Κολομπανί Ζαν-Μαρί

Τα καλά και τα κακά «νέα» που φέρνει το 2011

Posted on Ιανουαρίου 3, 2011. Filed under: Κολομπανί Ζαν-Μαρί |

JEAN – MARIE COLOMBANI | Παρασκευή 31 Δεκεμβρίου 2010

Υπάρχουν δύο τρόποι να προσεγγίσουμε το νέο έτος: ο ένας είναι αισιόδοξος, ο άλλος απαισιόδοξος. Αν θέλουμε να είμαστε αισιόδοξοι, πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι η περίοδος των παγκόσμιων αναταράξεων στην οποία έχουμε μπει αντιπροσωπεύει μια θετική εξέλιξη. Πράγματι, με την οικονομική απογείωση των λεγόμενων αναπτυσσόμενων χωρών εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι βγαίνουν από τη φτώχεια.

Σε αντίθεση με την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όταν τα προβλήματα της ανάπτυξης του Τρίτου Κόσμου ήταν πανταχού παρόντα, πολιτικοποιημένα και κατά τα φαινόμενα άλυτα, να λοιπόν που μπήκαμε σε μια φάση όπου τα ποσοστά της συνεχιζόμενης ανάπτυξης επιτρέπουν μια εξαιρετικά ταχεία πρόσβαση σε ένα ελάχιστον επίπεδο ευημερίας, που έχει αρχίσει να στηρίζει την παγκόσμια ανάπτυξη.

Πρόκειται προφανώς για μια καλή είδηση γι΄ αυτούς τους πληθυσμούς. Είναι επίσης καλή είδηση για χώρες όπως οι δικές μας, που βλέπουν να ανοίγονται γιγαντιαίες αγορές εκατομμυρίων ανθρώπων, οι οποίοι έχουν γίνει πλέον καταναλωτές της μεσαίας τάξης και ανήκουν στις κατηγορίες των πιο προνομιούχων.

Στο γεωπολιτικό πεδίο, το γεγονός αυτό δημιουργεί έναν κόσμο πραγματικά πολυπολικό, που δεν είναι πλέον υποταγμένος στη σύγκρουση μεταξύ δύο μπλοκ, όπως την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, ούτε στην αποκλειστική επιρροή μιας υπερδύναμης, όπως συνέβη στα χρόνια που ακολούθησαν την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την κατάρρευση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας.

Εν δυνάμει αυτός ο κόσμος είναι πιο ισορροπημένος, με καλύτερη διανομή πλούτου και ισχύος. Κατά τον ίδιο τρόπο, μπορούμε να σκεφτούμε ότι το Ιnternet δίνει σε εκατομμύρια ανθρώπους πρόσβαση σε πληροφορίες που δεν ήταν μέχρι πρότινος διαθέσιμες παρά μόνο μέσω μεγάλων πανεπιστημίων ή ερευνητικών κέντρων.

Αυτό αφορά επίσης τις πληροφορίες επιστημονικού χαρακτήρα που επιτρέπουν να εξαπλωθεί πιο γρήγορα η πρόοδος στην Ιατρική.

Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και άλλα στον κατάλογο με τις θετικές αλλαγές που θα συνεχίσουν να επιταχύνονται στη διάρκεια του 2011.

Στον αντίποδα, η απαισιόδοξη προσέγγιση θα δώσει την έμφαση στις ανισορροπίες που έχουν πολλαπλασιαστεί και προκαλούν φόβους για το μέλλον στις χώρες με παλαιότερη ευημερία, όπως σε αυτές της «γηραιάς Ευρώπης», φόβους για την αλλαγή στον συσχετισμό των δυνάμεων, για την παρακμή, κυρίως για την υποβάθμιση, γιατί η παγκοσμιοποίηση συνοδεύεται από οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που κατακερματίζουν τις μεσαίες τάξεις, οι οποίες φοβούνται, στις ΗΠΑ όπως και στην Ευρώπη, την οπισθοδρόμηση, εκεί όπου όλα μας τα συστήματα βασίζονταν σε μηχανισμούς κοινωνικής ανέλιξης.

Επιπλέον, η περίοδος της χρηματοπιστωτικής τρέλας που τελείωσε βίαια με την κρίση συνοδεύθηκε από μια τεράστια αύξηση των ανισοτήτων προς όφελος των πιο πλούσιων.

Σε αυτά τα συμφραζόμενα, η προσοχή στην Ευρώπη θα συνεχίσει να εστιάζεται στην έξοδο από την κρίση και στο αν η ανάκαμψη θα είναι επαρκής για να μειώσει την ανεργία, που είναι η μεγαλύτερη ανησυχία, καθώς το ποσοστό της βρίσκεται κατά μέσον όρο στο 10% στο σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Γνωρίζουμε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να καταβάλει μια τεράστια προσπάθεια για την αύξηση της παραγωγικότητας, με επίκεντρο την έρευνα και τον νεωτερισμό, προκειμένου να αποκτήσει ξανά δυνατότητες για ανάπτυξη. Σε αντίθετη περίπτωση, θα δημιουργηθεί ένα σύστημα τριών ταχυτήτων: μια πολύ ισχυρή ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες χώρες (Βραζιλία, Ινδία, Κίνα, και στο μέλλον σε κάποια κράτη της Αφρικής), μια μέση ανάπτυξη της τάξεως του 3,5% στις Ηνωμένες Πολιτείες και μια αναιμική ανάπτυξη, και επομένως ανίσχυρη να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, στην Ευρώπη.

Αλλα δύο σημαντικά στοιχεία αξίζουν την προσοχή μας: οι πιέσεις τις οποίες ασκεί ο λαϊκισμός και οι απόπειρες για να διασπαστεί η ζώνη του ευρώ. Ο πειρασμός του λαϊκισμού είναι πανταχού παρών στην Ευρώπη. Εκδηλώθηκε με την πιο εγωιστική μορφή του στη Φλάνδρα και στη Βόρεια Ιταλία (για να μη μιλήσουμε για την Ελβετία, η οποία δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης).

Μεταφράζεται επίσης με την αύξηση των ποσοστών κομμάτων της άκρας Δεξιάς σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, ακόμη και σε χώρες όπου κάτι τέτοιο θα φαινόταν απίθανο πριν από λίγο καιρό. Είναι προφανές ότι θεριεύει από την οικονομική κρίση και ότι χαράσσει, μέσω της απόρριψης του Ισλάμ, ένα νέο σύνορο ρατσισμού στην Ευρώπη.

Το 2011 θα είναι, τέλος, μια χρονιά αποφασιστικής σημασίας για το μέλλον της ενωμένης Ευρώπης και για τον σκληρό πυρήνα της, τη ζώνη του ευρώ, η οποία είναι βέβαιον ότι θα δεχθεί και άλλες επιθέσεις.

Κερδοσκόποι κάθε είδους αναζητούν τα εσωτερικά σημεία ανισορροπίας και αστάθειας στην ευρωζώνη και βάζουν κάθε φορά στο στόχαστρο μια διαφορετική χώρα, για διαφορετικούς λόγους.

Χθες ήταν η Ελλάδα και η Ιρλανδία, σήμερα η Πορτογαλία και το δημόσιο χρέος της, αύριο- ας μην έχουμε καμία αμφιβολία- η Ισπανία. Πέρα από τον μηχανισμό στήριξης και αλληλεγγύης, σε αυτό το στάδιο είναι σαφές ότι χρειάζεται να οργανώσουμε μια πολιτική απάντηση, διακηρύσσοντας δυνατά ότι όλες οι χώρες της ΕΕ θα υπερασπιστούν με νύχια και με δόντια το ευρώ.

  • Ο κ.Ζαν-Μαρί Κολομπανί είναι ένας από τους εγκυρότερους ευρωπαίους δημοσιογράφους, πρώην διευθυντής της εφημερίδας «Le Μonde». Το τακτικό, ανά Κυριακή, άρθρο του είναι γραμμένο αποκλειστικά για «Το Βήμα»
Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οι αγορές παίζουν με το ευρώ όπως η γάτα με το ποντίκι

Posted on Νοέμβριος 22, 2010. Filed under: Κολομπανί Ζαν-Μαρί |

JEAN – MARIE COLOMBANI | Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2010

Ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μοιράστηκε την ανησυχία του, πράγμα ασυνήθιστο γι΄ αυτόν, για να τονίσει τη σοβαρότητα της ιρλανδικής κρίσης αλλά κυρίως για να ξαναϋπογραμμίσει την ανάγκη να συνεχίσει η Ευρώπη να προωθεί την υιοθέτηση κοινών μηχανισμών. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ δήλωσε ότι τον ανησυχεί η διακυβέρνηση της ευρωζώνης, αποσκοπώντας επίσης να πιέσει την Ιρλανδία να δεχθεί τις εκκλήσεις των Ευρωπαίων για μια βοήθεια που θα μειώσει την πίεση των αγορών.

Ο παρών μηχανισμός της ιρλανδικής κρίσης αποτελεί το αντίθετο από εκείνον της ελληνικής. Οσον αφορά την Ελλάδα, που πλησίαζε στο κατώφλι της κατάρρευσης, οι Αρχές ζήτησαν πολύ γρήγορα τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Θυμόμαστε τη στάση, στην αρχή περισσότερο από διστακτική, της Γερμανίας και τις δυσκολίες τού να στήσουμε το ταμείο ευρωπαϊκής βοήθειας με την υποστήριξη του ΔΝΤ. Η βοήθεια τελικά έγινε πραγματικότητα, αν και με καθυστέρηση και απαιτητικούς όρους. Τελικά όμως υπάρχει και απετέλεσε το πρώτο στάδιο της σωτηρίας της Ελλάδας, ενώ το άλλο ήταν αναγκαστικά το σχέδιο λιτότητας.

Στην περίπτωση της Ιρλανδίας δεν υπάρχουν άμεσες απειλές για τη χρηματοδότηση του ελλείμματός της. Τα οικονομικά του κράτους επαρκούν ως τα μέσα του 2011. Αντίθετα, η κατάσταση των ιδιωτικών τραπεζών προκαλεί ανησυχία- η τρύπα τους υπολογίζεται γύρω στα 50 δισ. ευρώ. Αλλωστε έχουν κρατικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Η καινοτομία είναι ότι τα ευρωπαϊκά κράτη είναι εκείνα που ζήτησαν από την Ιρλανδία να δεχθεί χωρίς καθυστέρηση μια επείγουσα βοήθεια για να καλύψει τα χρέη των τραπεζών. Η Ιρλανδία όμως αντιστάθηκε σ΄ αυτή την άποψη στο όνομα ενός εθνικισμού, ομολογουμένως άκαιρου, δεδομένου ότι ανήκει στην ευρωζώνη και οφείλει να δέχεται τους κανόνες της.

Οπως όμως η γερμανική επιφυλακτικότητα οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό, στην περίπτωση της Ελλάδας, σε ένα πείσμα της κοινής γνώμης η οποία επηρεαζόταν όλο και περισσότερο από έναν εθνικό εγωισμό, έτσι και στην Ιρλανδία η κυβέρνηση έχει το βλέμμα στραμμένο σε δύο επί μέρους εκλογές που μπορεί να την αποδυναμώσουν.

Η ανακοίνωση της αποδοχής της ευρωπαϊκής βοήθειας ελπίζουμε ότι θα απωθήσει τις αγορές που, σε κάθε περίπτωση, κερδοσκοπούν και δοκιμάζουν κατά κάποιον τρόπο την αντίσταση της ευρωζώνης. Σαν να προσπαθούν ορισμένοι να πετύχουν την κατάρρευσή της.

Παρατηρούμε πάντως ότι, υπό την πίεση των γεγονότων, η Ευρώπη και η ευρωζώνη εξελίσσονται. Διότι οι Ευρωπαίοι κατάλαβαν το εξής: είναι αναγκαστικά αλληλέγγυοι, ενώ αρχικά η νομισματική ένωση δεν προέβλεπε κανέναν μηχανισμό αλληλοβοήθειας. Αυτός υπάρχει πλέον. Κατάλαβαν επίσης ότι μπορούν να γίνουν θύματα μιας μολυσματικότητας την οποία ενορχηστρώνουν οι αγορές. Γι΄ αυτό ήταν τόσο ισχυρή η πίεση προς την Ιρλανδία, για να αποφύγουμε την περίπτωση το χρέος να αποτελέσει ευκαιρία κερδοσκοπικών κινήσεων εναντίον της Πορτογαλίας και στη συνέχεια- γιατί όχι;- της Ισπανίας ή της Ιταλίας. Οσο για την ιρλανδική αντίσταση, προέρχεται επίσης από το γεγονός ότι, ως προϋπόθεση για την παροχή βοήθειας, τα κράτη της ευρωζώνης απαιτούν μέτρα εναντίον του ελλείμματος, συνεπώς λιτότητας, αλλά κυρίως, στην περίπτωση της Ιρλανδίας, αύξηση της φορολογίας των επιχειρήσεων. Οι αγορές, στο παιχνίδι τους της γάτας με το ποντίκι εναντίον του ευρώ, αρέσκονται να εντείνουν τις ανισορροπίες που υπάρχουν ανάμεσα στις διάφορες χώρες της ευρωζώνης- γενικώς ανάμεσα στη Γερμανία, που είναι πολύ πλεονασματική, και σε όλους τους υπόλοιπους. Σήμερα το κύριο στρατηγικό ερώτημα του πλανήτη είναι ακριβώς εκείνο που αφορά τις ανισορροπίες που υπάρχουν ανάμεσα στα μεγάλα σύνολα που τον αποτελούν. Για να τις αντιμετωπίσει, το G20 οφείλει να ενισχύσει τη ρύθμιση και τη συνεννόηση, δηλαδή να μεταρρυθμίσει το διεθνές νομισματικό σύστημα. Καλό είναι λοιπόν να υπενθυμίσουμε ότι, αν εξετάσουμε αυτά τα μεγάλα σύνολα, υπάρχει ένα που αποτελεί ισχυρό παράγοντα σταθερότητας: η ευρωζώνη.

Γνωρίζουμε βεβαίως ότι στο πρόσφατο G20 στη Σεούλ κυριάρχησε η αντιπαράθεση ανάμεσα στην υπερβολικά πλεονασματική Κίνα και στις υπερβολικά ελλειμματικές ΗΠΑ που καταναλώνουν με πίστωση. Ξεχάσαμε να υπογραμμίσουμε ότι, σ΄ αυτό το πλαίσιο, η ευρωζώνη βρίσκεται σχεδόν σε ισορροπία και αποτελεί την πρώτη εμπορική δύναμη στον κόσμο. Αυτό αναμφίβολα εξηγεί την προσοχή που δίνει η Κίνα στο ευρώ αλλά και στην Ελλάδα, χθες, και στην Πορτογαλία, σήμερα, για να παίξει τον ρόλο της στην υπεράσπιση της ευρωζώνης. Εδώ βρίσκεται ένα από τα πολλά παράδοξα της περίπλοκης και αγχωτικής κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε.

  • Ο κ. Ζαν-Μαρί Κολομπανί είναι ένας από τους εγκυρότερους ευρωπαίους δημοσιογράφους, πρώην διευθυντής της εφημερίδας «Le Μonde». Το τακτικό,ανά Κυριακή, άρθρο του είναι γραμμένο αποκλειστικά για «Το Βήμα».

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=6&artid=368732&dt=21/11/2010#ixzz15z8EC7C2

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...