Ξαφά Μιράντα

Τα ευρωομόλογα δεν λύνουν το πρόβλημα του χρέους

Posted on Δεκέμβριος 26, 2010. Filed under: Ξαφά Μιράντα |

  • Tης Μιραντας Ξαφα*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Με την κρίση εμπιστοσύνης προς την Ευρωζώνη να βαθαίνει, στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής της 16ης Δεκεμβρίου οι ηγέτες της Ε.Ε. αποφάσισαν τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης (ΕΜΣ) που θα διαδεχθεί το προσωρινό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στη λήξη του, τον Ιούνιο του 2013. Η συμφωνία προβλέπει τη «συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα» στην επίλυση μελλοντικών κρίσεων, δηλαδή την υποχρέωση αναδιάρθρωσης χρέους με παράλληλο «κούρεμα» (haircut) της αξίας των ομολόγων στα οποία επένδυσαν ιδιώτες επενδυτές, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της χώρας-μέλους που προσέφυγε στον μηχανισμό.

Τα δάνεια που θα παρέχει ο νέος μηχανισμός θα δίδονται υπό όρους και το «κούρεμα» θα προβλέπεται μόνο όπου είναι αναγκαίο, όπως συμβαίνει με τα δάνεια του ΔΝΤ. Οι ηγέτες της Ε.Ε. συμφώνησαν παράλληλα να αναθεωρήσουν τη Συνθήκη της Λισσαβώνας, ώστε ο νέος μηχανισμός να μη θεωρηθεί αντισυνταγματικός από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Γιούργκεν Σταρκ, θεωρεί ότι η μονιμοποίηση ενός ευρωπαϊκού ταμείου στήριξης των χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα θα αποδειχθεί άχρηστη αν θεσπιστούν αξιόπιστοι κανόνες για τη δημοσιονομική πειθαρχία. Η Γερμανίδα καγκελάριος κ. Μέρκελ δεν θέλει, όμως, να αφήσει τίποτε στην τύχη. Ηδη συζητούνται δρακόντειες οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις στις δημοσιονομικά απείθαρχες χώρες, που μπορεί να περιλαμβάνουν πρόστιμα που θα είναι συνάρτηση της υπέρβασης του ελλείμματος και του χρέους από τα όρια του 3% και 60% του ΑΕΠ, αντίστοιχα, που ορίζει η Ευρωπαϊκή Συνθήκη. Η «αυστηροποίηση» του Συμφώνου Σταθερότητας συμβάλλει στην αποτροπή μελλοντικών κρίσεων, δεν μπορεί όμως να αποκλείσει εκ προοιμίου το ενδεχόμενο μιας νέας. Θα πρέπει επομένως να θεσμοθετηθεί και μηχανισμός επίλυσης κρίσεων.

Η πρόσφατη αύξηση των spreads των ομολόγων των χωρών στην περιφέρεια της Ευρωζώνης υποδηλώνει ότι οι αγορές δεν εντυπωσιάστηκαν ιδιαίτερα από αυτή τη νέα πρωτοβουλία της Ε.Ε. Και αυτό, διότι σημαντικές λεπτομέρειες μένει να ξεκαθαριστούν, όπως π.χ. ποιο είναι το ύψος των πόρων που θα διαθέτει ο νέος μηχανισμός και ποιος θα καθορίζει το ύψος του «κουρέματος» που απαιτείται κατά περίπτωση. Ο μηχανισμός δεν μπορεί να είναι αμιγώς ευρωπαϊκός διότι οι επενδυτές σε ομόλογα της Ευρωζώνης βρίσκονται παντού στον κόσμο και θέλουν να συμμετάσχουν και αυτοί σε μια τυχόν διαπραγμάτευση που θα καθορίσει το ύψος των απωλειών κεφαλαίου που θα υποστούν. Κυρίως, όμως, οι αγορές ανησυχούν για το θεσμικό πλαίσιο που θα διέπει το υπάρχον χρέος, καθώς ο ΕΜΣ θα καλύπτει μόνο το χρέος που θα εκδοθεί μετά τον Ιούνιο του 2013.

Μία πρόταση που τέθηκε από τον πρόεδρο του Eurogroup κ. Γιουνκέρ και τον Ιταλό υπουργό Οικονομικών κ. Τρεμόντι είναι η έκδοση ευρωομολόγου, που θα έχει την εγγύηση συλλογικά όλων των χωρών-μελών και θα φέρει ενιαίο επιτόκιο που θα είναι ο μέσος όρος των επιτοκίων των χωρών της Ευρωζώνης. Τα ευρωομόλογα θα μπορούν να καλύψουν μέχρι 50% του νέου δανεισμού των χωρών-μελών, αλλά και να χρησιμοποιηθούν για να αγοράσουν το υπάρχον χρέος μιας χώρας-μέλους με «έκπτωση» που θα συνδέεται με το spread των ομολόγων της χώρας στη δευτερογενή αγορά. Δημιουργώντας μια μεγάλη και ρευστή αγορά ομολόγων παρόμοια με αυτή της Αμερικής, το ευρωομόλογο μπορεί να μειώσει το κόστος δανεισμού της Ευρωζώνης. Αλλά ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες: η Γερμανία στην ουσία καλείται να εγγυηθεί ένα τμήμα του χρέους των δημοσιονομικά αδύναμων χωρών-μελών, αντίθετα με την αρχή της εθνικής ευθύνης για το δημόσιο χρέος που ορίζει η Συνθήκη. Η αύξηση ρευστότητας της αγοράς ομολόγων είναι απίθανο να αντισταθμίσει την αύξηση του κόστους δανεισμού για τη Γερμανία, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι το ευρωομόλογο θα μειώσει τη δημοσιονομική πειθαρχία. Δεν είναι περίεργο λοιπόν ότι η Γερμανία απέρριψε την πρόταση.

Είναι προφανές ότι ένα ομόλογο από μόνο του δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Αντίθετα, μπορεί πράγματι κανείς να φανταστεί σενάρια όπου η δημοσιονομική πειθαρχία μειώνεται αντί να αυξάνεται. Το ευρωομόλογο θα βελτιώσει την κατάσταση μόνο αν συνοδεύεται από δεσμευτικούς στόχους για το έλλειμμα και απαγόρευση δανεισμού από άλλες πηγές. Αν, με άλλα λόγια, οι χώρες-μέλη κληθούν να εκχωρήσουν τη δημοσιονομική πολιτική σε κάποιο όργανο της Ε.Ε., όπως έχουν εκχωρήσει τη νομισματική πολιτική στην ΕΚΤ. Είναι όμως έτοιμες για κάτι τέτοιο; Μάλλον όχι.

* Η κ. Μιράντα Ξαφά είναι σύμβουλος επενδύσεων στην IJ Partners και ιδρυτικό μέλος της Δράσης.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Τι δεν είπε ο κ. Στρος – Καν

Posted on Δεκέμβριος 13, 2010. Filed under: Ξαφά Μιράντα |

Tης Μιραντας Ξαφα*Η Καθημερινή, 12/12/2010

Στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Αθήνα, ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΝΤ κ. Στρος – Καν απένειμε εύσημα και απηύθυνε παραινέσεις για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων. Μιλώντας στη Βουλή, τόνισε την άμεση ανάγκη υλοποίησης των διαρθρωτικών αλλαγών που προβλέπει το Μνημόνιο, πάταξης της φοροδιαφυγής και λήψης μέτρων που θα επιταχύνουν την ανάκαμψη της οικονομίας βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα. Εκανε έκκληση για συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων στις μεταρρυθμίσεις για έξοδο από την κρίση. Ζήτησε από όλους να «μη μάχονται εναντίον του γιατρού».

Ακούστηκαν διαφορετικές απόψεις και ερωτήματα κατά πόσο η διάγνωση και η θεραπεία που προτείνει το ΔΝΤ είναι οι σωστές. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το φάρμακο είναι σωστό αλλά η δόση λάθος, άλλοι ότι η θεραπεία έχει παρενέργειες και, τέλος, υπάρχουν αυτοί που υποστηρίζουν ότι το φάρμακο είναι πικρό αλλά πρέπει να το υπομείνουμε διότι θα μας γιατρέψει.

Αυτό που δεν είπε ο κ. Στρος – Καν είναι ότι το πρόγραμμα σταθεροποίησης είναι το πρόγραμμα της ελληνικής κυβέρνησης, στο πλαίσιο κάποιων παραμέτρων που καθόρισε το ΔΝΤ. Δεν ήταν ιδέα του ΔΝΤ η «τακτοποίηση» των αυθαιρέτων ούτε η περαίωση και η εξαίρεση από το «πόθεν έσχες» της πρώτης κατοικίας την ίδια ώρα που η κυβέρνηση προσπαθεί να πατάξει τη φοροδιαφυγή. Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, που όλα δείχνουν ότι θα μπορούσε να είναι πολύ πιο φιλόδοξο και εκτεταμένο, ετοιμάζεται ερήμην του ΔΝΤ. Και το νομοσχέδιο που αύξησε τη φορολογία των κερδών και των εισοδημάτων ψηφίστηκε τον Απρίλιο, πριν ζητηθεί η συνδρομή της τρόικας. Παλαιότερες εκθέσεις του ΔΝΤ για την Ελλάδα συστήνουν δραστική περικοπή δαπανών και καλύτερη φορολογική διαχείριση, όχι αύξηση της φορολογίας εισοδήματος.

Με άλλα λόγια, ο «γιατρός» έκανε τη διάγνωση και εισηγήθηκε τη θεραπεία, αλλά ο ασθενής διάλεξε το φάρμακο. Εξ άλλου κάποιες από τις «παρενέργειες» της θεραπείας ήταν αναπόφευκτες. Πώς θα επιστρέψει η Ελλάδα στις διεθνείς κεφαλαιαγορές αν δεν σταθεροποιηθεί το χρέος σαν ποσοστό του ΑΕΠ; Και πώς θα σταθεροποιηθεί το υπέρογκο χρέος αν δεν μειωθούν δραστικά οι κρατικές δαπάνες; Από τη στιγμή που η κυβέρνηση αποκλείει τις απολύσεις, η περικοπή μισθών και συντάξεων είναι αναπόφευκτη εφόσον αποτελούν τα τρία τέταρτα των κρατικών δαπανών. Σε όλα τα σταθεροποιητικά προγράμματα τα πράγματα χειροτερεύουν πριν καλυτερεύσουν. Η ύφεση είναι το αναπόφευκτο τίμημα της σταθεροποίησης μιας οικονομίας που ζούσε για χρόνια καταναλώνοντας με δανεικά.

Θα μπορούσε να βελτιωθεί το πρόγραμμα σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας; Ασφαλώς θα μπορούσε! Πώς; Με τον ριζικό επανασχεδιασμό του ρόλου του κράτους και του τρόπου λειτουργίας του. Μέχρι στιγμής, η μείωση του ελλείμματος επιτεύχθηκε με οριζόντιο ψαλίδισμα των συντάξεων και των αμοιβών στο Δημόσιο, περικοπή δημοσίων επενδύσεων και λειτουργικών δαπανών και αύξηση των φορολογικών συντελεστών. Από τη φύση τους αυτά τα μέτρα είναι μη επαναλαμβανόμενα, επομένως πρέπει να βρεθούν νέες πηγές εξοικονόμησης πόρων ώστε να μειωθεί το έλλειμμα από 9,5% του ΑΕΠ φέτος κάτω του 3% μεσοπρόθεσμα. Ετσι φτάνουμε στην εξυγίανση των ζημιογόνων ΔΕΚΟ, στην κατάργηση περιττών δημόσιων φορέων, στη μείωση της σπατάλης στο σύστημα υγείας και στην αναδιάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης που έχουν δρομολογηθεί. Αν εφαρμοστούν πλήρως, αυτές οι αλλαγές ασφαλώς θα περιορίσουν την κρατική σπατάλη, αλλά δεν θα αλλάξουν τον ρόλο του κράτους στην οικονομία. Εκλαμβάνουν τη δομή του Δημοσίου ως δεδομένη και αναζητούν τρόπους βελτίωσης της λειτουργίας του. Οι αλλαγές αυτές είναι ευπρόσδεκτες, αλλά όχι δραστικές.

Δραστικές αλλαγές προϋποθέτουν απάντηση σε ερωτήματα όπως: Χρειάζεται η Ελλάδα αμυντική βιομηχανία; Αν ναι, πρέπει να είναι κρατική; Πρέπει να υπάρχουν κρατικά νοσοκομεία ή θα μπορούσαν να είναι όλα ιδιωτικά, με κρατική επιχορήγηση των ασφαλίστρων υγείας για όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα; Πρέπει οι αστικές συγκοινωνίες να είναι κρατικές ή θα μπορούσαν να είναι ιδιωτικές, με κρατική επιχορήγηση; Χρειάζεται να υπάρχουν κρατικοί αερολιμένες; Λιμάνια; Μουσεία; Πρέπει να υπάρχουν δείκτες μέτρησης της παραγωγικότητας στον δημόσιο τομέα, όπως συμβαίνει στον ιδιωτικό τομέα; Πρέπει οι δημόσιοι υπάλληλοι να αξιολογούνται και να αμείβονται βάσει της επίτευξης στόχων παραγωγικότητας;

Το ζητούμενο είναι να ξαναστηθεί το ελληνικό κράτος σε νέες βάσεις. Οπως παραδέχθηκε ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ κ. Παπαδόπουλος, το 30% του κράτους είναι περιττό. Ο περιορισμός του όμως προσκρούει στην παλαιοκομματική αγωνία διατήρησης πολιτικών φέουδων στο πλαίσιο ενός υπερτροφικού κράτους που ελέγχεται από το κομματικό – συνδικαλιστικό κατεστημένο. Είναι ενδεικτικό ότι ύστερα από 11 μήνες συσκέψεων, η διυπουργική επιτροπή που σύστησε ο κ. Παπανδρέου τον Ιανουάριο, με στόχο την κατάργηση ή συγχώνευση άχρηστων δημόσιων φορέων, κατέληξε σε ένα νομοσχέδιο που μειώνει τις δαπάνες κατά 10 εκατ. ευρώ («δεκαδική σκόνη» στις συνολικές πρωτογενείς δαπάνες ύψους 100 δισ.). Είναι επίσης ενδεικτικό ότι 7 από τα 10 εκατ. προέρχονται από τη μείωση προσωπικού που προσελήφθη προεκλογικά από την προηγούμενη κυβέρνηση στον οργανισμό ΑΓΡΟΓΗ. Φταίει ο γιατρός για όλα αυτά ή μήπως φταίει ο ασθενής;

* Η κ. Μιράντα Ξαφά είναι σύμβουλος επενδύσεων στην IJ Partners και ιδρυτικό μέλος της Δράσης.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το ασφαλιστικό ως ευκαιρία

Posted on Ιουλίου 6, 2010. Filed under: Ασφαλιστικό, Ξαφά Μιράντα |

Το νομοσχέδιο για το ασφαλιστικό που κατατέθηκε στη Βουλή στοχεύει στη δημιουργία «ενιαίου, κοινωνικά δίκαιου καθεστώτος συνταξιοδότησης, με κοινές προϋποθέσεις και όρους για όλους τους ασφαλισμένους». Δυστυχώς δεν πρόκειται να πετύχει αυτόν τον στόχο, διότι διατηρεί την προνομιακή μεταχείριση κάποιων συντεχνιών με ισχυρά ερείσματα στο πολιτικό σύστημα σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το νομοσχέδιο έχει πολλά θετικά στοιχεία εφόσον περιλαμβάνει διατάξεις που θα συμβάλουν αποφασιστικά στη βιωσιμότητα του συστήματος, όπως προβλέπει το Μνημόνιο ΔΝΤ – Ε. Ε. Τέτοιες διατάξεις είναι η αύξηση του ορίου ηλικίας στα 65 χρόνια και ο περιορισμός ειδικών ρυθμίσεων που μειώνουν σημαντικά τη μέση ηλικία συνταξιοδότησης (μητέρες ανηλίκων, «βαρέα & ανθυγιεινά», συντάξεις αναπηρίας κ. λπ.). Το σύστημα γίνεται επίσης πιο στοχευμένο προς όσους έχουν πραγματική ανάγκη με τη μετατροπή της 13ης και 14ης σύνταξης σε επίδομα για τους χαμηλοσυνταξιούχους, την εισαγωγή εισοδηματικών κριτηρίων στην παροχή συντάξεων στις ανύπαντρες θυγατέρες και την επιβολή εισφοράς αλληλεγγύης στις υψηλές συντάξεις. Επίσης θετική είναι η δημιουργία ενιαίου κέντρου ελέγχου και πληρωμής των συντάξεων και ενιαίου φορέα διαχείρισης των αποθεματικών, που μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το διοικητικό κόστος. Ο κατακερματισμός του σημερινού συστήματος εκτρέφει την αδιαφάνεια και επιτρέπει τη διατήρηση προνομίων των λίγων εις βάρος των πολλών, που αδικούνται συστηματικά.

Οι λόγοι που οδήγησαν το σύστημα στη χρεοκοπία είναι γνωστοί. Στο αναδιανεμητικό κρατικό σύστημα συντάξεων η γήρανση του πληθυσμού οδηγεί στην εξάρτηση όλο και περισσότερων συνταξιούχων από τους εργαζομένους, καθιστώντας επείγουσα την ανάγκη μεταρρύθμισης για να διασωθεί το σύστημα. Ομως, καμία σημαντική μεταρρύθμιση δεν έγινε μετά τον ασφαλιστικό νόμο Μάνου το 1992 (τον λεγόμενο νόμο Σιούφα) για να αποτρέψει την επικείμενη κατάρρευση. Πέρα από τις δημογραφικές εξελίξεις, η διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε υπουργού Οικονομικών να αποφασίζει την αύξηση των συντάξεων στο πλαίσιο της ετήσιας εισοδηματικής πολιτικής συνετέλεσε και αυτή στον εκτροχιασμό της κοινωνικής ασφάλισης. Οπως επισημαίνει ο Πλάτων Τήνιος στο βιβλίο του «Ασφαλιστικό: Μια Μέθοδος Ανάγνωσης» (υπό έκδοση), η μέση σύνταξη αυξήθηκε πολύ πάνω από τον πληθωρισμό στη μετά ΟΝΕ εποχή, ιδιαίτερα στα έτη διεξαγωγής εκλογών 2004 και 2007. Οι λεγόμενες «κοινωνικές κατακτήσεις» αυτής της περιόδου, που «ισοπεδώνονται» τώρα κατά την Αριστερά, δεν ήταν διατηρήσιμες εφόσον προήλθαν από μια κοντόφθαλμη ψηφοθηρική πολιτική χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Η απίστευτη κακοδιαχείριση των πόρων των ταμείων από αδρανείς και φαύλους δημόσιους λειτουργούς και η αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης για κάποιους προνομιούχους, συμπληρώνουν την εικόνα της κατάρρευσης.

Το νομοσχέδιο σιωπά όσον αφορά την κάλυψη των ελλειμμάτων των ταμείων των προνομιούχων ΔΕΚΟ από τον προϋπολογισμό. Προφανώς οι φορολογούμενοι θα συνεχίσουν να επιδοτούν τις υπέρογκες συντάξεις των υπαλλήλων των υπερχρεωμένων κρατικών επιχειρήσεων. Σαν να μην έφτανε αυτό, με την ανοχή της κυβέρνησης η ΔΕΗ αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το ποσό που θα εξοικονομηθεί από τη μείωση του κόστους μισθοδοσίας που συνεπάγεται το ανώτατο όριο που επέβαλε η κυβέρνηση στις αμοιβές του Δημοσίου, για να ενισχύσει τους ασφαλιστικούς φορείς του προσωπικού (ΙΚΑ/ΤΑΠ-ΔΕΗ και ΤΑΥΤΕΚΩ/ΤΕΑΠΑΠ-ΔΕΗ), ώστε να μη μειωθούν οι συντάξεις της ΔΕΗ (αποφασίστηκε στην έκτατη γενική συνέλευση των μετόχων της 26ης Απριλίου). Αυτή η απόφαση φυσικά δεν εμπόδισε την ΔΕΗ να ζητήσει από το αρμόδιο υπουργείο αύξηση στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος μέχρι και 100%, που θα επωμισθούν τα νοικοκυριά που πλήττονται από την κρίση και καλούνται να περικόψουν τις δικές τους συντάξεις.

Πέρα από τις ΔΕΚΟ, τα ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα δικηγόρων, μηχανικών, δημοσιογράφων κ. λπ. διατηρούνται στο ακέραιο. Οχι μόνο δεν καταργούνται οι «κοινωνικοί πόροι» των ταμείων αυτών, αλλά ενισχύονται με την επιβολή αγγελιόσημου και στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ. Φαίνεται ότι «κοινωνικό πρόσωπο» στην Ελλάδα σημαίνει να διατηρούμε προνόμια σε βάρος της πλειοψηφίας για να εξαγοράζουμε συναίνεση και ψήφους.

* Η Μιράντα Ξαφά είναι ιδρυτικό μέλος της Δράσης.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Απαισιόδοξα τα πρώτα μηνύματα

Posted on Μαΐου 9, 2010. Filed under: Ξαφά Μιράντα |

  • Tης Μιραντας Ξαφα*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 9 Mαϊου 2010

Σήμερα αναμένεται να εγκριθεί από το εκτελεστικό συμβούλιο του ΔΝΤ το μεγα-δάνειο 110 δισ. ευρώ για τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας – το μεγαλύτερο πακέτο στήριξης που έχει δοθεί ποτέ. Η συμφωνία περιλαμβάνει νέα μέτρα άμεσου περιορισμού του κόστους μισθοδοσίας του Δημοσίου και των συντάξεων, καθώς και περαιτέρω αύξηση των έμμεσων φόρων, ώστε να γίνει πιο εμπροσθοβαρής η δημοσιονομική προσαρμογή. Ταυτόχρονα όμως μετατίθεται η μείωση του ελλείμματος κάτω από 3% του ΑΕΠ στο 2014 από το 2012 που προέβλεπε το πρόγραμμα σταθερότητας που εγκρίθηκε από την Ε.Ε. τον Φεβρουάριο.

Πέρα από τη δημοσιονομική εξυγίανση, οι όροι του δανείου περιλαμβάνουν μια σειρά από σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η εκ βάθρων μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, η απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης, η απλοποίηση των διαδικασιών ίδρυσης νέων επιχειρήσεων, η μηχανοργάνωση των νοσοκομείων, η συρρίκνωση του ζημιογόνου ΟΣΕ, όλα αυτά περιλαμβάνονται στην συμφωνία διάσωσης. Αυτές είναι οι μεταρρυθμίσεις που τα δύο κόμματα εξουσίας παραδέχονται εδώ και δεκαετίες ότι είναι απαραίτητες αλλά δεν βρήκαν ποτέ το πολιτικό θάρρος να τις υλοποιήσουν. Θα ήλπιζε επομένως κανείς ότι τα πολιτικά κόμματα θα αντιμετώπιζαν το πακέτο σαν μία χρυσή ευκαιρία να μπει τάξη στο δημοσιονομικό χάος και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Αλλά η αντίδραση ήταν απογοητευτική.

Με εξαίρεση τον ΛΑΟΣ και την κ. Μπακογιάννη, τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταψήφισαν το νομοσχέδιο που περιλαμβάνει τα μέτρα που συμφωνήθηκαν με το ΔΝΤ και την Ε.Ε. Ιδιαίτερα απογοητευτική ήταν η αντίδραση της αξιωματικής αντιπολίτευσης που, ύστερα από μια φαιδρή προσπάθεια αναζήτησης τρόπου επιλεκτικής στήριξης των μέτρων με το μικρότερο πολιτικό κόστος, όπως ο φόρος σε ποτά και τσιγάρα –λες και έχουμε την πολυτέλεια της επιλογής– αποφάσισε τελικά να καταψηφίσει το νομοσχέδιο επί της αρχής, βάζοντας το μικροκομματικό συμφέρον πάνω από το συμφέρον της χώρας. Την ίδια ώρα, τα κοινοβούλια των εταίρων μας στην Ευρωζώνη ενέκριναν τα σημαντικά κονδύλια που αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του πακέτου διάσωσης της Ελλάδας, ξεπερνώντας το πολιτικό κόστος στήριξης μιας «άσωτης» χώρας–μέλους.

Προσφεύγοντας στον μηχανισμό στήριξης ΔΝΤ – Ε.Ε., η Ελλάδα αγοράζει τον χρόνο που χρειάζεται για να εφαρμόσει τις απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές για να αντιστρέψει την εκρηκτική πορεία του χρέους και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Ολα θα κριθούν από τον τρόπο που η Ελλάδα θα αξιοποιήσει τον χρόνο που αγόρασε. Μέσα σε μια τριετία πρέπει να γίνουν μεταρρυθμίσεις που αναβάλλονται εδώ και δεκαετίες. Πρέπει να υλοποιηθεί ένα υπερ-φιλόδοξο σχέδιο ανασυγκρότησης της οικονομίας, να αλλάξει η νοοτροπία της ήσσονος προσπάθειας, να λειτουργήσει αποτελεσματικά η δημόσια διοίκηση, να αλλάξει το εσωστρεφές αναπτυξιακό μοντέλο, να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για πραγματική σύγκλιση βασισμένη στην ανταγωνιστικότητα και όχι στα δανεικά. Αν η προσπάθεια αποτύχει, η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με βέβαιη χρεοκοπία και έξοδο από την Ευρωζώνη.

Τα πρώτα μηνύματα δεν είναι αισιόδοξα. Το νομοσχέδιο που παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα ο κ. Ρέππας για να «ανοίξει» το κλειστό επάγγελμα των Φορτηγών Δημόσιας Χρήσης θα έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Αντί να προβλέπει την παροχή νέων αδειών φορτηγών αυτοκινήτων χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς και με ελάχιστο κόστος, το νομοσχέδιο καθορίζει ότι οι νέες άδειες θα κοστίζουν κατά μέσον όρο 95.000 ευρώ αντί του σημερινού άτυπου κόστους των 45.000 ευρώ. Με την πρόταση αυτή (α) αυξάνει την αξία μιας άδειας πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε., κάνοντας το ήδη υψηλό κόστος μεταφοράς στην Ελλάδα μη ανταγωνιστικό (β) υπερδιπλασιάζει την άτυπη αξία των υπαρχουσών αδειών, καθιστώντας απαγορευτικό το κόστος μιας μελλοντικής απελευθέρωσης με ταυτόχρονη αποζημίωση των υπαρχόντων αδειούχων. Το νομοσχέδιο όχι μόνο δεν προτίθεται να ανοίξει το κλειστό επάγγελμα των οδικών μεταφορών, αλλά αντίθετα θέτει ακόμη μεγαλύτερα εμπόδια εισόδου, προς μεγάλη ικανοποίηση των φορτηγατζήδων Δ.Χ. (που ουδόλως διαμαρτύρονται για το νομοσχέδιο) και προς αποφυγήν του πολιτικού κόστους. Το γεγονός ότι η Ελλάδα εισάγει κουνουπίδια από το Βέλγιο και βερίκοκα από την Ισπανία συνδέεται άμεσα με το υψηλό κόστος των εγχωρίων μεταφορών.

Το ΙΟΒΕ έχει επανειλημμένως τονίσει ότι η απελευθέρωση των οδικών μεταφορών στην Ε.Ε. και στις ΗΠΑ οδήγησε σε μείωση των κομίστρων, με αντίστοιχη μείωση των τιμών των εμπορευμάτων και αύξηση της ανταγωνιστικότητας και του ΑΕΠ. Ποιος όμως το ακούει; Η χώρα πληρώνει το τίμημα των πολιτικών που δεν μοιάζουν ικανοί να ξεφύγουν από τον λαϊκισμό και την περπατημένη, ούτε σ’ αυτή την ύστατη στιγμή.

* Η Μιράντα Ξαφά είναι σύμβουλος επενδύσεων στην IJ Partners.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...