Καραμανλής Κωνσταντίνος

Στην Ελλάδα δεν αρκεί ούτε το κράτος

Posted on Οκτώβριος 12, 2008. Filed under: Καπιταλισμός, Καραμανλής Κωνσταντίνος, Κοινωνία, Οικονομία | Ετικέτες: |

Tου Θανου Οικονομοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 12 Oκτωβρίου 2008

Ακολουθώντας το πανευρωπαϊκό πρότυπο (κυρίως σε εθνικό επίπεδο και δευτερευόντως σε «κοινοτικό») και το ελληνικό Δημόσιο δεσμεύθηκε, πολιτικά στην αρχή και με την υπόσχεση νομοθετικής ρύθμισης στη συνέχεια, πως εγγυάται τις καταθέσεις στις τράπεζες – μάλιστα μέχρι ποσού που υπερβαίνει σημαντικά το ελάχιστο όριο που συνομολόγησαν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομίας. Μια επιβεβλημένη κίνηση, τόσο από πλευράς Ε.Ε. όσο και Ελλάδας, προκειμένου να αποφευχθεί ο πανικός των καταθετών που αν αφηνόταν να εκδηλωθεί (πέραν του αναμενόμενου μέτρου των πρώτων ημερών της τελευταίας φάσης της κρίσης) με μαζικές αναλήψεις από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, είναι απολύτως βέβαιο πως όχι μόνο θα επέτεινε την κρίση, αλλά θα την επεξέτεινε και σε οικονομίες που για διάφορους λόγους είναι λιγότερο εκτεθειμένες σε αυτήν.

Εδώ σε εμάς δεν έχουν υπάρξει ξαφνικές καταρρεύσεις χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (ίσως είναι η στιγμή να… ανασάνουμε με ανακούφιση για το «μικρό μέγεθός» μας, για το οποίο χρόνια γκρινιάζουμε!) και οι αλλεπάλληλες διαβεβαιώσεις της πολιτικής ηγεσίας, αλλά και των ταγών του τραπεζικού χώρου πως δεν διατρέχουμε τέτοιο κίνδυνο λειτουργούν σε σχετικά ικανοποιητικό βαθμό καταπραϋντικά. Δεν το λέει κανείς (και δεν θα μπορούσε να το πει…) αλλά ακόμη και στην περίπτωση που προκύψει κατάρρευση κάποιας «αδύναμης» τράπεζας, είναι απολύτως βέβαιο πως το κράτος θα σπεύσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο να καλύψει το κενό, για να μη δημιουργηθεί «ντόμινο». Το είδαμε να συμβαίνει στους ξένους κολοσσούς, όπου το κράτος… άφησε στην μπάντα τις δοξασίες και τις απολυτότητες για την περιβόητη «αυτορρύθμιση της αγοράς» και ανέλαβε τον ρόλο του «εγγυητή» της εθνικής (διαδοχικά και παγκόσμιας…) οικονομίας.

Ξανα-ανακαλύπτουμε το «καλό κράτος», το αυτονόητο «αποκούμπι». Εστω και αν αυτό, στην πρώτη τούτη φάση τουλάχιστον, σπεύδει να καλύψει τις τεράστιες «τρύπες» που δημιούργησε η ασυδοσία και η απληστία των «λίγων» (που στις «μέρες κρασιού και λουλουδιών» πίεζαν, εκβίαζαν, εξαγόραζαν συνειδήσεις, για να πάψουν να ισχύουν και πάντως να μειωθούν στο ανεπαρκές ελάχιστο οι ρυθμιστικές και ελεγκτικές παρεμβάσεις του «κακού κράτους»…) με… κόστος των πολλών! Γιατί, τα ιλιγγιώδη ποσά που διεθνώς διοχετεύονται στο «σύστημα» για να αποφευχθεί το γενικευμένο «κραχ» αναπόφευκτα κάποια στιγμή θα εξασφαλιστούν από αύξηση της φορολογίας, από πόρους δηλαδή που κάλλιστα θα μπορούσαν (και τόσα χρόνια έπρεπε…) να διοχετεύονται για τη βελτίωση του επιπέδου ζωής της κοινωνίας «των πολλών».

Ένα πρώτο βήμα, μόνο…

Κακώς παρεμβαίνει το κράτος; Οχι βέβαια – η «τιμωρία» των άπληστων και ασύδοτων θα επεκτεινόταν με γεωμετρική πρόοδο και στις «πλάτες» του κόσμου, που αναγκαστικά ήταν «συμπαίκτης» του συστήματος. Το κόστος (σταδιακά και το κοινωνικό…) από αυτήν την παρέμβαση θα είναι μεγάλο, αλλά εκεί που έφθασαν τα πράγματα (που κακώς αφέθηκαν…), αναγκαίο «μη χείρον». Μόνο που, τώρα πια, και με την πικρή εμπειρία των 2-3 σημαντικών, αλλά όχι εκρηκτικά επικίνδυνων κρίσεων που μεσολάβησαν από το «μεγάλο κραχ» του ’29, το αίτημα που διατυπώνεται είναι το κράτος – επόπτης και εγγυητής λειτουργίας των κανόνων να… μείνει σε αυτόν του τον ρόλο. Να μη «σώσει» τώρα, ξελασπώσει τους «λίγους» δαπάναις των πολλών και… «μετά» ξαναγυρίσει στο καβούκι του, μέχρι την επόμενη «κυκλική» (έτσι τις λένε…) κρίση, που η στατιστική λέει πως θα είναι και ισχυρότερη από την προηγούμενη.

Αναγκαία η παρέμβαση και η «στήριξη» του κράτους προς το «σύστημα» – αρκεί μόνο τούτη τη φορά να μην περιοριστεί στο «πρόσκαιρο». Να υπάρξει και η σχεδιασμένη, θεσμική συνέχειά της. Οχι για να συρρικνωθεί η επιχειρηματικότητα και η ελευθερία της αγοράς, αλλά για να μπουν επιτέλους οι ασφαλείς όροι και προϋποθέσεις για τη σωστή ανάπτυξη και πρόοδό της, που δεν θα γίνεται με τη λογική της «αρπαχτής» και του άμεσου μεγάλου κέρδους χωρίς υπολογισμό του «κόστους» του, αλλά με υγιείς (και επαρκώς, αποτελεσματικώς εποπτευόμενους) τρόπους, ώστε το τελικό όφελος να διαχέεται όσο το δυνατόν πιο δίκαια σε ολόκληρη την κοινωνία, στους παράγοντες της «πραγματικής οικονομίας» – τόσο στο κεφάλαιο όσο και στην εργασία. Παράγοντες που, δυστυχώς, έπαψαν να αποτιμώνται δίκαια και ορθολογικά από το «σύστημα», με αποτέλεσμα τις στρεβλώσεις – οικονομικές, αλλά και κοινωνικές- στις ουσιαστικές σχέσεις μεταξύ «οικονομίας της αγοράς» και «κοινωνίας»… Να υπάρχει ο χρήσιμος και λειτουργικός έλεγχος του κράτους, όχι μόνο στις… περιόδους κρίσεων, που καλείται να δράσει πυροσβεστικά, αλλά και στις εποχές των «παχειών αγελάδων», ώστε να εξασφαλίζει πως… το γάλα τους μοιράζεται δίκαια σε όλους όσοι συνέβαλαν στην παραγωγή του!

Η συγκυρία συνηγορεί για την εγκατάλειψη δογμάτων και επιλογών «των άκρων». Η ιδέα της ζωντανής και αποδοτικής παρουσίας του κράτους σε όλο το φάσμα της οικονομικο-κοινωνικής δραστηριότητας, τόσο εκτός… «μόδας» ιδίως τις τελευταίες δεκαετίες, σήμερα πια όχι μόνο δεν προκαλεί απέχθεια, αλλά κρίνεται και απαραίτητη – με την προσδοκία να βρεθούν οι νέες ισορροπίες που θα οδηγήσουν σε μια αποτελεσματική συνεργασία δημόσιας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας, στην κατεύθυνση να οδηγηθούμε σε έναν κοινωνικά πιο δίκαιο (άρα και πιο στέρεο) καπιταλισμό, όπου η έμφυτη απληστία και ασυδοσία των ισχυρών θα τιθασεύεται, θα οριοθετείται από συγκεκριμένους ελεγκτικούς κανόνες, που θα ισχύουν (και ενδεχομένως θα αναθεωρούνται, ανάλογα με τις εξελίξεις) αδιάλειπτα και αδιατάρακτα…

Η νεοελληνική… «ιδιαιτερότητα»

Το πρόβλημα εδώ στη δική μας «γωνιά» είναι πως ακόμη και στην περίπτωση που οι προσδοκίες επαληθευθούν διεθνώς και το κράτος αναλάβει τον ρυθμιστικό – εποπτικό ρόλο που πρέπει στην εθνική αναπτυξιακή προσπάθεια, αυτό στην ελληνική περίπτωση… δεν αρκεί! Για τον απλούστατο λόγο πως δεν διαθέτουμε… λειτουργικό και αποτελεσματικό κράτος, ικανό να διαδραματίσει αυτόν τον ρόλο. Χάσαμε κοντά τρεις δεκαετίες, από το ορόσημο του 1980 που γίναμε μέλος της ΕΟΚ, στη διάρκεια των οποίων δεν κατορθώσαμε να εκσυγχρονίσουμε ουσιαστικά το κράτος μας – και αυτό, παρά τον τεράστιο πλούτο που εισέρρευσε από τα κοινοτικά ταμεία, αλλά και την απέραντη «τεχνογνωσία» που βρισκόταν στη διάθεσή μας από τις μελέτες και τις έρευνες υλοποίησης σύγχρονων μεθόδων διαχείρισης από τις Βρυξέλλες…

Ήταν μια πρόκληση ζωής που την αφήσαμε να προσπεράσει ανεκμετάλλευτη. Ήξερε πολύ καλά τι έλεγε ο οραματιστής Κωνσταντίνος Καραμανλής, που έβαλε τη χώρα στην ΕΟΚ, όταν προειδοποιούσε τους Ελληνες (πολιτικό προσωπικό και κοινωνία) «σας έριξα στα βαθιά νερά, τώρα θα πρέπει να μάθετε να κολυμπάτε σ’ αυτά…» – μόνο που δεν είχε φανταστεί τη δύναμη αντίστασης και… αδράνειας του εγχώριου «συστήματος». Ήταν από τότε πρόδηλο, πως αν θέλαμε να πετύχουμε το συντομότερο δυνατόν και με τις καλύτερες προϋποθέσεις τη «σύγκλιση» με την υπόλοιπη αναπτυγμένη Ευρώπη, την όσμωση με τις διαδικασίες και τις προοπτικές της, ήταν μονόδρομος ο εκσυγχρονισμός των δομών του κράτους, η αποτελεσματική δημόσια διοίκηση, η απρόσκοπτη και άνευ… παρερμηνειών λειτουργία των θεσμών. Δεν κάναμε σχεδόν ούτε βήμα…

Ο κρατικός μηχανισμός παραμένει σε μεγάλο βαθμό «φέουδο» της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας, για να έχει ένα «εργαλείο» πελατειακής διαχείρισης των σχέσεών της με το εκλογικό σώμα, οι δημόσιες υπηρεσίες αφέθηκαν στην υπολειτουργία τους και την προκλητικά χαμηλή -σε σύγκριση με τον ιδιωτικό τομέα- απόδοση της «εργασίας» τους, η διοίκηση στην ουσία διαρκώς ασκείται από έναν… εσμό «συμβούλων» των εκάστοτε υπουργών, οι θεσμοί «περιγράφονται» απλώς, η αδιαφάνεια, η διαπλοκή βασιλεύουν (μόνο τα δημόσια έργα να δει κανείς, θα διαπιστώσει πως στην Ελλάδα, ακριβώς γι’ αυτούς τους λόγους, κοστίζουν… 50% περισσότερο τουλάχιστον από όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη – οποία σπατάλη πόρων!), στην εποχή των ιλιγγιωδών ταχυτήτων του Διαδικτύου, εμείς εδώ στη γωνιά μας ακόμη… πάμε με τον αραμπά!

Σε εμάς, λοιπόν, δεν αρκεί (όπως ισχύει στις άλλες σύγχρονες χώρες) απλώς «το κράτος να αναλάβει ξανά τον ρόλο του». Εμείς, φευ, κατ’ αρχήν χρειαζόμαστε επειγόντως ένα… άλλο, σύγχρονο κράτος – και τους κατάλληλους ταγούς που θα το εμπνευσθούν και θα το κάνουν καθημερινότητα. Γι’ αυτό και οι προοπτικές εξόδου μας από την κρίση είναι γκρίζες, θολές. Οταν οι άλλες χώρες θα ξεκινούν (ας ελπίσουμε…) την κούρσα της ανάκαμψης με την εγγύηση του κράτους, εμείς ακόμη θα είμαστε στα… αποδυτήρια!

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΣΚΑΝΔΑΛΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΗ

Posted on Σεπτεμβρίου 14, 2008. Filed under: Βουλή, Δημοσκοπήσεις, Διαφθορά, Καραμανλής Κωνσταντίνος, Καραμανλής Κώστας, Νέα Δημοκρατία, Παπανδρέου Ανδρέας, Πολιτική, Σκάνδαλα | Ετικέτες: |

ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ. ΣΤΑΥΡΟΣ Π. ΨΥΧΑΡΗΣ, Το ΒΗΜΑ, Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2008

Στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας δεν έχει υπάρξει άλλο τόσο μεγάλο χρονικώς διάστημα ομαλής δημοκρατικής ζωής. Επί 34 έτη (από την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974 έως σήμερα) το κοινοβουλευτικό σύστημα λειτουργεί υποδειγματικά. Οι εκπρόσωποι των δύο μεγάλων κομμάτων, που εκφράζουν ως τώρα τις δύο τάσεις της κοινωνίας, την Πρόοδο και τη Συντήρηση, εναλλάσσονται στην εξουσία και η χώρα αναπτύσσεται ή παραμένει στάσιμη, ανάλογα με τους ηγέτες που προσωποποιούν την εξουσία και την πολιτική που ακολουθούν.

Η καλή αρχή έγινε με τον ιδρυτή της ΝΔ Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον ιδρυτή και αρχηγό του ΠαΣοΚ Ανδρέα Παπανδρέου. Εδωσαν την κομματική μάχη με ευπρέπεια και όρους πολιτικούς. Και όταν ήλθε ο καιρός, ο Κ. Καραμανλής παρέδωσε την εξουσία στον Α. Παπανδρέου χωρίς να υπάρχει στην πολιτική σκηνή η παραμικρή οσμή σκανδάλου. Η αναμέτρηση που έφερε το ΠαΣοΚ στην εξουσία ουδέποτε ανέδιδεν οσμή σκανδάλων.

Η κακή αρχή έγινε από τη ΝΔ όταν το κόμμα ευρέθη υπό την ηγεσία του Κ. Μητσοτάκη. Αδημονούσα να βρεθεί και πάλι στις πολυθρόνες της εξουσίας στα τέλη της δεκαετίας του ’80 στήριξε όλη την προεκλογική της προσπάθεια στο σκάνδαλο Κοσκωτά – σκάνδαλο υπαρκτό, με πολιτικές προεκτάσεις ασφαλώς, αλλά δεν ήταν αυτό που χαρακτήριζε μια ολόκληρη εποχή Αλλαγής και κοινωνικής αποκατάστασης της Ελλάδας.

Στη σκανδαλολογία εστήριξε ο Κ. Μητσοτάκης την εκλογική του προσπάθεια και αρκετοί πολίτες, ενοχλημένοι από το σκάνδαλο Κοσκωτά που έριχνε σκιές στο πολιτικό σκηνικό, εψήφισαν τη ΝΔ ενώ προφανώς δεν συμφωνούσαν με την πολιτική της – όπως τελικώς απεδείχθη. Τρία μόλις χρόνια υπήρξαν αρκετά για να καταρρεύσει πολιτικά η συντηρητική κυβέρνηση.

Το ΠαΣοΚ υπό την ηγεσία του Α. Παπανδρέου ενίκησε το 1993 κατά κράτος τη ΝΔ και άρχισε μια μακρά περίοδος διακυβερνήσεως από το ΠαΣοΚ, το οποίο εξέλεξε το 1996 νέον αρχηγό τον Κώστα Σημίτη (ο Α. Παπανδρέου παραιτήθηκε για λόγους υγείας και απεβίωσε τον Ιούνιο του ιδίου έτους).

Η Νέα Δημοκρατία περιέπεσε σε βαθιά κρίση. Ο νέος αρχηγός της, ο Μιλτιάδης Εβερτ, προσπάθησε να ανασυντάξει το κόμμα του, αλλά η λαϊκή πλειοψηφία είχε συνταχθεί με την εκσυγχρονιστική διακυβέρνηση του Κ. Σημίτη. Προ των εκλογών του 2000 η ΝΔ απέκτησε νέον αρχηγό, τον Κώστα Καραμανλή, ανιψιό του ιδρυτή της. Μετά την εκλογική ήττα της το 2000 η ΝΔ επέλεξε ως στρατηγική της τη συνθηματολογία περί πολιτικής διαφθοράς. Αυτή τη «σημαία» επέλεξε ο Κ. Καραμανλής και ως απεδείχθη η συνθηματολογία αυτή εύρε ανταπόκριση στον λαό. Αλλά το θαύμα έσεται τριήμερον. Η κυβέρνηση της ΝΔ εξήντλησε σύντομα τα συνθήματά της περί διαφθοράς των πολιτικών αντιπάλων της και ευρέθη προ της σκληρής πραγματικότητος. Αποτυχημένη διακυβέρνηση αλλά και σειρά σκαστών σκανδάλων, που σκιάζουν όλο και περισσότερα πρόσωπα της εξουσίας.

Ηδη η ΝΔ αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη εσωτερική κρίση από της ιδρύσεώς της. Και δεν είναι λίγοι εκείνοι που προβλέπουν κατάρρευση.

Το ζήτημα όμως δεν είναι τα προφανή σκάνδαλα. Το ζητούμενο είναι τι θα κάνει το ΠαΣοΚ. Αν αντιγράψει την πολιτική της ΝΔ το 1988-1989 και της περιόδου μετά το 2000 ως τις εκλογές του 2004, ασφαλώς μπορεί να βυθίσει τον αντίπαλο, τη ΝΔ. Η σκανδαλολογία είναι ίσως πολιτικά χρήσιμη, φέρνει ψήφους – προσωρινά – αλλά δεν λύνει το πρόβλημα.

Είναι απαραίτητο να αποκαλυφθούν πλήρως τα σκάνδαλα, αλλά ας μη χάνομε τον στόχο. Τώρα που το ΠαΣοΚ φαίνεται να επιστρέφει στο παιγνίδι και οι δημοσκοπήσεις ανοίγουν νέους ορίζοντες, τώρα ακριβώς το ΠαΣοΚ πρέπει να δείξει ότι είναι ώριμο και ικανό να αναλάβει συντόμως τη διακυβέρνηση της χώρας.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...