Ελληνες

Δέκα παθογένειες σε πλήρη έξαρση

Posted on Απρίλιος 19, 2009. Filed under: Ανθρωπος, Ελληνες, Κοινωνία, Παθογένειες, Πολιτικό σύστημα, Πολιτική |

  • Οι χρόνιες αδυναμίες της οικονομίας και του κράτους, υπό την επίδραση της κρίσης, προκαλούν νέες αβεβαιότητες και σκεπικισμό

Οι εορταστικές αυτές ημέρες έχουν φέτος νόημα διαφορετικό από το σύνηθες. Η Κυριακή του Πάσχα συνήθως δίνει έναυσμα χαράς, ωστόσο η αυριανή ημέρα βρίσκει πολλούς Ελληνες σε σταυροδρόμι κρίσιμο. Πολλοί βλέπουν το μέλλον τους με σκεπτικισμό, ακόμη περισσότεροι με αβεβαιότητα. Για πρώτη φορά, η εντεινόμενη οικονομική κρίση δικαιολογεί αυτή την περίσκεψη. Το ελληνικό μοντέλο ανάπτυξης εξέπνευσε. Η θρησκεία της πιστωτικής κάρτας μέτρησε όποια ζωή είχε και πλέον καθένας θα πρέπει να τα βγάλει πέρα με το πραγματικό εισόδημά του. Οι Ελληνες χρωστούν στις πιστωτικές κάρτες πάνω από 10 δισ, ευρώ. Η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση οξύνει τα προϋπάρχοντα προβλήματα και δημιουργεί νέα. Η αγορά εργασίας απορρυθμίζεται μέρα με τη μέρα, την ίδια στιγμή που όποιο κοινωνικό κράτος υπήρχε, καταρρέει μαζί με το ασφαλιστικό σύστημα. Περισσότεροι από 40.000 εργαζόμενοι γνωρίζουν ότι ήδη από την Τρίτη του Πάσχα, θα πρέπει να εργασθούν και να αμειφθούν μια ημέρα λιγότερη. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αδυνατούν να συλλέξουν έστω και ένα από τα σχεδόν 15 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία διαφεύγουν από τη φορολογία. Αντιθέτως, το κράτος υιοθετεί παρανομίες, επιβάλλει έκτακτες εισφορές στους νομιμόφρονες και εξοικονομεί πόρους από κρίσιμους τομείς όπως το περιβάλλον. Παράλληλα, πυλώνες της ανάπτυξης παραμένουν υπό αναιμική χρηματοδότηση. Η Παιδεία μετά τις συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις αδυνατεί να ορθοποδήσει και το κράτος δεν δίνει ούτε ένα ευρώ παραπάνω από εκείνα που είχε υποσχεθεί. Στην έρευνα, εκείνο δηλαδή το πρωτοποριακό κομμάτι της καινοτομίας το οποίο στον υπόλοιπο κόσμο αντιμετωπίζουν ως την ατμομηχανή που θα τραβήξει την οικονομία έξω από την κρίση, γίνονται περικοπές της τάξης του 10%. Οσοι ασχολούνται με τον Τουρισμό, προσεύχονται ώστε να βγάλουν το καλοκαίρι. Σε αυτό το ζοφερό σκηνικό απορρύθμισης το κράτος δεν μπορεί να ασκήσει αποτελεσματικά ούτε τα βασικά καθήκοντά του, με αποτέλεσμα την έκρηξη της εγκληματικότητας.

1. Ελαστικοποίηση εργασίας και ανεργία

Η εργασία, η προστασία της οποίας προβλέπεται ακόμη και από το Σύνταγμα, έχει πάψει να θεωρείται δεδομένη. Ηδη η κυβέρνηση με τον πλέον επίσημο τρόπο, διά του πρωθυπουργού, υιοθέτησε την πρόταση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών για μείωση των ημερών εργασίας και αποδοχών. Των πρωθυπουργικών επισημάνσεων είχε προηγηθεί η εγκαινίαση του νέου εργασιακού μοντέλου στη Β. Ελλάδα από τον επιχειρηματία κ. Πάνο Μυλωνά. Εν τω μεταξύ, παρά την ελαστικοποίηση της εργασίας, η ανεργία καταγράφει διαρκώς ανοδική πορεία. Τον Ιανουάριο άγγιξε το 9,4%, το οποίο σε απόλυτους αριθμούς μεταφράζεται σε 75.000 περισσότερους ανέργους σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2008. Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) υπολογίζει ότι έως το τέλος του 2009, η ανεργία θα αυξηθεί κατά 0,5 έως 0,8% επιπλέον. Η αύξηση αυτή συνεπάγεται και ταυτόχρονη διεύρυνση των ανισοτήτων, καθώς –όπως επισημαίνεται και στη σχετική έκθεση της ΤτΕ– σε αυτή τη φάση πλήττονται ευπαθείς ομάδες εργαζομένων όπως οι ανειδίκευτοι εργάτες με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, οι προσωρινά απασχολούμενοι και οι μετανάστες.

2. Φοροδιαφυγή

Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Γιώργος Προβόπουλος έχει ορίσει τη φοροδιαφυγή στο 20% των συνολικών εσόδων του Δημοσίου από τη φορολογία. Αυτό σημαίνει ότι τα δημόσια ταμεία στερούνται από 15 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν προστεθούν σε αυτά, τα χρήματα τα οποία το κράτος δεν μπορεί να συλλέξει λόγω αδυναμίας των ελεγκτικών μηχανισμών, τότε το ποσό εκτοξεύεται στα 40 δισεκατομμύρια ευρώ. Στην ΤτΕ υπολογίζουν ότι εάν αντιμετωπιστεί η φοροδιαφυγή αποτελεσματικά, είναι εφικτός ο μηδενισμός του δημοσιονομικού ελλείμματος έως το 2012.

3. Κατάρρευση του κοινωνικού κράτους και των ασφαλιστικών Ταμείων

Μετά την περιπέτεια των ομολόγων, τα ασφαλιστικά Tαμεία έχουν ν’ αντιμετωπίσουν πλέον το ενδεχόμενο της κατάρρευσης. Το ασφαλιστικό σύστημα, έτσι όπως ιστορικά αναπτύχθηκε στην Ελλάδα, ήταν ο κύριος (αν όχι ο μόνος) άξονας του κοινωνικού κράτους. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα η Εθνική Αναλογιστική Αρχή προειδοποίησε ότι μόνη λύση για τη διάσωση του συστήματος, είναι να ενταχθούν όλοι οι μισθωτοί ανεξαιρέτως σε ενιαίο ταμείο ασφάλισης με συνταξιοδότηση στα 65 χρόνια. Εάν εξακολουθήσει να υφίσταται το σημερινό καθεστώς, το έλλειμμα του ΙΚΑ και μόνον θα αγγίζει το 8% επί του ΑΕΠ, μετά 50 χρόνια. Πριν από την Αναλογιστική Αρχή αντίστοιχες εκτιμήσεις και προβλέψεις έχουν κάνει τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όσο και η Ευρωπαϊκή Ενωση.

4. Το κράτος παρανομεί υπό την πίεση του δημόσιου χρέους

Τα 280 δισεκατομμύρια ευρώ του δημοσίου χρέους δεν συσσωρεύθηκαν σε μια νύχτα. Πρόκειται για ένα ζήτημα το οποίο κάθε χρόνο παρέπεμπαν οι εκάστοτε ιθύνοντες στις ελληνικές καλένδες, ώσπου έσκασε σαν βόμβα εν μέσω κρίσης, κυρίως λόγω της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας την οποία επιβάλλει η Ε.Ε. Η τακτική των διαρκών αναθεωρήσεων στα δημοσιονομικά στοιχεία είναι ενδεικτική της σοβαρότητας με την οποία αντιμετώπιζαν το δημόσιο χρέος οι εκάστοτε κυβερνήσεις. Ετσι, με την «καυτή πατάτα» ανά χείρας, το κράτος αναγκάζεται να παρανομεί προκειμένου να συγκεντρώσει ψίχουλα για να κλείσει τη δημοσιονομική τρύπα. Ενα από τα μέτρα που εξετάζεται σοβαρά είναι η «τακτοποίηση», όπως την ονομάζουν στο υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ, των ημιυπαίθριων χώρων. Να πληρώσουν δηλαδή οι ιδιοκτήτες ακινήτων ένα χαράτσι προκειμένου να νομιμοποιήσει το κράτος την παρανομία τους. Κάπως έτσι ελήφθη λίγο νωρίτερα και η απόφαση για την έκτακτη εισφορά από τους 128.000 υψηλά αμειβόμενους μισθωτούς, εκείνους δηλαδή που δεν αποφεύγουν τη φορολογία. Στο γενικότερο κλίμα χαλάρωσης, συγκροτημένες ομάδες πίεσης, όπως είναι οι κατασκευαστές, ζητούν αναστολή του «πόθεν έσχες» για την αναθέρμανση της αγοράς.

5. Βία και εγκληματικότητα

Τους τελευταίους μήνες η ΕΛ.ΑΣ. εμφανίζει, παρά τις προσπάθειες, εικόνα διάλυσης. Τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν την εγκληματικότητα είναι χαρακτηριστικά. Το 2008 σημειώθηκαν 139 ανθρωποκτονίες, από 128 το 2007. Διαρρήξεις σπιτιών, ληστείες και κλοπές οχημάτων αυξήθηκαν επίσης κατακόρυφα. Στο πρώτο τρίμηνο του 2009 καταγράφονταν 4 – 5 ένοπλες ληστείες καθημερινά και 40 ληστείες τραπεζών ανά μήνα. Ο ίδιος ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών κ. Χρήστος Μαρκογιαννάκης συμμερίζεται μια ευρέως διαδεδομένη εντός της ΕΛ.ΑΣ. άποψη, σύμφωνα με την οποία μικροπολιτικές σκοπιμότητες δεν αφήνουν τους αστυνομικούς να κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Νέο, ποιοτικό στοιχείο που αναδεικνύει την αδυναμία της ΕΛ.ΑΣ. να αντιμετωπίσει τα αυξανόμενα κρούσματα βίας και εγκληματικότητας είναι ότι οι κακοποιοί έχουν ξεπεράσει τις φοβίες τους απέναντι στους ένστολους και τους πυροβολούν εν ψυχρώ.

6. Η χρεoκοπία του μοντέλου της υπερκατανάλωσης

Αν η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση ανέδειξε κάποιον κίνδυνο με τρόπο έντονο, αυτός είναι σίγουρα το χρέος από τον λεγόμενο «δυτικό» τρόπο ζωής. Τα ελληνικά νοικοκυριά εθίστηκαν σε αυτή την κουλτούρα με αποτέλεσμα μόνον οι ληξιπρόθεσμες δόσεις τους να ξεπερνούν σήμερα τα 700 εκατομμύρια ευρώ. Οι Ελληνες χρωστούν στις τράπεζες για τις συναλλαγές τους με πιστωτικές κάρτες συνολικά 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία, περίπου το 7% όλων όσοι έχουν πιστωτικές κάρτες αδυνατούν να πληρώσουν τις δόσεις τους για περισσότερους από δύο μήνες. Οι πλέον αισιόδοξοι εκτιμούν ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερα από 500.000 νοικοκυριά τα οποία είτε δεν μπορούν να καταβάλλουν τις δόσεις τους, είτε διαθέτουν για την αποπληρωμή των χρεών τους σχεδόν το μισό εισόδημά τους.

7. Τουρισμός

Η «βαριά βιομηχανία», όπως συχνά αποκαλείται, της ελληνικής οικονομίας είναι ο τουρισμός. Ως το πλέον εξωστρεφές κομμάτι της οικονομίας, είναι και το πλέον ευάλωτο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα επέλθει κάμψη 20% στις αφίξεις, μείωση η οποία συνεπάγεται περίπου 30% κάμψη των εσόδων. Στη χειρότερη περίπτωση το κράτος μπορεί να χάσει μέχρι και 10 δισεκατομμύρια ευρώ και οι ιδιοκτήτες ξενοδοχείων θα δουν τον τζίρο τους να πέφτει κατά 1,2 δισεκατομμύρια. Ωστόσο, τα ενδημικά προβλήματα του ελληνικού τουρισμού δεν περιορίζονται στη μείωση των εσόδων. Παρά τις επενδύσεις που έγιναν στην Ελλάδα για τη βελτίωση των υποδομών στους Ολυμπιακούς Αγώνες, η πλειονότητα των καταλυμάτων (ποσοστό άνω του 75%) παρέμεινε χαμηλής κατηγορίας με ανάλογο βέβαια επίπεδο ποιότητας. Ουσιαστικά η Ελλάδα έχασε το 2004 την ευκαιρία να μετατραπεί από προορισμός μαζικού παραθεριστικού τουρισμού σε μέρος διακοπών για γερά πορτοφόλια, τα οποία εκ των πραγμάτων, αντέχουν περισσότερο τη σημερινή κρίση.

8. Περιβάλλον

Στην προστασία των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος το ελληνικό κράτος ουδέποτε είχε να παρουσιάσει υψηλές επιδόσεις. Από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι εκείνα των Φορέων Διαχείρισης Προστατευομένων Περιοχών, οι οποίοι υπάρχουν κατ’ όνομα. Το παράδειγμα του Ασωπού, ο οποίος έχει μετατραπεί τα τελευταία 40 χρόνια σε αγωγό βιομηχανικών αποβλήτων μολύνοντας ανεπανόρθωτα το περιβάλλον και την υγεία των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, δείχνει πόσο σοβαρά παίρνει το ελληνικό κράτος το περιβάλλον. Μετά τις πυρκαγιές του 2007 οι οποίες έκαψαν την Πελοπόννησο, την Πίνδο και την Πάρνηθα, αποφασίστηκε η πριμοδότηση του Φορέα Δασών με 170 εκατομμύρια ευρώ. Παρότι οι δασολόγοι εκτιμούν ότι η δασοπροστασία είναι ούτως ή άλλως ανεπαρκής για το ερχόμενο καλοκαίρι, τα χρήματα αυτά αφαιρέθηκαν, δίχως δεύτερη σκέψη, από τις πιστώσεις του Φορέα για να καλύψουν άλλες ανάγκες. Ούτε αυτό βέβαια είναι σημερινό φαινόμενο. Τις παραμονές των πυρκαγιών του 2007, η Γενική Διεύθυνση Δασών ζήτησε πέντε εκατομμύρια για να συντηρήσει τους δασικούς δρόμους, χωρίς καμία ανταπόκριση.

9. Υποβάθμιση δημόσιας παιδείας και επιστημονικής έρευνας

Η δυσλειτουργία της δημόσιας Εκπαίδευσης σε κάθε βαθμίδα είναι γνωστή και βοηθιέται από τη χρόνια διάθεση του κράτους να μην χρηματοδοτεί επαρκώς την Παιδεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ελλάδα καταλαμβάνει την 33η θέση μεταξύ των 34 χωρών του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) στις δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση. Παράλληλα, οι εγγενείς αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος φαίνονται και από τα περίπου 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ που αναγκάζονται ετησίως να δαπανήσουν οι γονείς σε ιδιωτικά σχολεία και φροντιστήρια. Ωστόσο, η κατάσταση είναι πραγματικά εκρηκτική στα πανεπιστήμια. Πέρα από την έκρυθμη κατάσταση (χαμένες εξεταστικές περίοδοι, φθορές, κατάχρηση ασύλου από ταραξίες), τα πανεπιστήμια χάνουν πλέον και τον πρωταρχικό ρόλο τους, εκείνον της έρευνας. Βέβαια ακόμη και τα 12 ανεξάρτητα Ερευνητικά Κέντρα, που υπάγονται στο υπουργείο Ανάπτυξης, δεν αντιμετωπίζουν λιγότερα προβλήματα. Μόλις τις προηγούμενες ημέρες τους κοινοποιήθηκε ότι περικόπτονται κατά 10% τα κονδύλια για τη δραστηριότητά τους.

10. Ελλειψη πολιτικής στρατηγικής

Θλιβερό επιστέγασμα στην από καιρό προβλεφθείσα κατάρρευση του ελληνικού μοντέλου είναι η παντελής απουσία πολιτικής στρατηγικής εξόδου από την κρίση. Η κυβέρνηση αδυνατεί να κινηθεί υπό το βάρος των σκανδάλων, περιοριζόμενη σε διαχειριστικές πολιτικές ακόμη και αυτή την ύστατη στιγμή. Αντίθετα, οι ιθύνοντες του οικονομικού επιτελείου περιορίζονται σε ταξίδια στις Βρυξέλλες, όπου απλά γνέφουν συγκαταβατικά στις επαναλαμβανόμενες νουθεσίες. Ταυτόχρονα, το υπουργείο Οικονομικών έχει διαψευστεί από τις ίδιες τις κρατικές υπηρεσίες (όπως η Στατιστική), καθώς και όλες οι προβλέψεις του για κρίσιμα μεγέθη όπως το ποσοστό του ελλείμματος, η ανεργία και ο ρυθμός ανάπτυξης. Η μείζων αντιπολίτευση από τη δική της πλευρά, ζητεί σχεδόν μονότονα την άμεση προκήρυξη εθνικών εκλογών. Η ελάσσων αντιπολίτευση βρίσκεται εγκλωβισμένη στα δικά της δογματικά αδιέξοδα.

Σε άλλες χώρες αναζητούν συναινέσεις

Σε αντίθεση με την Ελλάδα, στην υπόλοιπη ανεπτυγμένη Δύση, η κρίση έγινε αφορμή για την αναζωογόνηση της πολιτικής. Παρά τις επιμέρους διαφορές τους, αντίπαλοι πολιτικοί βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι για να συζητήσουν τρόπους εξόδου από την κρίση. Στις ΗΠΑ ο γενικά απαξιωμένος στη μνήμη της ανθρωπότητας πρόεδρος Τζορτζ Μπους κάλεσε, πριν λήξει η θητεία του, τον Μπαράκ Ομπάμα να συζητήσουν για την κρίση. Αλλωστε, ακόμη και μετά την ανάδειξή του ο κ. Ομπάμα δεν κινήθηκε μακριά από τη λογική του σχεδίου Πόλσον, το οποίο προέβλεπε γενναία χρηματοδότηση του τραπεζικού -πιστωτικού συστήματος από τον κρατικό προϋπολογισμό. Στη Γερμανία κυβερνά συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατίας και Σοσιαλιστικού Κόμματος (SPD). Ο προερχόμενος από το SPD υπουργός Οικονομίας Πέερ Στάινμπρουκ δεν έχει διαφωνήσει ούτε μια στιγμή με την καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ, ως προς τη στάση της Γερμανίας στην κρίση. Αντίθετα, δεν έχει μετατοπιστεί από τις θέσεις του, παρά την πολύ έντονη κριτική που δέχεται στο εσωτερικό του κόμματός του. Στην Αγγλία, ήδη από τον Σεπτέμβριο, ο ηγέτης των Συντηρητικών Ντέιβιντ Κάμερον έχει δηλώσει ότι θα συνεργαστεί με τον Εργατικό πρωθυπουργό Γκόρντον Μπράουν αν χρειαστεί, διότι η κρίση διαπερνά τις κομματικές διαχωριστικές γραμμές.

  • Του Βασιλη Nεδου, Η Καθημερινή, 18/04/2009
Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( 1 so far )

Το χάος είναι μεταδοτικό

Posted on Μαρτίου 15, 2009. Filed under: Αστυνομική βία, Ασφάλεια, Ακυβερνησία, Ανάπτυξη, Ανασφάλεια, Ανεργία, Ανομία, Δημόσια Tάξη, Δημοκρατία, Διάλογος, Διαδηλώσεις, Διαμαρτυρία, Ελληνες, Κοινωνία, Πολιτική |

Επειδή οι τελευταίες δεκαετίες ήταν οι ευτυχέστερες που έζησε η Ελλάδα, τείνουμε να θεωρούμε την ειρήνη αυτονόητη. Από την ιστορία μας -γεμάτη μεγάλους διχασμούς και τιτάνιες συγκρούσεις- νομίζουμε ότι όταν η ειρήνη απειλείται το γνωρίζουμε όλοι, ότι είναι πάντα σαν το τελεσίγραφο των Ιταλών το 1940. Δεν μας φοβίζουν οι καθημερινές παραλείψεις, τα λάθη, οι μισαλλοδοξίες, οι βλακείες, ο πολιτικός καιροσκοπισμός, η εγκατάλειψη και η ανεύθυνη καπηλεία -η αργή αλλά σταθερή υπονόμευση της δημοκρατίας και της ειρήνης. Εχουμε συνηθίσει να βρισκόμαστε στο χείλος του γκρεμού- τόσο που δεν μας φοβίζει.

Μετά 35 χρόνια αδιάκοπης σταθερότητας και ευημερίας, είναι φυσικό να ξεχνάει κανείς πόσο εύκολα μπορούν να χαθούν τα κεκτημένα όταν οι κοινωνικές ισορροπίες διαταράσσονται. Στη Βόρειο Ιρλανδία, όπου για τρεις δεκαετίες έζησαν τις «Ταραχές», γνωρίζουν καλά ότι χωρίς ειρήνη δεν υπάρχει ανάπτυξη, ότι μέσα στην αστάθεια χάνονται οι προοπτικές του ατόμου και της κοινωνίας. Γι’ αυτό την περασμένη εβδομάδα η κινητοποίηση των Ιρλανδών ήταν άμεση, μετά τη δολοφονία δύο Βρετανών στρατιωτών και ενός αστυνομικού σε επιθέσεις ομάδων που αποσπάστηκαν από τον Ιρλανδικό Επαναστατικό Στρατό (ΙRΑ). Τις επόμενες μέρες, χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν σε σιωπηλή διαμαρτυρία, απαιτώντας να τερματιστεί η βία, φοβούμενοι επιστροφή στις μέρες που στοίχισαν τη ζωή σε 3.500 ανθρώπους. Οι αντίπαλες πολιτικοστρατιωτικές ομάδες που συμμετέχουν εδώ και δέκα χρόνια στη διακυβέρνηση της Β. Ιρλανδίας ένωσαν τις φωνές τους εναντίον της επιστροφής στη βία. «Μην παρασυρθείτε απ’ αυτούς που θέλουν να σας δελεάσουν με τη βία για πολιτικούς σκοπούς», είπε ο καρδινάλιος Σον Μπρέιντι, επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας στην Ιρλανδία. «Μην μπείτε στον πειρασμό να ωραιοποιείτε τη βία του παρελθόντος. Εφερε μόνο αθλιότητα και θάνατο και καταστροφή».

Στην Ελλάδα δεν εκφράζουμε ούτε ελπίδα ούτε απελπισία. Παραμένουμε σιωπηλοί. Η χώρα μας δεν κινδυνεύει από εμφύλιο πόλεμο ή διακοινοτική σύρραξη, αλλά κάθε μέρα είμαστε μάρτυρες στην καθιέρωση της βίας ως μέρος της καθημερινότητάς μας. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών φέρουν μεγάλο μέρος της ευθύνης, αλλά και η κοινωνία δείχνει μια περίεργη απροθυμία να απαιτήσει την επιβολή των νόμων (οι οποίοι θεσπίστηκαν από δημοκρατικό καθεστώς, όχι από δύναμη κατοχής ή δικτατορία). Και η διατάραξη της ειρήνης εμφανίζεται με πολλούς τρόπους – από τη νέα άνθηση της εγχώριας τρομοκρατίας και των κουκουλοφόρων στα πανεπιστήμια και τους δρόμους, έως τα αυτοκίνητα και μηχανές που εισβάλλουν όπου θέλουν και παρκάρουν όπου βολεύει τους οδηγούς.

Αφήσαμε μαύρες τρύπες να αναπτυχθούν στην καρδιά της κοινωνίας, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι το χάος είναι άκρως μεταδοτικό. Ετσι βρεθήκαμε με τα άβατα των Ζωνιανών, των Εξαρχείων και των πανεπιστημίων. Είδαμε επιχειρήσεις και επιχειρηματίες να επιβάλλονται στο κράτος και το κράτος να επιβάλλεται βάναυσα και αυθαίρετα στους ανίσχυρους. Αφήσαμε τη βία να ριζώσει στις διαδηλώσεις, στα γήπεδα και στη νύχτα, σαν να ήταν πέρα από τις δυνάμεις μας να την πολεμήσουμε. Τώρα απορούμε που βλέπουμε ανομία και ασυδοσία να αναπτύσσονται σε κάθε κατεύθυνση.

Τώρα οι εγκληματίες δεν φοβούνται ούτε την αστυνομία ούτε την καταδίκη της κοινωνίας, αυτοί αποθρασύνονται και οι υπόλοιποι απελπίζονται. Αν η κυβέρνηση και οι εκπρόσωποι των θεσμών (πολιτικοί, πρυτάνεις, εισαγγελείς, ιερείς, δημοσιογράφοι και άλλοι) δεν σταθούν στο ύψος τους για να διαφυλάξουν την κοινωνική ειρήνη, ο κατήφορος θα γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος. Σε αυτή την περίπτωση, θα φθάσουμε στο σημείο να απαιτούμε ή να ανεχόμαστε σκληρά αντιδημοκρατικά μέτρα, να αναπτύσσονται ομάδες «αυτοάμυνας» πολιτών (με τις αναμενόμενες καταστροφικές συνέπειες), να επικρατούν οι εγκληματίες. Τότε θα νοσταλγήσουμε τις μέρες που ζούμε σήμερα, όπου η κατάσταση είναι ακόμη αναστρέψιμη.

Εάν δεν πάρουμε θέση, αν αφήσουμε την ειρήνη να χαθεί, αν λιποτακτήσουμε, θα πρέπει από τώρα να σκεφτούμε πώς θα δικαιολογήσουμε τη δειλία μας στα παιδιά μας. Η οικονομική και κοινωνική κρίση που εντείνεται θα είναι ο πόλεμος στον οποίο θα δοκιμαστεί η δική μας γενιά.

  • Tου Νικου Κωνστανταρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15/03/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( 1 so far )

Η επανίδρυση, της απόδρασης… ω απόγνωση

Posted on Μαρτίου 2, 2009. Filed under: Ατομικά δικαιώματα, Ακυβερνησία, Ανεργία, Ανομία, Δημοσκοπήσεις, Δημοκρατία, Διάλογος, Διαφθορά, Διαδηλώσεις, Διεθνής Οικονομική κρίση, Δικαιοσύνη, Επενδύσεις, Εργασία, Εκλογές, Ελληνες, Κράτος, Κυβερνητική απραξία, Κόμματα, Πολιτικό σύστημα, Πολιτική | Ετικέτες: |

Σωτήριο, εκτονωτικό, λυτρωτικό το χιούμορ με το οποίο ο Νεοέλληνας αντιμετωπίζει τις περισσότερες φορές τις καταστάσεις που… του πέφτουν κατακέφαλα, είτε από δικές του παραλείψεις και αστοχίες είτε –συνηθέστερα– λόγω πλημμελούς λειτουργίας της πολιτείας. Το βιώσαμε τις τελευταίες μέρες, με το θεαματικό «ριμέικ» της αεροαπόδρασης Παλαιοκώστα – Ριζάι από το… ελικοδρόμιο του Κορυδαλλού: σε χρόνο μηδέν επινοήθηκαν τα αστειάκια και τα καλαμπούρια που κυκλοφόρησαν από στόμα σε στόμα, μέσω μηνυμάτων στα «κινητά», που κατέκλυσαν τους διαφόρους ιστότοπους των μπλόγκερ. Εκτονωθήκαμε με γελάκια – αλλιώς, θα ’πρεπε να ’χουμε αρπάξει τις σανίδες και να ’χουμε ξεχυθεί στους δρόμους! Αναζητώντας κεφάλια ανευθυνοϋπεύθυνων, να τις σπάσουμε πάνω τους…

Με τις μέρες όμως να περνούν και την κυβέρνηση να συμπεριφέρεται με τον πιο «αστείο» (και, φευ, συνήθη…) σοβαροφανή τρόπο της, τα χαμόγελα σβήνουν από τα καλαμπούρια και τα ευκαιριακά αστειάκια και αυτό που μένει βαθιά μέσα του σε κάθε πολίτη τούτης της χώρας είναι ένας αφόρητα σωρευόμενος προβληματισμός για την ποιότητα της διοίκησης, της διαχείρισης, της λειτουργίας του κράτους. Για τη (διαχρονική, δυστυχώς) άθλια ποιότητα και αποτελεσματικότητα του πολιτικού προσωπικού, την προκλητική συναίσθηση υπευθυνότητας, το εμφανέστατο έλλειμμα ενιαίας βούλησης, αποφασιστικότητας και σχεδιασμένου συντονισμού των ενεργειών του. Σε κάθε τομέα δράσης και ευθύνης της πολιτείας – από τον πλέον ουσιώδη και κρίσιμο, μέχρι τον πιο «περιφερειακό» και δευτερεύοντα…

Δεν ήταν ποτέ ιδανικές (ούτε καν ανεκτές…) οι συνθήκες της «καθημερινότητας» σε τούτο τον τόπο. Η παραδοχή, στο ανώτατο δυνατό επίπεδο, πως «αυτή είναι η Ελλάδα!», αντί να λειτουργήσει, χρόνια τώρα, ως εφαλτήριο συντονισμένης προσπάθειας να αλλάξουν εκ βάθρων, με μικρά έστω σχεδιασμένα βήματα, τα πράγματα προς το καλύτερο, αντίθετα οδήγησε σε παθητική αποδοχή του ανερμάτιστου και του πρόχειρου, του αποσπασματικού και του ερασιτεχνικού ως «τρόπου» διακυβέρνησης από τη μια και «κοινωνικής αντίδρασης» από την άλλη. Συνέβαλλε στη μέγιστη δυνατή (και στρεβλή!) συνειδητοποίηση, από πλευράς κοινωνίας, πως δεν μπορεί να λειτουργήσει ως οργανωμένο σύνολο, αλλά ως… συνασπισμός επιμέρους ατομικών βουλήσεων, ομάδων μικρών και μεγάλων συμφερόντων αντιμαχόμενων μεταξύ τους, επικράτησε ως αξίωμα το «βολέψου εσύ, όπως μπορείς και άσε τους άλλους να κουρεύονται!».

Ποιο προσφορότερο έδαφος, ιδίως με ένα κράτος θεμελιωμένο πάνω στις πελατειακές σχέσεις εξουσίας και «υπηκόων» (είναι πολυτέλεια να μιλάμε στην Ελλάδα για πολίτες!), για να αναπτυχθεί και να καρποφορήσει η διαφθορά (σίγουρα αμφίδρομη – αν και όχι ισόρροπη…) η διαπλοκή, η παράνομη συναλλαγή, το «φακελάκι» (ως ανάγκη για την εξασφάλιση από ένα απλό κρεβάτι στο νοσοκομείο, μέχρι την ανάληψη χρυσοφόρων δημόσιων έργων και προμηθειών) το πέρα από κάθε λογική «βόλεμα» με κάθε άνομο τρόπο. Ενα διάχυτο αίσθημα βαθιάς ανασφάλειας σε κάθε βήμα, ένα προκλητικό και καταστροφικό έλλειμμα πλαισίου δράσης και κανόνων, από το πιο απλό μέχρι το πιο πολύπλοκο ζήτημα…

Συνθηκες κοινωνιας

Μόνο που, δίχως τις απαραίτητες και προδιαγεγραμμένες συνθήκες ασφάλειας (και δεν αναφερόμαστε μόνο στον τομέα της αστυνόμευσης και της εφαρμογής των νόμων…) είναι αδύνατο να υπάρξουν και να αναπτυχθούν συνθήκες κοινωνίας. Και αυτό το βιώνουμε με τρόπο συνθλιπτικό στην καθημερινότητά μας. Υπάρχει ένας διάχυτος φόβος στον κόσμο, μια επικίνδυνη αίσθηση «ανοχύρωτου» σε κάθε βήμα και ενέργειά του, που τον κάνει να κλείνεται στο καβούκι του, να πασχίζει να «βολευτεί» με όποιο τρόπο προσφέρεται κατά περίπτωση, αδιαφορώντας (η αδιαφορία της πολιτείας, γίνεται αυτεπίστροφο και προσδιορίζει τη συμπεριφορά της κοινωνίας) για τις γενικότερες επιπτώσεις της συμπεριφοράς του – «ο καθένας για τον εαυτό του και ο… Θεός για όλους!».

Αυτή την εικόνα εκπέμπει, χρόνια τώρα, η κοινωνία μας. Και, δυστυχώς, αυτή η διαλυτική κατάσταση, επιδεινώθηκε τα λίγα τελευταία χρόνια, από μια πολιτική τάξη ανίκανη, άπραγη και άμαθη, που άφησε τα πράγματα να επιδεινώνονται σε όλους τους (ήδη προβληματικούς) τομείς – με πρόσθετη, μάλιστα, επιβάρυνση από το γεγονός ότι ανεδείχθη στην εξουσία ευαγγελιζόμενη την… «επανίδρυση του κράτους», με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει. Οχι ως επικοινωνιακό σύνθημα, αλλά ως συγκεκριμένη σύμβαση υπεύθυνσης διακυβέρνησης…

Τον τελευταίο καιρό, κοινή παραδοχή πως ο κρατικός μηχανισμός όχι μόνο… χαλάρωσε περισσότερο του «συνήθους», αλλά πολύ συχνά βρίκεται σε παραλυτική αδράνεια. Η οικονομία και πριν φανούν τα σημάδια της παγκόσμιας κρίσης, υπολειτουργούσε, όχι μόνο σε επίπεδο δημοσιονομικών που αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του κράτους, αλλά και από πλευράς «πλαισίου δράσης» για την ιδιωτική οικονομία, πλαισίου που η συντεταγμένη πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει τη λειτουργία και αποτελεσματικότητά του. Ο ρυθμιστικός ρόλος της κρατικής μηχανής, από την είσπραξη δημοσίων εσόδων και την αναγκαία (για… κάμποσες δεκαετίες!) πάταξη της φοροδιαφυγής, την εξασφάλιση είσπραξης των ασφαλιστικών εισφορών, τη στοιχειώδη λειτουργία των μονάδων δημόσιας υγείας, μέχρι… την εύρυθμη κυκλοφορία στους δρόμους και τη διαχείριση των απορριμμάτων, από «αυτονόητος» διαρκώς «εθνικό ζητούμενο»!

Ενα γενικο μπαχαλο!

Και ως «κερασάκι», ήρθε τους τελευταίους μήνες κι ένα σαρωτικό κύμα πραγματικής, σε επίπεδο καθημερινής διαβίωσης του κόσμου, ανασφάλειας, με μια αστυνομία ανήμπορη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά από τη «μικρή» παραβατικότητα, μέχρι την αναβίωση της τρομοκρατίας και την ανάδειξη μιας νέας, ακόμη πιο επικίνδυνης γενιάς τρομοκρατών, που όλο και πιο συχνά και όλο πιο τρομακτικά δείχνει την πρόθεση αλλά και την αποτελεσματικότητά της να χτυπάει «τυφλά», να σκοπεύει γενικά και αόριστα ως «στόχους» τον κάθε πολίτη, στο κάθε βήμα και πράξη της καθημερινότητάς του.

Το χειρότερο «μείγμα φόβου»: της οικονομικής απραγίας και ανασφάλειας, της φτώχειας από τη μια και του αισθήματος πραγματικής, σε επίπεδο ζωής, ανασφάλειας από την άλλη. Ενα μείγμα, που υποδουλώνει την κοινωνία, την αδρανοποιεί (σε συνθήκες που απαιτείται ανάταση, πρωτοβουλίες, ελευθερία βούλησης και δράσης για επίτευξη αναπτυξιακών στόχων!), ενεργοποιεί τα πιο φοβικά και συντηρητικά αντανακλαστικά της, με αποτέλεσμα και να χάνει την ικμάδα και τη ζωντάνια της, αλλά παράλληλα και να «παραδίδεται» ανήμπορη και ενδεής στις πιο αυταρχικές και ανελεύθερες πολιτικές της πολιτείας, με απολύτως ελεγχόμενες αντιδράσεις – και σε μεγάλο βαθμό και πολιτικής συμπεριφοράς…

Μπορεί οι εξουσίες να αρέσκονται, να μεθοδεύουν (ή απλώς να σπεύδουν να εκμεταλλευθούν) τα φοβικά σύνδρομα της κοινωνίας, να επισπεύδουν τη διολίσθησή τους σε ανελεύθερες επιλογές και μεθοδεύσεις, να επιστρατεύουν και να επικαλούνται ως «άλλοθι» και διλήμματα τα δημιουργημένα (και από τη δράση αυτών των ίδιων!) αδιέξοδα – κοινωνίες φοβισμένες, είναι ευκολότερα ποδηγετούμενες και κατευθυνόμενες, με την επίκληση του «χάους» και της «αναρχίας». Μόνο που, τέτοιας ψυχοσύνθεσης κοινωνίες, σε βάθος χρόνου είναι νομοτελειακά προδιαγεγραμμένο να μαραζώσουν, να πάψουν να αναπτύσσονται και να παράγουν από «καλή ζωή» μέχρι πολιτισμό…

Το εθνικό μας πρόβλημα είναι πως δεν ξέρουμε (αν υποτεθεί πως «θέλουμε» και δεν βολεύει η δράση τους…) να ελέγξουμε και να χειρισθούμε τους πάσης φύσεως παρανομούντες – από τους μικροκλέφτες, τους «μπαχαλάκηδες», τους τυφλούς τρομοκράτες, τους… αεροδραπετεύοντες φυλακισμένους, μέχρι τους «αυθαιρετούχους», τους φοροφυγάδες, τους ασύστολα χρηματιζόμενους αξιωματούχους της κρατικής μηχανής, τους «σκανδαλίζοντες» πολιτικούς που βολεύονται πίσω από την προκλητική επινόηση πως «ό,τι είναι νόμιμο, είναι ηθικό…». Συμπλήρωμα του αισθήματος ανασφάλειας, η βεβαιότητα της α-νομίας!

Επιτέλους, ας μην το… «επανιδρύσουν» – ας επιχειρήσουν οι πολιτικοί μας, «απλώς» να κάνουν το κράτος να λειτουργεί και να διοικείται. Εστω με στοιχειώδη αξιοπρέπεια και επάρκεια…

  • Tου Θανου Οικονομοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01-03-09
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το «μικρό κακό» του Σαββάτου

Posted on Φεβρουαρίου 10, 2009. Filed under: Ατομικά δικαιώματα, Αθήνα, Ανομία, Βαρβαρότητα, Δημόσια Tάξη, Διαδηλώσεις, Ελληνες, Καταλήψεις, Κοινωνία |

Σάββατο απόγευμα και το κέντρο της Αθήνας ήταν πολύβουο από τα κορναρίσματα των ακινητοποιημένων αυτοκινήτων. Η Σταδίου και η Πανεπιστημίου ήταν μποτιλιαρισμένες. Τα τρόλεϊ ακινητοποιημένα και λεωφορεία μπλόκαραν τις κάθετες οδούς. Στο ερώτημα «τι συμβαίνει;» κάποιοι σήκωσαν τους ώμους παραιτημένοι, άλλοι έβρισαν τη χώρα κι ένας αποκάλυψε ότι «κάποιοι παίζουν ποδόσφαιρο στην Ακαδημίας».

Πραγματικά! Κάποιοι είχαν στήσει τους κάδους απορριμμάτων ως τέρματα στην Ακαδημίας. Οι αυτοαποκαλούμενοι «απελευθερωτές της Λυρικής» είχαν αποφασίσει να κάνουν «ανοιχτές πολυμορφικές δράσεις στον δρόμο», μέρος των οποίων ήταν η μπάλα. Κάποιοι άλλοι έβαφαν το οδόστρωμα, άλλοι έπαιζαν μουσική και άλλοι έκαναν παντομίμα. Η αστυνομία, πάλι, συνεπικουρούσε με υπερβάλλοντα ζήλο στο «θέατρο μας ο δρόμος, τέχνη μας η εξέγερση» (όπως καταλήγουν οι προκηρύξεις των «Ελεύθερων Λυρικών») και με ερυθρόλευκες κορδέλες έκλεισε τους δρόμους.

Ετσι, λοιπόν, ένα χάπενινγκ κατάφερε να στομώσει το κέντρο. «Μικρό το κακό», θα πουν κάποιοι. Αν και δεν ξέρουμε μήπως στο μποτιλιάρισμα των δρόμων υπήρχε ασθενοφόρο (με κάποιο επείγον περιστατικό), θα συμφωνήσουμε ότι «το κακό ήταν μικρό». Και σε έκταση και σε χρόνο: Εκλεισαν για δύο ώρες τρεις-τέσσερις δρόμοι, μποτιλιαρίστηκαν άλλοι πέντε-έξι, ταλαιπωρήθηκαν 1.000-2.000 οδηγοί και επιβάτες μέσων μαζικής μεταφοράς. Αυτό, για την Αθήνα, είναι «μικρό κακό».

Το πρόβλημα, όμως, της πρωτεύουσας δεν είναι ότι της έτυχε κανένα «μεγάλο κακό». Εγινε αβίωτη πόλη από ένα άθροισμα «μικρών κακών». Πότε κάποιος ταξιτζής σταματά στη μέση του δρόμου για να πάρει «κούρσα»· πότε κάποιος «ασυνείδητος» (όπως συνηθίσαμε να λέμε) παρκάρει στη γωνία και δεν χωρά το λεωφορείο· άλλοτε έτερος «ασυνείδητος» έχει διπλοπαρκάρει. Μερικές φορές, επειδή οι «ασυνείδητοι» φορτηγατζήδες κάνουν την τροφοδοσία των καταστημάτων όποτε τους βολεύει· άλλες φορές καμιά πενηνταριά «συνειδητοποιημένοι» κλείνουν τη Σταδίου για να διαλαλήσουν ότι «Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας είναι το δίκιο του εργάτη». Κατά καιρούς εμφανίζονται και κάποιοι άλλοι που παίρνουν τον δρόμο στα χέρια τους: τοποθετούν μόνοι τους σε σταυροδρόμια ερυθρόλευκους κώνους, ώστε να ξεφορτώσουν την πραμάτεια τους ή να κάνουν τροφοδοσία μαζούτ.

Ολοι οι παραπάνω προτάσσουν τις ανάγκες τους επί του συνόλου. Ο ταξιτζής γιατί «πώς θα βγει το μεροκάματο;», όποιος διπλοπαρκάρει «πού να το αφήσω;», ο φορτηγατζής διότι «θα ανέβει το κόστος διανομής», και οι «συνειδητοποιημένοι» γιατί «πώς θα γίνουν γνωστά τα δίκαια αιτήματά μας;».

Τώρα, όμως, δεν οι πραγματικές ή επίπλαστες ανάγκες κάποιων για να δημιουργηθεί το έμφραγμα. «Ελάτε να διακόψουμε τη ροή της κυκλοφορίας προτάσσοντας τις επιθυμίες μας», αναφέρεται στην ανακοίνωση των «Ελεύθερων Λυρικών». Και οι απλούστερες επιθυμίες των υπολοίπων, όπως π.χ. να φτάσουν σπίτι τους χωρίς ταλαιπωρίες και καθυστέρηση; Για τους εξεγερμένους με τα νταούλια προφανώς δεν έχουν σημασία. Ετσι κι αλλιώς, όπως γράφουν στον απολογισμό της δράσης τους, «Απελευθερώσαμε την ΕΛΣ ως απάντηση στο πνίξιμο κάθε ελεύθερης έκφρασης, την επιβολή πλαστών επιθυμιών».

Προφανώς, μία από τις «πλαστές επιθυμίες» των Αθηναίων είναι να μπορεί να κυκλοφορεί χωρίς ταλαιπωρία.

  • Tου Πασχου Μανδραβελη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 10 Φεβρουαρίου 2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Κλειστοί ορίζοντες

Posted on Φεβρουαρίου 10, 2009. Filed under: Ατομικά δικαιώματα, Διάλογος, Διαμαρτυρία, Ελληνες, Καταλήψεις, Κινήματα, Κοινωνία, Πολιτική |

Oι φράσεις που κράτησα από τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου του Θόδωρου Αγγελόπουλου αφορούν τη σύγκριση του χθες με το σήμερα: «Η δεκαετία του ’50 και του ’60 ήταν μια εποχή απόλυτης αθωότητας. Βγαίναμε από έναν πόλεμο και από έναν Εμφύλιο. Ομως, υπήρχε μια δίψα ζωής και μια οραματική σχέση με το μέλλον, που δεν υπάρχει πια. Σήμερα, ζούμε σε περίοδο κλειστού ορίζοντα. Είναι ένα τοπίο στην ομίχλη 100%. Ζούμε σ’ έναν κόσμο που δεν ξέρει πού πάει. Τι μέλλεται; Πού πάμε; Ποια σχέση με το παρόν έχει το μέλλον;».

Διεισδυτικός και ευαίσθητος, πολιτικοποιημένος και με τη ματιά του πάντα στην ανάγνωση της ιστορίας, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος δεν θα μπορούσε να μην αφουγκραστεί τις αβέβαιες αναζητήσεις του σήμερα, τις ανερμάτιστες -πολύ συχνά- εκφράσεις των αιτημάτων, την επιθετική διεκδίκηση της παρουσίας. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έκανε τέχνη δύσκολες στιγμές της πρόσφατης ιστορίας, προσπαθώντας να κατανοήσει (αυτό δεν κάνει η τέχνη;) τα ακατανόητα της ζωής, της πολιτικής, της ιστορίας. Στις ταινίες του παίρνει θέση, όχι με τη ματιά του δικαστή, αλλά με τη διάθεση να ψηλαφήσει τις πληγές, τα τραύματα, τα αδιέξοδα. Κι όλα αυτά με τη γλώσσα της δημιουργίας και της τέχνης.

Πού εντοπίζονται γύρω μας αυτοί οι κλειστοί ορίζοντες; Πού βρίσκεται το τοπίο στην ομίχλη; Πού διακρίνουμε έλλειψη οράματος και φαντασίας; Παντού. Στην πολιτική και τους πολιτικούς, στις περιχαρακωμένες ανθρώπινες σχέσεις, σε θεσμούς που υπάρχουν μόνο κατ’ όνομα, αλλά και σε νέες μορφές αντίδρασης και αμφισβήτησης.

Αναζήτησα τους ορίζοντες των νέων παιδιών που επί εννέα μέρες κατέλαβαν τη Λυρική Σκηνή. Φοβάμαι ότι μόνο ανοιχτούς δεν θα μπορούσα να τους πω. Στα κείμενά τους αναπαρήγαγαν με τον πιο προβλέψιμο τρόπο την ξύλινη γλώσσα των παραδοσιακών πολιτικών, τους οποίους λοιδωρούν. Κι όλα αυτά εν ονόματι της Τέχνης: «Για άλλη μια φορά ξεκουκουλώνεται και πάλι η αυταρχική πολιτική της εξουσίας, η οποία συντάσσεται με τη μαφία του μεγάλου και του μικρού κεφαλαίου, πότε εκχωρώντας τον πολιτισμό στην αστική τάξη κι άλλοτε ρίχνοντας βιτριόλι σε όποιον σηκώνει το ανάστημά του και σε όποιον αντιστέκεται…».

Αναζήτησα, έστω και κάτω απ’ αυτή τη γλώσσα, ένα όραμα, μια προοπτική, μια διάθεση. Διάβασα μόνο (στη χθεσινή ανακοίνωση με αφορμή τη λήξη της κατάληψης) επιθετικότητα, ειρωνεία, απειλή: «Οποιος νομίζει ότι η λήξη της κατάληψης σημαίνει το τέλος της ανυπακοής, τσάμπα χαίρεται… Για μας η τέχνη είναι ένα πεδίο σύγκρουσης. Προσεχώς η 4η πράξη». Μόνο που αυτή μου φαίνεται μια διατύπωση πολύ κλειστών οριζόντων, που δεν εμπνέεται από τη ζωή και δεν μετατρέπει σε τέχνη τα ερεθίσματα. Δεν κατανοεί, δεν αφουγκράζεται, δεν μεταπλάθει. Μόνο επιτίθεται και απειλεί. Και τελικά κυριαρχεί το τοπίο στην ομίχλη και οι «θολές γραμμές των (κλειστών) οριζόντων»…

  • Tης Ολγας Σελλα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 10 Φεβρουαρίου 2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Δεν μιλούν, κραυγάζουν

Posted on Φεβρουαρίου 7, 2009. Filed under: Αριστερά, Αστυνομική βία, Γλώσσα, Δημοσιογράφοι, Ελλάδα, Ελληνες, Ελληνική Αστυνομία, Θεσμοί, Κόμματα, Κοινωνία |

Aυτός που τα είπε, τα έλεγε σοβαρά. Μιλούσε σε πρωτοτάξιο πρωινάδικο, από το οποίο φαίνεται πως έμαθε και τα γράμματα!. Με τον τρόπο του, ο υπηρεσιακός «δημοσιογράφος» περιέγραψε σκωπτικά την απόλυτη τραγελαφική πραγματικότητα του ελληνικού κράτους. Υπήρχαν, ανέκραξε ο λειτουργός της ενημέρωσης, αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες (κρίσιμες) για τον ψυχισμό του αστυνομικού (αυτόν που πυροβόλησε αστυνομικό μέσα στο σπίτι του Αμερικανού πρέσβη) «καταγεγραμμένα προβλήματα, αλλά μόνον σε προφορικό επίπεδο». Μετάφραση: όλοι συζητούσαν ότι ο «συνάδελφος» δεν ήταν στα καλά του και οι ανώτεροι το γνώριζαν, αλλά κανείς δεν έκανε το «γραφειοκρατικό» βήμα να «καρφώσει». Μπράβο παλικάρια μου! Η διατύπωση του «αστυνομικού συντάκτη» (όχι συντάκτη θεμάτων της Αστυνομίας), προδίδει πολλά για την ποιότητα της ενημέρωσής «μας», όπως και για τη γλώσσα στην οποία συμβαίνουν όλα τούτα. Φρόντισε μάλιστα να το διευκρινίσει: «Ολοι τα γνώριζαν, όλοι τα συζητούσαν, αλλά κανείς δεν έκανε έγγραφη αναφορά».

Γιατί, όταν μιλάμε για υπερήφανους Ελληνες (μήπως δεν θα έπρεπε;) αν κάνεις κάτι που προβλέπεται από τους κανονισμούς, από την κοινή όσο και στοιχειώδη γνώση ανθρωπίνων λειτουργιών, αλλά και από ζωώδη λογική αυτοπροστασίας, μπορεί να χαρακτηριστείς «καρφί», άκαρδος, βαλτός και διάφορα άλλα ακόμη. Κανείς δεν σκέφτεται ότι όλοι αυτοί -όχι μόνον ο διαταραγμένος- οπλοφορούν. Και έχουν μάλιστα την ελευθερία να χρησιμοποιήσουν κατά βούληση το όπλο «τους». Μάλλον θαύμα είναι ότι με τόσους πολλούς να «σκέφτονται» κατά τέτοιον αποκαλυπτικό τρόπο, δεν έχουμε ακόμη θρηνήσει περισσότερα θύματα. Κι αν τους λοιδορήσεις, υπερασπιστές και κατήγοροι βάζουν τις φωνές και σκεπάζουν την ουσία.

Η ίδια στάση και αλλού. Σιγούμε, κλείνουμε τα μάτια, αποστρέφουμε τη σκέψη. Το «βουλώνουμε» εκεί που πρέπει να συζητήσουμε με επιχειρήματα, να εφαρμόσουμε ήρεμα τον νόμο, να προστατεύσουμε τους πολλούς απέναντι σε ελάχιστους. Μετατρεπόμαστε σε κυνικούς κρυψίνοες, έτοιμοι να επικαλεστούμε ένα δήθεν πάνοπλο κράτος που δεν υπάρχει, ούτε μπορεί να υπάρξει, ιδίως όταν οι πολίτες «του» αδιαφορούν. Καβγατζής ο φονιάς του μαθητή, «τρελός» ο παραλίγο φονιάς του σεκιουριτά, παρασυρμένοι οι δειλοί της ζαρντινιέρας, με κάθε ευκαιρία αστυνομικοί και αστυνομικό σύστημα ρίχνονται στο βούρκο μιας απίθανης δικαιολογημένης χλεύης, με την κοινή γνώμη να νιώθει δικαιωμένη επειδή οι μεν «δολοφόνοι» βρίσκονται αντιμέτωποι με τις σφαίρες των άλλων δολοφόνων.

Οσο περισσότερο ο κόσμος κοιτά «αριστερά», τόσο εμείς μοιάζουμε να έχουμε χάσει τον (πολιτικό) μπούσουλα. Με την επικράτηση του αμόρφωτου και φωνακλά επί του ήρεμου και επίμονου. Την επικράτηση του μεγάλου κενού, που πλασάρει ο εξυπνάκιας στην τηλεόραση, απέναντι στον έμπειρο διαπραγματευτή κοινωνικών εξελίξεων. Περιέργως, μάλλον από ένστικτο παρά από καλό σχεδιασμό, στην πλευρά της «δεξιάς», η αντίληψη του «λαϊκού» οδηγεί ευκολότερα στην αποδοχή της νέας πραγματικότητας. Λιγότερα λόγια, καλύτερες (προ)συνεννοήσεις, ελάχιστη αποτελεσματικότητα της διοίκησης που απέμεινε όρθια, κάνουν αποτελεσματικότερη τη διαχείριση των τρεχουσών υποθέσεων της μεγάλης κρίσης.

Τροπή που κάνει σφοδρότερη τη διέξοδο στη βία και καθιστά άκρως επικίνδυνο τον εφησυχασμό στη βία. Βία όσων πιστεύουν πως αρκεί η «καβάλα στην εξουσία» για να αγνοούν ότι η εφαρμογή των νόμων γίνεται στο πνεύμα του νομοθέτη και όχι με τον αστυνομικό ετσιθελισμό. Βία των άλλων που ομνύουν σε ένα άγνωστο στους κοινούς θνητούς δίκαιο που λένε πως η δήθεν δημοκρατία θέλει τις μειοψηφίες γνώμης να υπηρετούνται ανεξαρτήτως διαδικασιών, συλλογικότητας και αποτελέσματος. Η Ελλάδα σέρνεται και διασύρεται από δύο μειοψηφικές αντιλήψεις που ευπειθώς προσκυνούν τη βία, αδιαφορούν για την καταστροφή της δημόσιας περιουσίας, επιδιώκουν με κραυγές να σκεπάσουν το δικαίωμα του πολίτη να κρίνει. Απομονώστε τους!

  • Tου Μπαμπη Παπαδημητριου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 06/02/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Πανάκριβα «παιγνίδια»…

Posted on Φεβρουαρίου 6, 2009. Filed under: Αγορά του αιώνα, Ελληνες, Εξοπλισμοί, Μίζες | Ετικέτες: |

Συνηθίσαμε να λέμε «αγορά του αιώνα» κάθε μεγάλη προμήθεια αμυντικού υλικού, είτε αφορά ένα συγκεκριμένο κλάδο των ενόπλων δυνάμεων (ναυτικό, αεροπορία, στρατό) είτε καλύπτει ανάγκες και των τριών κλάδων μαζί. Μόνο που αυτές οι «αγορές του αιώνα» δεν γίνονται κάθε… 100 χρόνια, ούτε καν 20 – δύσκολα θα βρει κανείς όσο και αν ψάξει κυβερνητική θητεία, άσχετα με το κόμμα που βρισκόταν στην εξουσία, που να μην έχει στο «ενεργητικό» της (απόλυτα «παθητικό», σε οικονομικούς όρους…) κάποια σημαντική προμήθεια οπλικών συστημάτων, συνολικού κόστους εκατοντάδων εκατομμυρίων, ακόμη και δισεκατομμυρίων ευρώ. Και σχεδόν πάντα, με κάθε τέτοια μεγάλη προμήθεια, ακούγονταν (με όλη την προσοχή που επιβάλλει το θέμα το οποίο άπτεται της εθνικής ασφάλειας, κυριαρχίας – κάποιες φορές και με λιγότερη, πάντως…) ενστάσεις «σκοπιμότητος», διατυπώνονται υποψίες ως προς τις ακολουθούμενες «διαδικασίες», κάποτε ακόμη και πολύ σκληρά σχόλια για συγκεκριμένες μεθοδεύσεις…

Ολες οι κυβερνήσεις που προχώρησαν σε «αγορές του αιώνα» δεσμεύονταν για «πλήρη διαφάνεια» και «ανοικτό έλεγχο» επί των λεπτομερειών των προμηθειών (στο βαθμό, βέβαια, που η φύση του συγκεκριμένου εμπορίου επιτρέπει…), άλλοτε κατέφευγαν σε δημόσιους διαγωνισμούς, συχνά σε διακρατικές συμφωνίες (προς αποφυγήν της μάστιγας των μεσαζόντων, που ανθεί παγκοσμίως στον συγκεκριμένο «κλάδο»), ακόμη και σε απευθείας αναθέσεις ύστερα από διαπραγματεύσεις με τις πολεμικές βιομηχανίες, πάλι με τον ίδιο στόχο, να μην καταβληθούν οι περιβόητες «μίζες» ή έστω να πληρωθούν οι μικρότερες (και πάντως ελέγξιμες…) δυνατές.

Συνήθως, με κάθε κομματική εναλλαγή στην εξουσία, είχαμε το φαινόμενο των καταγγελιών για σκάνδαλα, αδιαφάνεια, χρηματισμούς, «μίζες» και παραμίζες των κυκλωμάτων περί το εμπόριο όπλων, προσφυγές στη δικαιοσύνη, προτάσεις για «εξεταστικές» και «προανακρατικές». Παρά το όργιο φημών και (ακόμη και επίσημων…) καταγγελιών, ποτέ κανείς δεν κατόρθωσε να αποδείξει με αδιάσειστα στοιχεία τίποτε, ποτέ κανείς «ματσαράγκας» δεν διώχθηκε και δεν μπήκε φυλακή. Υπεύθυνος πολιτικός ή… ανεύθυνος μεσάζων.

Ακόμη, όμως, και χωρίς την πρόσθετη (και πολύ μεγάλη) επιβάρυνση αυτών των μιζών και «κολόκουρων» που κατά πάγια διεθνή πρακτική συνοδεύει τους αμυντικούς εξοπλισμούς, το καθαρό, έστω, κόστος που καταβάλλουμε ως χώρα για να τις πραγματοποιούμε κάθε λίγο και λιγάκι (και μας φέρνουν, στην παγκόσμια κατάταξη, στις πρώτες θέσεις των «καλών πελατών»…), ακόμη και αν υποτεθεί πως με τις «πρόνοιες» που κατά καιρούς λαμβάνουν οι κυβερνήσεις μας (με τη μορφή των «αντισταθμιστικών ωφελημάτων», που στη διάρκειά τους αποδείχθηκαν πρόσθετη εστία διαφθοράς και αδιαφάνειας!) περιορίσαμε σε κάποιο βαθμό το τεράστιο εξοπλιστικό κόστος και πάλι τα χρήματα που δίνουμε και στερούμε αναγκαστικά από άλλους προβληματικούς τομείς (δημόσια υγεία, παιδεία, ασφαλιστικό κ.λπ.) είναι εξαιρετικά πολλά.

  • Tου Θανου Oικονομοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 05/02/2009

Στο τέλος του… περασμένου αιώνα, όταν το κόστος των συνεχών εξοπλισμών είχε αυξηθεί υπερβολικά πολύ και κυριολεκτικά έπνιγε την εθνική οικονομία (παρά τα κόλπα της «δημιουργικής λογιστικής», το κόστος αυτό να καταγράφεται επισήμως κάμποσα χρόνια αργότερα – μέθοδος που… καταγγέλθηκε επίσημα από τις επόμενες κυβερνήσεις, μέχρις ότου… και αυτές καταφύγουν στα ίδια κόλπα!) επινοήθηκε μια «μεγάλη στροφή» στην αμυντική – εξωτερική πολιτική μας, πανηγυρίστηκε αυτή η στροφή (θα τη θυμάστε…) με το σύνθημα «βούτυρο αντί για τανκς!» και συνοδεύτηκε με εξαγγελίες και δεσμεύσεις για ανάληψη πρωτοβουλιών με τη «φίλη και σύμμαχο» Τουρκία, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα τέτοιο επίπεδο διμερών σχέσεων και «βάση» επίλυσης των μεταξύ μας προβλημάτων, ώστε να σταματήσουν οι δύο χώρες τον ξέφρενο ανταγωνισμό στους εξοπλισμούς, εναντίον των συμφερόντων των λαών τους και υπέρ των πολεμικών βιομηχανιών και των «εθνικών πατρόνων» τους.

Πτερόεντα έπεα. Οι κατευθυνόμενες έξωθεν πιέσεις, οι περίεργες μεθοδεύσεις έντασης στην περιοχή, τα… άοκνα συμφέροντα των επίσημων και μυστικών μεσαζόντων υπερίσχυαν πάντοτε τελικά, με αποτέλεσμα παρά την τεράστια εθνική οικονομική αιμορραγία που αυτές οι «αγορές του αιώνα» προκαλούν, τα παζάρια να συνεχίζονται, οι «αναθέσεις» και οι «διαγωνισμοί» καλά να κρατούν – ακόμη και στις σημερινές άκρως ανησυχητικές συνθήκες που η παγκόσμια οικονομική κρίση έχει επιβάλει (κι εμείς τη βιώνουμε, λόγω χρόνιων διαρθρωτικών και δομικών ατελειών μας, ακόμη πιο σοβαρά…) και που η λογική θα πρότεινε να ανασταλούν τα αμυντικά έξοδα. Αυτό, αν μη τι άλλο πιο μακρόπνοο…

Δεν ισχυρίζεται κανείς πως είναι εύκολο πράγμα (ιδιαίτερα όταν τα συμφέροντα είναι τόσο μεγάλα και «προστατευόμενα» από τις εθνικές κυβερνήσεις που πιέζουν για αγορά «δικών» τους πανάκριβων οπλικών συστημάτων) να πετύχει κανείς μια «εκλογίκευση» έστω της έντασης σε διμερές και περιφερειακό επίπεδο. Ούτε θα τολμούσε να προτείνει τη μονομερή αποχή από εξοπλισμούς, σε τέτοιο ασταθές και προκλητικό περιβάλλον. Θα περίμενε, όμως, να αποτελεί πάγιο και διακηρυγμένο στόχο των ελληνικών κυβερνήσεων η επιδίωξη με κάθε τρόπο της εξασφάλισης μιας, μίνιμουμ έστω, συνεννόησης στο φλέγον θέμα με τη «φίλη και γείτονα», σε κάθε φόρουμ, σε κάθε περίπτωση.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ζητείται σενάριο

Posted on Ιανουαρίου 29, 2009. Filed under: Απεργίες, Αριστερά, Αγροτιά, Αθήνα, Βία, Δεξιά, Δημοσιογράφοι, Διαδηλώσεις, Ελληνες, Κόμματα, Καταλήψεις, Κοινωνία, Λαϊκισμός, Μπλόκα, Πολιτική | Ετικέτες: |

Mε πέντε σενάρια, ξεθυμασμένα από την κατάχρηση, υποδέχεται ο δημόσιος λόγος (πολιτικός και δημοσιογραφικός), οποιαδήποτε κινητοποίηση, εργατική, φοιτητική, μαθητική. Ας τα βαφτίσουμε, ελπίζοντας ότι το όνομά τους αποδίδει με κάποια πιστότητα το περιεχόμενό τους: Το σενάριο της υποκίνησης. Το σενάριο της μειοψηφίας. Το σενάριο των ασαφών αιτημάτων. Το σενάριο της αντιδημοκρατικότητας. Το σενάριο της αντικοινωνικότητας. Με τις κινητοποιήσεις των αγροτών, μόνο το σενάριο της αντικοινωνικότητας παίχτηκε (ότι δηλαδή τα μπλόκα ζημιώνουν άλλες κοινωνικές ομάδες), κι αυτό όμως χωρίς ιδιαίτερη ζέση και όχι από την πρώτη μέρα.

Τόσο τα κυβερνητικά στελέχη όσο κι εκείνοι οι διάσημοι τηλεδημοσιογράφοι που παθαίνουν αναφυλαξία όταν ακούνε για οποιαδήποτε απεργία ή διαδήλωση (και οι οποίοι, όταν εξαντλούν τα παραδοσιακά σενάρια, καταφεύγουν σε ένα τελευταίας εσοδείας, σύμφωνα με το οποίο «για όλα φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ και οι παραφυάδες αυτού») απέφυγαν να καταγγείλουν τους αγρότες σαν υποκινούμενους. Απέφυγαν επίσης να μιλήσουν για μειοψηφίες που δρουν αυθαιρέτως, δίχως συνελεύσεις και ψηφοφορίες ή να μυκτηρίσουν την απουσία «σαφών αιτημάτων». Σαφή ήταν τα αιτήματα (με τα θεσμικά, που αφορούν το μέλλον, πολύ σαφέστερα από τα οικονομικά, που αφορούν το παρόν) και σαφές επίσης ότι αν υπήρξε «υποκίνηση», ανάμεσα στους υποκινητές θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε περισσότερους συνδικαλιστές προσκείμενους στο κυβερνητικό κόμμα παρά στο ΠΑΣΟΚ (το οποίο και στο «αγροτικό» έχει τρεις θέσεις, τις εξής δύο, καμία) ή την Αριστερά.

Η αλήθεια είναι ότι κάθε φορά που τα τρακτέρ βγαίνουν στους δρόμους και το γυαλί πλημμυρίζει από πρόσωπα που απέχουν από το μοντέλο της καθωσπρέπει εμφάνισης, της καλοξυρισμένης και γραβατωμένης, καθώς και από φωνές «βλάχικες» που δεν υπακούουν στον αθηναιοκεντρικό γλωσσικό κανόνα, οι τηλεοπτικοί ρυθμιστές της κοινής γνώμης σαν να τα χάνουν. Ιδίως εκείνοι που η εμπειρία τους από την αγροτική Ελλάδα εξαντλείται μεταξύ Μυκόνου και Αράχοβας, υψώνουν το φρύδι με κάτι ανάμεσα σε αποστροφή και επιτίμηση, όπως κάνουν κι όταν σχολιάζουν διαδηλώσεις, ενώ είναι ηλίου φαεινότερο ότι ουδέποτε έτυχε να πορευτούν μαζί με άλλους για να διεκδικήσουν οτιδήποτε που να μην αφορά μόνο την αφεντιά τους και κάποια στιγμή να «απωθηθούν» και να ψεκαστούν από αστυνομικούς.

Οι αποσπασματικές εικόνες από τα Τέμπη ή τον Προμαχώνα (που για λόγους εντυπωσιασμού εμφανίζουν μια Ελλάδα μοιρασμένη σε μπλόκα-κράτη, όπως κάποτε μοιραζόταν σε πόλεις-κράτη) και οι λιγοστές κουβέντες «καταληψιών», που καταφέρνουν να ακουστούν, δεν αρκούν για να κατανοήσουμε όσα προβλήματα αντιμετωπίζουν αγρότες και κτηνοτρόφοι. Μπορούμε ωστόσο να τα νιώσουμε αν σκεφτούμε τι μεσολαβεί κι εμείς εδώ στην Ελλάδα αγοράζουμε το ελληνικό γάλα ή λάδι πολύ ακριβότερα απ’ ό,τι αγοράζει το ελληνικό γάλα ή λάδι ο Γερμανός στη Γερμανία. Αυτό ποιο σενάριο το προβλέπει;

  • Tου Παντελη Μπουκαλα, Η Καθημερινή, 29/01/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Προβληματική και αντιφατική η σχέση μας με τη νομιμότητα

Posted on Ιανουαρίου 26, 2009. Filed under: Αθήνα, Ανάπτυξη, Ανομία, Βοτανικός, Ελλάδα, Ελληνες, Θεσμοί, Κινήματα, Κοινωνία, Περιβάλλον, Πολεοδομία, Πολιτική, Ρουσφέτι |

Γραφει ο Aντωνης Kαρκαγιαννης, Η Καθημερινή, 25/01/2009

Πριν από μερικές δεκαετίες για το Συμβούλιο της Επικρατείας μιλούσαν μερικοί μεγαλοδικηγόροι, άλλοι τόσοι υψηλόβαθμοι δικαστές και οι καθηγητές Διοικητικού Δικαίου των πανεπιστημίων. Ο υπόλοιπος λαός καλά-καλά δεν ξέραμε τι είναι αυτό το Συμβούλιο και τι δουλειά κάνει. Εκείνο που μας το έκανε γνωστό είναι η σύνδεσή του με την προστασία του περιβάλλοντος, φυσικού και ιστορικού, και η ευρύτερη γνώση του δικαιώματος που έχει ο πολίτης να προσφύγει στο ΣτΕ όταν νομίζει ότι μια πράξη της Διοίκησης προσβάλλει τα συμφέροντά του. Για τη σύνδεση με το φυσικό και ιστορικό περιβάλλον χρειάσθηκε πρώτα να αποκτήσουμε κάποια περιβαλλοντική νομοθεσία, να ψηφισθούν νόμοι που κατά τεκμήριο προστατεύουν το περιβάλλον. Κουτσά – στραβά ψηφίσθηκαν κάποιοι νόμοι που όρισαν κανόνες για τις «συναλλαγές» μας με το περιβάλλον: Τι είναι δάσος και τι αιγιαλός, πού και με ποιους όρους μπορούμε να κτίσουμε μια κατοικία ή ένα εργοστάσιο κ.λπ. Στις «συναλλαγές» αυτές υπάρχει το νόμιμο και το παράνομο και το ΣτΕ ορίσθηκε για να κρίνει τι είναι νόμιμο και τι παράνομο και φυσικά για να περιφρουρεί τη νομιμότητα.

Επειδή, όπως πολλά δείχνουν, ως λαός έχουμε προβληματική σχέση με τη νομιμότητα, κάθε όργανο της Πολιτείας που τάχθηκε να περιφρουρεί τη νομιμότητα μας εμπνέει εναλλασσόμενα και άκρως αντιφατικά συναισθήματα. Για παράδειγμα θέλουμε την αστυνομία και τον χωροφύλακα να περιπολεί νυχθημερόν στη γειτονιά μας και αν είναι δυνατόν κάτω από το σπίτι μας για να περιφρουρεί τον ύπνο μας και την περιουσία μας, αλλά τον αντιπαθούμε σφόδρα όταν μας σταματά στον δρόμο επειδή διαπίστωσε κάποια παράβαση των κανόνων της κυκλοφορίας που διαπράξαμε με το αυτοκίνητό μας. Τον αντιπαθούμε, τον περιφρονούμε, του βγάζουμε γλώσσα και τον αποκαλούμε «μπάτσο». Οι εφορίες και οι πολεοδομίες μάς είναι επίσης αντιπαθείς και άκρως ενοχλητικές και γι’ αυτό όλοι, μηδενός εξαιρουμένου, ξοδεύουμε κάτι παραπάνω για να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας και να ζήσουμε μαζί κατά το δυνατόν αρμονικότερα.

Το ίδιο και με το ΣτΕ. Αλλοτε το συμπαθούμε επειδή προστατεύοντας τη νομιμότητα προστατεύει και τα δικαιώματά μας και άλλοτε το αντιπαθούμε επειδή μας επιβάλλει την υποχρέωση να σεβόμαστε τους νόμους, ιδιαίτερα στις «συναλλαγές» μας με το φυσικό περιβάλλον. Ποιοι είναι αυτοί οι δικαστές και από πού κρατάει η σκούφια τους (ακούσθηκε και αυτό από βουλευτή στη Βουλή των Ελλήνων), που θα μου απαγορεύσουν να κτίσω το σπίτι μου στο «δικό μου» δάσος ή να ανοίξω γεώτρηση στο «δικό μου» χωράφι και να αντλήσω όσο νερό θέλω.

Πρόκειται για μια γενικότερη στάση στις «συναλλαγές» μας με το φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Κάποτε παρατήρησα και κατέγραψα ότι οι πιο δραστήριες και πιο φανατικές περιβαλλοντικές οργανώσεις φυτρώνουν στις περιοχές όπου καίγονται τα πεύκα (μόνα τους από… απελπισία ή από εμπρησμό) και καταπατούνται οι καμένες εκτάσεις. Οσοι είχαν την τύχη ή την πρόνοια να κάψουν και να καταπατήσουν πρώτοι είναι πολύ φυσικό να μη θέλουν δίπλα τους άλλους εμπρηστές, καταπατητές και αυθαιρεσιούχους. Μεταμορφώνονται (με ειλικρίνεια ομολογώ) σε φανατικούς και δραστήριους υπερασπιστές του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν παραγνωρίζω την πρόοδο και το τελικό αποτέλεσμα, ότι κάπως έτσι, από αντιφατικά συναισθήματα και συμφέροντα διαμορφώνεται η περιβαλλοντική συνείδηση στη χώρα μας, ίσως και παντού.

Ενα από τα γνωστότερα «κόλπα» καταπάτησης του φυσικού περιβάλλοντος είναι να συνδέσει την παρανομία με κάποιον «ευγενή και ανιδιοτελή» σκοπό. Σας υπενθυμίζω τα έργα και τις ημέρες της ευλαβούς ναοδομίας (δεν πιστεύω να υπάρχει ανάλογος θεσμός σε οποιαδήποτε χώρα). Αν θέλεις να καταπατήσεις κάποια ωραία τοποθεσία, ιδιαίτερα σε νησί του Αιγαίου, μεταμορφώνεσαι αμέσως σε ευσεβή χριστιανό που από ευσέβεια και μόνο θέλει να κτίσει ένα εκκλησάκι και να το αφιερώσει σε κάποιον άγιο. Από ευσέβεια και μόνο. Αυτή τη «συναλλαγή» δεν τη ρυθμίζει η πολεοδομία, που είναι όργανο του κράτους, αλλά η ευσεβής ναοδομία, που είναι όργανο της Εκκλησίας και, φυσικά, του Υψίστου. Πραγματικά δεν μπορώ να κρύψω τον θαυμασμό μου για τη φαντασία και την εφευρετικότητα της φυλής μας! Κάτι παρόμοιο νομίζω ότι συνέβη στον πάλαι ποτέ Ελαιώνα, εκεί όπου θα ανεγερθεί το στάδιο του Παναθηναϊκού. Για το στάδιο δεν εγέρθηκε καμιά αντίρρηση από κανένα. Ούτε και για τη λεγόμενη «διπλή ανάπλαση», υποθέτω ότι την ονόμασαν έτσι για να μας εντυπωσιάσουν και να μας παραμυθιάσουν διπλά. Κάποιοι όμως είχαν την έμπνευση να συνδυάσουν την ανέγερση του σταδίου με κάποιο ιδιωτικό συμφέρον, το οποίο ναι μεν έκανε στον Παναθηναϊκό γενναία, φίλαθλο και ευγενή προσφορά… υπό τον όρο όμως ότι θα αποζημιωθεί πολλαπλασίως με τον διπλασιασμό του συντελεστή δόμησης. Το κράτος ενέκρινε τη «συναλλαγή» (εμφορούμενο και αυτό από ευγενείς διαθέσεις) και το «ιδιωτικό συμφέρον» άρχισε πυρετωδώς να οικοδομεί τα δικά του.

Εκεί είναι που παρενέβη το ΣτΕ, όχι για να κρίνει την ουσία της υπόθεσης (αν η συναλλαγή είναι νόμιμη και συνταγματική, αυτό θα κριθεί τον Μάρτιο κατά απόλυτη προτεραιότητα), αλλά για να αναστείλει προσωρινά τις οικοδομικές εργασίες του «ιδιωτικού συμφέροντος» ώστε να μην παραχθούν μη αναστρέψιμες πραγματικές καταστάσεις, οπότε η κρίση του Μαρτίου δεν θα είχε αντικείμενο. Δουλειά εύλογης ρουτίνας δηλαδή, αλλά ποιος είδε τον Θεό και δεν φοβήθηκε… τον δήμαρχο της Αθήνας.

Το κακό όμως δεν ξεκίνησε από τον δήμαρχο και από τον «πράσινο λαό» του Παναθηναϊκού. Ο «πράσινος λαός» γήπεδο θέλει και το δικαιούται. Και ο δήμαρχος ψήφους και ας είναι και «πράσινες» ή οποιουδήποτε άλλου χρώματος. Το κακό ξεκίνησε από τις χαριστικές παραχωρήσεις στον Ολυμπιακό και στον «κόκκινο λαό», στο γήπεδο Καραϊσκάκη, απ’ όπου βιαίως και βαναύσως απεβλήθη ο ταπεινός και ευγενής «Εθνικός Πειραιώς».

Αλλά το μεγάλο κακό είναι η αντιπάθεια και η αντιπαλότητα των κυβερνήσεων, ιδιαίτερα των ΥΠΕΧΩΔΕ, προς το ΣτΕ. Οχι μόνο της σημερινής κυβέρνησης αλλά και των προηγουμένων. Εκεί, κυρίως, στα ΥΠΕΧΩΔΕ διαμορφώθηκε η αντίληψη «Ανάπτυξη ή ΣτΕ» που διαχέεται και στον λαό. Μέχρι που σκαρφίζονται διάφορα τερτίπια για να παρακάμψουν το ΣτΕ. Να βαφτίζουν «το κρέας ψάρι», να μεταμορφώνουν τα διατάγματα σε νόμους και να προβάλλουν την εκτροπή του Αχελώου ως… περιβαλλοντικό έργο.

Δεν είναι διόλου βέβαιο αν πρόκειται για αντιπάθεια και αντιπαλότητα με το ΣτΕ ή με τη νομιμότητα γενικά.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Εικόνα από το μέλλον

Posted on Ιανουαρίου 26, 2009. Filed under: Ανάπτυξη, Ανασυγκρότηση, Εργασία, Ελλάδα, Ελληνες, Ηθική, Κοινωνία, Οικονομία, Πολιτική |

Tου Νικου Γ. Ξυδακη, Η Καθημερινή, 25/01/2009

Πριν από τέσσερις-πέντε δεκαετίες, όχι και τόσο παλιά δηλαδή, η φτωχή Ελλάδα υποδεχόταν το τουριστικό της θαύμα, αθώα και ειδυλλιακή. Ηταν η επιτομή της γραφικότητας, η χαρά του ανθρωπολόγου. Στα χωριά εδέσποζαν ο χωροφύλακας και ο παπάς, οι δημογέροντες του καφενείου, παιδιά κουρεμένα γουλί, γυναίκες ακαθορίστου ηλικίας με μαντίλες. Οι άνδρες άφαντοι· τους είχε καταπιεί η μετανάστευση.

Σταδιακά, οι άνδρες σταμάτησαν να μεταναστεύουν στη Γερμανία, την Αυστραλία, την Αμερική, οι δουλειές αβγάτιζαν στην ντόπια ανοικοδόμηση και στον τουρισμό, η αστυφιλία ερήμωσε τους δημογεροντικούς καφενέδες και γέμισε τα δυάρια και τριάρια, οι επήλυδες πρώην αγρότες ανακάλυψαν νέα επαγγέλματα: θυρωροί, κλητήρες, ψιλικατζήδες, λαχειοπώλες, τρικυκλατζήδες, μπακαλόγατοι – ό,τι σήμερα ονομάζεται ευσχήμως γραφειοκρατία και παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών. Η ύπαιθρος ερήμωσε, οι μπαξέδες έγιναν χέρσα αγροτεμάχια, τα χορτολιβαδικά μεταλλάχθηκαν σε οικόπεδα, η τηλεόραση εκσυγχρόνισε τα ήθη και ισοπέδωσε τις ντοπιολαλιές, το ουίσκι των επιδοτήσεων παραμέρισε το τσίπουρο και τα στυφόκρασα.

Παρομοίως, στα άστεα, δηλαδή στο ένα και τεράστιο Αστυ. Οι καφενέδες με πρέφα και ντεμπισίρι αντικαταστάθηκαν από καφετέριες φραπέ και φρέντο, οι δρομίσκοι ξεχείλισαν Ι.Χ. με δόσεις, οι λουτρομπιντέδες του Μάριου Χάκκα έγιναν τζακούζι σε αποικίες από μεζονέτες, η Ελλάς έπλεε πλησίστιος στη νεωτερικότητα των ευρωπαϊκών πακέτων.

Επιδοτούμενη ευημερία και εκσυγχρονισμός. Με ευρωπαϊκό χρήμα, με δανεικό χρήμα, με μαύρο χρήμα, με μαύρη εργασία μεταναστών. Μεταναστών; Ναι, η Ελλάδα εισάγει πια μετανάστες· οι γειτονικές χώρες, και οι πιο μακρινές, στέλνουν ανθρώπους πολύ φτωχούς, φτωχότερους από τους Ελληνες. Οι φτωχοί μετανάστες προσφέρουν άφθονη μαύρη εργασία, φτηνή, που μπαλώνει τρύπες και καλύπτει αδυναμίες. Η Ελλάς ευημερεί και με αυτούς, ξεκοκκαλίζοντας επιδοτήσεις, μαύρο χρήμα, αποταμιεύσεις, εφάπαξ, οικόπεδα, δάνεια και κυμαινόμενο επιτόκια… Χωρίς να το καταλάβει, τα έχει φάει όλα, ξεπουλάει έπιπλα και ασημικά, δανείζεται κι άλλο, κι άλλο… Και – Και ύστερα ήρθε η κρίση. Σαν θύελλα. Οικονομική, κοινωνική, πολιτική, συστημική. Οι πόλεις ξεχείλισαν μετανάστες και πρόσφυγες, απόκληρους και πρεζάκια, ζητιάνους και παιδιά των φαναριών· η νομαδική φτώχεια δεν κρύβεται. Μαζί της αναδύεται και η νέα φτώχεια των ιθαγενών· οι μεγαλωμένοι με υποσχέσεις ευημερίας αντικρίζουν ένα περίκλειστο σύμπαν που όταν δεν τους αποκλείει στις παρυφές με τους γκασταρμπάιτερ, τους στριμώχνει σε τόσες δα χαραμάδες, στη χαραμάδα του βασικού μισθού, στην υπερεργασία, στην επισφάλεια, στον δανεισμό. Στη διάψευση.

Διάψευση. Το 2009, τα ασανσέρ της κοινωνικής ανόδου, της επιχειρηματικότητας, μιας οποιασδήποτε κινητικότητας, τέλος πάντων, έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας, μονίμως στο Off. Kαι οι σκάλες είναι κατειλημμένες από τέκνα, σόγια και ημετέρα πελατεία. Η πανεπιστημιακή μόρφωση, αποκτημένη με κόπο και χρήμα, πτυχίο, μάστερ, διδακτορικό, δεν ενεργοποιεί το ασανσέρ, τα βιογραφικά σωριάζονται σε συρτάρια και mailbox, δεν ανοίγουν θύρες· οι θύρες μισανοίγουν μόνο με μέσον.

Οποιος βγαίνει «έξω», πανεπιστημιακός μετανάστης, αν πετύχει καλές σπουδές και ειδίκευση, θα βρει μια καλή δουλειά, ανάλογη των προσόντων του. Δεν γυρνάει. Αν γυρίσει, τραβιέται σε άσκοπα ίντερβιου, απογοητεύεται, ξαναφεύγει. Ή μισοβολεύεται, μένει, και σιχτιρίζει.

Γυρνάω το βλέμμα στα ’80s. Εως τότε, το πτυχίο οδηγούσε σε μια δουλειά, ένα επάγγελμα, μια καριέρα. Υπήρχε ένας στοιχειώδης παραγωγικός ιστός, ο αγροτικός τομέας δεν είχε αποδιαρθρωθεί εντελώς, ο τουρισμός και η οικοδομή πρόσφεραν θέσεις εργασίας και εισόδημα, οι υπηρεσίες είχαν περιθώρια ανάπτυξης. Οι νέοι μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι επέστρεφαν στις επαρχίες τους και πρόκοβαν, ζούσαν καλύτερα απ’ ό,τι στην Αθήνα. Μια μειοψηφία μόνο επιθυμούσε να μπει στο Δημόσιο και να πορευτεί με τους γλίσχρους μισθούς του· το επέλεγαν φιλόλογοι, φυσικομαθηματικοί και γυμναστές, ίσως και μερικοί των οικονομικών· όλοι οι άλλοι αναζητούσαν τύχη στο ελεύθερο επάγγελμα και στον ιδιωτικό τομέα.

Από το ’90 και μετά, εκλείπει και αυτή η δυνατότητα. Η υπερπροσφορά μαύρης, φτηνής εργατικής δύναμης από τα πλήθη των μεταναστών, η επέλαση της χρηματοπιστωτικής οικονομίας και των ιδιωτικοποιήσεων, η απίσχνανση παραδοσιακών παραγωγικών δομών, η κατίσχυση ενός άπληστου καταναλωτικού ήθους, η απαξίωση των πτυχίων και της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, η υποβάθμιση του δημόσιου χώρου, η υπερσυγκέντρωση στις κατασκευές και στο εμπόριο, όλα μαζί προκαλούν κατάρρευση των μικρομεσαίων στρωμάτων. Καταρρέουν οι υλικές προϋποθέσεις, καταρρέει ο ορίζοντας προσδοκιών, καταρρέει το πλαίσιο αξιών. Τα γράμματα δεν οδηγούν στα άρματα: όχι άνοδο και πλούτο, αλλά ούτε καν μια ήσυχη θεσούλα δεν προσφέρουν.

Εως πρόσφατα, όσοι πήγαιναν «έξω» ονειρευόντουσαν το εδώ, την πατρίδα, τη σωματική σχέση με την εστία, τη φύση, την οικογένεια και τους φίλους. Επέστρεφαν. Και μαζί έφερναν το δυναμικό τους, τη γνώση του έξω, τον κοσμοπολιτισμό μαζί με έναν υγιή πατριωτισμό. Οχι πια. Οσοι πάνε έξω για κάτι παραπάνω από μονοετές μάστερ σε βρετανική φάμπρικα, είπαμε: Μένουν εκεί. Και νοσταλγούν την Ελλάδα ως τόπο διακοπών, ως γραφικότητα.

Πολύ περισσότερο: Τώρα ακούω όλο και συχνότερα τους ίδιους τους νέους να θέλουν να φύγουν και να μην ξαναγυρίσουν. Και οι γονείς τους τι κάνουν; Τους συμπαραστέκονται. Εξάγουμε μυαλά, τα καλύτερα μυαλά, τον ανθό της ελληνικής κοινωνίας. Ξαναγυρνάμε ειρωνικά και τραγικά, αντεστραμμένα, στο ’50 και το ’60, μείον την ελπίδα: στη γραφικότητα μιας χώρας γερόντων και δημογερόντων, χωρίς μυαλά, χωρίς νιότη. Η Ελλάδα του 2020 δείχνει από τώρα το πρόσωπό της: χωροφύλακες, θυρωροί, σεκιούριτι, ντελίβιρι, λιμενοφύλακες, τσιτσερόνε, γκαρσόνια, ημιαπασχολούμενοι, χασομεράνε σε απέραντα καφενεία μη καπνιστών. Είναι το ίζημα του ελληνισμού. Ο αφρός βρίσκεται στη Διασπορά.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...