Κρίση

Υψηλό ηθικό, το αντίδοτο

Posted on Απρίλιος 18, 2010. Filed under: Κρίση, Καραϊσκακη Τασουλα |

  • Tης Τασουλας Καραϊσκακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 18 Aπριλίου 2010

Ο κόσμος απειλείται από ένα φαύλο κύκλο. Υπάρχει κίνδυνος τα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης να προκαλέσουν επιδείνωση της κρίσης. Οι φορολογούμενοι οργίζονται που με δικά τους χρήματα θα πρέπει να πληρωθούν τα ελλείμματα που δημιούργησε η επιτελική ανικανότητα ή αλητεία· που με δικά τους χρήματα πληρώνονταν, ακόμη πληρώνονται οι μίζες σε γιατρούς, μηχανικούς, εταιρείες, κρατικούς λειτουργούς, πολιτικούς (κατά περίεργη σύμπτωση στην Ελλάδα τα πάντα, από τον στρατιωτικό εξοπλισμό μέχρι τα στεντ, αγοράζονται πέντε, δέκα… χίλιες φορές ακριβότερα απ’ όσο αλλού) · που με δικά τους χρήματα ευημερούν αργόμισθοι.

Για να αποδεχθούν οι πολίτες τις απαιτούμενες θυσίες θα πρέπει να πεισθούν ότι θα εγκαταλειφθεί από τους ιθύνοντες η πεπατημένη της σπατάλης και της διαπλοκής, ότι οι εφορίες δεν θα κερδίζουν από τη φοροδιαφυγή, ότι τα δανεικά θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις και δεν θα κλείνουν απλώς «τρύπες» (χώρες όπως η Πολωνία, η Τσεχία, η Σλοβακία, που πήραν μέτρα εγκαίρως και έφτιαξαν γερή αναπτυξιακή βάση είναι σε καλύτερη μοίρα από την Ελλάδα), ότι δεν θα μεταφέρουμε συνεχώς εισοδήματα από το μέλλον, ότι θα σταματήσει η διακριτική μεταχείριση συγκεκριμένων επαγγελματικών κατηγοριών, ότι θα αποδοθεί ώς ένα βαθμό κοινωνική δικαιοσύνη.

Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται επονείδιστες, καταστροφικές συνήθειες να εγκαταλείπονται – π. χ. μόνο τρεις από τις 67 εφορίες της Αττικής έχουν επιτύχει στόχους αύξησης των εισπράξεων, ενώ 23 δεν έδωσαν καν στοιχεία… Παράλληλα, η οικονομική συρρίκνωση, η πτώση των εξαγωγών, το στέγνωμα των ξένων επενδύσεων, το πάγωμα πιστώσεων, η δυσκολία αποπληρωμής των δανείων που δόθηκαν απλόχερα από τις τράπεζες τα προηγούμενα χρόνια, οι επαπειλούμενες απολύσεις, περικοπές επιδομάτων, μισθών, συντάξεων και η εκπτώχευση των μικρών και μεσαίων που θα φέρουν τα μέτρα του ΔΝΤ κλιμακώνουν τον περιρρέοντα φόβο της διάρρηξης του κοινωνικού ιστού, της κοινωνικής έκρηξης. Σε επιτελείς και πολίτες. Είναι αλήθεια ότι η προσπάθεια ικανοποίησης των στοιχειωδών ανθρωπίνων αναγκών, υπεράσπισης των στοιχειωδών δικαιωμάτων δεν είναι μια φιλοσοφία, δεν είναι καν μια ιδέα, είναι ένα αυθόρμητο τίναγμα της συνείδησης. Η ρήξη, η κάθε μορφή ρήξης, συνδέεται με την εναγώνια επιτακτική ανάγκη για λύτρωση. Είναι η στιγμή κατά την οποία η κριτική μεταμορφώνεται σε φλόγα, έξω από τις γεωμετρίες του ορθού λόγου, σε λαίλαπα σαρωτική, σε αίμα, σε γυμνή ανίερη ιστορία.

Τι μπορεί να αποτρέψει την ανεξέλεγκτη βία; Ο άλαλος ατομισμός; Η διασπορά συνειδήσεων; Η αδιαφορία; Οχι. Μάλλον η ψυχραιμία, η εγρήγορση, η επινοητικότητα, η μεθοδικότητα. Η κρίση δημιουργεί αβεβαιότητα, η αβεβαιότητα προκαλεί φόβο, ο φόβος φέρνει σπασμωδικότητα, η σπασμωδικότητα ανατροφοδοτεί την κρίση. Δεν καταναλώνουμε, δεν επενδύουμε, δεν θέλουμε να διακινδυνεύσουμε. Κι όμως, ατμομηχανή μας είναι το υψηλό ηθικό. Και το μυαλό μας – η καινοτομία είναι που κινεί την οικονομία. Το ενεργό πνεύμα δίνει πνοή. Και η μνήμη, όπλο πιο πολύτιμο, πιο εύθραυστο και από τις νέες ιδέες, εξυγιαίνει τη σκέψη. Διότι «η κατάρρευση δεν εκδηλώνεται τόσο μέσα από τους πολιτικούς θεσμούς, όσο μέσα από την εξαχρείωση των ψυχών», έγραφε κάπου ο Μπωντλαίρ.

Οσοι αγωνιούν οφείλουν να λάβουν μέρος στη συλλογική προσπάθεια, να μη συνθηκολογήσουν με την ιδέα του «ολέθρου», ο οποίος ανάλογα με το αν τον παρατηρείς ή τον ζεις, είναι θρίλερ ή τραγωδία.

Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Φταίνε οι ξένοι για την κρίση;

Posted on Μαρτίου 3, 2010. Filed under: Κρίση, Ντόκος Θάνος, Οικονομία |

Του Θανου Π. Ντοκου*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 03/03/2010

Κάποια από τα δημοσιεύματα του ξένου Τύπου σχετικά με το «ελληνικό πρόβλημα» είναι υπερβολικά και εμπεριέχουν στοιχεία κακοήθειας. Η αντίδρασή μας ήταν μάλλον προβλέψιμη και περιστράφηκε γύρω από τη μη εξόφληση των κατοχικών αποζημιώσεων και τον φθόνο των ξένων για τον περιούσιο λαό. Με τον τρόπο αυτό μπήκαμε σ’ ένα φαύλο κύκλο που μόνο να βλάψει μπορεί την προσπάθεια της κυβέρνησης να διαχειριστεί την οικονομική κρίση και να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της χώρας. Οχι επειδή δεν δικαιούμαστε να αντιδράσουμε σε αρνητικά δημοσιεύματα, αλλά διότι η αντίδρασή μας είναι σε λανθασμένη κατεύθυνση. Κατηγορούμαστε ήδη για προσπάθεια επίρριψης ευθυνών σε κέντρα αποφάσεων εκτός Ελλάδας και ελαχιστοποίησης του δικού μας μεριδίου ευθύνης και αυτό θα έπρεπε να είναι το τελευταίο μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε στη συγκεκριμένη περίοδο.

Αντίθετα, όπως σωστά πράττει η κυβέρνηση, θα πρέπει να κινούμαστε στη λογική της ανάληψης των ευθυνών τόσο για την οικονομική (και ηθική;) χρεοκοπία της χώρας, όσο και για την αντιμετώπιση του προβλήματος, σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι δεν είμαστε οι μόνοι που θα ζημιωθούν από την πτώχευση της Ελλάδας, αλλά ολόκληρη η Ευρωζώνη, με δυνητικά σημαντικές συνέπειες για ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Ταυτόχρονα, σε ήπιους τόνους όταν απευθυνόμαστε δημοσίως στη Γερμανία και άλλους Ευρωπαίους εταίρους, και ενδεχομένως με πιο έντονο τρόπο σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες, οφείλουμε να επιχειρηματολογούμε με συγκεκριμένα στοιχεία για τα οικονομικά οφέλη που απεκόμισε η Γερμανία και άλλες χώρες εξάγοντας τα προϊόντα τους στην Ελλάδα, για τις λογιστικές λαθροχειρίες άλλων μελών της Ε.Ε., για τον ρόλο των κερδοσκόπων, για τις αγορές οπλικών συστημάτων από τη χώρα μας, αλλά και για τα έργα και ημέρες εταιρειών, όπως η SIEMENS.

Σε τελευταία ανάλυση, όμως, το ζήτημα αφορά εμάς. Το ένα στοίχημα, το οποίο καλείται να κερδίσει η Ελλάδα προς τα έξω, είναι η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της, που έχει πληγεί σημαντικά, και δυστυχώς σε μεγάλο βαθμό δικαιολογημένα. Η θετική εικόνα μιας χώρας δεν οικοδομείται από λεόντειες δηλώσεις προς τους «κακούς ξένους», αλλά από τη θαρραλέα αντιμετώπιση των προβλημάτων της και τη συμμετοχή στα διεθνή κοινά, που αποφέρει πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο το οποίο θα ήταν τόσο χρήσιμο σε μια τέτοια δύσκολη περίοδο (όπου η άσκηση αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής καθίσταται εξαιρετικά δυσχερής).

Το άλλο στοίχημα, που θα επηρεάσει καθοριστικά το αποτέλεσμα και του πρώτου, είναι το μέλλον της χώρας. Ας αναρωτηθούμε: για πόσα επιτεύγματα της σημερινής Ελλάδας είμαστε σήμερα περήφανοι; Τη διαφθορά, την ποιότητα ζωής στις μεγάλες πόλεις και την προστασία του περιβάλλοντος, την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, τη δικαιοσύνη, τα επίπεδα εγκληματικότητας, την παιδεία, τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα κ.λπ. Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι ένας δημιουργικός θυμός και μια ατομική και παράλληλα συλλογική επανάσταση: να θέσουμε μεσο-μακροπρόθεσμους στόχους, να δημιουργήσουμε ένα θεσμικό σύστημα στρατηγικού σχεδιασμού για την επίτευξή τους και να προσπαθήσουμε να ξανακερδίσουμε τον αυτοσεβασμό μας και τον σεβασμό των εταίρων μας. Αυτό θα ήθελα να είναι το όραμα και ο τελικός απολογισμός της γενιάς μου.

* Ο κ. Θάνος Π. Ντόκος είναι γενικός διευθυντής του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

1989 – 2009, από κρίση σε κρίση

Posted on Νοέμβριος 9, 2009. Filed under: Κρίση, Κωνστανταρας Νικος, Οικονομία |

  • Tου Νικου Κωνστανταρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 08/11/2009

Οταν κατέρρεε το Σιδηρούν Παραπέτασμα το 1989, η Ελλάδα ζούσε τη δική της κοσμογονία. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιούλιο, είχε σχηματιστεί στην Αθήνα κυβέρνηση από τη Νέα Δημοκρατία και τον Συνασπισμό των αριστερών κομμάτων, 40 χρόνια μετά την ήττα της Αριστεράς στον εμφύλιο πόλεμο. Σήμερα αυτή η συνεργασία αξιολογείται κυρίως για την αποτυχημένη απόπειρα πολιτικής εξόντωσης του Ανδρέα Παπανδρέου,, ενώ υποτιμάμε την πολιτική σημασία του οριστικού τέλους των ιδεολογικών διαφορών στην Ελλάδα. Είτε ήταν προϊόν εκλογικού αδιεξόδου είτε ευκαιριακή απόπειρα διάλυσης του ΠΑΣΟΚ, η βραχύβια κυβέρνηση συνασπισμού του 1989 άλλαξε την Ελλάδα – τη χρονιά που ο κόσμος όλος άλλαξε.

Η πτώση του σοβιετικού μπλοκ σηματοδότησε και μια σειρά εξελίξεων που είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια της ελληνικής επιρροής στην περιοχή. Εκεί που η Ελλάδα ήταν η μόνη βαλκανική χώρα που ήταν μέλος και της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ, σήμερα είναι απλώς άλλο ένα μέλος των δύο οργανισμών, καθώς οι περισσότεροι γείτονές μας έχουν γίνει μέλη της Ε. Ε. και του ΝΑΤΟ ή βρίσκονται σε ενταξιακή πορεία. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας ανάγκασε την Ελλάδα να εμπλακεί σε μια απέλπιδα προσπάθεια να προστατεύσει την ιστορία και το όνομα της Μακεδονίας. Αντί να μπορέσει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην περιοχή, έγινε μέρος του βαλκανικού προβλήματος και ικέτις της (απρόθυμης) στήριξης των εταίρων της. Εκεί που η Ελλάδα ήταν στυλοβάτης της Δυτικής Συμμαχίας εναντίον του κομμουνισμού, έφυγαν οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις (εκτός της Σούδας, στην Κρήτη). Την ίδια ώρα, η Τουρκία απέκτησε τεράστια σημασία λόγω της ενεργού εμπλοκής της στην Κεντρική Ασία, τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή – περιοχές απ’ όπου η Ελλάδα απουσίαζε εντελώς.

Στο ρευστό γεωστρατηγικό πεδίο, η Ελλάδα συνεχώς έχανε επιρροή και ευκαιρίες. Στο εσωτερικό, η σκληρή πολιτική αναμέτρηση που προηγήθηκε της πτώσης του ΠΑΣΟΚ το 1989 και η αναποφασιστικότητα των δύο κυβερνήσεων συνασπισμού που ακολούθησαν (η δεύτερη ήταν «οικουμενική», με συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ) κλόνισαν την οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και άλλοι οργανισμοί, καθώς και Ελληνες αναλυτές, προειδοποιούσαν ότι χωρίς ριζικές μεταρρυθμίσεις η Ελλάδα κινδύνευε. Τότε, το δημόσιο έλλειμμα ήταν 14,5% του ΑΕΠ, το δημόσιο χρέος 69,9% του ΑΕΠ και ο ρυθμός ανάπτυξης 3,8% του ΑΕΠ. Είκοσι χρόνια μετά, το έλλειμμα υπολογίζεται στο 12,5% του ΑΕΠ, το χρέος στο 112,6% και η ανάπτυξη στο -1,1% του ΑΕΠ.

Η οικονομία της Ελλάδας το 1989, όπως και το 2009, ήταν στα όριά της. Πώς άντεξε, όμως, άλλα 20 χρόνια, για να βρίσκεται σε παρόμοιο σημείο σήμερα; Τρία πράγματα την έσωσαν: οι έντονες διπλωματικές προσπάθειες της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση απέφεραν δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ για επιδοτήσεις και έργα υποδομής· οι επίπονες πολιτικές λιτότητας των κυβερνήσεων μετά το 1989 και οι θυσίες των πολιτών επέτρεψαν στην Ελλάδα να ενταχθεί στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, με αποτέλεσμα την κατακόρυφη πτώση των επιτοκίων και την απογείωση του δανεισμού και της ιδιωτικής κατανάλωσης· τέλος, η εισροή περίπου 1 εκατομμυρίου μεταναστών. Ο τρίτος παράγοντας ήταν άμεσο και απρόβλεπτο αποτέλεσμα της πτώσης του ανατολικού μπλοκ. Παρ’ όλες τις αρχικές κοινωνικές τριβές, η μετανάστευση έσωσε την ελληνική οικονομία: επέτρεψε και στους δύο γονείς σε κάθε σπίτι να εργάζονται, αφού μετανάστριες φρόντιζαν πια τα παιδιά και τους παππούδες· ξένοι εργάτες ανέλαβαν τις γεωργικές εργασίες· οι κατασκευές (από σπίτια έως ολυμπιακά έργα) βασίστηκαν σε μετανάστες· τα ασφαλιστικά ταμεία εμπλουτίστηκαν με απρόσμενους πόρους. Σήμερα, τα λεφτά από την Ε. Ε. τελειώνουν και τα φθηνά δάνεια οδήγησαν σε υπερχρέωση και σε προσωπικά και κοινωνικά αδιέξοδα. Οι μετανάστες, όμως, είναι εδώ και αποτελούν πλέον δυναμικό κομμάτι της οικονομίας. Το 1989 άλλαξε τον κόσμο μας. Δεν τον έκανε πιο εύκολο, αλλά μαζί με τα προβλήματα μάς έφερε και ευκαιρίες. Κοιτάζοντας πίσω, βλέπουμε πού πετύχαμε και πού χάσαμε. Το 2009 δεν αναμένουμε την πτώση του κομμουνισμού – ζούμε τον κλονισμό του καπιταλισμού. Η παγκόσμια κρίση κάνει τα δικά μας προβλήματα πιο δύσκολα από ποτέ. Αλλά, όπως έδειξε το 1989, με σκληρή δουλειά και με τύχη θα μπορέσουμε να συνεχίσουμε – από κρίση σε κρίση.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Προς έναν ορισμό της κρίσης

Posted on Ιουλίου 27, 2009. Filed under: Featherstone Kevin, Κρίση, Κόμματα, Κοινωνία, Πολιτική |

  • Του Kevin Featherstone*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 26/07/2009

Ο όρος «κρίση» χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα τον τελευταίο καιρό – πολλές φορές μάλιστα και καταχρηστικά. Πριν από έξι μήνες, η Ελλάδα βρισκόταν σίγουρα σε κρίση, καθώς ήλθε αντιμέτωπη με τις χειρότερες ταραχές και διαδηλώσεις των τελευταίων ετών. Εντούτοις, παρότι τα δραματικά αυτά γεγονότα εξαφανίστηκαν από τις οθόνες μας, πολλές από τις συνθήκες που τα προκάλεσαν παραμένουν. Υπό μία έννοια, η Ελλάδα βρισκόταν σε κρίση πολύ πριν από τις ταραχές, από την οποία δεν έχει εξέλθει ακόμα και σήμερα.

Τα αίτια των ταραχών και η σημασία τους διερευνώνται σε μία πρόσφατη έκδοση του Ελληνικού Παρατηρητήριου της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE), με τίτλο «Η Επιστροφή της Πολιτικής του Δρόμου…», η οποία περιέχει τις απόψεις πλειάδας ειδικών. Το ξέσπασμα ήταν τόσο δραματικό επειδή προκλήθηκε από ένα γεγονός που αναθέρμανε πολλές καταπιεσμένες πικρίες. Και επειδή οι αποτυχίες του συστήματος ήταν τόσο πολλές, όπως άλλωστε και τα αιτήματα των εξεγερμένων, δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν από οποιαδήποτε πολιτική εξαγγελία αλλαγής.

Οι βαθύτερες καταστάσεις που οδήγησαν στις αναταραχές του περασμένου Δεκέμβρη συνεχίζουν να υπάρχουν. Οικονομικά και κοινωνικά, η Ελλάδα είναι «σχισματική». Κάποιοι ανταμείβονται, αλλά το σύστημα αποκλείει και αρνείται ευκαιρίες σε κάποιους άλλους. Δεν πρόκειται για θέμα ταξικής ανισότητας, με τη μαρξιστική έννοια. Ο διαχωρισμός είναι κλαδικός και δημογραφικός.

Τίποτα δεν σκιαγραφεί καλύτερα τις υποβόσκουσες εντάσεις από ό, τι η λειτουργία της εγχώριας αγοράς εργασίας. Εκεί βρίσκονται οι εφιάλτες που στοιχειώνουν τη μελλοντική κοινωνική συνοχή και οικονομική επιτυχία. Τα υψηλά ποσοστά ανεργίας στους νέους έχουν δημιουργήσει μια γενιά νωθρή και χωρίς τις ανταμοιβές που προσφέρει η συστηματική εργασία, κάτι που την εμποδίζει να μπει στην αγορά εργασίας αργότερα. Παράλληλα, σύμφωνα με τις στατιστικές, η Ελλάδα είναι από τις χώρες με τα μεγαλύτερα ποσοστά μακροχρόνιας ανεργίας, χωρίς αυτό να οφείλεται σε έλλειψη δεξιοτήτων από πλευράς εργατικού δυναμικού: ο αριθμός αποφοίτων ανώτερων σχολών που έρχονται αντιμέτωποι με την ανεργία είναι διπλάσιος στην Ελλάδα απ’ ό, τι στον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο. Επίσης, μία κληρονομιά διακρίσεων με βάση το φύλο βάζει την Ελλάδα στην τρίτη θέση της κατάταξης του ΟΟΣΑ, με τις χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας στις γυναίκες και με ένα από τα μικρότερα ποσοστά συμμετοχής γυναικών στην αγορά εργασίας. Για μία σειρά κοινωνικών ομάδων, υπάρχουν αξεπέραστα εμπόδια που αποτρέπουν την εισαγωγή τους στο «σύστημα».

Μία ακόμα έκθεση του LSE που πρόκειται να δημοσιευθεί σύντομα, με θέμα την ευελιξία της αγοράς εργασίας, εξηγεί το πώς το «σύστημα» στην Ελλάδα είναι τελείως κλειστό. Η μελέτη, με συγγραφείς τους Χριστόφορο Πισσαρίδη και Βασίλη Μοναστηριώτη, είναι η πρώτη που εξετάζει τις συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα, σύμφωνα με τους δείκτες μέτρησης του ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η Ελλάδα έχει την τέταρτη πιο ισχυρή νομοθεσία προστασίας των θέσεων εργασίας στα τριάντα κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ. Ετσι, πέραν του αποκλεισμού των νέων, των γυναικών και των αποφοίτων πανεπιστημίου, το σύστημα προστατεύει προνομιούχες ομάδες εργαζομένων. Σπάνια παρατηρείται τόσο έντονη αντίθεση ανάμεσα στους «εντός» του συστήματος και τους «εκτός» του συστήματος.

Παράλληλα, υπάρχουν σημαντικές ανισορροπίες ανάμεσα σε εκείνους που βρίσκονται ήδη μέσα στο σύστημα. Ο συνδικαλισμένος δημόσιος τομέας, γεμάτος μαχητικότητα για την προστασία των δικαιωμάτων του, είναι ένας τελείως διαφορετικός κόσμος από τους εργαζομένους στις χιλιάδες μικρές ιδιωτικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η αναφορά του LSE δείχνει ότι οι Ελληνες ελεύθεροι επαγγελματίες και οι εργαζόμενοι σε ιδιωτικές επιχειρήσεις δουλεύουν περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη κοινωνική ομάδα στην Ευρώπη και είναι υποχρεωμένοι να αποδεχτούν να εργάζονται υπό χειρότερες συνθήκες σε σχέση με τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους. Ούτε όμως και η απόδραση από το σύστημα είναι εύκολη: στους περισσότερους δείκτες μέτρησης κινητικότητας, η ελληνική αγορά εργασίας είναι μία από τις πιο άκαμπτες στην Ευρώπη, ενώ τα ιδιαίτερα χαμηλά επιδόματα ανεργίας δεν βοηθούν όσους αλλάζουν δουλειές και βρίσκονται σε μεσοδιάστημα.

Ομως, η έκθεση υποστηρίζει ότι στην άκαμπτη ελληνική αγορά εργασίας υπάρχουν θύλακοι ευελιξίας, όπως τα ωράρια, οι εργασιακές συνθήκες και η μαύρη οικονομία. Αυτά τα χαρακτηριστικά βοηθούν το σύστημα να επιβιώνει, χωρίς όμως να αποδίδει. Η αγορά εργασίας δεν δημιουργεί τις δουλειές που ζητούνται. Αυτό φαίνεται στα υψηλά ποσοστά ανθρώπων που αναγκάζονται να δεχτούν μειωμένο ωράριο αντί για κανονική εργασία, αλλά και στην χαμηλή αντιστοίχιση ικανοτήτων και εργασιών – και, τέλος, στη χαμηλή περιφερειακή κινητικότητα των εργαζομένων, η οποία, σύμφωνα με την έκθεση, μειώνεται ακόμη περισσότερο. Διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν δώσει υποσχέσεις για μέτρα σχεδιασμένα για να διευκολύνουν την είσοδο στην αγορά εργασίας, όμως το μέγεθος των δημοσίων δαπανών για τέτοια μέτρα είναι το χαμηλότερο στην Ευρώπη.

Οι κρίσεις άλλοτε οδηγούν σε μεταρρυθμίσεις και άλλοτε όχι. Οι ηγέτες θα πρέπει να δημιουργούν και να εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες που τους προσφέρουν. Η πιθανότητα μεταρρυθμίσεων πάντως εξαρτάται από το πώς ορίζεται μία «κρίση», καθώς από τον ορισμό εξαρτώνται και μέτρα που θα ληφθούν. Ικανότητα διακυβέρνησης σημαίνει να αντιλαμβάνεσαι ποια κρίση χρειάζεται τη δέουσα προσοχή. Η αντιμετώπιση δημοσιονομικών ανισορροπιών μπορεί να είναι ευκολότερη υπόθεση από τη δομική μεταρρύθμιση στην ελληνική οικονομία και κοινωνία. Αυτό είναι και το μάθημα που πήραμε από διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις. Η πρόκληση που έχει μπροστά της τώρα η Ελλάδα είναι να συνδυάσει μία δέσμη μακροπρόθεσμων λύσεων για την πλειάδα των κρίσεων που αντιμετωπίζει. Το κόστος της απραξίας δεν θα είναι μόνο οικονομικό, αλλά και η ενίσχυση των κοινωνικών εντάσεων και της αποξένωσης.

* Ο Kevin Featherstone είναι καθηγητής στο London School of Economics, όπου διευθύνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...