκαμψης. Η αύξηση της ζήτησης θα αρχίσει να αυξάνει και την καταναλωτική δαπάνη. Η αποπληρωμή ή η αναδιάρθρωση των χρεών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αύξηση της καταναλωτικής δαπάνης, τα αποθέματα προϊόντων θα μειωθούν και θα ξαναρχίσει να λειτουργεί η παραγωγική μηχανή. Είναι, λοιπόν, υπερβολική η αναλογία με τη Μεγάλη Υφεση του ’30; Δεν είναι βέβαιο. Ακόμη και όσοι ειδικοί σε θέματα της Μεγάλης Υφεσης απέκλειαν αρχικά μια επανάληψη της ίδιας κρίσης, δεν είναι πια βέβαιοι. Ο Μπάρι Αϊχενγκρίν, του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, αναφέρει ότι «δυστυχώς οι εξελίξεις -του τότε και του σήμερα- αποκαλύπτονται ολοένα και πιο όμοιες μέρα τη μέρα… Δεν πίστευα ότι θα το έλεγα ποτέ!». Ο Γκάρι Ρίτσαρσον του πανεπιστημίου Ερβάιν, τονίζει ότι «πρόκειται για την πρώτη οικονομική συρρίκνωση μετά τη δεκαετία του ’30 που μοιάζει με τη δεκαετία του ’30»! Κοινό σημείο, η παγκόσμια κλίμακα. Τη δεκαετία του ’30 ήταν ο «χρυσούς κανών» που μετάγγισε την ύφεση από οικονομία σε οικονομία. Σήμερα, ευθύνονται οι επενδυτές και οι τράπεζες. Οι επιπτώσεις είναι παρόμοιες με κυρίαρχη το πάγωμα του δανεισμού. Δεν γνωρίζουμε πότε θα τελειώσει. Γνωρίζουμε όμως ότι η ψυχολογία που επικρατεί την επιδεινώνει. Σήμερα, όπως και τότε, καταναλωτές και επιχειρηματίες φυλάνε το ρευστό τους ως κόρην οφθαλμού… Αυτό σημαίνει ότι ελπίζουν μεν για τα καλύτερα, προετοιμάζονται δε για τα χειρότερα…
  • Tου Robert J. Samuelson, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 20/03/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Τα όρια του κεϊνσιανισμού

Posted on Μαρτίου 18, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση, Κράτος, Κοινωνία, Οικονομία, Πολιτική |

Ποιος είναι ο άλλος εφικτός κόσμος; Μπορεί να είναι κεϊνσιανός, όπως πολλοί ισχυρίζονται τελευταία; Πώς μπορεί αυτός να είναι «δίκαιος» και παραγωγικός συνάμα; Μπορεί να επιδοτεί τους αγρότες του πρώτου κόσμου και να μη λιμοκτονούν οι αγρότες του τρίτου; Πώς θα δημιουργηθούν πραγματικά κίνητρα για αύξηση της παραγωγής και όχι μεταφυσικά, όπως ο σταχανοβιτισμός; Ποια είναι η νοτιοευρωπαϊκή απάντηση στην αποκαλούμενη «(νεο) φιλελεύθερη κοινοτιστική αγγλο-σαξονοποίηση»; Φοβάμαι ότι η απάντηση δεν υπάρχει, και αυτό γιατί από την ανάλυση της Αριστεράς λείπει (βολικά;) αυτό που ο Μαρξ ονόμαζε οικοδόμημα. Η οικονομία…

Οι κεϊνσιανές πολιτικές που έκαναν το ευρωπαϊκό μεταπολεμικό θαύμα έχουν όρια. Και σε έκταση και σε βάθος χρόνου. Και αυτό, γιατί η αίσθηση της φτώχειας αλλάζει ανάλογα με το επίπεδο ευημερίας κάθε κοινωνίας. Στην κατεστραμμένη Ευρώπη υπήρχε νόημα να χρηματοδοτείς κάποιον για να ανοίγει τρύπες και μετά να τις κλείνει. Τα χρήματα που του έδινε το κράτος γι’ αυτήν την αντιπαραγωγική εργασία δημιουργούσαν ζήτηση, αλλά για χαμηλής εξειδίκευσης, και συνεπώς τοπικά, προϊόντα (τρόφιμα, ένδυση, στέγη).

Σήμερα, αυτοί που αυτοπροσδιορίζονται ως φτωχοί στις κοινωνικές έρευνες (και ψηφίζουν ως οργισμένοι στις εκλογές) έχουν κατακτήσει το βιοτικό επίπεδο που η τοπική παραγωγή μπορεί να τους προσφέρει. Είναι οιονεί φτωχοί, διότι επιθυμούν ένα καταναλωτικό πρότυπο που προσφέρει μόνον η παγκοσμιοποιημένη οικονομία.

Οι πολίτες σήμερα συγκρίνουν αφενός την άνοδο του βιοτικού επιπέδου που είχαν τα τελευταία χρόνια με τη στασιμότητα (ή και την πιθανή υποχώρηση) και το δικό τους καταναλωτικό πρότυπο με εκείνο των εγχώριων ή εξωχώριων «ελίτ». Επιθυμούν το καλό αυτοκίνητο, τα ταξίδια στο εξωτερικό, τις ηλεκτρονικές συσκευές τελευταίου τύπου κ. λπ. Η νέα ζήτηση δεν μπορεί να ικανοποιηθεί από την εγχώρια παραγωγή και οι επιδοτήσεις όχι μόνο δεν φτιάχνουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην εθνική οικονομία, αλλά αντιθέτως ενισχύουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των πιο φιλελεύθερων και παραγωγικών οικονομιών που παράγουν αυτά τα νέα προϊόντα.

Το πρόβλημα, λοιπόν, είναι ότι η παραγωγικότητα δεν επιτυγχάνεται με διόγκωση του κράτους και αύξηση των επιδοτήσεων σε αντιπαραγωγικούς τομείς, όπως μέχρι σήμερα οι εθισμένες στον κρατισμό κοινωνίες έχουν συνηθίσει. Αρα, οι συκοφαντημένες «πολιτικές ελίτ» της Δυτικής Ευρώπης έχουν ένα πραγματικό πρόβλημα. Ξέρουν κατ’ αρχήν ότι οι κεϊνσιανές πολιτικές είναι αδιέξοδες, πολιτικά και οικονομικά. Οικονομικά είναι σαφές και μόνον οι γνήσιοι κομμουνιστές δεν το καταλαβαίνουν. Πολιτικά είναι αδιέξοδες, διότι η νέου τύπου ευημερία που προσδοκά η μεσαία τάξη δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τις επιδοτήσεις. Και 3.000 ευρώ ανά μήνα να πάρουν οι αγρότες, θα θελήσουν 3.500 τον επόμενο χρόνο.

Αν πρέπει να κατηγορήσει κάποιος για κάτι τις «πολιτικές ελίτ» της Ευρώπης είναι ότι δεν προσφέρουν ένα νέο, αλλά σε πραγματικές βάσεις, όραμα στους πολίτες. Γνωρίζουν ότι πρέπει να κάνουν τομές, αλλά τις κάνουν σαν να ντρέπονται. Δεν πρωτοπορούν και δεν εξηγούν. Τις παρουσιάζουν ως αναγκαίο κακό. Συντηρούν, όμως, έτσι, μαζί με τις πολλαπλώς βολεμένες πνευματικές ελίτ, τους αντιπαραγωγικούς μύθους που τελικά όχι μόνο δεν αυξάνουν την ευημερία, αλλά σταδιακά τη μειώνουν ενισχύοντας τη δυσφορία της μεσαίας τάξης.

  • Tου Πασχου Μανδραβελη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 18/03/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Mια Ηθική Τράπεζα αντίδοτο στην κρίση

Posted on Μαρτίου 18, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση |

«Ηθική Τράπεζα». Ακούγεται σαν σύντομο ανέκδοτο, ειδικά σε περιόδους κρίσης σαν κι αυτή που διανύει σήμερα ο πλανήτης αλλά δεν είναι. Ο τίτλος «Ηθική» -σε πείσμα των «ανήθικων» καιρών μας- ανήκει σε υπαρκτό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα! Η «Ηθική Τράπεζα» (Banca Etica), ιταλικής εμπνεύσεως, δεν είναι μια τράπεζα σαν όλες τις άλλες, όπως άλλωστε υποδηλώνει και το όνομά της. Είναι ένα εναλλακτικό τραπεζικό ίδρυμα, μια «αντι-τράπεζα», όπως αποκαλείται στη γενέτειρά της την Πάδοβα, που λειτουργεί με όρους κοινωνικής ευαισθησίας και όχι αναλγησίας…

Μάλιστα, την ώρα που πολυεθνικοί κολοσσοί αντιμετωπίζουν τη σοβαρότερη κρίση μετά το κραχ του 1929, η εν λόγω τράπεζα βγαίνει όχι μόνο αλώβητη αλλά και ενισχυμένη. Η Banca Etica με 27.000 μετόχους (εκ των οποίων οι 4.000 είναι νομικά πρόσωπα) παρέχει όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες των γνωστών εμπορικών τραπεζών. Με τη διαφορά ότι το μοντέλο λειτουργίας της δεν στοχεύει στη μεγιστοποίηση του δικού της κέρδους, αλλά στην ανάπτυξη υγιών επενδύσεων με γνώμονα την κοινωνική ευθύνη, την αλληλεγγύη, την προστασία του περιβάλλοντος. Εξ ου και συμπληρωματικά αποκαλείται και «Πράσινη Τράπεζα». Οι δραστηριότητές της επικεντρώνονται αποκλειστικά στην πραγματική οικονομία και όχι στη χρηματιστηριακή, ενώ οι μόνοι τίτλοι στους οποίους έχει επενδύσει είναι κρατικά ομόλογα.

Τα ευχάριστα νέα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ηθικών Τραπεζών αναζητά τον ιδανικό συνεργάτη στην Ελλάδα, προκειμένου να αποκτήσει και η χώρα μας μια Ηθική Τράπεζα, όχι απαραίτητα με το ίδιο όνομα, αλλά σίγουρα με τον ίδιο καλό σκοπό. Με αφορμή τα δέκατα γενέθλια της ιταλικής τράπεζας, το Δίκτυο Ιταλών Ελλάδας Bella Ciao οργάνωσε χθες εκδήλωση στα γραφεία του Συλλόγου Υπαλλήλων Τραπεζών Ελλάδας με ομιλητή τον διευθυντή Επικοινωνίας και Ερευνας της «Ηθικής Τράπεζας», Mauro Meggiolaro. Στο κρίσιμο ερώτημα αν μπορεί να δημιουργηθεί μια αντίστοιχη τράπεζα και στην Ελλάδα, ο κ. Meggiolaro απάντησε στην «Κ» ότι «αποτελεί προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ηθικών Τραπεζών να βρεθεί ο κατάλληλος φορέας και στην Ελλάδα, που θα μπορεί να αναλάβει το εγχείρημα. Βασική προϋπόθεση είναι ο οργανισμός αυτός να είναι προσανατολισμένος σε επενδύσεις με κοινωνικό και περιβαλλοντικό περιεχόμενο και φυσικά να διαθέτει το απαραίτητο κεφάλαιο. Στόχος μας δεν είναι να ανοίξουμε δικό μας υποκατάστημα, αλλά να λειτουργήσει και στην Ελλάδα ένας αυτόνομος τραπεζικός οργανισμός με τη φιλοσοφία της Ηθικής Τράπεζας».

Ανάλογης πρακτικής τράπεζες με κοινωνική προσφορά λειτουργούν ήδη σε Γαλλία, Ισπανία, Αγγλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ολλανδία, Νορβηγία, Ελβετία και Σουηδία, ενώ τώρα ετοιμάζεται μια πανευρωπαϊκή Ηθική Τράπεζα.

  • Αύξηση καταθέσεων

Τους τελευταίους μήνες, οι καταθέσεις της Banca Etica αυξήθηκαν κατά 100% σε σχέση με τις αντίστοιχες περσινές, η τράπεζα δεν αντιμετωπίζει το παραμικρό πρόβλημα ρευστότητας, ενώ τα «τοξικά προϊόντα» που τόσες αναστατώσεις έφεραν στην παγκόσμια οικονομία και την καθημερινότητά μας δεν την άγγιξαν καθόλου!

Βασική αρχή της είναι ότι η πίστωση αποτελεί δικαίωμα όλων και ιδίως των ασθενέστερων ομάδων που τη χρειάζονται για την άμεση επιβίωσή τους. Δεν είναι τυχαίο ότι χορηγεί δάνεια σε άτομα που δεν έχουν πρόσβαση σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα, όπως σε μετανάστες, άστεγους και ανέργους. Είναι χαρακτηριστικό ότι με το πρόγραμμα «Τα πάντα ρει» που χρηματοδοτήθηκε από την «Ηθική Τράπεζα» δημιουργήθηκαν συνεταιρισμοί που έχτισαν κατοικίες για την προσωρινή φιλοξενία πρώην κρατουμένων!

Οσο για τα δάνεια που χορηγεί στις επιχειρήσεις, εγκρίνονται μόνον εφόσον οι επιχειρήσεις πληρούν 60 κριτήρια (αυστηρές προϋποθέσεις) μεταξύ των οποίων ο σεβασμός στην εργατική νομοθεσία και το περιβάλλον, το κοινωνικό όφελος από τη δραστηριότητα της εταιρείας, η απουσία σεξισμού και ρατσισμού.

  • Ιστορία 15 χρόνων

Ολα ξεκίνησαν το 1994 από 22 μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς (περιβαλλοντικές οργανώσεις, κοινωνικοπολιτιστικούς συλλόγους, δήμους και νομαρχίες) που συνενώθηκαν και το 1998 συγκέντρωσαν το απαιτούμενο κεφάλαιο για την ίδρυση της «Ηθικής Τράπεζας». Το πρώτο υποκατάστημα άνοιξε στην Πάδοβα και μέσα σ’ ένα χρόνο -λόγω της θερμής ανταπόκρισης- η τράπεζα απέκτησε υποκαταστήματα στο Μιλάνο, τη Ρώμη, το Τρεβίζο, τη Φλωρεντία, τη Βιντσέντζα και την Μπρέσια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κεφάλαια της τράπεζας προέρχονται κυρίως από τον ανεπτυγμένο Βορρά, αλλά μεγάλο μέρος επενδύεται στον Νότο, με στόχο να εξυγιανθεί η οικονομία και να ξεφύγει από τον έλεγχο της μαφίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2006, ενώ οι καταθέσεις που προέρχονταν από τον Νότο ανέρχονταν σε 16 εκατομμύρια ευρώ, οι χρηματοδοτήσεις στην ίδια περιοχή ξεπέρασαν τα 43 εκατομμύρια ευρώ.

  • Της Ελενας Kαρανατση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 18/03/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η κρίση καθορίζει την ατζέντα

Posted on Μαρτίου 15, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση, Εκλογές, Καραμανλής Κώστας, Οικονομία, Πολιτική |

  • Οι σκέψεις Καραμανλή, οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κορυφαίωνγια τα οικονομικά μέτρα

Ολο και λιγότερη σημασία αποδίδουν πλέον στον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών τα περισσότερα από τα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης, τα οποία παραδέχονται χωρίς περιστροφές ότι η χώρα βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού λόγω των πολύπλευρων συνεπειών της διεθνούς οικονομικης ύφεσης και ότι τα πραγματικά περιθώρια ελιγμών εκ μέρους της κυβέρνησης είναι περιορισμένα.

Για όσους συνομιλούν συχνά με τον πρωθυπουργό, είναι σαφές ότι ο δραματικός τόνος που εσχάτως δίνει ο κ. Κ. Καραμανλής στην οικονομική κρίση ακουμπά σε πραγματικά δεδομένα και ρεαλιστικές προβλέψεις και δεν υπηρετεί επικοινωνιακές ανάγκες. Ο πρωθυπουργός εμφανίζεται να έχει κλειδώσει στο συρτάρι το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών πριν από τον Ιούνιο ή ακόμη και το σενάριο για δίδυμες κάλπες μαζί με τις Ευρωεκλογές. Αντιθέτως, ο σχεδιασμός του Μεγάρου Μαξίμου δείχνει ότι η πολιτική ζαριά θα ριχθεί στις Ευρωεκλογές, το αποτέλεσμα των οποίων δεν αποκλείεται να ανοίξει τον δρόμο για εθνικές κάλπες τον Σεπτέμβριο, και πάντως πριν από την κατάθεση του σχεδίου προϋπολογισμού για το κρίσιμο 2010.

Στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους, οι περισσότεροι εκ των κορυφαίων υπουργών δεν κρύβουν την ανησυχία τους για τις εξελίξεις στις βαλκανικές χώρες, και ιδιαίτερα σε εκείνες στις οποίες δραστηριοποιούνται ελληνικές επιχειρήσεις ή έχουν «εκτεθεί» ελληνικές τράπεζες, ενώ άπαντες έχουν σταθερά στραμμένο το βλέμμα στην υπόθεση της τρομοκρατίας αλλά και την έξαρση της εγκληματικότητας. Πάντως, αν και παραδέχονται ότι η ατμόσφαιρα παραμένει βεβαρημένη για το κυβερνών κόμμα, αρκετοί υπουργοί εκφράζουν δειλά-δειλά την εκτίμηση ότι το πολιτικό παιχνίδι δεν έχει κριθεί οριστικά και ότι υπό προϋποθέσεις, είναι δυνατόν να αλλάξουν οι υφιστάμενες ισορροπίες. Την πρώτη ανάσα αισιοδοξίας πρόσφερε η κατάληξη της υπόθεσης της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Είναι χαρακτηριστικό το σχόλιο υφυπουργού της κυβέρνησης, ο οποίος εκτίμησε ότι «η κυβέρνηση χρειάζεται επειγόντως άλλη μία Ολυμπιακή», φωτογραφίζοντας σαφώς τον ΟΣΕ αλλά και άλλες προβληματικές επιχειρήσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

  • Ο χρόνος και το είδος

Ενδεικτικό του κλίματος που αρχίζει να διαμορφώνεται στο εσωτερικό της κυβέρνησης είναι ότι το τελευταίο δεκαήμερο, οι συζητήσεις μεταξύ των κορυφαίων επικεντρώνονται περισσότερο στον χαρακτήρα που θα έχουν τα μέτρα τα οποία θα πρέπει να ληφθούν και πολύ λιγότερο στον χρόνο υλοποίησής τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η παράμετρος χρόνος δεν έχει την αξία της, αφού συνδέεται άμεσα αν όχι με το σενάριο της δίδυμης κάλπης τον Ιούνιο (που, πάντως, αρχίζει να ατονεί), σίγουρα με τις επιδόσεις της Ν.Δ. στις Ευρωεκλογές, οι οποίες παρά τα αντιθέτου λεγόμενα θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό τις μετέπειτα πολιτικές εξελίξεις.

Ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γ. Παπαθανασίου, όπως και ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γ. Σουφλιάς φέρονται να έχουν κατανοήσει πλήρως ότι οι επιπτώσεις από την κρίση θα είναι πλέον ορατές διά γυμνού οφθαλμού από τις αρχές του καλοκαιριού και προσανατολίζονται σε επιλογές ενίσχυσης του κρατικού παρεμβατισμού για την τόνωση της ζήτησης μέσω των επενδύσεων και της κατανάλωσης. Ενα δεύτερο στοιχείο στο οποίο αποδίδει σημασία το κυβερνητικό επιτελείο είναι αυτό της λήψης μέτρων, τα οποία μπορεί να ενισχύσουν δραστικά τον αγώνα για την αύξηση των εσόδων, χωρίς να προκαλέσουν μαζική δυσφορία στους πολίτες. Στη λογική αυτή εντάσσεται το μέτρο της τακτοποίησης, όπως το χαρακτήρισε ο κ. Σουφλιάς, των ημιυπαίθριων χώρων.

Ωστόσο, τόσο οι ημιυπαίθριοι όσο και άλλα μέτρα όπως η συζητούμενη έκτακτη εισφορά για εισοδήματα άνω των 50.000 ευρώ ετησίως είναι εφάπαξ δράσεις και, επ’ ουδενί, τα διαρθρωτικά μέτρα που απαιτεί η οικονομία και ζητεί η Κομισιόν. Το debate στο εσωτερικό της κυβέρνησης δεν αφορά μόνον τη φύση αλλά και τον χρόνο επιβολής των νέων μέτρων. Κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, μεταξύ των οποίων η κ. Ντόρα Μπακογιάννη, υποστηρίζουν ότι τα όποια μέτρα θα πρέπει να ληφθούν αμέσως μετά τις τελικές αποφάσεις του Εκοφίν για την ελληνική οικονομία, δηλαδή στα μέσα Απριλίου. Εκτιμούν ότι, με τον τρόπο αυτό, αφενός η κυβέρνηση θα φανεί συνεπής με όσα λέει, αφετέρου δε οι όποιες αρνητικές επιπτώσεις θα καταγραφούν στις Ευρωεκλογές, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να διαμορφώσει στη συνέχεια την πολιτική και εκλογική της στρατηγική. Στον αντίποδα, στέκονται άλλα στελέχη σε κυβέρνηση και κόμμα που πιστεύουν ότι τα νέα μέτρα «θα πρέπει να εφαρμοσθούν την επομένη των Ευρωεκλογών και όχι νωρίτερα».

  • Επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων

Απαντες αποκηρύσσουν νέα φορολογικά μέτρα, με τον κ. Λ. Ζαγορίτη, επί παραδείγματι, να υπενθυμίζει «πόσο ακριβά πλήρωσε η κυβέρνηση την κατάργηση του αφορολογήτου για τους ελεύθερους επαγγελματίες». Ωστόσο, η κυβέρνηση θα κληθεί, πέραν του περιορισμού των δαπανών και των προσλήψεων στο Δημόσιο, να προχωρήσει και σε μέτρα με σοβαρό πολιτικό κόστος που μέχρι σήμερα έχει αφήσει στο ράφι, όπως για παράδειγμα η επιτάχυνση της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης και η εφαρμογή της νέας λίστας για τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Aχίλλειος πτέρνα για την κυβέρνηση, η σταδιακή εμπέδωση της εικόνας αναρχίας και ανασφάλειας στην καθημερινότητα των πολιτών. Η σκλήρυνση της τρομοκρατίας αλλά και της καθημερινής εγκληματικότητας προκαλούν αμηχανία σε πολλά κυβερνητικά στελέχη. Σε αυτό το θολό τοπίο, εξελίσσεται και το φλερτ του Γ. Καρατζαφέρη προς τη Νέα Δημοκρατία, με τους γαλάζιους βουλευτές να υιοθετούν διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Ν.Δ. χρειάστηκε περίπου τρία 24ωρα προκειμένου να απορρίψει σαφώς τα σενάρια συνεργασίας μεταξύ Ν.Δ. και ΛΑ.Ο.Σ. Λίγο η παροχή συναίνεσης του κ. Καρατζαφέρη για την οικονομία, λίγο οι ιδιαίτερες σχέσεις των στελεχών της Ν.Δ. με τον πρώην «συνάδελφό» τους στη Β’ Αθηνών ενέτειναν τη σύγχυση, πριν η πρωθυπουργική παρέμβαση, την Πέμπτη, βάλει τέλος στα σενάρια.

Ενδεικτική των διαφορετικών, προσωπικών και πολιτικών, προσεγγίσεων της υπόθεσης Καρατζαφέρη είναι η στάση του κ. Αρη Σπηλιωτόπουλου και του Γεράσιμου Γιακουμάτου. Πολιτικός του μεσαίου χώρου που έχει στο παρελθόν δεχθεί ανοίκεια κτυπήματα από τον κ. Καρατζαφέρη, ο κ. Σπηλιωτόπουλος υπήρξε ιδιαίτερα προσεκτικός στις διατυπώσεις εντείνοντας την αίσθηση περί συνοικεσίου μεταξύ των δύο κομμάτων. Χρειάστηκε η οδηγία του κ. Καραμανλή, στη συνάντηση που είχαν στο Μέγαρο Μαξίμου την Τρίτη, προκειμένου να κλείσει και ο ίδιος το θέμα. Στον αντίποδα, ο κ. Γιακουμάτος που αλιεύει ψήφους από το ίδιο σώμα ψηφοφόρων με τον κ. Καρατζαφέρη εμφανίστηκε ιδιαιτέρως οξύς τοποθετώντας τον πρόεδρο του ΛΑ.Ο.Σ. στα «άκρα».

Αν και πολλά στελέχη δεν αποκλείουν, σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα της κάλπης, κάποια στιγμή να πρέπει να δοθεί πειστική απάντηση στο σενάριο της κυβερνητικής συνεργασίας των δύο κομμάτων, είναι προφανές ότι με τις πρόωρες εκλογές να απομακρύνονται η σχετική συζήτηση πρέπει να κλείσει, καθώς πιστεύουν ότι ενισχύει την επιδίωξη του κ. Καρατζαφέρη να εμφανίσει Ν.Δ. και ΛΑ.Ο.Σ ως «ενοίκους της ίδιας πολυκατοικίας» και συνεπώς να αλιεύσει ψηφοφόρους της Ν.Δ.

  • Ερώτημα η συμμετοχή των «Bατοπεδινών» στα ψηφοδέλτια

Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο της «αποπομπής» των στελεχών που κατηγορήθηκαν από την αντιπολίτευση για εμπλοκή στο Βατοπέδι από τα ψηφοδέλτια της Νέας Δημοκρατίας. Υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί και κομματικοί παράγοντες, σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις, δεν κρύβουν ότι ο αποκλεισμός των «Βατοπεδινών» από τα ψηφοδέλτια θα λειτουργούσε πολλαπλώς θετικά για τη Νέα Δημοκρατία. «Αφενός θα έδινε στην κοινωνία την αίσθηση της κάθαρσης, αφετέρου θα απάλλασσε το κόμμα από την εσωστρέφεια κατά την προεκλογική περίοδο, αφού είναι δεδομένο ότι στο κυνήγι του “σταυρού” θα βγουν τα γαλάζια μαχαίρια σε όλες τις περιφέρειες που πολιτεύονται τα εν λόγω στελέχη», σημείωνε προ ημερών κορυφαίος κομματικός.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», ακόμη και στελέχη που βρίσκονται πολύ κοντά στον Κώστα Καραμανλή διαμορφώνουν θέση υπέρ του αποκλεισμού όλων ή κάποιων εκ των Γ. Βουλγαράκη, Θ. Ρουσόπουλου, Π. Δούκα, Αλ. Κοντού, Ευ. Μπασιάκου από τα ψηφοδέλτια του κόμματος. Στην ίδια κατηγορία δεν αποκλείεται να βρεθεί και ο κ. Αρ. Παυλίδης, ανάλογα με τις εξελίξεις στη δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης με τον εφοπλιστή Μανούση. Οι ίδιες πηγές διαβεβαιώνουν ότι τέτοια συζήτηση δεν έχει γίνει ακόμη. Αλλωστε, την τελική απόφαση θα κρίνει, καθοριστικά, ο χρόνος τέλεσης των εθνικών εκλογών, καθώς με τις μνήμες νωπές, μία πρόωρη προσφυγή στις κάλπες λειτουργεί εις βάρος των πρώην κυβερνητικών στελεχών.

  • Των Ελλης Τριανταφυλλου – Γιωργου Π. Τερζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15/03/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οι Eυρωπαίοι πολιτικοί εθελοτυφλούν μπροστά στην κρίση

Posted on Μαρτίου 14, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση, Ευρώπη | Ετικέτες: |

  • Μετά την κινητικότητα του φθινοπώρου, οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ολιγωρούν και δείχνουν απρόθυμοι να υιοθετήσουν μια μεγάλη δέσμη μέτρων τόνωσης της οικονομίας, αντίστοιχη εκείνης των ΗΠΑ ή να καταφύγουν σε μη συμβατικά εργαλεία νομισματικής πολιτικής, όπως αυτά που έχουν δρομολογηθεί στη Βρετανία.

«Αρνούνται να δουν το πρόβλημα κι ελπίζουν πως θα έρθει κάτι από τις ΗΠΑ να τους βοηθήσει», επισημαίνει ο Τόμας Μάγιερ, κορυφαίος οικονομικός αναλυτής της Deutsche Bank στο Λονδίνο. Ο ίδιος υπογραμμίζει πως «το ευρωπαϊκό σύστημα δεν έχει σχεδιασθεί για την ανάληψη μη συμβατικών μέτρων, όπως αυτά που χρειάζεστε τώρα». Την Τετάρτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα και ο υπουργός Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ έθεσαν το θέμα εν όψει της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της G20 και των διοικητών κεντρικών τραπεζών, που θα πραγματοποιηθεί το Σαββατοκύριακο έξω από το Λονδίνο και θα είναι η τελευταία σημαντική πριν από την προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής του Απριλίου.

Μέχρι στιγμής οι ευρωπαϊκές προσπάθειες τόνωσης της οικονομίας είναι μόνον ένα τμήμα του αμερικανικού πακέτου. Ο Μάγιερ εκτιμά πως το πακέτο νέων δαπανών και φοροαπαλλαγών που ενέκρινε προσφάτως η Ουάσιγκτον για την επόμενη διετία αντιστοιχεί με το 6% του αμερικανικού ΑΕΠ. Το αντίστοιχο της Γερμανίας αντιπροσωπεύει το 2,6% του ΑΕΠ της, ενώ στη Zώνης Eυρώ, ο μέσος όρος κυμαίνεται από 1% ώς 1,5% του ΑΕΠ. Οι Γερμανοί πολιτικοί ανησυχούν για τον κίνδυνο μακροπρόθεσμου πληθωρισμού αν δανειστούν και δαπανήσουν υπερβολικά, ενώ η Γερμανία και άλλες χώρες στην καρδιά της Ευρώπης δεν θέλουν να επωμισθούν τα βάρη για λογαριασμό πιο προβληματικών οικονομιών, όπως η Ιρλανδία και η Ελλάδα. «Αν χρειαστεί βοήθεια μια χώρα, δεν είναι σαφές αν πρέπει να απευθυνθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στο ΔΝΤ ή στην ΕΚΤ», επισημαίνει ο Φίλιπ Λέιν, καθηγητής Οικονομικών στο Trinity College του Δουβλίνου.

Η Ευρώπη αισθάνεται, άλλωστε, πως η κατάσταση δεν είναι τόσο επείγουσα επειδή το ισχυρό δίχτυ κοινωνικής ασφάλισης που προσφέρει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και μια σειρά άλλων υπηρεσιών αμβλύνει τον αντίκτυπο της αυξανόμενης ανεργίας. Κι αυτός είναι ένας λόγος που δεν επικρατεί τόση απαισιοδοξία όση στις ΗΠΑ και δεν ασκούνται τόσες πιέσεις στους πολιτικούς. Επιπλέον, πέραν της Βρετανίας, της Ιρλανδίας και της Ισπανίας, η Δυτική Ευρώπη δεν γνώρισε ποτέ τη έκρηξη της αγοράς στέγης που γνώρισαν οι ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να περιορίζεται το βάρος του χρέους σε μεμονωμένα άτομα. Η ανεργία, που συνήθως είναι υψηλότερη από τις ΗΠΑ, αναμένεται να αυξηθεί και ειδικότερα στην Ισπανία.

Προ ημερών, ο πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ μίλησε με αισιοδοξία για το επερχόμενο σημείο ανόδου, αλλά ακόμα και οι δικές του προβλέψεις είναι πιο απαισιόδοξες, καθώς προεξοφλούν συρρίκνωση από 2% ώς 3% το 2009 και ελάχιστη ανάπτυξη το επόμενο έτος. Λιγότερο από 24 ώρες μετά την ομιλία του στη Βασιλεία, δημοσιοποιήθηκαν νέα στοιχεία που φέρουν τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης να βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση. Την Τετάρτη, η Βρετανία έκανε το πρώτο βήμα, καθώς η Τράπεζα της Αγγλίας αγόρασε ομόλογα του Δημοσίου αξίας δύο δισ. στερλινών, ελπίζοντας πως έτσι θα αυξηθεί η πίστωση. Το σχέδιό της εγκωμίασαν τόσο ο Μάγιερ όσο και ο Σάιμον Τζόνσον, πρώην οικονομολόγος του ΔΝΤ και νυν καθηγητής στο ΜΙΤ. Ωστόσο, οι κανονισμοί που διέπουν την ΕΚΤ δυσκολεύουν πολύ κάτι αντίστοιχο στη Zώνη Eυρώ. Ο Τζόνσον δηλώνει ανήσυχος για το «τσουνάμι» που απειλεί τη Δυτική Ευρώπη από το ντόμινο των πτωχεύσεων στην Ανατολική Ευρώπη. [International Herald Tribune, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 13/03/2009]

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ενωμένη(;) Ευρώπη

Posted on Μαρτίου 2, 2009. Filed under: Βρυξέλλες, Διεθνής Οικονομική κρίση, Ευρωπαϊκή Ενωση |

Αντιμέτωπη με άλλο ένα κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ενωση των 27 κρατών-μελών. Οι ηγέτες της θα εγκαινιάσουν σήμερα μία σειρά συνόδων κορυφής, που θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι, με κυρίαρχο ζητούμενο την υιοθέτηση κοινής αντιμετώπισης των συνεπειών της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, που σαρώνει πλέον και τις χώρες της Γηραιάς Ηπείρου. Η σημερινή κρίση, όπως παλαιότερα συνέβη με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας ή τη «σταυροφορία» του Τζορτζ Μπους κατά της διεθνούς τρομοκρατίας, έφερε στην επιφάνεια τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα: ελλείμματα αλληλεγγύης, προφανείς δυσλειτουργίες στη λήψη καίριων και έγκαιρων αποφάσεων, ανυπαρξία κοινών πρωτοβουλιών και κυρίως απουσία πολιτικής και οικονομικής διακυβέρνησης.

Η συνεχής επιδείνωση των συνεπειών από την οικονομική καθίζηση, η νομισματική αποσταθεροποίηση, οι κίνδυνοι χρεοκοπίας που αντιμετωπίζουν αρκετές χώρες, οι δυσκολίες κάποιων άλλων να δανειστούν, η ξηρασία στον τραπεζικό τομέα, διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο απαιτεί επείγουσες αποφάσεις και λύσεις. Ωστόσο, αν και πλέον όλες οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες -ακόμη και το Βερολίνο- παραδέχονται ότι δεν μπορεί η κάθε μία μόνη της να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες, αυτό που επιτάσσει η κοινή λογική, δηλαδή η συντονισμένη δράση, κάθε άλλο παρά δεδομένο θεωρείται στην Ευρώπη των 27.

Κάθε κράτος-μέλος φαίνεται να προσανατολίζεται προς διαφορετική κατεύθυνση. Η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ απέρριπτε έως πρόσφατα οποιαδήποτε γερμανική ενίσχυση προς τις ασθενέστερες χώρες, ενώ τώρα θέτει αυστηρούς -εύλογους, όμως- όρους για να γίνει κάτι τέτοιο. Ο πρόεδρος Σαρκοζί γοητεύεται από τις σειρήνες του προστατευτισμού, θέτοντας τη Γαλλία υπεράνω της Ευρώπης. Ο πρωθυπουργός Μπράουν βλέπει τη βρετανική λίρα να κατρακυλά και τη δημοτικότητά του να κατακρημνίζεται. Η Ιταλία, η Ισπανία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία επικεντρώνονται περισσότερο στο πώς θα αντιμετωπίσουν το δημόσιο χρέος τους και θα μειώσουν το κόστος δανεισμού τους. Ενώ οι «νέες» χώρες της Ανατολικής Ευρώπης απαιτούν άνευ προϋποθέσεων οικονομική βοήθεια από τους ισχυρούς, καθώς και να ενταχθούν άρον άρον στη Ζώνη του Ευρώ. Στη «μέση» όλων αυτών βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με μοναδικό μέσο το Σύμφωνο Σταθερότητας, το οποίο έχει περίπου κουρελιαστεί.

Οριστικές αποφάσεις στο σημερινό άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών δεν αναμένεται να υπάρξουν. Το κρίσιμο, όμως, είναι -εξ ου και ο αποφασιστικός χαρακτήρας της συνόδου- να δείξουν οι ηγέτες πραγματική διάθεση να συνεργαστούν και να μοιραστούν το μεγάλο κόστος της επιλογής τους. Με άλλα λόγια, να επικρατήσει η λογική της πολιτικής ένωσης και όχι ο μονομερής προστατευτισμός. Στην αντίθετη περίπτωση, όχι μόνο οι επόμενες συναντήσεις κορυφής των «27» θα είναι θυελλώδεις, αλλά για πολλούς αναλυτές θα τεθεί υπό δοκιμασία το ίδιο το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

  • Tου Κωστη Η. Φαφουτη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01-03-09
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η επανίδρυση, της απόδρασης… ω απόγνωση

Posted on Μαρτίου 2, 2009. Filed under: Ατομικά δικαιώματα, Ακυβερνησία, Ανεργία, Ανομία, Δημοσκοπήσεις, Δημοκρατία, Διάλογος, Διαφθορά, Διαδηλώσεις, Διεθνής Οικονομική κρίση, Δικαιοσύνη, Επενδύσεις, Εργασία, Εκλογές, Ελληνες, Κράτος, Κυβερνητική απραξία, Κόμματα, Πολιτικό σύστημα, Πολιτική | Ετικέτες: |

Σωτήριο, εκτονωτικό, λυτρωτικό το χιούμορ με το οποίο ο Νεοέλληνας αντιμετωπίζει τις περισσότερες φορές τις καταστάσεις που… του πέφτουν κατακέφαλα, είτε από δικές του παραλείψεις και αστοχίες είτε –συνηθέστερα– λόγω πλημμελούς λειτουργίας της πολιτείας. Το βιώσαμε τις τελευταίες μέρες, με το θεαματικό «ριμέικ» της αεροαπόδρασης Παλαιοκώστα – Ριζάι από το… ελικοδρόμιο του Κορυδαλλού: σε χρόνο μηδέν επινοήθηκαν τα αστειάκια και τα καλαμπούρια που κυκλοφόρησαν από στόμα σε στόμα, μέσω μηνυμάτων στα «κινητά», που κατέκλυσαν τους διαφόρους ιστότοπους των μπλόγκερ. Εκτονωθήκαμε με γελάκια – αλλιώς, θα ’πρεπε να ’χουμε αρπάξει τις σανίδες και να ’χουμε ξεχυθεί στους δρόμους! Αναζητώντας κεφάλια ανευθυνοϋπεύθυνων, να τις σπάσουμε πάνω τους…

Με τις μέρες όμως να περνούν και την κυβέρνηση να συμπεριφέρεται με τον πιο «αστείο» (και, φευ, συνήθη…) σοβαροφανή τρόπο της, τα χαμόγελα σβήνουν από τα καλαμπούρια και τα ευκαιριακά αστειάκια και αυτό που μένει βαθιά μέσα του σε κάθε πολίτη τούτης της χώρας είναι ένας αφόρητα σωρευόμενος προβληματισμός για την ποιότητα της διοίκησης, της διαχείρισης, της λειτουργίας του κράτους. Για τη (διαχρονική, δυστυχώς) άθλια ποιότητα και αποτελεσματικότητα του πολιτικού προσωπικού, την προκλητική συναίσθηση υπευθυνότητας, το εμφανέστατο έλλειμμα ενιαίας βούλησης, αποφασιστικότητας και σχεδιασμένου συντονισμού των ενεργειών του. Σε κάθε τομέα δράσης και ευθύνης της πολιτείας – από τον πλέον ουσιώδη και κρίσιμο, μέχρι τον πιο «περιφερειακό» και δευτερεύοντα…

Δεν ήταν ποτέ ιδανικές (ούτε καν ανεκτές…) οι συνθήκες της «καθημερινότητας» σε τούτο τον τόπο. Η παραδοχή, στο ανώτατο δυνατό επίπεδο, πως «αυτή είναι η Ελλάδα!», αντί να λειτουργήσει, χρόνια τώρα, ως εφαλτήριο συντονισμένης προσπάθειας να αλλάξουν εκ βάθρων, με μικρά έστω σχεδιασμένα βήματα, τα πράγματα προς το καλύτερο, αντίθετα οδήγησε σε παθητική αποδοχή του ανερμάτιστου και του πρόχειρου, του αποσπασματικού και του ερασιτεχνικού ως «τρόπου» διακυβέρνησης από τη μια και «κοινωνικής αντίδρασης» από την άλλη. Συνέβαλλε στη μέγιστη δυνατή (και στρεβλή!) συνειδητοποίηση, από πλευράς κοινωνίας, πως δεν μπορεί να λειτουργήσει ως οργανωμένο σύνολο, αλλά ως… συνασπισμός επιμέρους ατομικών βουλήσεων, ομάδων μικρών και μεγάλων συμφερόντων αντιμαχόμενων μεταξύ τους, επικράτησε ως αξίωμα το «βολέψου εσύ, όπως μπορείς και άσε τους άλλους να κουρεύονται!».

Ποιο προσφορότερο έδαφος, ιδίως με ένα κράτος θεμελιωμένο πάνω στις πελατειακές σχέσεις εξουσίας και «υπηκόων» (είναι πολυτέλεια να μιλάμε στην Ελλάδα για πολίτες!), για να αναπτυχθεί και να καρποφορήσει η διαφθορά (σίγουρα αμφίδρομη – αν και όχι ισόρροπη…) η διαπλοκή, η παράνομη συναλλαγή, το «φακελάκι» (ως ανάγκη για την εξασφάλιση από ένα απλό κρεβάτι στο νοσοκομείο, μέχρι την ανάληψη χρυσοφόρων δημόσιων έργων και προμηθειών) το πέρα από κάθε λογική «βόλεμα» με κάθε άνομο τρόπο. Ενα διάχυτο αίσθημα βαθιάς ανασφάλειας σε κάθε βήμα, ένα προκλητικό και καταστροφικό έλλειμμα πλαισίου δράσης και κανόνων, από το πιο απλό μέχρι το πιο πολύπλοκο ζήτημα…

Συνθηκες κοινωνιας

Μόνο που, δίχως τις απαραίτητες και προδιαγεγραμμένες συνθήκες ασφάλειας (και δεν αναφερόμαστε μόνο στον τομέα της αστυνόμευσης και της εφαρμογής των νόμων…) είναι αδύνατο να υπάρξουν και να αναπτυχθούν συνθήκες κοινωνίας. Και αυτό το βιώνουμε με τρόπο συνθλιπτικό στην καθημερινότητά μας. Υπάρχει ένας διάχυτος φόβος στον κόσμο, μια επικίνδυνη αίσθηση «ανοχύρωτου» σε κάθε βήμα και ενέργειά του, που τον κάνει να κλείνεται στο καβούκι του, να πασχίζει να «βολευτεί» με όποιο τρόπο προσφέρεται κατά περίπτωση, αδιαφορώντας (η αδιαφορία της πολιτείας, γίνεται αυτεπίστροφο και προσδιορίζει τη συμπεριφορά της κοινωνίας) για τις γενικότερες επιπτώσεις της συμπεριφοράς του – «ο καθένας για τον εαυτό του και ο… Θεός για όλους!».

Αυτή την εικόνα εκπέμπει, χρόνια τώρα, η κοινωνία μας. Και, δυστυχώς, αυτή η διαλυτική κατάσταση, επιδεινώθηκε τα λίγα τελευταία χρόνια, από μια πολιτική τάξη ανίκανη, άπραγη και άμαθη, που άφησε τα πράγματα να επιδεινώνονται σε όλους τους (ήδη προβληματικούς) τομείς – με πρόσθετη, μάλιστα, επιβάρυνση από το γεγονός ότι ανεδείχθη στην εξουσία ευαγγελιζόμενη την… «επανίδρυση του κράτους», με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει. Οχι ως επικοινωνιακό σύνθημα, αλλά ως συγκεκριμένη σύμβαση υπεύθυνσης διακυβέρνησης…

Τον τελευταίο καιρό, κοινή παραδοχή πως ο κρατικός μηχανισμός όχι μόνο… χαλάρωσε περισσότερο του «συνήθους», αλλά πολύ συχνά βρίκεται σε παραλυτική αδράνεια. Η οικονομία και πριν φανούν τα σημάδια της παγκόσμιας κρίσης, υπολειτουργούσε, όχι μόνο σε επίπεδο δημοσιονομικών που αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του κράτους, αλλά και από πλευράς «πλαισίου δράσης» για την ιδιωτική οικονομία, πλαισίου που η συντεταγμένη πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει τη λειτουργία και αποτελεσματικότητά του. Ο ρυθμιστικός ρόλος της κρατικής μηχανής, από την είσπραξη δημοσίων εσόδων και την αναγκαία (για… κάμποσες δεκαετίες!) πάταξη της φοροδιαφυγής, την εξασφάλιση είσπραξης των ασφαλιστικών εισφορών, τη στοιχειώδη λειτουργία των μονάδων δημόσιας υγείας, μέχρι… την εύρυθμη κυκλοφορία στους δρόμους και τη διαχείριση των απορριμμάτων, από «αυτονόητος» διαρκώς «εθνικό ζητούμενο»!

Ενα γενικο μπαχαλο!

Και ως «κερασάκι», ήρθε τους τελευταίους μήνες κι ένα σαρωτικό κύμα πραγματικής, σε επίπεδο καθημερινής διαβίωσης του κόσμου, ανασφάλειας, με μια αστυνομία ανήμπορη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά από τη «μικρή» παραβατικότητα, μέχρι την αναβίωση της τρομοκρατίας και την ανάδειξη μιας νέας, ακόμη πιο επικίνδυνης γενιάς τρομοκρατών, που όλο και πιο συχνά και όλο πιο τρομακτικά δείχνει την πρόθεση αλλά και την αποτελεσματικότητά της να χτυπάει «τυφλά», να σκοπεύει γενικά και αόριστα ως «στόχους» τον κάθε πολίτη, στο κάθε βήμα και πράξη της καθημερινότητάς του.

Το χειρότερο «μείγμα φόβου»: της οικονομικής απραγίας και ανασφάλειας, της φτώχειας από τη μια και του αισθήματος πραγματικής, σε επίπεδο ζωής, ανασφάλειας από την άλλη. Ενα μείγμα, που υποδουλώνει την κοινωνία, την αδρανοποιεί (σε συνθήκες που απαιτείται ανάταση, πρωτοβουλίες, ελευθερία βούλησης και δράσης για επίτευξη αναπτυξιακών στόχων!), ενεργοποιεί τα πιο φοβικά και συντηρητικά αντανακλαστικά της, με αποτέλεσμα και να χάνει την ικμάδα και τη ζωντάνια της, αλλά παράλληλα και να «παραδίδεται» ανήμπορη και ενδεής στις πιο αυταρχικές και ανελεύθερες πολιτικές της πολιτείας, με απολύτως ελεγχόμενες αντιδράσεις – και σε μεγάλο βαθμό και πολιτικής συμπεριφοράς…

Μπορεί οι εξουσίες να αρέσκονται, να μεθοδεύουν (ή απλώς να σπεύδουν να εκμεταλλευθούν) τα φοβικά σύνδρομα της κοινωνίας, να επισπεύδουν τη διολίσθησή τους σε ανελεύθερες επιλογές και μεθοδεύσεις, να επιστρατεύουν και να επικαλούνται ως «άλλοθι» και διλήμματα τα δημιουργημένα (και από τη δράση αυτών των ίδιων!) αδιέξοδα – κοινωνίες φοβισμένες, είναι ευκολότερα ποδηγετούμενες και κατευθυνόμενες, με την επίκληση του «χάους» και της «αναρχίας». Μόνο που, τέτοιας ψυχοσύνθεσης κοινωνίες, σε βάθος χρόνου είναι νομοτελειακά προδιαγεγραμμένο να μαραζώσουν, να πάψουν να αναπτύσσονται και να παράγουν από «καλή ζωή» μέχρι πολιτισμό…

Το εθνικό μας πρόβλημα είναι πως δεν ξέρουμε (αν υποτεθεί πως «θέλουμε» και δεν βολεύει η δράση τους…) να ελέγξουμε και να χειρισθούμε τους πάσης φύσεως παρανομούντες – από τους μικροκλέφτες, τους «μπαχαλάκηδες», τους τυφλούς τρομοκράτες, τους… αεροδραπετεύοντες φυλακισμένους, μέχρι τους «αυθαιρετούχους», τους φοροφυγάδες, τους ασύστολα χρηματιζόμενους αξιωματούχους της κρατικής μηχανής, τους «σκανδαλίζοντες» πολιτικούς που βολεύονται πίσω από την προκλητική επινόηση πως «ό,τι είναι νόμιμο, είναι ηθικό…». Συμπλήρωμα του αισθήματος ανασφάλειας, η βεβαιότητα της α-νομίας!

Επιτέλους, ας μην το… «επανιδρύσουν» – ας επιχειρήσουν οι πολιτικοί μας, «απλώς» να κάνουν το κράτος να λειτουργεί και να διοικείται. Εστω με στοιχειώδη αξιοπρέπεια και επάρκεια…

  • Tου Θανου Οικονομοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01-03-09
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Πολιτική απερισκεψία

Posted on Μαρτίου 2, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση, Καραμανλής Κώστας, Παπανδρέου Γιώργος, Πολιτική |

Τι είναι χειρότερο από την κρίση που ήδη αντιμετωπίζουμε; Μια κρίση που δεν λέει να τελειώσει. Αυτό θα συμβεί στη δική μας πλευρά του κόσμου και, είναι πλέον αδιαμφισβήτητο, θα θίξει και εμάς. Δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, όταν έχει περιπέσει σε ύφεση το κομμάτι του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος που δημιουργεί το 70% του παγκόσμιου προϊόντος (ΑΕΠ), όταν το παγκόσμιο εμπόριο έχει υποχωρήσει ίσως περισσότερο από 12%. Από την άποψη αυτή, ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής έχει δίκιο στον ισχυρισμό που ανέπτυξε τις προάλλες προς τους (μήπως ολίγον αδιάφορους;) υπουργούς του, χαρακτηρίζοντας την κρίση «πολύμορφη, μεταλλασσόμενη και απρόβλεπτη». Σωστός είναι και όταν διαπιστώνει πως η κρίση αυτή «δεν αντιμετωπίζεται ούτε με κρατικίστικες ιδεοληψίες ούτε με νεοφιλελεύθερες εμμονές».

Χρειάζεται, όμως, να κάνει και το επόμενο βήμα. Να πάρει όσα μέτρα μπορεί, να μετρήσει την απόδοσή τους, να εποπτεύσει προσωπικώς την εφαρμογή τους και να παραδεχθεί όσα δεν μπορεί να κάνει. Οσο κι αν ο Γ. Παπανδρέου μιλάει για έναν άλλο κόσμο, επιδιώκοντας να μοιράσει την πολιτική απόσταση μεταξύ Καραμανλή και Αλαβάνου, έχει –δυστυχώς– άδικο όταν λέει πως «άλλο τα ελλείμματα που είναι αποτέλεσμα επένδυσης στο μέλλον και στήριξης της αγοραστικής δύναμης του Ελληνα πολίτη». Καταστρέφει, μάλιστα, την ορθή τοποθέτησή του, όταν, δηλαδή, ζητάει «ανακατανομή δαπανών, κόβοντας εκεί όπου υπάρχει πραγματική σπατάλη και αδικία».

Οσο κι αν είναι ορθόν ότι η χώρα χρειάζεται ένα μακρόπνοο σχέδιο –κυρίως με σοβαρές επενδύσεις– ώστε να κερδίσει πραγματικά από την πρώτη στιγμή επανόδου σε ανοδική φάση (ακόμη κι αν πρόκειται για παρένθεση…), αμεσότερο καθήκον των πολιτικών μας είναι να συμφωνήσουν στα επείγοντα και τωρινά μέτρα: τι μπορούμε να κάνουμε στους επόμενους 6-18 μήνες. Εγκυροι παράγοντες διεθνών οργανισμών συμφωνούν με την πρόβλεψη του Μπεν Μπερνάνκι, επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, για ήπια ανάκαμψη τους πρώτους μήνες του 2010. Ολοι κατανόησαν την ανάσα που έδωσαν οι διαδοχικές διαβεβαιώσεις Μέρκελ, Αλμούνια, Τρισέ και Γιουνκέρ πως θα υπερασπιστούν την παρούσα ομάδα του ευρώ. Το περιθώριο υπερδανεισμού για την Ελλάδα ήταν μεν το χειρότερο της Eυρωζώνης, αλλά τουλάχιστον έμεινε στα 246 χιλιοστά πάνω από το γερμανικό ομόλογο!

Η λεκτική βοήθεια είναι αποτελεσματική. Θα χάναμε αυτοδικαίως και αυτήν, αν καταργηθεί, όπως το θέλει ο Αλαβάνος, το ευρωσύμφωνο σταθερότητας προκειμένου η Ελλάδα να αυξήσει όσο «χρειάζεται» το κρατικό έλλειμμα που επιθυμεί. Ο κ. Παπανδρέου, που συμφωνεί με τον προαλειφόμενο συνεταίρο του, ζητάει επιπλέον να εκδοθεί «ευρωομόλογο με ευρωπαϊκούς πόρους», το προϊόν του οποίου θα παραχωρηθεί στην Ελλάδα! Αν, πάντως, οι «εταίροι» δώσουν την ευχή τους σε παρόμοιες σκέψεις, θα το πράξουν ως να δίνουν τον τελευταίο ασπασμό, αφού οι αγορές –και όχι οι «Βρυξέλλες»– θα μας κάνουν να πληρώσουμε πολύ ακριβά την απερισκεψία μας.

  • Tου Mπαμπη Παπαδημητριου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01-03-09
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Κώστας εκτός, εντός, επί τα αυτά

Posted on Μαρτίου 1, 2009. Filed under: Διεθνής Οικονομική κρίση, Ευρωπαϊκή Ενωση, Καραμανλής Κώστας |

  • Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΙΟΔΡΑ

Ο Κ. Καραμανλής θα καθίσει σήμερα στο ίδιο τραπέζι με τους άλλους ευρωπαίους ηγέτες στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών κι εντός της επόμενης εβδομάδας θα συναντηθεί στο Μαξίμου με τους αρχηγούς των ελληνικών κομμάτων για να κουβεντιάσουν πώς θα αντιμετωπίσει η χώρα μας την οικονομική κρίση. Τι θα προκύψει από τις συναντήσεις αυτές; Σίγουρα πολλά τηλεοπτικά πλάνα και φωτογραφίες. Είναι αμφίβολο, όμως, αν θα προκύψει κάτι επί της ουσίας.

1 Στις Βρυξέλλες ο στόχος του πρωθυπουργού είναι αμυντικός. Στα περίπου έξι λεπτά που θα διαρκέσει η τοποθέτησή του θα προσπαθήσει να πείσει ότι το σχέδιο το οποίο έχει καταθέσει η ελληνική πλευρά είναι ρεαλιστικό και θα τηρηθεί. Επίσης ότι υπάρχει και εναλλακτική πρόταση σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά.

Βασική επιδίωξη είναι να μην υποχρεωθεί η χώρα μας να λάβει νέα σκληρά μέτρα για τον περιορισμό του ελλείμματος σ’ αυτή τη συγκυρία. Θα επιμείνει στην ανάγκη για τριετή περίοδο προσαρμογής (3,7% το 2009, 3,2% το 2010 και 2,8% το 2011). Γνωρίζει άλλωστε ότι υπάρχει κίνδυνος, αν η κυβέρνηση αναγκαστεί να μειώσει τώρα το έλλειμμα κατά 0,7%, όπως πιέζουν από την Ε.Ε., να μπει η οικονομία σε ύφεση. Τέλος, θα αναφέρει ότι η κυβέρνηση θα αναλάβει πολύ μεγάλο πολιτικό ρίσκο αν επιχειρήσει να περάσει σταθεροποιητικό πρόγραμμα.

Πολλά απ’ αυτά δεν θα ειπωθούν γύρω από το τραπέζι αλλά στις διμερείς συναντήσεις τις οποίες επιδιώκει να έχει ο Κ. Καραμανλής. Σύμφωνα με πληροφορίες έχει ήδη κλείσει ραντεβού με τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζ. Μπαρόζο και τον προεδρεύοντα του ECOFIN Ζ.-Κ. Γιούνκερ. Αποφάσεις για το θέμα των ελλειμμάτων δεν θα ληφθούν σήμερα αλλά στο Eurogroup.

2 Στα κομβικά θέματα που συζητούνται στην Ε.Ε., αυτή την περίοδο, δεν αναμένεται ελληνική παρέμβαση.

Ο πρωθυπουργός δεν πρόκειται να θέσει ζήτημα αλλαγής του Συμφώνου Σταθερότητας, όπως προτείνει η αντιπολίτευση. Το ζήτημα του ευρωομολόγου μάλλον δεν θα τεθεί από κανέναν, αφού και η Γερμανία είναι αρνητική, ενώ διατυπώνονται ενστάσεις για το αν επιτρέπεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας. «Αν βγούμε εμείς μπροστά θα είναι σαν να στέλνουμε μήνυμα στις αγορές ότι έχουμε σοβαρό πρόβλημα δανειοδότησης», όπως εξηγεί κυβερνητικό στέλεχος.

Οσον αφορά τις κινήσεις που γίνονται από Ιταλία, Ισπανία και Ιρλανδία για αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ούτε κι εδώ η Ελλάδα πρόκειται να αναλάβει ενεργό ρόλο, παρ’ ότι γαλάζια στελέχη αναγνωρίζουν ότι η αγορά ομολόγων των κρατών-μελών από την ΕΚΤ θα ήταν μια λύση.

3 Στην κυβέρνηση, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται, θεωρούν δεδομένο ότι θα μας ζητηθεί η λήψη πρόσθετων μέτρων στη συνεδρίαση του ECOFIN. Οι Βρυξέλλες θα επικαλεστούν και την ελαστικότητα που επέδειξε η Κομισιόν έναντι της χώρας μας με την αποδοχή, για παράδειγμα, να καταβληθεί από κοινοτικούς πόρους η εθνική συμμετοχή για έργα του Δ’ ΚΠΣ το 2009, που απελευθερώνει πόρους 500 εκατ. ευρώ.

  • Ζητούνται μέτρα

Στο υπουργείο Οικονομίας, πάντως, έχουν αρχίσει προετοιμασίες προκειμένου να εξειδικευθούν οι προτάσεις για το πού θα βρεθούν χρήματα, μιας και από τις Βρυξέλλες ζητούν μέτρα διαρθρωτικού χαρακτήρα και όχι εφάπαξ εισπράξεις (π.χ. κεφαλικός φόρος στους έχοντες).

Η επεξεργασία αφορά κυρίως τη μείωση των δαπανών σε τομείς όπου υπάρχουν περιθώρια (π.χ. προμήθειες νοσοκομείων), αφού η αύξηση των φόρων θα έχει πολύ αρνητικό αντίκτυπο και στην αγορά αλλά και στο πολιτικό κλίμα. Αυτή θα είναι η έσχατη λύση.

4 Τις επόμενες μέρες, με βάση και τα αποτελέσματα της σημερινής συνόδου, θα γίνουν οι συναντήσεις του Κ. Καραμανλή με τους πολιτικούς αρχηγούς. Στην κυβέρνηση γνωρίζουν ότι από αυτές δεν πρόκειται να προκύψει η περιβόητη «συναίνεση».

Αλλωστε, μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει επεξεργασία κάποιων συγκεκριμένων θέσεων στις οποίες θα μπορούσε να ζητηθεί από τα κόμματα της αντιπολίτευσης να συμφωνήσουν. Ο άξονας συζήτησης θα είναι το Πρόγραμμα Σταθερότητας που έχει κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση και ο πρωθυπουργός θα ζητήσει από τους αρχηγούς να καταθέσουν εναλλακτικές λύσεις.

Τις απαντήσεις τις ξέρει: Ο Γ. Παπανδρέου και ο Αλ. Αλαβάνος στις δηλώσεις τους αμέσως μετά την έξοδό τους από το μέγαρο Μαξίμου θα ζητήσουν εκλογές και η Αλέκα Παπαρήγα θα τονίσει τη διαφορετική φιλοσοφία της για το χαρακτήρα της κρίσης.

Την ίδια ώρα, βέβαια, και ο Κ. Καραμανλής θα έχει την ευκαιρία για άλλο ένα στερεότυπο τηλεοπτικό διάγγελμα με εκκλήσεις περί υπευθυνότητας.


ΜΕ ΜΠΑΡΟΖΟ-ΓΙΟΥΝΚΕΡ

Τα κρίσιμα «τετ-α-τετ»

Στο περιθώριο της σημερινής συνόδου κορυφής ο Κώστας Καραμανλής θα έχει δύο κρίσιμες συναντήσεις: Με τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο και με τον προεδρεύοντα του Eurogroup, πρωθυπουργό του Λουξεμβούργου Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Κυβερνητικοί κύκλοι έλεγαν ότι ο έλληνας πρωθυπουργός επιδιώκει να επιστρέψει έχοντας αποσπάσει δύο υποσχέσεις:

– Από τον Ζ. Μπαρόζο ότι η Κομισιόν δεν θα πιέσει -ιδιαίτερα τους επόμενους μήνες- την Ελλάδα για πρόσθετα εισπρακτικά και διαρθρωτικά μέτρα.

– Από τον Ζ.-Κ. Γιούνκερ ότι οι υπουργοί Οικονομίας της ευρωζώνης δεν θα στοχοποιήσουν τη χώρα μας για την «αμαρτία» του υπερβολικού ελλείμματος κατά του 2007.

*Το έλλειμμα του 2007, που ήταν έτος καλής οικονομικής συγκυρίας, είναι το «αγκάθι» που δυσκολεύει την ευνοϊκότερη μεταχείριση.

Αυτό θα επικαλεστεί στις 23 Μαρτίου και ο αρμόδιος επίτροπος Χοακίν Αλμούνια, για να δείξει «κόκκινη κάρτα» στη χώρα μας σχετικά με την υπέρβαση του ελλείμματος και του χρέους για τρία συνεχόμενα χρόνια (2007-2009), απευθύνοντας συγκεκριμένες συστάσεις προς την ελληνική κυβέρνηση.

*Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, οι συστάσεις αναμένονται ιδιαίτερα σκληρές εάν η κυβέρνηση επιμείνει στην πρόβλεψη του ελληνικού προγράμματος σταθερότητας για ανάπτυξη πάνω από 1% φέτος. Από το περιβάλλον του Αλμούνια έχει ήδη διοχετευθεί η εκτίμηση ότι η πρόβλεψη αυτή «αποτελεί τροχοπέδη στο αίτημα της Ελλάδας για τριετή περίοδο χάριτος».

*Από την άλλη, όμως, κυβερνητικοί παράγοντες ισχυρίζονται ότι είναι πολύ δύσκολο να αναθεωρηθούν οι προβλέψεις, αφού «θα είναι σαν να παραδεχόμαστε ότι η πολιτική για ισχυρή ανάπτυξη που ακολουθείται πιστά από το 2004 έχει αποτύχει». Ως ατού της ελληνικής πλευράς στην προσπάθεια να μετριασθούν οι πιέσεις των Βρυξελλών θεωρείται, πάντως, και η προσωπική στρατηγική του Ζ. Μπαρόζο ο οποίος βεβαίως και θα ήθελε την ψήφο της χώρας μας ώστε να επανεκλεγεί στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΜΙΛΤΙΑΔΟΥ


Συντονιστείτε γιατί χανόμαστε

  • ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ.
  • Του ΚΩΣΤΑ ΜΟΣΧΟΝΑ

Μάχες μεταξύ «μεγάλων» και «μικρών», μεταξύ Γαλλίας και Κεντρικής Ευρώπης, μεταξύ των εντός και των εκτός ευρωζώνης, θα δοθούν σήμερα στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών.

Οχι μία αλλά δύο σύνοδοι κορυφής λαμβάνουν χώρα σήμερα στις Βρυξέλλες: Στην πρώτη οι ηγέτες των χωρών της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης θα προσπαθήσουν να συντονίσουν τις θέσεις που θα υποστηρίξουν απέναντι στους άλλους εταίρους της ευρωζώνης και γενικά αυτούς της αποκαλούμενης «παλαιάς Ευρώπης». Θα ακολουθήσει αμέσως μετά η δεύτερη σύνοδος, στην οποία θα συμμετάσχουν όλα τα μέλη της ευρωπαϊκής «οικογένειας», με στόχο το συντονισμό των «27» στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης.

**Ο συντονισμός, λοιπόν, έχει γίνει της μόδας στην Ε.Ε. Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Οκτώβριο στο Παρίσι οι ηγέτες των χωρών της ευρωζώνης είχαν συναντηθεί επί γαλλικής προεδρίας για να συντονιστούν έναντι της κρίσης. Πίστεψαν ότι το κατάφεραν, αλλά στο διάστημα που ακολούθησε αποσυντονίστηκαν. Αλλωστε, συνέβησαν πολλά από τότε.

**Οι αδυναμίες της εσπευσμένης διεύρυνσης της Ε.Ε. άρχισαν να βγαίνουν στην επιφάνεια. Οι χώρες της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης, που βυθίζονται όλο και περισσότερο στα χρηματοπιστωτικά προβλήματα, έχουν υψώσει τη φωνή τους ζητώντας από τα άλλα κράτη-μέλη να μην τις αγνοούν.

  • Το κεντρο-ανατολικό μπλοκ

Στη «μίνι» διάσκεψη που θα προηγηθεί, θα προσπαθήσουν να συμφωνήσουν σε μια κοινή στάση όταν θα βρεθούν με τους εταίρους, της ευρωζώνης, τους οποίους κατηγορούν για «προστατευτισμό». Τα βέλη στρέφονται κυρίως κατά του Παρισιού, το οποίο υιοθέτησε μέτρα υπέρ της αυτοκινητοβιομηχανίας (τομέας που πλήττεται έντονα), υπό τον όρο ότι δεν θα γίνει μετεγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων σε χώρες της Ανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης.

**Οι εν λόγω χώρες, οι περισσότερες εκ των οποίων αντιμετωπίζουν τεράστια χρηματοπιστωτικά προβλήματα, θα επιδιώξουν επίσης να ζητήσουν με μια φωνή από τους άλλους εταίρους την ταχεία ένταξή τους στο «Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα 2» (ERM ΙΙ), το οποίο θεωρείται ως ο προθάλαμος για την είσοδο στην ευρωζώνη. Ποντάρουν περισσότερο στην υποστήριξη της Γερμανίας, η πολιτική της οποίας έχει διαφοροποιηθεί σε σχέση με εκείνη που ακολουθούσε στην αρχή της κρίσης.

**Το Βερολίνο δεν παρακολουθεί πλέον τις εξελίξεις σφυρίζοντας αδιάφορα. Συνειδητοποίησε ότι πρέπει να διατηρήσει στη σφαίρα της οικονομικής επιρροής του τις γειτονικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Επιπλέον, δείχνει ότι επιθυμεί να παίξει ηγετικό ρόλο για τη διατήρηση της συνοχής της ευρωζώνης. Ορισμένες φορές, όμως, διακρίνεται από μια κακοφωνία μεταξύ των κομμάτων που συμμετέχουν στην κυβέρνηση συνασπισμού του Βερολίνου.

  • Με τα βλέμματα στα γκάλοπ

Από γαλλικής πλευράς, ο Ν. Σαρκοζί (ο οποίος έχει πάρει για καλά τον κατήφορο στις δημοσκοπήσεις), αναμένεται να απαντήσει στις κατηγορίες περί προστατευτισμού και να δώσει έμφαση στην ανάγκη στήριξης των επιχειρήσεων με τη βελτίωση της ροής τραπεζικών πιστώσεων, αλλά, κυρίως, στην καταπολέμηση της ανεργίας. Τα τελευταία στοιχεία στη Γαλλία δείχνουν σημαντική αύξηση των ανέργων.

Από την άλλη πλευρά, παρά το υπερβολικό έλλειμμα της χώρας, ο γάλλος πρόεδρος δεν φαίνεται να δίνει σημασία στην επιμονή της Κομισιόν να τηρηθεί το Σύμφωνο Σταθερότητας. Πάντως δεν το αμφισβητεί ανοιχτά, γνωρίζοντας ότι το στηρίζουν η Γερμανία και η Ολλανδία.

**Ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, που αντιμετωπίζει και αυτός προβλήματα δημοφιλίας στη χώρα του, πήρε πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κρίσης πριν από τους άλλους και τώρα αναζητεί νέο πακέτο μέτρων. Το μυαλό του, λοιπόν, θα βρίσκεται περισσότερο στο Λονδίνο…

**Ουσιαστικά, η σημερινή άτυπη σύνοδος κορυφής θα προετοιμάσει την τακτική, που συνέρχεται στις 19-20 του μηνός. Οι ηγέτες των «27» πρέπει να αποφασίσουν εάν θα κάνουν κάτι για τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και τις χώρες της ευρωζώνης που αντιμετωπίζουν χρηματοπιστωτικά προβλήματα, όπως η Ελλάδα και η Ιρλανδία. Το τι ακριβώς θα κάνουν, θα το συζητήσουν στις 19 Μαρτίου…


Πού το πάει η Αγκελα Μέρκελ

  • ΒΕΡΟΛΙΝΟ.
  • Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ
Η Γερμανία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο παροχής βοήθειας προς οικονομικά ασθενέστερες και υπερχρεωμένες χώρες της Ε.Ε., μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και με πολύ αυστηρούς ορους. Για την ώρα, όμως, δεν διαθέτει συγκεκριμένο σχέδιο. Αυτό είναι το συμπέρασμα όσων έχουν ειπωθεί και γραφτεί, τον τελευταίο καιρό, στη γερμανική πρωτεύουσα. Και, βέβαια, η Γερμανία δεν θα προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση μόνη της, χωρίς να ζητήσει τη συνεργασία χωρών, όπως η Γαλλία και η Βρετανία.

**Την πρώτη αναφορά στο θέμα, χωρίς όμως να μπει σε λεπτομέρειες, έκανε την περασμένη Πέμπτη στο Βερολίνο η καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ λέγοντας χαρακτηριστικά: «Οι χώρες της Ε.Ε. έχουν δείξει αλληλεγγύη στο παρελθόν, το ίδιο θα κάνουν και στο μέλλον, αλλά παράλληλα πρέπει να γίνουν σεβαστοί και οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας».

**Ανάλογες είναι οι δηλώσεις και άλλων γερμανών αξιωματούχων, όπως του πρόεδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Αξελ Βέμπερ.

Ο ίδιος, όπως και άλλοι στη Γερμανία, απορρίπτει τη λύση της έκδοσης «ευρωομολόγων», επισημαίνοντας ότι «αυτός θα ήταν ο λάθος δρόμος. Η κοινή ευθύνη για τα εθνικά δημοσιονομικά δεν είναι σύμφωνη με το θεσμικό πλαίσιο της Ε.Ε. Πρέπει να γίνει καθαρό πως τα κράτη-μέλη πρέπει να αναλαμβάνουν από μόνα τους ευθύνες για τη δημοσιονομική πολιτική που εφαρμόζουν. Δεν αποκλείω να υπάρξει βοήθεια σε ασθενέστερα οικονομικά κράτη μέλη. Αυτό όμως πρέπει να γίνει με πολύ αυστηρούς ορους επιτήρησης και σε εξαιρετικές συνθήκες».

**Το Βερολίνο αυτή τη στιγμή ανησυχεί πιο πολύ για την κατάσταση των χωρών που διέρχονται μεγάλη κρίση στο τραπεζικό τους σύστημα (Ιρλανδία, Ανατ. Ευρώπη) παρά για την υπερχρέωση κρατών όπως η Ελλάδα και η Ιταλία.

**Πάντως, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η Γερμανία έχει κάθε συμφέρον να βοηθήσει τους «αδύναμους κρίκους», ώτσε να μην τεθεί σε δοκιμασία η οικονομική σταθερότητα στην ευρωζώνη. Στο Βερολίνο γνωρίζουν καλά ότι η γερμανική οικονομία στηρίζεται στις εξαγωγές και χώρες όπως η Ελλάδα είναι από τους καλύτερους πελάτες. Αρα η οικονομική σταθερότητα στην τσέπη του έλληνα φορολογούμενου είναι προς το συμφέρον και του γερμανού βιομηχάνου, του γερμανικού κράτους και του εργαζομένου.

**Δεν πρέπει, άλλωστε, να ξεχνάμε ότι η Γερμανία είναι σημαντικός εταίρος της Ελλάδας, όχι μόνο στον τομέα των εξαγωγών αλλά και σε εξοπλιστικά προγράμματα και έργα υποδομής, όπως το αεροδρόμιο των Σπάτων.



Ούτε συμφωνία ούτε σταθερότητα

  • Της ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΠΑΜΙΛΤΙΑΔΟΥ

Οταν οι οικονομολόγοι της Ε.Ε. συνέταξαν, το 1996, το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δεν πίστευαν ποτέ ότι 13 χρόνια μετά, η ευρω-οικονομία θα περνούσε τέτοια κρίση, που θα χρειαζόταν η περιθωριοποίηση του Συμφώνου προκειμένου να την ξεπεράσει.

Οι μισές χώρες της Ενωσης έχουν πλέον παραβεί τους βασικούς πυλώνες του Συμφώνου που είναι 3% ως ανώτατο όριο για το έλλειμμα και 60% του ΑΕΠ ως πλαφόν για το δημόσιο χρέος κάθε κράτους.

Το Σύμφωνο συνετάχθη με προτροπή της Γερμανίας και της Γαλλίας, και είχε στόχο να «συνετίσει» τις αδύναμες τότε χώρες, την Ελλάδα και την Πορτογαλία. Τώρα, όμως, που και οι μεγάλες χώρες έχουν σοβαρά προβλήματα, εγείρεται θέμα χαλάρωσης του Συμφώνου έστω και με έμμεσο τρόπο.

Κύκλοι της Κομισιόν υποστηρίζουν ότι «εμφανής χαλάρωση του Συμφώνου δεν θα υπάρξει και η όποια έμμεση χαλάρωση δεν θα ανακοινωθεί. Οι κανόνες του Συμφώνου βγήκαν έπειτα από οικονομετρική ανάλυση και αντικατοπτρίζουν ένα υγιές σύστημα. Δημιουργήθηκαν για να λειτουργήσουν σε κάθε οικονομική συγκυρία ακόμη και σε περίοδο κρίσης. Γι’ αυτό, άλλωστε λέγονται κανόνες».

Από την άλλη, το επιτελείο του βρετανού πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν αφήνει να διαρρεύσει με νόημα ότι «εάν παραδεχθούμε την αποτυχία του Συμφώνου Σταθερότητας, παραδεχόμαστε ουσιαστικά την αποτυχία της ίδιας της ευρωζώνης, της Κομισιόν της ΕΚΤ και των λειτουργιών τους».

  • Το μεγάλο δίλημμα, τα πολλά μέτωπα

Το ταυτόχρονο, όμως, ξέσπασμα δύο διαφορετικών κρίσεων, του χρηματοπιστωτικού τομέα και της αναστροφής σε ύφεση, που πλέον τροφοδοτούν η μία την άλλη, έφερε σχεδόν όλες τις χώρες-μέλη της Ε.Ε. ενώπιον ενός μεγάλου διλήμματος: Να ακολουθήσουν επεκτατική πολιτική που θα τους επιτρέψει να διοχετεύσουν χρήμα στους πολίτες ή να παραμείνουν πιστοί στη δημοσιονομική προσαρμογή;

Από τον περασμένο Σεπτέμβριο, πολλές χώρες της ευρωζώνης διεμήνυσαν στην Κομισιόν ότι σκοπεύουν να «χαλαρώσουν» έλλειμμα και χρέος προκειμένου να διατηρηθεί η βιωσιμότητα των οικονομιών τους αλλά και των ίδιων των κυβερνήσεων.

Η κρίση, πάντως, έχει δημιουργήσει δύο μεγάλα και ισχυρά μπλόκ στην Ενωση:

*Στην μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που έχουν ζητήσει εμμέσως πλην σαφώς χαλάρωση του Συμφώνου: Γαλλία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Σλοβακία, Σλοβενία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Μάλτα.

*Από την άλλη, οι χώρες που επιμένουν στη σφικτή δημοσιονομική προσαρμογή, όπως Γερμανία, Φιλανδία, Ολλανδία κ.ά. Μαζί η ΕΚΤ και η Κομισιόν.

*Ουδέτερες παραμένουν Κύπρος και Βέλγιο.

*Ειδική περίπτωση είναι η Βρετανία που θεωρείται μόνιμη αντιρρησίας, καθώς η λογική της είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση να λειτουργεί με τους χρηματοπιστωτικούς κανόνες των ΗΠΑ.

Μπροστά στον παράγοντα αποσταθεροποίησης, η Κομισιόν βρήκε την εξής λύση: Να διατηρηθεί μεν ο κανόνας 3% για το έλλειμμα και 60% του ΑΕΠ για το χρέος, όμως να δίνεται περισσότερος χρόνος προσαρμογής των χωρών στους κανόνες (βάσει του άρθρου 104, παράγραφος 7). Η παράγραφος αυτή είναι αρκετά ασαφής, ώστε να δίνεται δικαίωμα ελεύθερης ερμηνείας ανάλογα με τις συγκυρίες.

Ουσιαστικά, λοιπόν, η παράταση που θα δώσει η Κομισιόν εμμέσως επιτρέπει την αύξηση του ορίου του 3% στο έλλειμμα χωρίς ποινές. Με άλλα λόγια, οι ευρωπαίοι ηγέτες έχουν παραδεχθεί ότι το Σύμφωνο σε τέτοια κρίση δεν μπορεί να λειτουργήσει και να ικανοποιήσει τις διαφορετικές οικονομικές και δημοσιονομικές ανάγκες όλων των μελών.


Σταυρόλεξο το μείγμα των νέων μέτρων

Ενώ όλα τα κράτη ανά την Ευρώπη αυξάνουν τις κρατικές δαπάνες και μειώνουν τους φόρους, η ελληνική κυβέρνηση κινείται σε εντελώς αντίθετη τροχιά: Σχεδιάζει ένα εκτεταμένο πακέτο νέων φόρων, αλλά και εξετάζει να κρατήσει στα κρατικά ταμεία επενδυτικές δαπάνες αξίας έως 1,5 δισ. ευρώ μόνο για φέτος.

Βέβαια, επιδίωξη της κυβέρνησης είναι τα μέτρα να μην ανακοινωθούν άμεσα, αλλά να εξοικονομηθεί χρόνος ώστε να διεξαχθούν οι ευρωεκλογές με το μικρότερο δυνατό κόστος. Γι’ αυτό, εξηγούν κυβερνητικά στελέχη, ο υπουργός Οικονομίας Γ. Παπαθανασίου επαναλαμβάνει ότι θα ληφθούν επιπλέον μέτρα, αφού πρώτα όμως τα στοιχεία δείξουν απόκλιση από τους στόχους, τα οποία, ωστόσο, δεν αναμένονται πριν από τον Μάιο.

Σε αντίθεση με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, όμως, πολλοί οικονομολόγοι θεωρούν πιο σημαντική τη λήψη μέτρων στήριξης της οικονομίας από τη συγκράτηση των ελλειμμάτων που μπορεί να αναβληθεί για αργότερα. Συγκλίνουν στην άποψη ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται φορολογικές ελαφρύνσεις που θα στηρίξουν κυρίως την εγχώρια παραγωγή και τις υπηρεσίες (π.χ. τουρισμός), αλλά και αύξηση των επενδύσεων, για να βγει η χώρα από την κρίση. Ετσι, υποστηρίζουν ότι η μόνη διέξοδος είναι να παρουσιάσουν στην Ε.Ε. ένα πλαίσιο παρεμβάσεων τόνωσης της οικονομίας που θα πείθει για την αποτελεσματικότητά του και έτσι θα δικαιολογεί μια πιο ευνοϊκή στάση της ΕΕ απέναντι στα ελληνικά δημοσιονομικά προβλήματα (ρεπορτάζ στην «Οικονομία»).

Πάντως, από κυβερνητικής πλευράς έχει ήδη αρχίσει να συζητείται το «μείγμα» των νέων μέτρων, τόσο ενδοκυβερνητικά όσο και με την κοινοτική πλευρά, σε μια προσπάθεια να πεισθεί για την καλή πρόθεση της Ελλάδας να μειώσει το έλλειμμα κάτω του 3% το συντομότερο δυνατόν:

Η επιβολή πρόσθετων φόρων θεωρείται δεδομένη, και το «πακέτο» αποφασίζεται αυτή την περίοδο ανάμεσα από έναν μεγάλο αριθμό προτάσεων. Περιλαμβάνει επίσης δέσμη μέτρων κατά της φοροδιαφυγής.

*Το ενδεχόμενο έκτακτης εισφοράς απομακρύνεται, καθώς δεν έχει τον μόνιμο χαρακτήρα που ζητούν οι Βρυξέλλες, το ίδιο και η αύξηση του ΦΠΑ, καθώς θεωρείται καταστροφική για τις ελληνικές βιομηχανίες, τον τουρισμό και το εμπόριο που ήδη δέχεται καίριο πλήγμα (τον Δεκέμβριο οι πωλήσεις μειώθηκαν κατά 7,1%).

*Αντιθέτως, φαίνεται πως αυτή την περίοδο προκρίνεται νέα ρύθμιση για τα ληξιπρόθεσμα χρέη, παράταση για την περαίωση εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων, επαναφορά της απόσυρσης αυτοκινήτων, νομιμοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων (ενδεχομένως και καταπατηθέντων του Δημοσίου).

*Από το 2010 προτείνονται αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης, η θέσπιση υψηλότερου φορολογικού συντελεστή υπολογισμού του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων για τις μεγάλες περιουσίες, η επιβολή συμπληρωματικού φόρου στις επιχειρήσεις και η θέσπιση υψηλότερης φορολογίας για τα υψηλά εισοδήματα (αναλυτικό ρεπορτάζ στην «Οικονομία»).

**Στο πεδίο των δαπανών, πέρα από τα μέτρα μείωσης των απολαβών και περιορισμού της σπατάλης στο Δημόσιο που επαναλαμβάνει η κυβέρνηση ως το «μαξιλάρι» που θα σώσει το έλλειμμα αν τα έσοδα δεν έρθουν, υπάρχει και μία άλλη πιο αποτελεσματική περικοπή: η μείωση των κρατικών επενδυτικών δαπανών ακόμη και κατά 1,5 δισ. ευρώ.

ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΔΔΑ
  • ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ  – 01/03/2009

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )


« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...