Μπακουνάκης Νίκος

Η μοναξιά των διανοουμένων

Posted on Ιανουαρίου 1, 2010. Filed under: Μπακουνάκης Νίκος |

  • Νίκος Μπακουνάκης | ΤΟ ΒΗΜΑ,  Παρασκευή 1 Ιανουαρίου 2010

Υπόθεση Ρεπούση θυμίζει η επίθεση που δέχεται η ειδική γραμματέας του υπουργείου Παιδείας, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Θάλεια Δραγώνα για θέσεις της και ερευνητικά συμπεράσματα που διατυπώνονται σε βιβλία της και χαρακτηρίζονται από σκοταδιστές και λογοκριτές αντεθνικά. Η υπόθεση Ρεπούση κατέληξε με (πύρρειο) νίκη της σκοταδιστικής λογοκρισίας, που επιπλέον στοίχισε τη βουλευτική έδρα στην τότε υπουργό Παιδείας αλλά και τη σωματική της ακεραιότητα. Πιστεύουμε ότι αυτή τη φορά η υπουργός Παιδείας κυρία Αννα Διαμαντοπούλου όχι μόνο θα αντισταθεί σθεναρά αλλά και θα εκφράσει τη συλλογικότητα της αντίθεσης απέναντι σε επιθέσεις που πλήττουν βαρύτατα τη δημοκρατία και τη διακίνηση των ιδεών.

Και το πρόβλημα είναι ακριβώς εδώ. Δεχόμαστε πλέον με απάθεια- σύμπτωμα μιας γενικότερης κοινωνικής διαφθοράς- τις επιθέσεις που σημειώνονται εναντίον διανοουμένων, πανεπιστημιακών κ.λπ. Θυμίζουμε, μόνο τον τελευταίο καιρό, την επίθεση εναντίον της συγγραφέως Σώτης Τριανταφύλλου σε καφενείο της πλατείας Εξαρχείων στη διάρκεια της παρουσίασης του καινούργιου βιβλίου της. Το «αμάρτημά» της ήταν ότι παρουσίαζε βιβλίο της στα Εξάρχεια, ενώ, κατά την κραυγή των (αριστερών;) διωκτών της, η θέση της είναι στο Κολωνάκι. Θυμίζουμε επίσης την επίθεση εναντίον του συγγραφέα Βασίλη Γκουρογιάννη μέσα στη Στοά του Βιβλίου από χρυσαυγίτες, με σκίσιμο βιβλίων και βιαιοπραγίες, επειδή δεν τους άρεσαν όσα ο συγγραφέας παρουσιάζει για το Κυπριακό στο τελευταίο μυθιστόρημά του. Θυμίζουμε επίσης την επίθεση εναντίον του πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών μέσα στο κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου ή τη βίαιη διακοπή συζήτησης στη Νομική Αθηνών.

Τα επεισόδια δεν είναι μεμονωμένα. Στοιχειοθετούν ήδη μια πραγματικότητα βίας, από τα δεξιά και τα αριστερά, που έχει πάψει προ πολλού να είναι λεκτική και έχει γίνει σωματική. Ακριβώς η σωματική βία είναι αυτή που εγκαθιδρύει τον φόβο και οδηγεί σε παρεκτροπές και παραμορφώσεις, οι οποίες παλαιότερα κατέληγαν στον ολοκληρωτισμό. Σήμερα καταλήγουν σε ένα είδος ανοχής, στην ατομική σιωπή του sauve-qui-peut (ο σώζων εαυτόν σωθήτω). Γιατί είναι απορίας άξιον που δεν έχουμε συλλογικές αντιδράσεις απέναντι σε αυτή την έξαρση της βίας που έχει στόχο ιδέες και φορείς ιδεών. Ας αφήσουμε τα κόμματα, ας αφήσουμε τα σωματεία. Αυτά κινητοποιούνται μόνο για τις στενές κομματικές ή συντεχνιακές τους υποθέσεις. Οι άλλοι τι κάνουμε; Εννοώ την άλλη κοινωνία.

Μου έλεγε πρόσφατα ένας ξένος παρατηρητής ότι εντυπωσιάζεται με την απάθεια της κοινωνίας απέναντι στη βία αυτή, με την απάθεια της ελληνικής οικογένειας απέναντι στη βία που καταστρέφει τα πανεπιστήμια και ακυρώνει την ακαδημαϊκή ελευθερία. Για τις μεγάλες φωτιές που κατέστρεψαν την Πελοπόννησο πριν από δύο χρόνια είχαν οργανωθεί συγκεντρώσεις από επιτροπές πρωτοβουλίας. Φαίνεται ότι το κάψιμο των ιδεών και των διανοουμένων δεν συγκινεί το ίδιο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

«Νέο» ή απλώς κράτος;

Posted on Νοέμβριος 9, 2009. Filed under: Κράτος, Μπακουνάκης Νίκος |

Επανίδρυση του κράτους, πριν- και μάλιστα επισήμως. Νέο κράτος τώρα, έστω και ως δημοσιογραφικές πληροφορίες. Τελικά τι συμβαίνει με αυτό το κράτος; Το ελληνικό προφανώς. Μήπως η ελαστικότητα είναι η ιδιότητα που το χαρακτηρίζει;

Η επανίδρυση ήταν ένα είδος προγραμματικής διακήρυξης της Νέας Δημοκρατίας και του κ. Κώστα Καραμανλή, που σιγά σιγά εξατμίστηκε και εξαφανίστηκε μέσα στη σκόνη της νεοδημοκρατικής κυβερνητικής εξουσίας. Ηταν μια προγραμματική διακήρυξη που, μαζί με τη σεμνότητα και την ταπεινότητα, σαγήνευσε ένα μέρος του εκλογικού σώματος, αυτό που έδωσε, τότε, την πλειοψηφία στον κ. Καραμανλή. Αλλά αυτή η επανίδρυση δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια απάτη. Ηταν καλύτερα η ευφημιστική ονομασία μιας άλλης διαδικασίας που θα την ονομάζαμε επαναστελέχωση. Να φύγουν οι πασόκοι, να έρθουν στις θέσεις τους οι νεοδημοκράτες. Δηλαδή η επανίδρυση δεν ήταν τίποτε περισσότερο από την κομματικοποίηση του κρατικού μηχανισμού, της εν στενή και εν ευρεία εννοία δημόσιας διοίκησης.

Το ΠαΣοΚ, στην κυβέρνηση πλέον, έφερε στον δημόσιο λόγο τον όρο «νέο κράτος». Μετά την επανίδρυση και τις περιπέτειές της, το νέο κράτος μάς κάνει να είμαστε απέναντί του επιφυλακτικοί. Αλήθεια τι σημαίνει νέο κράτος; Μήπως σημαίνει απλά κράτος που πρέπει να λειτουργεί με διαφάνεια, με ισονομία, με ανοιχτές διαδικασίες κτλ. κτλ., δηλαδή με όλα τα αυτονόητα πράγματα.

Στην πολιτική ιστορία το επίθετο «νέο» έχει εμφανιστεί σε πολύ συγκεκριμένες ιστορικές περιόδους. Στον 19ο αιώνα προσδιόριζε το αίτημα για εθνικά κράτη, μετά τη διάλυση των πολυεθνικών αυτοκρατοριών. Η νέα Ιταλία, η νέα Ουγγαρία, η νέα Ελλάδα. Η Νέα Ευρώπη των μεγάλων ευρωπαίων ρομαντικών του 19ου αιώνα, του Ματσίνι, του Ουγκό και άλλων, ήταν ακριβώς η ήπειρος των νέων εθνικών κρατών.

Το «νέο» το διεκδίκησαν αργότερα τα φασιστικά καθεστώτα. Ο Μεταξάς πρόβαλε το δικό του «νέο κράτος», στο πρότυπο του μουσολινικού νέου κράτους. Ηταν προφανώς η ευφημιστική ονομασία μιας δικτατορίας, που χρησιμοποίησε όλους τους διαθέσιμους μηχανισμούς προπαγάνδας και πειθαναγκασμού, έστω και αν καθιέρωσε την Κυριακή αργία και την κοινωνική ασφάλιση. Στο άκουσμα λοιπόν του «νέου κράτους» κουμπωνόμαστε γιατί έχουμε τουλάχιστον μια χειροπιαστή εφαρμογή.

Ούτε επανίδρυση λοιπόν ούτε νέο κράτος. Κράτος, σκέτο. Το κράτος έχει συνέχεια, θεσμούς, μερικοί από τους οποίους ταυτίζονται με την ηλικία του ελληνικού κράτους, υπάρχει πέρα από τα κόμματα και τους πολιτικούς. Εχουμε ανάγκη από ένα σύγχρονο κράτος. Και θα λέγαμε από ένα εκσυγχρονισμένο κράτος αν ο όρος «εκσυγχρονισμός» δεν είχε τόσο παρεξηγηθεί και γελοιογραφηθεί στο πρόσφατο παρελθόν.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...