ΜΜΕ

Η γρίπη της ενημέρωσης

Posted on Νοέμβριος 26, 2009. Filed under: Επιδημία, ΜΜΕ, Μανδραβέλης Πάσχος |


  • Tου Πασχου Μανδραβελη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 25/11/2009

Εχει κάτι κοινό η γρίπη των χοίρων με τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας. Και τα δύο είναι επικίνδυνα, αλλά ελάχιστοι πολίτες δίνουν σημασία. Πολλοί πιστεύουν ότι δεν τους αφορά και οι περισσότεροι ότι πρόκειται για ένα ακόμη λάθος συναγερμό, σαν αυτούς που ζήσαμε πολλάκις στο παρελθόν. Η εμπειρία τους αυτό διδάσκει: ζήσαμε τον συναγερμό για την γρίπη των πουλερικών, την «πανδημία» του SARS, τη χρεοκοπία του ασφαλιστικού, τις κραυγές για τα ελλείμματα. Μέχρι και για το τέλος του πλανήτη λόγω της κλιματικής αλλαγής ανησυχήσαμε. Ετσι φτάσαμε στο σημείο, όπου όταν ο λύκος είναι στα πρόβατα κανείς να μην πιστεύει τις κραυγές.

Πολλοί μένουν με την εντύπωση ότι η χώρα βρίσκεται σε βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση. Δεν έχουν άδικο, αλλά βλέπουν μόνο μέρος της εικόνας. Υπάρχει συνολική κατάρρευση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς· αμφισβητούνται και οι αγγελιοφόροι της κρίσης. Το σύστημα των Μέσων Ενημέρωσης μεγέθυνε τα προηγούμενα προβλήματα τόσο πολύ, που σήμερα κανείς δεν πιστεύει τις κραυγές SOS. Είναι ίσως φυσικό. Κάποτε, ο Τζορτζ Μπέρναρντ Σο είχε γράψει ότι «εφημερίδα είναι εκείνο το πράγμα που δεν μπορεί να διακρίνει την πτώση ενός ποδηλάτου από την κατάρρευση του πολιτισμού». Πού να φανταστεί ο μεγάλος Ιρλανδός διανοούμενος ότι κάποτε θα υπήρχαν και τα παράθυρα της τηλεόρασης;

Το πρόβλημα όμως είναι μεγάλο. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης συνιστούν το νευρικό σύστημα μιας χώρας. Οταν αυτό δεν δουλεύει καλά, τίποτε δεν πάει καλά. Αλλα ερεθίσματα δέχεται ο εγκέφαλος, άλλες εντολές δίνει κι άλλα κάνουν τα διάφορα μέλη του σώματος. Οι γιατροί μπορούν να ονοματίσουν πολλές ασθένειες του νευρικού συστήματος, η σημαντικότερη όμως είναι ο εκφυλισμός του. Το αποτέλεσμα είναι η παράλυση και ακολουθεί ο θάνατος.

Το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από τις συρρικνωμένες κυκλοφορίες των εφημερίδων και τη μειωμένη τηλεθέαση. Χωρίς σωστή ενημέρωση δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρός διάλογος (αν φυσικά, μπορεί να γίνει διάλογος σε μια χώρα που οι ακραίοι μπουκάρουν σε παρουσιάσεις βιβλίων ή απαγορεύουν στον πρόεδρο της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ να μπουν σε ένα υπουργείο). Ετσι όμως κανένα πρόβλημα δεν λύνεται και πληθαίνουν οι κραυγές. Οσο πληθαίνουν οι κραυγές τόσο το νευρικό σύστημα σμπαραλιάζει και ατονεί. Ετσι μπαίνουμε στον φαύλο κύκλο της απαξίας των πάντων και της έλλειψης εμπιστοσύνης για όλους.

Φυσικά, μέρος της κρίσης είναι και το γεγονός ότι η μεγαλύτερη δημοσιογραφική ένωση της χώρας η Ενωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) είναι ακέφαλη εδώ και πολλούς μήνες. Το διοικητικό συμβούλιο συνεδριάζει και ξανασυνεδριάζει και δεν αποφασίζει ούτε τον ορισμό του προεδρείου ούτε τη νέα προσφυγή στις κάλπες. Στο τοπίο όμως που διαγράφεται, ο δημοσιογραφικός κόσμος πρέπει να απαντήσει. Οχι μόνο σε συντεχνιακό επίπεδο (οι επιχειρήσεις των ΜΜΕ δεν είναι στα καλύτερά τους) αλλά κυρίως σε θεσμικό. Κάποτε μπορεί να είχαμε την πολυτέλεια της στρεβλής ενημέρωσης για πλείστα όσα θέματα. Τώρα, ο δημοσιογραφικός κόσμος πρέπει να συζητήσει σοβαρά για το παρόν της ενημέρωσης και για το μέλλον της δουλειάς του.

Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Επικερδής σκοταδισμός

Posted on Νοέμβριος 5, 2009. Filed under: ΜΜΕ, Σκοταδισμός |

  • Tης Μαριαννας Τζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 04/11/2009

Φέτος τα επαγγέλματα που συνδέονται με τα παραφυσικά φαινόμενα έχουν πέραση στην τηλεοπτική αγορά, ίσως γιατί οι δυσκολίες που φέρνει η οικονομική κρίση μάς κάνουν πρόθυμους να γαντζωθούμε από το… υπερπέραν.

Φαίνεται ότι η Ελλάδα είναι μια φιλόξενη χώρα υποδοχής όχι μόνο για τους κατατρεγμένους Αφγανούς αλλά και για μέντιουμ και «μένταλιστ» απ’ όλη τη Γη. Σε πάμπολλες εκπομπές έχει εμφανιστεί ο ουγγροεβραϊκής καταγωγής Γιούρι Γκέλερ που τον διάδοχό του αναζητεί το σαββατιάτικο ριάλιτι του ΑΝΤ1. Το περασμένο Σάββατο εμφανίστηκε εδώ ένας «μένταλιστ» από το Ελ Σαλβαδόρ που νιώθει «θλήψη» (έτσι, με δύο ήτα ήταν γραμμένο στους υπότιτλους) γιατί αναγκάζεται να ζει μακριά από την πατρίδα του, όχι γιατί τον καταδίωκαν τα Τάγματα Θανάτου αλλά γιατί οι συμπατριώτες του δεν είχαν την ωριμότητα να κατανοήσουν το χάρισμά του. Ετσι, ο μένταλιστ έριξε μαύρη πέτρα πίσω του και ήρθε στην Ελλάδα να καζαντίσει.

Το ίδιο έκανε κι ένας άλλος πνευματιστής, ο Τζέι Λαβ από τη Βρετανία, που εμφανίστηκε στην «Πύλη του ανεξήγητου» (Alter) το Σάββατο, περίπου την ίδια ώρα με τον Γιούρι Γκέλερ. Ο κ. Λαβ δηλώνει ότι έχει στο αίμα του μια «ειδική ουσία» που του επιτρέπει να «παράγει εκτόπλασμα», δηλ. όχι μόνο να επικοινωνεί με τα πνεύματα των νεκρών, αλλά να τα «υλοποιεί».

Δεκάδες ερωτήσεις «υπέβαλε ο κ. Λαβ στο κοινό που ήταν στο στούντιο μέχρι να «ταυτοποιήσει» την ψυχή με την οποία είχε συνδεθεί. Δυστυχώς, ο συγγενής του πνεύματος δεν βρέθηκε, αν και ο Κώστας Χαρδαβέλλας μάς εξήγησε ότι ίσως να βρίσκεται κάπου στο κτίριο. Τελικά, ο κ. Λαβ αποφάσισε να προσωποποιήσει μια γιαγιά. Φόρεσε ένα φακιόλι, κάθισε σε μια καρέκλα κι έκλεισε τα μάτια. Το στούντιο βυθίστηκε στο σκοτάδι και μόνο ένα απόκοσμο φως έπεφτε στο εύπλαστο πρόσωπο του μέντιουμ που με αργό ρυθμό έκανε γκριμάτσες πασχίζοντας να μοιάσει με γριά. Η γιαγιά δεν μας προέκυψε κι έτσι, στα μισά της συνεδρίας ο κ. Λαβ κάλεσε ένα άλλο πνεύμα, αυτή τη φορά ενός μπαμπά. Ακαρπες αποδείχθηκαν οι προσπάθειες του κ. Λαβ, γεγονός που με έκανε να λυπηθώ και για το άτυχο μέντιουμ και για τον χαμένο χρόνο μου.

Πώς κάνουμε έτσι για ένα εκτοπλασματάκι, θα μπορούσε να πει κανείς. Να ’ταν μόνο ένα! Πολύ συχνά τα κανάλια γίνονται πασαρέλα της παραεπιστήμης. Π.χ., η ενημερωτική εκπομπή «10-1» του ΑΝΤ1 έχει φιλοξενήσει μια κυρία ξεματιάστρα, καθώς και μια κυρία με βεργούλες που μετρούσαν την ενέργεια των παρευρισκόμενων στο στούντιο.

Ολοι, μικροί μεγάλοι, έχουμε ανάγκη το παραμύθι. Δεν θα ξεχάσω το θαυμαστό «κορίτσι–γορίλλα» που είχα δει κάποτε σε ένα λούνα παρκ, μια ταλαίπωρη γυναίκα, καθισμένη σε ένα κλουβί, η οποία, με τα κατάλληλα φωτιστικά εφέ, φαινόταν να βγάζει τρίχωμα, να αγριεύει, να λυγίζει τα κάγκελα του κλουβιού της και να χυμάει πάνω στους θεατές. Ομως, οι τηλεοπτικοί «μένταλιστ» και μέντιουμ δεν είναι μόνο επικερδής σκοταδισμός αλλά και κακό τσίρκο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η τραγουδίστρια που τσάκισε

Posted on Μαΐου 5, 2009. Filed under: Θώδη Εφη, ΜΜΕ |

Aυτή η εκδοχή δεν αρέσει σε κανέναν. Η Εφη Θώδη στο ψυχιατρείο δεν έχει χάζι. Δεν έχει τίποτα από την ιδιόμορφη τσαχπινιά του «Give a bit of hmmm to me» ή την προσοδοφόρα αφέλεια της ανεξάντλητης τηλε-σειράς: η Εφη Θώδη στην κουζίνα, στην μπανιέρα, εκφωνεί δελτίο ειδήσεων στα γαλλικά, δελτίο καιρού για τους αγρότες, κ.ο.κ.

Το γέλιο έγινε γκριμάτσα αμηχανίας, η εύκολη σάτιρα ηχεί σαν επιθετική προσβολή, το σαρκαστικό σχόλιο έχει μόνο μια αιχμή: του θηριώδους ξεσαλώματος. Δεν είναι λίγα τα ιδιωτικά κανάλια που έχτισαν τηλεθεάσεις πάνω σε συνεντεύξεις και παράδοξες εμφανίσεις της λαϊκής τραγουδίστριας με την επιτυχημένη εδώ και χρόνια πορεία στο δημοτικό τραγούδι, η οποία ξεστράτισε, την τελευταία τριετία, στη συστηματική γελοιοποίηση. Προφανώς και συναινούσε η ίδια – αν δεν το επεδίωκε κιόλας. Προφανώς κανείς δεν την εκβίαζε να τραγουδάει το «A far l’ amore comincia tu» με φωνή και τέμπο «λυγαριά λυγαριά σένα έχω στην καρδιά». Ή να δηλώνει «έχω μέσα μου μια περίεργη δύναμη που με κάνει να βοηθάω τον κόσμο» ή πως «όταν βγήκα και τραγούδησα τα κάλαντα μετά τα γεγονότα του Δεκεμβρίου, σταμάτησαν όλα».

Τι σημαίνει, όμως, «συναινούσε»; Πόσο υπεύθυνος είναι κάποιος για αποφάσεις και πράξεις που έχουν υπαγορευτεί από τον απροσχημάτιστα μιντιοελεγχόμενο κόσμο μας; Η συμμετοχή είναι αθρόα και η δύναμη συντριπτική. Μόνο που τόσο ο κανιβαλισμός όσο και η μεταστροφή είναι όψεις του ίδιου νομίσματος. Οι θρηνωδίες του ιεροκήρυκα δεν διαφέρουν από σχόλια όπως η Εφη Θώδη «κινείται με περισσή χάρη» ή «βουτάει τις καλοσχηματισμένες πατούσες της μέσα στο νερό». Οταν η σάτιρα επαναπαύεται στην ευκολία της περιγραφής, στο «υλικό» που προσφέρεται αφειδώς και προκλητικά προς εκμετάλλευση, τότε από το ξέφρενο γέλιο απομένει το άδειασμα και η θλίψη.

Οι τηλεθεάσεις που οφείλονται στον προσωπικό διασυρμό του εκτιθέμενου είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Οπως και οι «εισαγγελικές» παρεμβάσεις που καταδικάζουν και τραβούν τα (μη) ώτα των υπευθύνων. Και λοιπόν; Η Εφη Θώδη σήμερα, η Αννίτα Πάνια με τα δικά της «παρατράγουδα» χθες. Κάθε τόσο ο εξευτελισμός, με ανανεωμένες συμμετοχές, προβάλλεται ως το αστείο της παρέας ή η «διασκέδαση» του αδρανοποιημένου ζάπερ. Το τσίρκο αναπαράγεται και ανατροφοδοτείται διαρκώς.

Η ευθύνη δεν είναι το ζητούμενο στην περίπτωση της Εφης Θώδη. Γιατί εξίσου εύκολη λεία είναι και το «κατηγορώ» στα πάσης φύσεως «πρωινάδικα», μεσημεριανά ή βραδινά «ψυχαγωγικά» προγράμματα. Χτυπάμε «τα κανάλια», αντί να ανατρέξουμε στην ασυδοσία του ελληνικού τηλεοπτικού τοπίου που θεσμοθετήθηκε εν μια νυκτί, όταν 299 εκπρόσωποι του ελληνικού Κοινοβουλίου αποφάσισαν ότι πρέπει να εισβάλλει η ελεύθερη και πλουραλιστική τηλεόραση έτσι όπως εισέβαλε. Η απόφασή τους αυτή είχε ως συνέπεια τον επικαθορισμό πολιτισμικού και εκπαιδευτικού τοπίου για τα επόμενα χρόνια. Γιατί «οι πράξεις της πολιτικής τοκίζονται στην τράπεζα της πολιτισμικής διαχρονίας. Ο,τι ασκείται ως πολιτική το ’80, εισπράττεται ως πολιτισμός το 2000», όπως είχε επισημάνει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου. «Οταν αποφασίζει το κράτος για ένα θέμα τεράστιας σημασίας, όπου κατασκευάζεται ένα ομοίωμα του κόσμου, κατασκευάζεται ταυτόχρονα και ένα χρηματιστήριο αξιών, του οποίου τα αποτελέσματα βλέπεις ύστερα από χρόνια».

Και… τα βλέπουμε. Και όσο περισσότερο τα παρακολουθούμε τόσο εκσφενδονίζονται οι δείκτες τηλεθέασης και ανοίγουν οι σαμπάνιες για να γιορταστεί το γεγονός. Στη συνέχεια, τα νούμερα που έχουν συζητηθεί, αναπαράγονται για να σχολιαστούν σε άλλες εκπομπές ή δεκάδες ιστοσελίδες. Ετσι, η «Εφη Θεόδη» (επί το ευρηματικότερον) απεικονίζεται σε δεκάδες κάτοπτρα που… ζαλίζουν, αν δεν εξοντώνουν. Η εύθραυστη ψυχοδομή ή διασαλευμένη προσωπικότητα του «θύματος», την οποία με δραματικές κορώνες υπερασπίζονται όσοι διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους με την έκβαση της ιστορίας, είναι μια άλλη πολύ σοβαρή συνιστώσα για να συμπεριλαμβάνεται στο βόλεϊ της καυτής πατάτας των ευθυνών. Οσο την κρατούσε, αχνιστή, στα χέρια της η Εφη Θώδη ήταν, απλώς, θέαμα.

  • Tης Μαριας Κατσουνακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 5/5/2009

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Τρίχες για όλα τα γούστα

Posted on Φεβρουαρίου 7, 2009. Filed under: Ηθική, Κοινωνία, ΜΜΕ, Σάτιρα, Τηλεόραση |

Εξι εκατομμύρια ευρώ και 12μηνη προσωποκράτηση του Λάκη Λαζόπουλου ζητά με αγωγή του ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ εξαιτίας της σατιρικής εκπομπής «Οταν ο Λάκης δεν είναι εδώ» (Alpha). Eδώ εμφανίστηκε ένα ψηφιακά πειραγμένο πορτρέτο του Γιώργου Καρατζαφέρη με «χιτλερικό μουστάκι» και υπόκρουση ένα γερμανικό εμβατήριο. Παλαιότερα, ένα βίντεο του «Αλ Τσαντίρι Νιουζ» απεικόνισε τον κ. Καρατζαφέρη σαν Τσε Γκεβάρα, με γένια και μπερέ, όπως μας υπενθύμισε το προηγούμενο επεισόδιο του «Οταν ο Λάκης…», γεγονός που δεν ενόχλησε τον ενάγοντα, ο οποίος, εξάλλου, είχε δηλώσει ότι ένα κάδρο με τον Τσε κοσμούσε το ευρωβουλευτικό γραφείο του.

Μα το μουστάκι του Αδόλφου ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα, αφού εκατομμύρια τέτοια μουστάκια έχουν φυτρώσει πάνω από ανδρικά χείλη χωρίς να προκληθούν δυσάρεστοι ιστορικοί συνειρμοί. Από την άλλη, η φωτογραφία του μυστακιοφόρου προέδρου περισσότερο θύμιζε τον Ολιβερ Χάρντι του διάσημου κωμικού διδύμου παρά τον δικτάτορα.

Ωστόσο, η αγωγή αυτή δεν έχει τίποτα το κωμικό. Τα πολυσυζητημένα «όρια της σάτιρας» δεν τα ορίζουν τα δικαστήρια, αλλά το καλό γούστο, η φαντασία, η πρωτοτυπία του σατιρικού καλλιτέχνη, εφόσον αυτός διαθέτει αυτές τις ιδιότητες. Αν το συγκεκριμένο βίντεο θεωρηθεί προσβλητικό, τότε η ίδια η πολιτική σάτιρα θα έπρεπε να εξαφανιστεί από την τηλεόραση. Προσωπικά, το θεώρησα απλώς εύκολο, σχεδόν μαθητικό, γι’ αυτό δεν με ενόχλησε αλλά με άφησε αδιάφορη. Σήμερα η τεχνολογία μάς επιτρέπει να μετατρέψουμε το οποιοδήποτε δημόσιο πρόσωπο σε χορεύτρια, λαγουδάκι, καουμπόι ή Δράκουλα (π.χ., πρόσφατα, με αφορμή την κοπή των δέντρων, μια αφίσα των κατοίκων της Κυψέλης εμφάνισε τον δήμαρχο της Αθήνας σαν «Ομέρ Πριόνι») – και αλίμονο αν κάθε τέτοια απεικόνιση οδηγούσε σε αγωγές.

Το πιο κωμικό σόου της εβδομάδας το πρόσφερε ο Ανδρέας Μικρούτσικος που εδώ και καιρό πρωταγωνιστεί στο σίριαλ «Ανδρέας-Δήμητρα, χωρίζουν δεν χωρίζουν;». Βλέποντάς τον επανειλημμένα να αγορεύει για την εξέλιξη της σχέσης τους, νομίζει κανείς ότι πρόκειται για τις συνήθεις εθιμοτυπικές δηλώσεις έπειτα από μια συνάντηση κορυφής των κυρίων Χριστόφια και Ταλάτ ή Τσίπρα και Βαρδινογιάννη, αλλά στο πολύ πιο φλύαρο: «Το κλίμα ήταν θετικό, ναι μεν εμμένουμε στις θέσεις μας, ανοίχτηκε ένας δίαυλος επικοινωνίας, βρέθηκαν σημεία επαφής, θα ακολουθήσει νέος κύκλος συζητήσεων…». Ο κ. Μικρούτσικος δεν περιορίζεται στα τηλεοπτικά λόγια, αλλά προχωρά και σε τολμηρά τηλεοπτικά έργα, όπως στη «λάιβ» αρπαγή της Δήμητρας από το πλατό του «Super Star».

Να, λοιπόν, που ο όρος «no script drama» (δρώμενα χωρίς σενάριο) δεν χαρακτηρίζει μόνο τα κλασικά ριάλιτι. Ο κ. Μικρούτσικος, που ταυτίστηκε με τον «Big Brother», το πρώτο ριάλιτι στην ελληνική τηλεόραση, τώρα μετατρέπει σε σόου την προσωπική του ζωή, όμως ήδη τον έχει ξεπεράσει ένα δικό του δημιούργημα, η κυρία Ρούλα του σίριαλ «Γύρνα πίσω, Αλβανάκο μου».

  • Tης Μαριαννας Τζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΗ, 06/02/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...