Καλλίτσης Κώστας

Ιστορικός Συμβιβασμός ή Διχασμός;

Posted on Μαΐου 19, 2012. Filed under: Καλλίτσης Κώστας |

Tου Κωστα Kαλλιτση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 13/5/2012

Ο μείζων παράγων αβεβαιότητας επανήλθε: Θα παραμείνουμε ή θα αποσυρθούμε από την Ευρωζώνη; Κι ο χρόνος μετρά αντίστροφα. Δυστυχώς, κάποιοι δεν ακούν τα βήματα των Ερινυών. Επιχαίρουν ότι ήρθαν «πρώτοι» ή ότι «νίκησαν» και μένουν γαντζωμένοι στις θέσεις τους. Η αλήθεια είναι ότι το 35% των πολιτών γύρισε πλάτη στο κομματικό σύστημα – απείχε. Ενώ το 19% όσων ψήφισαν, σήμερα δεν αντιπροσωπεύεται –αφού τα κόμματα που επέλεξαν έμειναν εκτός Βουλής. Το έλλειμμα αντιπροσώπευσης μεγάλωσε. Στη σημερινή Βουλή αντιπροσωπεύεται το μισό, μόλις, εκλογικό σώμα. Το 18,85% της Ν.Δ. αντιστοιχεί στο 9,5% του εκλογικού σώματος, το 16,78% του ΣΥΡΙΖΑ στο 8,5%, το 13,18% του ΠΑΣΟΚ στο 7%, το 10,6% των Ανεξάρτητων Ελλήνων στο 5% κ.ο.κ. Μαζί τα τρία πρώτα κόμματα αντιπροσωπεύουν μόνο το 25% του εκλογικού σώματος. Η αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι οι εκλογές αποδοκίμασαν το κομματικό σύστημα. (περισσότερα…)

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Είμαστε όλοι υπέρ του ευρωομολόγου;

Posted on Δεκέμβριος 26, 2010. Filed under: Καλλίτσης Κώστας |

 

  • Tου Kωστα Kαλλιτση, Η Καθημερινή, 26/12/2010

Μέχρι σήμερα, η Ευρωζώνη αντιδρά μίζερα, αποσπασματικά και με μεγάλη καθυστέρηση, στην αλαζονεία των μεγάλων παικτών των διεθνών αγορών, με αποτέλεσμα να βυθίζεται βαθύτερα στην κρίση. Σήμερα, ο αδύνατος κρίκος δεν είναι μόνον η Ελλάδα, είναι και η Ιρλανδία. Αύριο, ίσως προστεθούν η Πορτογαλία, η Ισπανία, το Βέλγιο, η Ιταλία – αυτό, τουλάχιστον, προοιωνίζεται η διεύρυνση των spreads, η άνοδος των CDS καθώς και η επιθετικότητα των οίκων αξιολόγησης, που μοίραζαν «ΑΑΑ» όταν πληρώνονταν από τους διεθνείς κερδοσκόπους των subprimes, και τώρα βγάζουν λεφτά συντασσόμενοι με τους τζογαδόρους κατά του ευρώ. Δεν πλήττονται μόνον οι αδύνατοι κρίκοι, πλήττονται και οι ισχυροί – αυτό δείχνει η πρόσφατη άνοδος των αποδόσεων (και) των γερμανικών ομολόγων. Λοιπόν, η Ευρωζώνη είναι μάλλον απίθανο να αποφασίσει να αυτοκτονήσει. Η ίδια αλλά και όλοι οι άλλοι έχουν συμφέρον να ξεπεράσει τις παιδικές ασθένειες και να ενισχύσει την οικονομική και πολιτική ενότητά της. Διότι μια ευρεία κρίση κρατικού χρέους εύκολα θα μεταπηδούσε από την Ευρωζώνη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και στον Ειρηνικό. Αυτός θα ήταν ο Αρμαγεδδών – η κρίση του 2008 θα ήταν γλυκιά νοσταλγία.

Τι θα κάνει η Ευρωζώνη. Θα αντιδράσει θεσπίζοντας το ευρωομόλογο (μιας ορισμένης μορφής προπομπός του θεωρείται η έκδοση ομολόγων από EFSM και EFSF, με αφορμή την Ιρλανδία…), υπερδιπλασιάζοντας τα 440 δισ. ευρώ κεφάλαια που έχει βάλει στο ΕFSF, ενδεχομένως αφήνοντας και την ΕΚΤ να αγοράζει κρατικά ομόλογα πολύ πέραν των 72 δισ. που ήδη έχει αγοράσει, με παράλληλη χαλάρωση της διαδικασίας «αποστείρωσης» (όπερ θα ισοδυναμεί με έκδοση νέου χρήματος…) και αγνοώντας, στην πράξη, το παραδοσιακό κριτήριο του πληθωρισμού (2%) προκειμένου να ζεσταθεί η ευρωπαϊκή οικονομία και να αφεθεί ένας προσωρινά υψηλός πληθωρισμός να «κουρέψει» αθόρυβα το συσσωρευμένο χρέος των ευρωπαϊκών κρατών. Με δύο λόγια, η Ευρώπη θα προχωρήσει σε έναν γνωστό δρόμο, που έχει και δική του ιστορία, αλλά και ισχυρό παρόν – τον βαδίζουν οι ΗΠΑ του Ομπάμα. Μάλιστα, αρκετοί εκτιμούν ότι τα πρώτα βήματα σε αυτόν το δρόμο, η αύξηση των κεφαλαίων του EFSF και η έκδοση του ευρωομολόγου, ενδεχομένως θα αποφασιστούν πριν από τη σύνολο κορυφής του Μαρτίου – ανάλογα με τις πιέσεις των αγορών, σε μια έκτακτη σύνοδο κορυφής τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο.

Μήπως η Γερμανία αποτρέψει αυτές τις θετικές εξελίξεις; Δεν νομίζω. Η μέχρι σήμερα πρακτική της συνίσταται να κάνει σκληρές διαπραγματεύσεις και, τελικά, να συναινεί σε μια συμβιβαστική φόρμουλα – όπως με το ευρώ. Επί της ουσίας: η Γερμανία δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη ενός νέου (τρίτου…) μεγάλου ευρωπαϊκού διχασμού και, μάλιστα, σε μια εποχή που ο πλούτος και η ισχύς φεύγουν από τη Γηραιά Ηπειρο και μεταφέρονται προς Νότο και Ανατολή. Θα ζημιωθεί ανεπανόρθωτα η ίδια. Κάθε χρόνο, επί μία 10ετία σχεδόν, η Γερμανία έχει εμπορικό πλεόνασμα 7% του ΑΕΠ της, μέσος όρος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Bundesbank, το 2009 το 59% αυτού του πλεονάσματος προήλθε από χώρες της Ευρωζώνης και το 26% από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Συνολικά, η Γερμανία κέρδισε το 85% του πλεονάσματός της από τις χώρες της Ε. Ε. και μόνο το 10% από τις ΗΠΑ και το 5% από την Κίνα και άλλες χώρες. Το συμφέρον της είναι με μια ισχυρή Ευρωζώνη. Δεν είναι τυχαία η προϊούσα απομόνωση της κ. Μέρκελ μέσα στη Γερμανία, εξέλιξη που προμηνύει συντριπτική ήττα του κόμματός της στις επτά εκλογικές αναμετρήσεις που θα γίνουν σε ισάριθμα γερμανικά κρατίδια το 2011.

Οι αλλαγές που ωριμάζουν στην Ευρώπη θα λειτουργήσουν θετικά στην προσπάθεια της χώρας μας. Σχεδόν όλοι συμφωνούν –παράδειγμα– για τη χρησιμότητα και τη σκοπιμότητα της έκδοσης του ευρωομολόγου. Οφείλω να παραδεχτώ ότι κάτι δεν «μου πάει καλά» σε αυτήν την ομοφωνία. Δεν είμαι βέβαιος πως όλοι κατανοούμε τι συνεπάγεται η έκδοση του ευρωομόλογου, αυτό το βήμα προς την ενιαία δημοσιονομική και οικονομική διαχείριση. Δηλαδή, δεν θα έβαζα στοίχημα πως όλοι κατανοούμε ότι η ενοποίηση της δημοσιονομικής διαχείρισης σημαίνει ότι, πλέον, τα κράτη–μέλη της Ευρωζώνης δεν θα αλληλοελέγχονται μόνο για το 3% του ελλείμματός τους αλλά, αντιθέτως, για το 100% των εσόδων και των δαπανών του προϋπολογισμού τους. Αναρωτιέμαι, με δύο λόγια, μήπως έχουμε παρεξηγήσει τι συνεπάγεται η έκδοση του ευρωομόλογου, μήπως νομίζουμε ότι συνεπάγεται κάποιου είδους «χαλάρωση», ενώ στην πραγματικότητα συνεπάγεται το αντίθετο, αφού θα συνοδεύεται με πιο αυστηρούς, απόλυτα σταθερούς και εφ’ όλης της κρατικής διαχείρισης κανόνες. Ισως, πάλι, έχω γίνει πολύ καχύποπτος…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Γιατί θα διαψευστούν οι μοιρολογίστρες

Posted on Δεκέμβριος 13, 2010. Filed under: Καλλίτσης Κώστας |

  • Tου Κωστα Kαλλιτση, Η Καθημερινή, 12/12/2010

Ορισμένοι πασχίζουν να χρεοκοπήσουμε, να βγούμε από το ευρώ και να επιστρέψουμε στη δραχμή. Ποιοι και γιατί; Πρόκειται για ξένα funds που έχουν θέσει στοιχήματα πολλών δισ. δολαρίων σε βάρος της Ελλάδας και του ευρώ, για Ελληνες που έχουν βγάλει τα λεφτά τους στο εξωτερικό και προσδοκούν να χρεοκοπήσουμε ώστε να έχουν την ευκαιρία να αγοράσουν Ελλάδα (επιχειρήσεις, γη και μισθωτή εργασία…) έναντι πινακίου φακής, για μεγάλα κερδοσκοπικά συμφέροντα που μισθώνουν οικονομολόγους, ακαδημαϊκούς και μέσα-δήθεν-ενημέρωσης για να προωθήσουν αυτές τις απόψεις με αναλύσεις και, κυρίως, με «προβλέψεις». Το γεγονός ότι συντάσσεται με όλους αυτούς κι ένα τμήμα της Αριστεράς στη χώρα μας, δείχνει -αν μη τι άλλο- ότι η βλακεία δεν γνωρίζει σύνορα ούτε έχει πολιτικό χρώμα. Διότι, τα περί αναδιάρθρωσης, «κουρέματος» του χρέους και εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, δεν είναι μια αθώα συζήτηση προβληματισμού ή ανησυχίας και νέων αναζητήσεων. Βλέπετε, είναι πολλά, είναι πάρα πολλά τα λεφτά…

Συγκαταλέγομαι σε αυτούς που πιστεύουν ότι τελικά θα τα καταφέρουμε.

Οι μοιρολογίστρες συνεχίζουν απτόητες να αναμασούν τα περί πτώχευσης, αλλά οι προβλέψεις τους συστηματικά διαψεύδονται. Πριν από δέκα μήνες «πρόβλεπαν» ότι η Ελλάδα θα πτωχεύσει. Από τότε, δημιουργήθηκε νέος μηχανισμός διάσωσης της Ελλάδας με 110 δισ. ευρώ, δεύτερος μηχανισμός διάσωσης και άλλων κρατών της Ευρωζώνης με 750 δισ. ευρώ, ο κ. Τρισέ ήδη έχει δαπανήσει πάνω από 67 δισ. ευρώ για να αγοράζει ελληνικά, ιρλανδικά, πορτογαλικά ομόλογα. Οι μοιρολογίστρες διαψεύστηκαν. Κάποια στιγμή, επιχείρησαν να διώξουν τις καταθέσεις, «προβλέποντας» κατάρρευση των τραπεζών διότι, δήθεν, ο Τρισέ θα έκλεινε τις στρόφιγγες. Ο Τρισέ ενίσχυσε όλες τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ειδικά στις ελληνικές έχει χορηγήσει περίπου 95 δισ. ευρώ – υπερδιπλάσια από όσα πριν από 12 μήνες. Διαψεύστηκαν, λοιπόν, πάλι. Βεβαίως, καθημερινά «προβλέπουν» παλλαϊκές εξεγέρσεις. Ομως, όπως φάνηκε και στις πρόσφατες τοπικές εκλογές, η κοινωνία δείχνει κατανόηση, ανοχή και περιμένει αποτελέσματα – αυτό ήταν το μήνυμα και του πιο μεγάλου μέρους της αποχής. Οσοι μιλούν για αναδιάρθρωση του χρέους, αγνοούν τα στοιχειώδη.

Πρώτον, ότι Ευρώπη και ΗΠΑ δεν πρόκειται να αφήσουν να σπάσει ένας αδύνατος κρίκος, η Ελλάδα, και να απειληθεί όλος ο κόσμος από κρίση κρατικού χρέους – αυτός θα ήταν ο Αρμαγεδδών. Δεύτερον, η τρόικα έχει θέσει στη διάθεσή μας 110 και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 95 δισ. ευρώ, δηλαδή έναντι δημοσίου χρέους 330 δισ. ευρώ, μας έχουν προσφέρει 205 δισ. ευρώ – προφανώς όχι για να τα χάσουν, όχι για να τους τα «κουρέψουμε». Τρίτον, ήδη έχει αποφασιστεί η επιμήκυνση της αποπληρωμής των 110 δισ. έτσι ώστε να περάσουμε τον κάβο των δύσκολων ετών 2013-2014. Τέταρτον, ότι το δημόσιο χρέος είναι σημαντικά μικρότερο ως ποσοστό του πραγματικού ΑΕΠ της χώρας, διότι έχουμε τη μεγαλύτερη παραοικονομία στην Ευρώπη. Πέμπτον, ότι το μείζον πρόβλημα της χώρας δεν είναι αυτό καθαυτό το χρέος (άλλωστε, συνολικά ιδιωτικό και δημόσιο, ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι από τα μικρότερα στην Ευρώπη…) ούτε η εξυπηρέτησή του, ώστε να το λύναμε με «κούρεμα», δηλαδή μείωση των δαπανών εξυπηρέτησής του. Το μείζον πρόβλημα είναι η διευρυμένη αναπαραγωγή κρατικών ελλειμμάτων. Ακόμα κι αν οι δανειστές διέγραφαν όλο το χρέος μας, αυτό το μείζον πρόβλημα θα παρέμενε άλυτο. Αυτό οφείλουμε να λύσουμε, σε αυτό βοηθά η εφαρμογή του Μνημονίου.

Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν και οι πραγματικές, εδώ που φτάσαμε, δεν προκύπτουν από ανώδυνο τοκετό. Η ύφεση είναι το τίμημα. Φέτος, θα μειωθεί το έλλειμμα 6 ποσοστιαίες μονάδες (από το 15,4% στο 9,4% του ΑΕΠ) με παράλληλη συρρίκνωση της οικονομίας κατά 4,2%. Το 2011, θα μειωθεί το έλλειμμα 2 μονάδες (από το 9,4% στο 7,5% του ΑΕΠ) με συρρίκνωση της οικονομίας κατά 3%. Στη διετία, το έλλειμμα θα μειωθεί κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες και η οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 7,2%. Η προσπάθεια είναι σκληρή αλλά αναγκαία. Οχι μόνο γιατί χωρίς το Μνημόνιο η ύφεση θα ήταν πολύ βαθύτερη, η ανεργία πολλαπλάσια και τα εισοδήματα πολλών αντί να μειωθούν κατά 25% θα μειώνονταν στο 25%. Αλλά, πρώτα και κύρια, διότι η δημοσιονομική προσαρμογή είναι αναπόφευκτη προϋπόθεση για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας και το άνοιγμα των διεθνών χρηματαγορών ώστε να έρθουν κεφάλαια στην Ελλάδα. Οταν αυτό συμβεί, θα ξαναμιλήσουμε για ανάπτυξη στα σοβαρά – όχι για να περνά η ώρα, ούτε για να παραμυθιάζεται η ηγεσία της Ν.Δ. Οσο ταχύτερα, τόσο μικρότερες οι καταστροφές, τόσο το καλύτερο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Αν ο λαός δεν θέλει, το Μνημόνιο δεν θα εφαρμοστεί

Posted on Οκτώβριος 25, 2010. Filed under: Καλλίτσης Κώστας, Μνημόνιο |

  • Tου Κωστα Kαλλιτση, Η Καθημερινή, 24/10/2010

Οι επικείμενες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές είναι περισσότερο κρίσιμες από τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου 2009. Τότε, το μεγάλο κακό είχε γίνει. Αν η κυβέρνηση της Ν.Δ. είχε προκηρύξει εκλογές τον Ιανουάριο ή τον Μάρτιο ή, έστω, τον Ιούνιο 2009 (όπως κάθε φορά σχεδίαζε…), η διαφορά ίσως ήταν σημαντική, εφόσον η επόμενη κυβέρνηση θα προλάβαινε το τέλειο ξεχείλωμα. Ωστόσο, τον Οκτώβριο, τα ελλείμματα και το χρέος είχαν εκτροχιαστεί οριστικά, το κακό δεν μπορούσε να διορθωθεί, είχαμε συρθεί στο χείλος της χρεοκοπίας. Αν η κυβέρνηση της Ν.Δ. έφευγε τότε ή έξι μήνες αργότερα, η διαφορά δεν θα ήταν μεγάλη. Τώρα είναι διαφορετικά. Εχουμε αρχίσει μια σκληρή προσπάθεια να αποφύγουμε τη χρεοκοπία, να εξυγιανθούν τα δημόσια οικονομικά, να γίνουν μεταρρυθμίσεις για μια εξωστρεφή και ανταγωνιστική οικονομία. Βρισκόμαστε στο μέσον αυτής της προσπάθειας. Τίποτα δεν έχει διασφαλιστεί. Μόνο χάρη στο δίχτυ ασφαλείας που έχει απλώσει η τρόικα γλιτώνουμε τη χρεοκοπία που θα μας επέβαλαν οι αγορές (άλλωστε, στοιχημάτιζαν σ’ αυτό…), η εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών εξελίσσεται αργά και βασανιστικά, ορισμένες μεταρρυθμίσεις έγιναν αλλά πολλές και σημαντικές δεν έχουν γίνει ακόμη.

Η κρίσιμη «λεπτομέρεια»: Ολα όσα έχουν επιτευχθεί είναι εύκολα ανατρέψιμα. Τίποτα δεν είναι δεδομένο.

Ουδείς, για παράδειγμα, γνωρίζει πώς θα διαμορφωθεί το τοπίο στις 15 Νοεμβρίου, όταν ανακοινωθούν το πραγματικό έλλειμμα και χρέος που κληροδότησε η κυβέρνηση της Ν.Δ. Ενώ, αντιθέτως, όλοι μπορούμε να φανταστούμε ποιο θα είναι το διεθνές κλίμα για την Ελλάδα αν το αποτέλεσμα των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών ερμηνευτεί ως σαφής απόρριψη του Μνημονίου.

Αυτήν την ερμηνεία επιχειρούν να προεξοφλήσουν οι συντηρητικές δυνάμεις, με μια συντονισμένη προσπάθεια πλαστογράφησης των πραγματικών διλημμάτων και των πραγματικών διαθέσεων της κοινωνίας. Ο λόγος είναι προφανής. Επιδιώκουν να εμποδίσουν τη συνέχιση της μεταρρύθμισης της χώρας. Ο γέγονε, γέγονε, οι αλλαγές (κυρίως στην αγορά εργασίας και στο ασφαλιστικό…) που έγιναν δεν θα ξε-γίνουν, αλλά οι κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που πλήττουν τον παρασιτισμό, την κρατικοδίαιτη κλεπτοκρατία και τη διαπλοκή, στόχος είναι να ακυρωθούν. Οι εκπρόσωποι του παρασιτισμού γνωρίζουν ότι είμαστε στη μέση της προσπάθειας, ότι αν τώρα κοπεί το νήμα δεν θα έχουμε την ευκαιρία να το ξαναπιάσουμε, ότι η μεταρρυθμιστική προσπάθεια θα μείνει ημιτελής και το πεδίο όπου ευημερούν, το τέλμα, δεν θα διαταραχθεί. Προς τούτο, την απογοήτευση των πολιτών από το κατεστημένο παραδοσιακό πολιτικό προσωπικό και τον θυμό τους για το αυτιστικό μοντέλο διακυβέρνησης, επιχειρούν να τα πλαστογραφήσουν και να τα ερμηνεύσουν ως αντίθεση ειδικά στο Μνημόνιο. Θα αρκούσε να δει κανείς τα πενιχρά ποσοστά του 10% που συγκεντρώνει ο «αντιμνημονιακός» κ. Κικίλιας ή τα υψηλά ποσοστά του πολιτικά ανύπαρκτου κ. Δημαρά, για να καταρρεύσει αυτή η αντι-μνημονιακή ερμηνεία. Και η απόπειρα πλαστογράφησης θα ήταν απλώς διασκεδαστική, αν δεν παιζόταν το μέλλον της χώρας. Διότι αυτή η πλαστή ερμηνεία παραπέμπει στην οιονεί δικαίωση των δυνάμεων του πολιτικού κατεστημένου που οδήγησαν τη χώρα στο χείλος της χρεοκοπίας. Αν αυτό επιτευχθεί, ο τόπος έχει πρόβλημα.

Η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη – δεν είναι όπως άλλοτε, δεν είναι συνήθης. Η Ελλάδα, λοιπόν, δεν θα μπορέσει να συνεχίσει να υλοποιεί την πολιτική του Μνημονίου αν ο ελληνικός λαός δεν το θέλει, αν διαφωνεί με αυτήν. Πιστεύω ότι μια τόσο αυστηρή δημοσιονομική πολιτική και μια πολιτική ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων όπως αυτές που επιβάλλεται να κάνουμε, δεν μπορούν να εφαρμοστούν (όχι απλά χωρίς τη σύμφωνη γνώμη, αλλά…) χωρίς την ενεργό συμμετοχή ευρύτερων κοινωνικών δυνάμεων. Το αντίθετο είναι φενάκη – ήδη αυτό φαίνεται. Πολύ περισσότερο, αυτή η πολιτική δεν μπορεί να εφαρμοστεί αν αμφισβητηθεί η λαϊκή εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση που την ασκεί. Ας μην έχουμε (και ας μην καλλιεργούμε…) αυταπάτες. Αν θέλουμε να ακολουθήσουμε άλλον δρόμο, ουδείς μπορεί να μας εμποδίσει. Αν δεν θέλουμε να διασωθούμε και να αλλάξουμε, ουδείς μπορεί να μας το επιβάλλει. Ως εκ τούτου, δεν θα απέκλεια το ενδεχόμενο, στις 15 Νοεμβρίου να καταστεί αναγκαία η ριζική αποσαφήνιση του πολιτικού τοπίου. Δηλαδή, να αναζητηθούν καθαρές λύσεις, με ευθύ, ριζοσπαστικό, δημοκρατικό τρόπο – ως αναπόφευκτος μονόδρομος. Αν θα είναι για καλό ή όχι, θα φανεί στην πορεία.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Τι κατάλαβε ο κ. Σαμαράς από την πολιτική Ερντογάν;

Posted on Ιουλίου 6, 2010. Filed under: Εξωτερική πολιτική, Καλλίτσης Κώστας, Σαμαράς Αντώνης |

Ο κ. Σαμαράς, μιλώντας στο 8ο Συνέδριο της Ν.Δ., πρότεινε ως υπόδειγμα δράσης την πολιτική με την οποία ο Ταγίπ Ερντογάν πέτυχε να βγάλει την Τουρκία από το ΔΝΤ. Μάλλον είχε λάθος ενημέρωση. Διότι η πολιτική Ερντογάν ήταν στον αντίποδα της πολιτικής που αυτός προτείνει, στον αντίποδα της λογικής της καταψήφισης του συμφωνημένου προγράμματος Αθήνας – τρόικας, αντιθέτως, ήταν ευθέως ανάλογη με την αυστηρή εφαρμογή αυτού του προγράμματος. Αυτό έκανε ο Τ. Ερντογάν, έτσι κατάφερε να οδηγήσει την τουρκική οικονομία στη σταθερότητα και την ανάπτυξη – όχι κολακεύοντας τους αγριεμένους «πελάτες» που χάνουν το κράτος «τους» ούτε καλλιεργώντας ψευδαισθήσεις και ψαρεύοντας ψήφους στη δεξαμενή του φόβου και του θυμού. Θυμίζω: Η Τουρκία μπήκε σε 3ετές πρόγραμμα του ΔΝΤ το 2002. Στα τέλη του έτους έγιναν εκλογές, το ΑΚΡ τις κέρδισε με 34,26% και στις 14 Μαρτίου 2003 ο Τ. Ερντογάν σχημάτισε κυβέρνηση η οποία ανέλαβε την εφαρμογή ενός εξαιρετικά σκληρού προγράμματος. Η Τουρκία, με δημόσιο έλλειμμα 35% του ΑΕΠ, είχε αναλάβει την υποχρέωση όχι απλά να το περιορίζει κάθε έτος (όπως εμείς…), αλλά να πετυχαίνει πρωτογενή πλεονάσματα 6,5% του ΑΕΠ ετησίως, ήδη από το πρώτο έτος! Η κυβέρνηση Ερντογάν επέβαλε αιματηρή περικοπή εισοδημάτων, με καταιγίδα διαρθρωτικών και δημοσιονομικών μέτρων – πολύ σκληρότερων από τα «δικά μας». Το πρόγραμμα πέτυχε, αλλά ο Τ. Ερντογάν, διαπιστώνοντας ότι η Τουρκία δεν ήταν τελείως έτοιμη, δεν δίστασε να ζητήσει την ανανέωση του προγράμματος για άλλη μία 3ετία, έως τον Μάιο 2008. Ολοκληρώθηκε επιτυχώς. Αλλά ο Τ. Ερντογάν είχε τις αμφιβολίες του. Eτσι, τον Νοέμβριο 2008, άνοιξε μια συζήτηση μήπως χρειάζεται και τρίτο πρόγραμμα. Μόλις φέτος, τον Μάρτιο, ο Τ. Ερντογάν αποφάσισε ότι δεν χρειάζεται, πλέον, τη βοήθεια του Στρος Καν.

Αν θελήσουμε να πάρουμε ως βάση την πολιτική Ερντογάν, θα έλεγα ότι είναι δυσοίωνο το πολιτικό μέλλον όσων στοιχηματίζουν στην αποτυχία του ελληνικού προγράμματος ή ταλαντεύονται στην εφαρμογή του. Ξεχωρίζω δύο συμπεράσματα και ο νοών νοείτω:

Πρώτον, ότι χρειάζεται ισχυρή πολιτική διεύθυνση, καθαρές κουβέντες και αποφασιστικότητα. Η αυτοδυναμία ήταν προϋπόθεση της επιτυχούς εφαρμογής των δύο προγραμμάτων του ΔΝΤ στην Τουρκία. Ο Τ. Ερντογάν, μια ισχυρή φυσιογνωμία μεταρρυθμιστή λαϊκού ηγέτη, ανεδείχθη δήμαρχος της Ιστανμπούλ σε ηλικία 40 ετών, φυλακίστηκε το 2001, αμέσως μετά την αποφυλάκισή του ίδρυσε το δικό του κόμμα (ΑΚΡ) τον Αύγουστο 2001, κέρδισε τις εκλογές το 2002 και σχημάτισε την πρώτη αυτοδύναμη (έπειτα από 19 έτη!..) κυβέρνηση της Τουρκίας. Oλα όσα δεν είχαν καταφέρει οι διάφορες κυβερνήσεις που προέκυπταν από συγκολλήσεις ετερόκλητων πολιτικών ομάδων χωρίς ισχυρό λαϊκό έρεισμα, κατάφερε να τα κάνει η αυτοδύναμη κυβέρνηση Ερντογάν, με φρέσκο προσωπικό πνεύμα, ενιαία πολιτική άποψη και σαφές όραμα – όχι με πολιτευτές του «ναι μεν αλλά» ούτε με εραστές ή «τεχνικούς» της εξουσίας.

Δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι, αν υπάρχει συστηματική επεξήγηση της ασκούμενης πολιτικής και μια ρεαλιστική αφήγηση για το μετά-το-πρόγραμμα-αύριο, ο λαός καταλαβαίνει και, παρά τις θυσίες, επικροτεί. Μεσούντος του σκληρότατου προγράμματος, το κόμμα του Τ. Ερντογάν κέρδισε δύο αυτοδιοικητικές εκλογικές μάχες, τον Μάρτιο 2004 με 42,18% και τον Μάρτιο 2009 με 38,83%. Ενδιαμέσως, Ιούλιο 2007, ενώ το πρόγραμμα θέριζε εισοδήματα, ο Τ. Ερντογάν όχι μόνον (ξανα) κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές, αλλά πέτυχε να αυξήσει τη δύναμή του στο 46,58% – κατά 12 μονάδες. Hταν, μάλιστα, η πρώτη φορά έπειτα από 52 έτη που ένα κόμμα που ήταν στην εξουσία πετύχαινε όχι μόνο να διατηρήσει, αλλά και να αυξήσει την εκλογική δύναμή του.

Σήμερα, η Τουρκία έχει αλλάξει εντυπωσιακά. Περιορίζομαι σε δύο διαπιστώσεις: Πρώτον, η πάλαι ποτέ διαλυμένη τουρκική οικονομία «τρέχει» με ένα εκπληκτικό 6,5%! Δεύτερον, το προ Ερντογάν πολιτικό προσωπικό, τους πολιτευτές που μετεωρίζονταν αενάως ανάμεσα στο παλιό και το καινούργιο αλλά και όσους στοιχημάτιζαν στην αποτυχία του προγράμματος ή εκείνους που εμφανίζονταν με δήθεν φιλολαϊκό, ευρωπαϊκό και εκσυγχρονιστικό προσωπείο ενώ έδιναν τα ρέστα τους για να μην αλλάξουν τα κακώς κείμενα στη γειτονική μας χώρα, δηλαδή όλους εκείνους τους τεθλιμμένους «αριστερούς» και δεξιούς, σήμερα πια στην Τουρκία ουδείς τους θυμάται. Και ο Τ. Ερντογάν πορεύεται προς τρίτη εκλογική νίκη.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Συλλογική ανασφάλεια, ελλείψει συλλογικού οράματος…

Posted on Μαΐου 9, 2010. Filed under: Καλλίτσης Κώστας |

  • Tου Κωστα Kαλλιτση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 9 Mαϊου 2010

Φαίνεται ότι πολλοί στην κυβέρνηση δεν αντιλαμβάνονται το μέγεθος της προσπάθειας που οφείλουμε να κάνουμε. Η ευκαιρία να μπορούμε να δανειζόμαστε από τις αγορές έστω ακριβά (με 6%) υπήρχε μέχρι τον περασμένο Μάρτιο, τώρα δεν υπάρχει. Οι αγορές για την Ελλάδα είναι και θα μείνουν κλειστές για άγνωστο χρονικό διάστημα. Είτε εφαρμόζουμε τη συμφωνία που υπογράψαμε με τον τριμερή μηχανισμό στήριξης είτε πτωχεύουμε. Το δίλημμα θα επανέρχεται (δεν τελειώσαμε με αυτό…) και η απάντηση θα δίδεται ανά τρίμηνο στις εξετάσεις απολογισμού, με πρώτες αυτές του Ιουλίου. Αν δεν υλοποιούνται οι συμφωνημένοι στόχοι καθαρά (χωρίς διαδικαστικές αναβολές πληρωμών και άλλα τεχνάσματα…), οι τριμερείς πιέσεις θα γίνονται αφόρητες. Εφόσον περάσουμε τις εξετάσεις, παραμένει ο κίνδυνος να «κοπούμε» στην ανάπτυξη, από την ύφεση και την ανεργία, αν δεν γίνει άμεσα η επανεκκίνηση των κινητήρων της οικονομίας – αλλά καθυστερούμε. Ο κόμπος δεν λύθηκε.

Αλλά φοβούμαι ότι κάποιοι στον κυβερνητικό μηχανισμό νομίζουν ότι, εφόσον επικυρώθηκε η συμφωνία, τώρα μπορούν να συνεχίσουν «business as usual». Οτι την Κυριακή ανακοινώθηκαν τα μέτρα και τη Δευτέρα άλλαξαν όλα για όλους τους άλλους, αλλά για τους ίδιους δεν υπάρχουν νέα καθήκοντα, όλα μένουν ίδια και μπορούν να ασκούν τις συνήθεις ασχολίες τους. Ως αν ο πόλεμος αφορούσε όλους τους άλλους, ίσως και τον κ. Γ. Παπακωνσταντίνου –τους ίδιους, πάντως, δεν φαίνεται να τους αφορά. Εκτιμώ ότι αυτό είναι ένα κεντρικό πρόβλημα που άμεσα θα λύσει ο πρωθυπουργός, κ. Γ. Παπανδρέου.

Αλήθεια: πόσοι μήνες ακόμη απαιτούνται προκειμένου να κτυπηθεί η σπατάλη στα νοσοκομεία; Ως πότε θα αποφεύγουμε να αναθέσουμε σε σοβαρές ελεγκτικές εταιρείες να τα κάνουν «φύλλο φτερό» ώστε άμεσα να ισχύσει η υποχρέωση τήρησης βιβλίων αποθήκης; Πόσοι μήνες θα «πρέπει» να περάσουν για να εκδοθεί μια σωστή εγκύκλιος ώστε να ισχύσει η νέα τιμολόγηση των φαρμάκων; Πόσα εκατομμύρια «πρέπει» να σπαταληθούν πριν απαγορευτεί στους δήμους να δανείζονται χωρίς την άδεια του υπουργείου Οικονομικών; Πόσοι τόνοι «λάδι» επιπλέον θα «πρέπει» να πνίξουν εφορίες και πολεοδομίες πριν οι αρμόδιοι αποφασίσουν ότι ήρθε η ώρα για εξυγίανση και αυτών των ευαγών ιδρυμάτων; Και πόσες «κουρτίνες» θα πρέπει να έχουν φτάσει στον εισαγγελέα, πριν οι κυβερνητικοί επιτελείς καταφέρουν να βρουν χρόνο να ασχοληθούν και με τα υπόλοιπα καθήκοντά τους, πέραν της χάραξης «στρατηγικής» – όπως ευσχήμως αποκαλείται η διευθέτηση υποθέσεων της «καλής κοινωνίας»;

Η ελληνική κοινωνία είναι θυμωμένη και φοβισμένη. Γνωρίζει ότι η μείωση του βιοτικού επιπέδου της είναι αναπόφευκτη – δεν εξαρτάται καν από τη βούληση της (όποιας) κυβέρνησης. Αλλά δεν έχει ακούσει απάντηση στο ερώτημα «μετά τις θυσίες, τι;». Είναι η απάντηση που θα μπορούσε να νοηματοδοτήσει μια νέα εθνική προσπάθεια, να περιορίσει την μοιρολατρία και την απαξίωση των πάντων, να ανοίξει δρόμο σε μια νέα στράτευση. Είναι η απάντηση που λείπει. Γι’ αυτό σήμερα περισσεύει η συλλογική ανασφάλεια και απουσιάζει το συλλογικό όραμα.

Η κυβέρνηση, αντί να αφηγηθεί ένα συνολικό και πειστικό σχέδιο που θα οδηγήσει στην Ελλάδα του αύριο, εξαντλείται να υπαινίσσεται τι «δεν θα ήθελε αλλά υποχρεώνεται από τους ξένους να πράξει». Ουδείς συγκινείται από τη θλίψη της. Διότι στερείται ουσιαστικής βάσης. Τι θα έκανε, δηλαδή, αν δεν της το επέβαλαν; Μήπως διέθετε εναλλακτική λύση για να βρει δάνεια; Μήπως θα απέλυε 100 χιλιάδες υπεράριθμους δημοσίους υπαλλήλους, θα έκλεινε σχολεία και νοσοκομεία αντί να διανείμει το σχετικό κόστος περικόπτοντας τους μισθούς όλων των υπαλλήλων; Προφανώς, όχι. Η επί πολλά έτη άρνηση του εκσυγχρονισμού, αυτή είναι που επιβάλλει σήμερα τον βίαιο εκσυγχρονισμό – όχι οι ξένοι.

Θα περάσουμε δύσκολα χρόνια. Ο κ. Γ. Παπανδρέου, ο οποίος μαζί με τις εκλογές κέρδισε και το πρόβλημα, έχει την ευκαιρία να ηγηθεί σε αυτόν τον δύσκολο εκσυγχρονισμό, να μεγιστοποιήσει το όφελος που θα προκύψει και να μηδενίσει τις (όχι ασήμαντες…) απειλές για τα εθνικά συμφέροντα – θα ήταν επικίνδυνη αφέλεια να νομίσουμε ότι το ΔΝΤ και οι ευρωπαϊκές δυνάμεις χαρακτηρίζονται από ανιδιοτέλεια. Απαιτείται ένα συγκροτημένο σχέδιο και δράση με πρωτοβουλίες που θα απαλύνουν τους πόνους αυτής της σκληρής διαδικασίας, θα μεταβάλουν το μοντέλο διακυβέρνησης και θα κινητοποιήσουν εκείνες τις ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις που έχουν συμφέρον από την αλλαγή του χρεοκοπημένου μοντέλου της οικονομίας. Ο άθλος είναι τιτάνιος. Γι’ αυτό, ο πρωθυπουργός έχει ανάγκη (τουλάχιστον) από μια κυβέρνηση των αρίστων.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ο πρωθυπουργός μπορεί να παρατάξει την Εθνική Ελλάδος

Posted on Μαΐου 2, 2010. Filed under: Καλλίτσης Κώστας | Ετικέτες: |

  • Tου Κωστα Kαλλιτση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 02-05-10

Πολλοί εύχονταν να μην υπάρξει μηχανισμός στήριξης και να χρεοκοπήσουμε. Οι διεθνείς τοκογλύφοι είχαν θέσει στοιχήματα πολλών δισ. ότι θα πτωχεύσουμε. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ενωση επέμενε αρχικά ότι τέτοιος μηχανισμός δεν θα υπάρξει, διότι απαγορεύεται από το Μάαστριχτ. Η αλήθεια είναι ότι μέχρι προχθές η κ. Μέρκελ, για τους δικούς της λόγους, αντιστεκόταν στη διάσωση της Ελλάδας με μεγαλύτερο πείσμα από αυτό που επιδεικνύουν οι ημεδαποί «προστάτες του λαού» από τις «δολοπλοκίες των ξένων».

Αν υπήρξε πλεκτάνη, δεν ήταν ο μηχανισμός αλλά οι διεργασίες ακύρωσής του. Ισως μας αγνοούσαν αν η κατάρρευση της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν απειλούσε όλη την Ευρωζώνη, με επόμενα θύματα τα άλλα κράτη του ευρωπαϊκού νότου. Αν δεν πλησίαζε ο κίνδυνος να ξεσπάσει μια γενικευμένη κρίση ομολόγων που θα μεταπηδούσε και στις ΗΠΑ. Αν δεν είχαν φοβηθεί ότι η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί στη Lehman Brothers μιας πρωτοφανούς κρίσης όλων των κρατών. Ο επαπειλούμενος Αρμαγεδδών τους έπεισε να μας διασώσουν. Ουδείς μας πίεσε να προσφύγουμε στον μηχανισμό, πολλοί ισχυροί της Ευρώπης δεν τον ήθελαν – απλώς, τελικά φοβήθηκαν να τον ακυρώσουν.

Είναι εθνική ταπείνωση η προσφυγή; Ναι, με την έννοια ότι δεν καταφέραμε να βάλουμε σε τάξη τα του οίκου μας μόνοι μας. Οχι με την έννοια ότι θα το πράξουμε υπό επιτήρηση. Ταπείνωση είναι ότι είχαμε περιπέσει σε λήθαργο αφού ροκανίσαμε πέντε «ιμπεριαλιστικά» χρηματοδοτικά πακέτα (από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη) χωρίς να ανατρέψουμε παρωχημένες δομές και να δημιουργήσουμε σύγχρονες υποδομές, με μεγάλο μέρος της επιχειρηματικότητας να ευημερεί από τη φοροδιαφυγή και τη διαπλοκή, με το 20% του πληθυσμού καταδικασμένο σε μόνιμη φτώχεια και ένα άλλο μεγάλο μέρος να έχει ή να οραματίζεται ότι θα έχει υλικές απολαύσεις με δανεικά – αφού δεν μπορεί να τις πληρώσει. Ταπείνωση ήταν το συντηρητικό τέλμα, όχι η βίαιη εκκαθάρισή του.

Η μεγάλη προσπάθεια για την αλλαγή αρχίζει σε ένα περιβάλλον γεμάτο αβεβαιότητες.

Πρώτον, είναι ευτύχημα που προλάβαμε να προσφύγουμε στον μηχανισμό στήριξης, αλλά το μέλλον είναι άδηλο. Αν η κρίση επεκταθεί σε Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Ιρλανδία και χρειαστούν ενίσχυση ανάλογη της Ελλάδας, η Ευρωζώνη θα πρέπει να βρει και να τους δίνει 340 δισ. ευρώ περίπου κάθε χρόνο. Τίποτα δεν διασφαλίζει ότι σε μια τέτοια περίπτωση η βοήθεια προς την Ελλάδα θα είναι δεδομένη και αμετάβλητη.

Δεύτερον, η χρηματοδότηση της Ελλάδας με 125-130 δισ. ευρώ για τρία χρόνια καλύπτει τις ανάγκες του κράτους, αλλά οι ανάγκες της οικονομίας είναι πολύ μεγαλύτερες εφόσον συνυπολογιστούν οι ανάγκες των τραπεζών σε κεφάλαια και ρευστότητα. Για να καλυφθούν, πρέπει να ανοίξουν οι αγορές. Αυτό θα συμβεί εφόσον, με τιτάνια προσπάθεια, αντιστραφεί η φθίνουσα πορεία των αξιολογήσεων της χώρας μας.

Αντιδράσεις θα εκδηλωθούν, απεργίες θα γίνουν, τίποτα δεν θα αποσπάσουν, θα καμφθούν, θα υποχωρήσουν (όπως έγινε με τους αγρότες), διότι κανείς δεν μπορεί να χάνει μεροκάματα χωρίς ελπίδα και, το σημαντικότερο, διότι δεν διαθέτουν την ομπρέλα μιας διαφορετικής ρεαλιστικής πολιτικής πρότασης εξόδου από την κρίση – ο δρόμος έχει τη δική του ιστορία, συνδικαλισμός χωρίς πολιτική είναι καταδικασμένος σε ήττα. Η παραδοσιακή Αριστερά, που επί δεκαετίες περίμενε τη μεγάλη του καπιταλισμού κρίση, δεν διαθέτει τέτοια πολιτική ούτε τα 23 μέτρα της Ν. Δ. (μεταξύ των οποίων η διανομή κατοικιών από τον ΟΕΚ στους ανέργους και τους μετανάστες…) είναι εναλλακτική πολιτική πρόταση.

Οι κρίσιμες μεταβλητές είναι άλλες και εξαρτώνται από τον πρωθυπουργό: Αν, με ποιους μηχανισμούς, με ποιους ρυθμούς και σε ποιο βάθος χρόνου θα εφαρμοστεί το πρόγραμμα που συμφωνήθηκε με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η «τρόικα» της ξένης αντιπροσωπείας από την Αθήνα διεμήνυσε στον κ. Στρος-Καν ότι η ελληνική διοίκηση είναι σε τόσο κακή κατάσταση ώστε η εφαρμογή όποιου προγράμματος να καθίσταται μια «εξαιρετικά ριψοκίνδυνη πρόβλεψη». Απαιτείται ισχυρό πολιτικό κέντρο. Ισως υπάρχουν στοιχεία υπερβολής στην εκτίμηση ορισμένων, με βάση αναλύσεις της κοινής γνώμης, ότι η κυβέρνηση «αν δεν αλλάξει κινδυνεύει να βουλιάξει» – διότι ενώ διατηρεί σαφή κυριαρχία (δημοσκοπικό προβάδισμα) έχει σημαντικές απώλειες στην εικόνα της ηγεμονίας. Ωστόσο, δεν είναι υπερβολή, αντιθέτως είναι αυτονόητο, ο πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου στον πιο κρίσιμο αγώνα της σύγχρονης ιστορίας του τόπου να παρατάξει την Εθνική Ελλάδος. Ενισχύοντας την κυβέρνησή του σε γνώση, κύρος και αποφασιστικότητα.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η παρτίδα ξαναπαίζεται

Posted on Απρίλιος 26, 2010. Filed under: Καλλίτσης Κώστας |

  • Tου Κωστα Kαλλιτση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 25/04/2010

Αν δεν προσφεύγαμε στον μηχανισμό στήριξης, θα έπρεπε να κηρύξουμε παύση πληρωμών – πτώχευση. Η εκτίναξη των spreads και των ασφαλίστρων κινδύνου (CDS) έδειχναν ότι αν βγαίναμε να αναζητήσουμε δάνεια, δεν θα βρίσκαμε – ούτε ακριβά ούτε πανάκριβα. Ταυτόχρονα, η ραγδαία διάβρωση της αξίας των κρατικών τίτλων υποδήλωνε ότι οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές που ήδη έχουν στα χέρια τους ελληνικά ομόλογα συνολικής αξίας 240 δισ. ευρώ περίπου, θα άρχιζαν να τα ξεφορτώνονται για να αποφύγουν να μεγαλώσει η ζημιά τους. Η συζήτηση αν έπρεπε ή δεν έπρεπε να προσφύγουμε στον μηχανισμό είναι τόσο κούφια όσο μια συζήτηση αν θα έπρεπε ή όχι να πτωχεύσουμε. Λοιπόν, δεν θα πτωχεύσουμε. Σταδιακά, τα προβλήματα ρευστότητας μπορούν να εξομαλυνθούν, το πιστωτικό σύστημα να ενισχύσει την πραγματική οικονομία, οι διεθνείς αγορές θα ηρεμήσουν και τα τελευταία παιχνίδια των κερδοσκόπων θα εξουδετερωθούν. Δύο, τα πιο «φρέσκα» από αυτά: Πρώτο (με στόχο να διατηρήσουν υψηλά τα spreads…), η φημολογία περί δήθεν επικείμενης επιμήκυνσης της αποπληρωμής του δημοσίου χρέους, παρότι είναι βέβαιον ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να αποπληρώνει κανονικά και στο ακέραιο όλους όσοι την έχουν εμπιστευθεί – δεν είναι ούτε Ουρουγουάη ούτε Αγιος Δομίνικος. Δεύτερο (με στόχο να αποδυναμωθεί το πιστωτικό σύστημα…), το παραμύθι ότι, δήθεν, η προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης θα έχει ως συνέπεια τη… δέσμευση των καταθέσεων – παρότι είναι πασίγνωστο ότι το ΔΝΤ, αν μη τι άλλο, έχει ως πάγια αρχή την απόλυτα ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων.

Η παρτίδα (ξανα) παίζεται και έχουμε την ευκαιρία να την κερδίσουμε. Πώς;

Πρώτον, με τη συνεπή προώθηση ενός προγράμματος διαρθρωτικών αλλαγών, όπως αυτό θα διαμορφωθεί μετά τις διαπραγματεύσεις με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό το πρόγραμμα θα είναι το συμβόλαιο που θα υπογράψουμε με τον μηχανισμό στήριξης.

Δεύτερον, με την χωρίς παρεκκλίσεις και καθυστερήσεις υλοποίηση της δημοσιονομικής προσαρμογής. Τα έσοδα μπορούν να αυξηθούν ακόμη και με ταυτόχρονη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας, αφού στα 240 δισ. ΑΕΠ αντιστοιχούν άλλα 70 δισ. ευρώ παραοικονομίας – τα μεγάλα περιθώρια είναι φανερά. Και οι δαπάνες μπορούν να περιοριστούν, αν αντιμετωπιστεί η σπατάλη σε νοσοκομεία, αυτοδιοίκηση, ΕΡΤ, ΟΣΕ και λοιπά ευαγή ιδρύματα.

Τρίτον, με την άμεση επανεκκίνηση των κινητήρων της οικονομίας. Εως το 2020, για να ανταποκριθούμε σε πραγματικές ανάγκες ή σε συμβατικές υποχρεώσεις μας προς την Ευρωπαϊκή Ενωση, πρέπει να γίνουν επενδύσεις περί τα 15 δισ. ευρώ στην ενέργεια, περί τα 12 δισ. στις ανανεώσιμες πηγές και άλλα 12 δισ. στην επεξεργασία των απορριμμάτων. Αν επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες, είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια σημαντική αναπτυξιακή δυναμική.

Διαβήκαμε το κατώφλι και αρχίζουμε μια πορεία που στη διάρκειά της όλα θα αλλάζουν και στο τέλος της οποίας, σε λίγα χρόνια, τίποτα δεν θα είναι ίδιο με σήμερα. Αυτή η πορεία δεν θα είναι περίπατος. Η αυριανή Ελλάδα θα προκύψει μέσα από μεγάλες συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων που έχουν μάθει να ευημερούν στο σημερινό τέλμα και στις διαφορετικές εκδοχές του αύριο. Το στοίχημα, με άλλα λόγια, στο πλαίσιο του αυστηρού διεθνούς οικονομικού ελέγχου, είναι ποιες δυνάμεις θα καταφέρουν να σφραγίσουν την πορεία, τον χαρακτήρα και την ταχύτητα της μεταρρύθμισης. Αυτό θα κρίνει και το αυριανό τοπίο της Ελλάδας. Οσα συμβαίνουν σήμερα δεν είναι κεραυνός εν αιθρία ούτε «παραγωγή» ολίγων μηνών. Δεν είναι περιττό να θυμίσουμε ότι η συζήτηση για παραπομπή μας στο ΔΝΤ είχε αρχίσει στις Βρυξέλλες ήδη από τον Νοέμβριο 2008 («Καθημερινή», 7.12.2008) αλλά, τότε, πολιτευτές της Ν. Δ. (οι οποίοι σήμερα εμφανίζονται τιμητές…) ρητόρευαν περί της «αντοχής» της οικονομίας. Και όταν το πρόβλημα έγινε τοις πάσι ορατό, ο τόπος είχε την ατυχία να παρακολουθεί μια ανίκανη κυβέρνηση να το οξύνει και, τελικά, το 2009 να «το βάζει στα πόδια», αφού τίναξε το έλλειμμα πάνω από 30 δισ. και το χρέος πάνω από 300 δισ. ευρώ και άφησε κατερειπωμένο το κράτος, κουρελιασμένη τη δημόσια ηθική και στο ναδίρ το ηθικό της κοινωνίας. Αυτά, θα πείτε, είναι παρελθόν – έχουμε χρόνια μπροστά μας να τα συζητάμε. Συμφωνώ, το επείγον είναι άλλο: Να ακουστεί ένα ηχηρό προσκλητήριο εθνικής ανασύνταξης και συστράτευσης όλων των δυνάμεων του τόπου, των αρίστων (έστω και μη αρεστών), στη βάση ενός συγκροτημένου σχεδίου άμεσης δράσης. Χρόνος δεν περισσεύει – ούτε δυνάμεις.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Εις οιωνός άριστος

Posted on Ιανουαρίου 4, 2010. Filed under: 2010, Καλλίτσης Κώστας |

  • Tου Κωστα Καλλιτση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 03/01/2010

Το 2010 θα είναι πραγματικά δύσκολο. Τούτου δοθέντος, εις οιωνός άριστος, η βεβαιότητα του πρωθυπουργού, κ. Γ. Παπανδρέου, ότι δεν πρόκειται να απορριφθεί το αναθεωρημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης που θα καταθέσουμε στις Βρυξέλλες, περίπου σε δέκα ημέρες. Ασφαλώς, ο τυχοδιωκτισμός και η ανευθυνότητα που χαρακτήρισαν τη συμπεριφορά της κυβέρνησης του κ. Καραμανλή, μας έχουν κάνει περισσότερο δύσπιστους. Δικαιολογημένα. Δεν ήταν λίγο, κάθε χρόνο μετά το 2004 να «πετυχαίνει» ένα ατομικό ή ομαδικό σκάνδαλο! Ή, μέσα σε ένα χρόνο, το 2009, ψάχνοντας την «κατάλληλη» ώρα για εκλογές (τον Μάρτιο, τον Απρίλιο, τον Ιούνιο…) να εκτινάσσει το έλλειμμα στα 30 δισ. ευρώ – νέο ρεκόρ Γκίνες! Ή, τάχα ανύποπτη και δήθεν υπεύθυνη, να εγκαταλείπει το σκάφος αφού προηγουμένως το έριξε σε ξέρα… Εξαιτίας της εμπειρίας όλων αυτών, πολλοί δυσπιστούν γενικότερα ως προς την ικανότητα των κυβερνήσεων να διδάσκονται από τα λάθη τους, ως προς το κουράγιο τους να λένε αλήθειες, ως προς την αφοσίωσή τους στο δημόσιο συμφέρον – μήπως απλώς αρέσκονται να απολαμβάνουν την εξουσία; Είναι βέβαιον λοιπόν ότι, διαβάζοντας τις σχετικές πρωθυπουργικές δηλώσεις, θα αναρωτήθηκαν μήπως, πάλι, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες – του Προγράμματος.

Δεν το θεωρώ πιθανό.

Η κυβερνητική ηγεσία έχει κατανοήσει ποιες θα ήταν οι συνέπειες της απόρριψής του: Αδυναμία δανεισμού του κράτους για την αποπληρωμή των δανείων που λήγουν, αναγκαστική προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επιβολή άγριων (και, εκ των πραγμάτων, με άτσαλο τρόπο…) περικοπών στις δαπάνες, παγίδευση της οικονομίας σε βαθιά ύφεση, ανεργία ρέουσα στους δρόμους. Κρίση γενικευμένη, που θα εξελισσόταν σε πολιτική κρίση.

Αν ο κ. Γ. Παπανδρέου για την κατάρτιση του Προγράμματος επιλέγει (σωστά…) να συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όχι με τους (τζάμπα μάγκες) θορυβώδεις «ηρακλείς της συνέπειας», εικάζω το πράττει διότι κατανοεί ότι αυτοί θα τον οδηγούσαν στην πολιτική χρεοκοπία και στην ακύρωση του μεταρρυθμιστικού προγράμματός του. Ηττημένοι θα ήταν ο ίδιος και ο τόπος. Ισως μόνοι ικανοποιημένοι, κάποια κέντρα «διαπλοκής» και όσοι διαβλέπουν σε κοινωνικές αναστατώσεις και πολιτικούς κλυδωνισμούς την τελευταία ευκαιρία να αναλάβουν ρόλο στην κεντρική πολιτική σκηνή – και δη, ως σωτήρες… Αντιθέτως, η κατάρτιση ενός μεταρρυθμιστικού Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης και η έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να δώσει στον τόπο την ευκαιρία μιας ανάσας από τις ασφυκτικές πιέσεις των ξένων δανειστών μας. Kαι όχι μόνον: Μπορεί να αποτελέσει τον «οδικό χάρτη» των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, την ακρίβεια και τη διαχρονική σταθερότητα του οποίου θα εγγυάται όχι μόνον η ελληνική κυβέρνηση αλλά και η Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτό είναι σημαντικό.

Η επικύρωση ενός τολμηρού και έγκυρου Προγράμματος δεν θα δώσει μόνον τη δυνατότητα αναχρηματοδότησης του δημόσιου χρέους – αυτό, «απλώς», είναι το επείγον. Κυρίως, θα αποτελέσει την αξιόπιστη βάση εκκίνησης ενός νέου κύκλου αλλαγών, διαρκούς μεταρρύθμισης του κράτους, της οικονομίας, της ελληνικής κοινωνίας. Με αυτήν την έννοια, το σκληρό 2010 ίσως αποδειχθεί το κρίσιμο 2010. Αν στη διάρκειά του οι επίμαχες δημόσιες υποθέσεις πάνε καλά, το «σκληρό» θα λησμονηθεί. Και το 2010 θα καταγραφεί ως το πρώτο έτος μιας (πραγματικής) αλλαγής προς το καλύτερο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Κόστος και όφελος

Posted on Δεκέμβριος 6, 2009. Filed under: Καλλίτσης Κώστας |


Tου Κωστα Καλλιτση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 06/12/2009

Η μνήμη στον τόπο μας, αν κρίνει κανείς από κάποιες αντιδράσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι βραχεία. Γι’ αυτό, δεν βλάπτει η υπενθύμιση ορισμένων, πέντε, κοινών διαπιστώσεων.

Πρώτη, ότι η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή είχε παραλάβει ένα κράτος με έλλειμμα 7 δισ. και χρέος 168 δισ. ευρώ και το εγκατέλειψε με έλλειμμα 30 δισ. και 300 δισ. ευρώ χρέος.

Δεύτερη, ότι πίσω από αυτά τα νούμερα δεν κρυβόταν ένα αμιγές οικονομικό αλλά ένα πολιτικό πρόβλημα: Η διάλυση του κρατικού μηχανισμού από πελατειακές σχέσεις, κομματισμό και «λάδι». Και η αρπαγή δημόσιου πλούτου από μια ντοπαρισμένη, αποχαλινωμένη διαπλοκή.

Τρίτη, ότι μέσα σε αυτά τα χρόνια, καταστράφηκε η διεθνής αξιοπιστία μας, γκρεμίστηκε από το ζενίθ του 2003-2004, στο ναδίρ του 2009 – στην Ευρώπη, περιφρονητικά μιλούν για «κράτος απατεώνα»

Τέταρτη, ότι η σεμνότητα και ταπεινότητα μεταλλάχθηκαν σε ανηθικότητα, ως τρόπος άσκησης της εξουσίας. Κάθε χρόνο, ένα μείζον σκάνδαλο ρύπαινε τη δημόσια ατμοσφαίρα. Ουδείς είχε ποινικές ευθύνες – μόνον «πολιτικές»…

Πέμπτη, ότι η ανομία γενικεύτηκε οριζοντίως και καθέτως, οι νόμοι ευτελίστηκαν σε πουκάμισα αδειανά. Η παρανομία έτεινε να γίνει πρακτική χωρίς ρίσκο – αφού εύκολα απέφευγε την τιμωρία.

Η κληρονομιά είναι επαχθής. Οι συνέπειές της δεν είναι δυνατόν να εξαφανιστούν ούτε σε 60 ούτε σε 360 ημέρες, ούτε διά μαγείας – οι μάγοι δεν υπάρχουν πια. Ούτε είναι στρωμένη με ροδοπέταλα η πορεία της δημοσιονομικής εξυγίανσης και της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού. Επιπλέον, η προηγούμενη κυβέρνηση εξώθησε τα προβλήματα σε σημείο έκρηξης, τίναξε όλους τους δείκτες στο «κόκκινο», δεν άφησε οποιοδήποτε περιθώριο για διαδικασίες ήπιας προσαρμογής.

Υπάρχουν, όμως, τέσσερις λόγοι αισιοδοξίας.

Πρώτος, ότι (μετά από έξι χρόνια) υπάρχει μια κυβέρνηση η ηγεσία της οποίας δείχνει ότι κατανόησε το πρόβλημα και αποδέχθηκε ότι είναι επιτακτική η αντιμετώπισή του – όπως επιβεβαιώνει η πρόσφατη συμφωνία με τους αξιωματούχους των Βρυξελλών και της Φρανκφούρτης.

Δεύτερος, ότι ο πρωθυπουργός κ. Παπανδρέου έχει νωπή και ισχυρή λαϊκή εντολή και, μάλιστα, ότι αυτή την εντολή την κέρδισε χωρίς να υποστείλει τη σημαία της αυτονομίας της πολιτικής (κάθε άλλο…) – έτσι, «δεν χρωστά σε κανέναν», ούτε σε άλλα κέντρα εξουσίας ούτε σε «συνεπείς» βαρώνους του ΠΑΣΟΚ.

Τρίτος, ότι η κυβέρνηση πράγματι κάνει πράξη τις επαγγελίες περί διαφάνειας, δείχνοντας ότι είναι διατεθειμένη να κτυπήσει τη διαφθορά. Ενισχύει, έτσι, την κλονισμένη εμπιστοσύνη του πολίτη προς το κράτος – βασική προϋπόθεση για όποιες θυσίες.

Τέταρτος, ότι η έκταση της καταστροφής που έχει προκληθεί τα προηγούμενα χρόνια είναι ορατή δια γυμνού οφθαλμού σε όλους, ώστε αφενός να μη διευκολύνεται η άνευ κόστους δημαγωγία και, αφετέρου, να συνειδητοποιείται ευρύτερα η ανάγκη να αλλάξουμε για να μη βουλιάξουμε.

Ο λογαριασμός έφθασε και θα τον πληρώσουμε. Προφανώς θα υπάρξουν συγκρούσεις για τη διανομή του κόστους μεταξύ κοινωνικών ομάδων (αλλά) και γενεών. Μπορεί να απαλυνθούν, αν η κυβέρνηση εξηγήσει ποιο θα είναι το τελικό κοινό όφελος -εξήγηση αναγκαία, αφού το κόστος κάθε μεταρρύθμισης είναι άμεσο, ενώ το όφελος είναι μελλοντικό. Και, δεύτερον, αν εξηγήσει πόσο υψηλό θα είναι το κόστος και αβάσταχτη η κοινή ζημιά, αν δεν πληρώσουμε τον λογαριασμό.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...