Καρκαγιάννης Αντώνης

Με το βλέμμα στο μέλλον

Posted on Μαρτίου 3, 2010. Filed under: Καρκαγιάννης Αντώνης |

Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 03/03/2010

Οσα γράψαμε στο φύλλο της περασμένης Κυριακής για το γερμανικό αναγκαστικό (με το περίστροφο στον κρόταφο) της Κατοχής και την εξέλιξη των ελληνογερμανικών σχέσεων προκάλεσαν συγκρατημένη αγανάκτηση και οργή σε μερικούς αναγνώστες, ανθρώπους της ηλικίας μου, της ογδόης δεκαετίας. Μα, πώς μπόρεσες να δώσεις συγχωροχάρτι για όσα ζήσαμε εκείνα τα χρόνια και από τότε τα κουβαλάμε μέσα μας, τα απωθούμε, αλλά με κάθε ευκαιρία επανέρχονται σαν εφιάλτες.

Πράγματι, παιδιά ώς δεκατεσσάρων ετών τότε, ζήσαμε γεγονότα απίστευτης βαρβαρότητας. Ο πόλεμος και η Κατοχή είναι το μεγάλο γεγονός της δικής μου γενιάς από το οποίο δεν θα απαλλαγούμε ποτέ. Μεγάλο γεγονός γιατί περικλείνει μέσα του αντίθετα συναισθήματα, δηλαδή ολόκληρη τη ζωή μας. Τώρα που έρχονται, με κάθε ευκαιρία, ως ανάμνηση αισθανόμαστε φόβο και αποτροπιασμό και ταυτόχρονα νοσταλγία για κάτι που ζούσε τότε και το χάσαμε για πάντα.

Ζήσαμε την ψυχρή και οργανωμένη βαρβαρότητα του κατακτητή που με υπεροψία πίστευε ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στο σπίτι ενός λαού που τον θεωρούσε κατώτερο. Αυτή ήταν η ιδεολογία του που ανέσυρε από σκοτεινά ένστικτα τη βαρβαρότητα σαν προϊόν δύναμης και ισχύος, τελικά σαν προϊόν ενός νέου «πολιτισμού». Αυτή η ιδεολογία της ανωτερότητας και της υπεροψίας διαπότισε τότε ολόκληρο τον γερμανικό λαό και με μια αισθητική καταστροφής και θανάτου γοήτευσε τον λαό και κυρίως τους νέους της Γερμανίας, που αυτοί κυρίως πλήρωσαν με τη ζωή τους. Η βαρβαρότητα ήταν το φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και ταυτόχρονα η επιβεβαίωσή της. Αυτά τα σκέφτηκα αργότερα με κύριο βοήθημα τη μελέτη της Ιστορίας. Από εκείνη την εποχή θυμάμαι εικόνες στυλιζαρισμένης υπεροψίας και βαρβαρότητας από τις επιδρομές, τους εμπρησμούς, τις εκτελέσεις, τις αιχμαλωσίες κατά τις επιδρομές εναντίον του χωριού μου. Και από τη συγκέντρωση των Εβραίων της Λάρισας στο «γκέτο» και από κει στα τρένα του Σταθμού, που δεν ξέραμε ακόμη ότι ήταν τα τρένα του θανάτου. Ολα αυτά τα θυμάμαι με αποτροπιασμό. Ελπίζω ότι το ίδιο αισθάνονται και οι σύγχρονοι Γερμανοί για έναν επιπλέον λόγο: ότι κατόρθωσαν να πραγματοποιήσουν μια μεγάλη εισβολή νεωτερικότητας και προόδου στον σύγχρονο κόσμο, στην Ευρώπη ειδικότερα. Ισως αυτή η ειρηνική εισβολή τούς οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η χιτλερική περίοδος χαρακτηρίζεται από παράδοξη πολιτική ανωριμότητα του γερμανικού λαού, με τα πολλά χαρίσματα και ταλέντα.

Οσο για μας, τους «κατώτερους», τα θύματα της βαρβαρότητας τότε, θυμάμαι ότι ποτέ δεν συμβιβαστήκαμε με την ιδέα ότι θα ζήσουμε τα «χίλια χρόνια του Γ΄ Ράιχ», κατώτεροι εμείς σε καθεστώς δουλείας των «ανώτερων». Πάντοτε πιστεύαμε ότι η ιδεολογία της στυλιζαρισμένης βαρβαρότητας δεν μπορεί παρά να είναι προσωρινή, επειδή είναι ψεύτικη και απεχθής. Γύρω από αυτήν την πίστη συγκεντρώθηκε η ελπίδα και η συνοχή του έθνους.

Τώρα που ξαναθυμάμαι τα γεγονότα και την ορολογία εκείνης της περιόδου απορώ πώς σοβαροί και πραγματικά ανώτεροι άνθρωποι μπόρεσαν και τα γεγονότα να διαπράξουν, αλλά και με εκείνη την ορολογία της «ανωτερότητας» να τα δικαιολογήσουν και να τα αποδεχθούν. Πιστεύω ακράδαντα ότι έτσι σκέφτονται και οι σύγχρονοι Γερμανοί και έχουν το βλέμμα τους στραμμένο στο μέλλον…

Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η νέα πλειοψηφία

Posted on Οκτώβριος 6, 2009. Filed under: Καρκαγιάννης Αντώνης |

Με την τυπικότητα τελεσθείσης τελετουργίας συνήθως καταλήγουμε στο «ο λαός απεφάνθη». Συνήθως, με αυτό το «απεφάνθη» σημειώνουμε το τέλος μιας διαδικασίας και την αρχή μιας άλλης. Εννοούμε το «απεφάνθη» οριστικό και αναμφισβήτητο, προερχόμενο από τον ύπατο παράγοντα του πολιτεύματός μας, ο οποίος θεωρείται ότι δεν κάνει ποτέ λάθος αλλά και όταν κάνει… έχει πάντοτε δίκαιο. Εν τούτοις, γιατί ψήφισε και «απεφάνθη» έτσι και όχι διαφορετικά, αποτελεί πάντοτε αντικείμενο αναλύσεων, μελέτης και σκέψεων, ιδιαίτερα από το κόμμα και την ηγεσία του κόμματος που υπέστη την κύρια και κρίσιμη ήττα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση από το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας και την ηγεσία της. Είναι νωρίς ακόμη για να πούμε ότι υπέστη συντριβή, βρέθηκε όμως πάλι στο χαμηλότερο ιστορικό της ποσοστό. Από τα έδρανα της αντιπολίτευσης πλέον θα έχει τον χρόνο και την άνεση να σκεφθεί και να καταλήξει σε συμπεράσματα. Ποια λάθη έκανε, ποιο ύφος και ποια ηθική διακυβέρνησης εφάρμοσε, ποια εικόνα εξέπεμπε, πίκρανε και αποκαρδίωσε τον λαό και τους οπαδούς της. Οταν εξελέγη αυτή η κυβέρνηση το 2004, θυμάμαι ότι είπα μέσα μου: «Αυτή η κυβέρνηση έχει όλο τον αέρα στα πανιά της». Πώς τα κατάφερε και τον έστρεψε εναντίον της, είναι πρόβλημα και ταυτόχρονα αίνιγμα.

Ας φύγουμε όμως από το «απεφάνθη» με την αρνητική του έννοια. Ας κάνουμε ένα βήμα προς το «απεφάνθη» με τη θετική του σημασία. Γύρω από το ΠΑΣΟΚ και τον Γιώργο Παπανδρέου σχηματίσθηκε μια νέα λαϊκή πλειοψηφία. Δεν έχει ούτε το μέγεθος ούτε τον ενθουσιασμό της παλαιάς πλειοψηφίας του Ανδρέα Παπανδρέου. Παρά το μέγεθος και τον ενθουσιασμό, όμως, η διαχείριση εκείνης της πλειοψηφίας από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ άφησε μάλλον πικρές εμπειρίες, κυρίως όσον αφορά τις υποθέσεις του κράτους και της διοίκησης. Τουλάχιστον οι μισοί Ελληνες πιστεύουν ότι η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ τότε κατασπατάλησε την πλειοψηφία που της χάρισε ο λαός. Οπωσδήποτε, εκείνη η πλειοψηφία και η διαχείρισή της δεν αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση.

Η νέα πλειοψηφία από κάθε άποψη είναι εντυπωσιακή. Μένει να αποδειχθεί ότι είναι πραγματικά νέα και σύγχρονη και αυτό σε μεγάλο βαθμό θα κριθεί από το πώς η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ θα τη χειρισθεί. Πραγματικά νέα σημαίνει ότι έχει νέες ιδέες και νέες επιδιώξεις. Τα προβλήματα είναι πολλά και δύσκολα, ενώ οι ανάγκες είναι πολλές επίσης, πιεστικές και αντιφατικές, σε μια κοινωνία ανοιχτή και πολυεδρική. Είναι αδύνατη η λύση όλων των προβλημάτων και η ικανοποίηση όλων των αναγκών. Αν το ΠΑΣΟΚ και ο Γιώργος Παπανδρέου κατορθώσουν, με μια αυστηρή ιεράρχηση προβλημάτων και αναγκών να βάλουν τη χώρα σ’ ένα δρόμο ισόρροπης και εξορθολογισμένης πορείας, θα έχουν κάνει ένα μεγάλο βήμα.

Σε σχέση με τα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε στο παρελθόν, αλλά και σε σχέση με τη διακυβέρνηση της Ν.Δ., κομβικό σημείο είναι ο ρόλος του κράτους και της διοίκησης στην κοινωνική οργάνωση και στις επαφές με τον πολίτη. Να επιλέξουμε ανάμεσα στο κράτος πάτρωνα και δυνάστη και στο κράτος επιτελικό ρυθμιστή. Και φυσικά, ιδιαίτερη σημασία έχει η ηθική εικόνα της νέας κυβέρνησης, ως καθημερινή αξία, αλλά και ως υπόδειγμα συμπεριφοράς.

  • Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη, Η Καθημερινή, 05/10/2009
ΑΠΟΨΕΙΣ
Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη

Η νέα πλειοψηφία
Συμμαχίες
Οικολόγοι – Πράσινοι, μια νέα έκφραση
Δημοσκοπήσεις
Αυτοδυναμία
Παράλογες αφετηρίες αριστερής πολιτικής
Η επόμενη μέρα
Η απόσυρση
Οι δύο «μονομάχοι»
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Περιπλανήσεις

Posted on Σεπτεμβρίου 22, 2009. Filed under: Εκλογές, Καρκαγιάννης Αντώνης |

Ολόκληρη η χρονιά φέτος ήταν βροχερή και ιδιαίτερα ο Σεπτέμβριος. Επεσε αρκετό νερό σε όλη την Ελλάδα, τη διψασμένη από τα προηγούμενα χρόνια. Από το χωριό μου μου λένε ότι το δάσος δεν είχε ποτέ τόσο βαθύ και ζωηρό πράσινο χρώμα, ακόμη και τώρα το φθινόπωρο. Εκεί δεν έχουμε αειθαλή πεύκα, έχουμε βελανιδιές και αυτή την εποχή αρχίζουν να κοκκινίζουν οι κορυφές τους, σχηματίζοντας υπέροχες χρωματικές συνθέσεις με το εναπομένον πράσινο. Μου λένε επίσης ότι φέτος, με τον βροχερό καιρό θα έχουμε καλά και μεγάλα κάστανα. Ρώτησα τι λέει ο κόσμος για τις εκλογές και μου είπαν ότι δεν ασχολείται ή τουλάχιστον δεν εκφράζεται με ενθουσιασμό ή φανατισμό.

Το ζωηρό πράσινο το παρατηρώ και στη γειτονιά μου, την Πλάκα. Οχι μόνο στο Ζάππειο και στον Εθνικό Κήπο που λες και ανάρωσε από βαριά ασθένεια. Εκανα προχθές μια βόλτα στα ερειπωμένα Αναφιώτικα, στα ριζά του Ιερού Βράχου και ένιωσα κάτι από την ξεχασμένη και αρκετά μελαγχολική «ομορφιά των ερειπίων» που τόσο λάτρεψαν ο 18ος και 19ος αιώνας. Καθώς από τις ρωγμές τους ξεπετάγονται ασυγκράτητα, ζωντανά, χλόη, αγκάθια και θάμνοι. Αλλά και στις μικρές και μάλλον ταλαιπωρημένες πλατείες της Πλάκας, όπου στριμώχθηκαν τα λίγα δένδρα, κυρίως μουριές, το φθινόπωρο είναι περισσότερο θαλερό παρά ποτέ.

Τα κουρεία, όπως ξέρετε, από τους αρχαίους χρόνους συγκεντρώνουν τις περισσότερες και ζωηρότερες συζητήσεις, πολιτικές, ποδοσφαιρικές, φιλοσοφικές και άλλες. Οι δε κουρείς είναι οι καλύτερα ενημερωμένοι όχι μόνο για τη γειτονιά αλλά γενικότερα. Μετά την απόδραση ή την απόπειρα απόδρασης στα Αναφιώτικα κατέβηκα στο κουρείο της οδού Απόλλωνος για να κουρευτώ. Ρώτησα, λοιπόν τον κ. Γιώργο τι λέει ο κόσμος για τις εκλογές και μου απαντάει «τίποτα». Ποτέ δεν θυμάται τέτοια «βουβαμάρα». Οσοι είναι θυμωμένοι με την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, και είναι πολλοί, θα ψηφίσουν φυσικά ΠΑΣΟΚ, αλλά χωρίς ενθουσιασμό και χωρίς μεγάλες προσδοκίες. Αλλοτε είχε μεγάλες προσδοκίες και διαψεύσθηκαν. Τώρα εκφράζει τη δυσαρέσκεια ή και την οργή του, αλλά είναι επιφυλακτικός, δεν πιστεύει πια.

Σήμερα δεν θα παρακολουθήσω την τηλεμαχία των πολιτικών αρχηγών. Οπως θα καταλάβατε με ενοχλεί η λέξη «αρχηγός» και μάλιστα κληρονομικός. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Από ό,τι μπορεί κανείς να συμπεράνει (και το συμπεραίνουν πολλοί) από το παρασκήνιο που προκλήθηκε, μας καλούν να παρακολουθήσουμε μια, μάλλον κακοστημένη, τηλεοπτική παράσταση, όπου ο κάθε «αρχηγός» θα πει το ποιηματάκι του, το οποίο άλλωστε ξανακούσαμε. Οι προτάσεις και τα προγράμματα των δύο «κομμάτων εξουσίας» έχουν ήδη εκτεθεί και ομολογουμένως είναι διαφορετικά. Εκείνο όμως που κρίνεται και όπου συγκεντρώνονται όλες οι αμφιβολίες δεν είναι η λογική των προγραμμάτων αλλά η αξιοπιστία των «αρχηγών» και των κομμάτων τους. Οχι αν είναι σωστά και λογικά τα προγράμματά τους, αλλά αν οι «αρχηγοί» και τα κόμματά τους, ως εξουσία, είναι σε θέση να τα εφαρμόσουν. Η μέχρι τώρα εμπειρία μας είναι πικρή και απογοητευτική.

  • Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη, Η Καθημερινή, 22/09/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...