Ομπάμα

Μαθήματα συναίνεσης

Posted on Νοέμβριος 20, 2008. Filed under: ΗΠΑ, Ηγέτες, Καραμανλής Κώστας, Νέα Δημοκρατία, Ομπάμα, Παπανδρέου Γιώργος, Πολιτική | Ετικέτες: , |

ΓNΩMH

Tου Αθανασίου Eλλις, Η Καθημερινή, Πέμπτη, 20 Nοεμβρίου 2008

Οι κ. Καραμανλής και Παπανδρέου θα μπορούσαν να διδαχθούν πολλά από τον τρόπο που αντιμετωπίζουν στην Αμερική την οικονομική κρίση που αρχίζει να πλήττει την ανθρωπότητα και για την οποία στον μικρόκοσμο της Ελλάδας λίγα έχουμε αντιληφθεί ακόμη. Μερικές μόλις εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση μιας σκληρής πολύμηνης πολιτικής σύγκρουσης ο θριαμβευτής Μπαράκ Ομπάμα, που τάσσεται υπέρ της κρατικής παρέμβασης για τη διάσωση της οικονομίας, συναντήθηκε με τον μεγάλο του αντίπαλο και ηττημένο της αναμέτρησης, Τζον Μακέιν, υπέρμαχο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, και συμφώνησαν να συνεργασθούν για την από κοινού αντιμετώπιση των πολλών δυσκολιών που θα αντιμετωπίσει η χώρα τους το αμέσως προσεχές διάστημα.

Ο Δημοκρατικός νεοεκλεγείς πρόεδρος και ο έμπειρος Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Αριζόναςς έδειξαν ότι διαθέτουν το πολιτικό ανάστημα να διαγνώσουν την κρισιμότητα των στιγμών και να αναζητήσουν κοινό τόπο για την αντιμετώπισή τους. Ο νικητής δεν απαξίωσε τον ηττημένο, αντίθετα εξήρε με πάσα ειλικρίνεια την προσφορά του στη χώρα. Και ο ηττημένος δεν επιχείρησε να μειώσει τη σημασία της νίκης του αντιπάλου του, αλλά εκθείασε τις ικανότητές του και την ιστορική διάσταση της νίκης του. Με τη στάση τους αυτή και οι δύο απέδειξαν ότι είναι πραγματικοί ηγέτες και έθεσαν τις βάσεις για να οικοδομήσουν μια αποτελεσματική συνεργασία.

Καθώς η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου διολισθαίνει προς την ύφεση, η νικήτρια Αμερική του φιλελευθερισμού και η ηττημένη της συντήρησης συνειδητοποιούν ότι η αντιμετώπιση της κρίσης που απειλεί πλούσιους και φτωχούς θα χρειαστεί σημαντική κρατική παρέμβαση, κάτι που δεν ενθουσιάζει τη Δεξιά, αλλά και ότι σε αυτήν τη φάση η αύξηση των φόρων στους πλούσιους, την οποία επιθυμεί η Κεντροαριστερά, θα επιδεινώσει την κατάσταση. Οι κ. Ομπάμα και Μακέιν αναγνωρίζουν επίσης ότι το περιβάλλον δεν μπορεί να περιμένει και απαιτεί άμεσα μέτρα προστασίας, όπως και ότι η μεγαλύτερη δημοκρατία της εποχής μας δεν μπορεί να βασανίζει κρατουμένους. Προφανώς δεν συμφωνούν σε όλα, ούτε καν στα περισσότερα. Συμφωνούν όμως σε πολλά, και αυτό είναι αρκετό.

Και ερχόμαστε στην Ελλάδα. Οι διαβεβαιώσεις κάποιων ότι η ελληνική οικονομία δεν κινδυνεύει όπως η αμερικανική ή οι άλλες ευρωπαϊκές δεν ευσταθούν, την ώρα που οι ελάχιστες ιδιωτικές επενδύσεις μειώνονται ακόμη περισσότερο και η ανεργία αυξάνεται. Ηγέτες και κορυφαία στελέχη οφείλουν να μιλήσουν τη γλώσσα της αλήθειας και όχι του λαϊκισμού. Είναι πολλοί οι τομείς όπου η συναίνεση, τουλάχιστον ανάμεσα στα δύο κόμματα εξουσίας, είναι εφικτή προς όφελος και των δύο, όπως το έχει αποδείξει ο υπεύθυνος εξωτερικής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ με τη συχνά εποικοδομητική στάση του στο Σκοπιανό. Αλλωστε, και το ΠΑΣΟΚ που ευελπιστεί να έρθει σύντομα στην εξουσία τα ίδια προβλήματα θα αντιμετωπίσει και θα ήταν καλύτερα να έχει δρομολογήσει την επίλυση μερικών εξ αυτών. Είναι τόσο δύσκολο να βρεθεί κοινός τόπος, χωρίς νικητές και ηττημένους, σε συγκεκριμένα μέτρα για τη θωράκιση της οικονομίας;

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το άσπρο και το μαύρο στην υπέρτατη εξουσία

Posted on Νοέμβριος 11, 2008. Filed under: ΗΠΑ, Ομπάμα, Πολιτική |

KAΘE KYPIAKH

Γράφει ο Aντωνης Kαρκαγιαννης, Η Καθημερινή, 09/11/2008

Μέχρι τώρα δεν αφιέρωσα ούτε μια λέξη στην εκλογή του νέου προέδρου των ΗΠΑ, του Μπαράκ Ομπάμα. Δίσταζα να συμμερισθώ τον πάνδημο ενθουσιασμό της υφηλίου, που άλλωστε και ο ίδιος τον αισθανόμουν ασυγκράτητο. Και δεν ήθελα προπαντός να συμμερισθώ τις μεγάλες ελπίδες που όλοι οι υπήκοοι της παγκόσμιας Ηγεμονίας άρχισαν να τρέφουν από τη μεγάλη, πραγματικά συγκλονιστική, αλλαγή στην ανώτατη ηγεσία της.

Ένας φίλος, μεγαλύτερός μου, μου τηλεφώνησε εκείνη την ημέρα και μου θύμισε τι συνέβη το καλοκαίρι του 1945 με την καταψήφιση των Συντηρητικών του Τσόρτσιλ και την εκλογή των Εργατικών του Ατλι στην Αγγλία. Είχαν περάσει μόλις λίγοι μήνες από τον νικηφόρο για τους συμμάχους Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ο Τσόρτσιλ ήταν αναμφισβήτητα, αν όχι ο μοναδικός, ένας από τους δυο – τρεις ηγέτες της νίκης στον πιο μεγάλο και πιο φονικό πόλεμο της Ιστορίας. Και όμως, ο βρετανικός λαός τον καταψήφισε και υπερψήφισε τον σχεδόν άγνωστο Ατλι. Η τότε Αριστερά που είχε ήδη υποστεί τη στρατιωτική και πολιτική ήττα του Δεκεμβρίου του 1944 θεωρούσε τον Τσόρτσιλ υπαίτιο της κακοδαιμονίας της. Πανηγύρισε την εκλογική του ήττα και χαιρέτισε με ενθουσιασμό τη νίκη του εργατικού Ατλι. Και ο μεν Τσόρτσιλ, όπως αργότερα και ο Ατλι, έκαναν απλώς τη δουλειά τους, όπως την καταλάβαιναν σαν ηγέτες μεγάλης, τότε, δύναμης με διεθνή συμφέροντα και διεθνείς υποχρεώσεις. Και εμείς (και όχι μόνο η Αριστερά) συνηθίσαμε να αποδίδουμε την κακοδαιμονία μας στους «άλλους» και ποτέ στα σφάλματά μας. Υποθέτω, λοιπόν, ότι εκατομμύρια Αμερικανών ψήφισαν Ομπάμα για δικούς τους λόγους, που ούτε καν τους φανταζόμαστε. Όχι, πάντως, για να μας λύσει… το Σκοπιανό.

Η δύναμη των συμβόλων

Ο δεύτερος λόγος που με κάνει διστακτικό να αναφερθώ στην εκλογή του Ομπάμα και να εκφράσω τον ενθουσιασμό μου, είναι ότι αισθάνομαι πως το γεγονός με ξεπερνάει. Η αλλαγή που συντελέσθηκε είναι πολύ μεγάλη και σε προβλήματα της μεγάλης αυτής χώρας που εμείς δεν τα ξέρουμε ή δεν τα καταλαβαίνουμε.

Είμαι αρκετά ηλικιωμένος για να θυμάμαι πολύ καλά την εποχή των φυλετικών διακρίσεων της δεκαετίας του ’50 και του ’60. Και τον σκληρό αγώνα των μαύρων, άλλοτε ήπιο και υποδόριο και άλλοτε βίαιο και με μίσος, για ίσα δικαιώματα με τους λευκούς. Τα πράγματα από τότε άλλαξαν σημαντικά, ίσως όχι ριζικά. Θεωρώ υποχρέωσή μου να υπενθυμίσω ότι η μεγάλη τομή έγινε από τον Λίντον Τζόνσον, έναν πρόεδρο όχι και τόσο αγαπητό ή φημισμένο. Αυτός με νόμο κατάργησε τις φυλεκτικές διακρίσεις. Βλέπετε, τα χρώματα της πολιτικής δεν είναι ποτέ το μαύρο και το άσπρο. Για παράδειγμα: επί προεδρίας του υπερσυντηρητικού Ρέιγκαν, εντελώς «τυχαία» έπεσαν 12 ή 13 δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής.

Βέβαια είναι εύκολο και μάλλον πρόχειρο να πούμε ότι αρκεί ένας νόμος για να καταργηθούν οι φυλετικές διακρίσεις. Πρώτα πρώτα γιατί δεν είναι μόνο φυλετικές, αλλά και ταξικές και σαν τέτοιες μας βολεύουν, μας εξυπηρετούν και χωρίς αναστολές τις αποδεχόμαστε. Το πιο δύσκολο, όμως, είναι ότι υπάρχουν στο μυαλό μας, στην ψυχή μας και στις καθημερινές συνήθειες. Είναι πολιτισμικές. Οι αλλαγές που σημειώθηκαν είναι πολύ μεγάλες. Απ’ ό,τι διαβάζω από τη μαύρη μάζα ξεχώρισε μια εκτεταμένη, δραστήρια και ευημερούσα μεσαία τάξη μαύρων, ακριβώς σαν εκείνες τις μεσαίες τάξεις που και στις κοινωνίες των λευκών αποτελούν τη ραχοκοκαλιά γύρω από την οποία δομούνται και οι άλλες τάξεις. Είναι πολύ νωρίς ακόμη για να πούμε ότι η πρόσμειξη των χρωμάτων θα μας φέρει και άλλο πολιτισμό, διαφορετικό από τον πολιτισμό των λευκών. Και μια άλλη χριστιανοσύνη διαφορετική από τη λευκή χριστιανοσύνη με τον λευκό Θεό(!), τον λευκό Χριστό και τη λευκή Παναγία.

Θα παρατηρήσατε ασφαλώς, ότι στα νεότερα κινηματογραφικά έργα του Χόλιγουντ το καφετί χρώμα εισβάλλει ακάθεκτο. Στα παλαιότερα χρόνια το μαύρο χρώμα το συναντούσαμε μόνο στο πρόσωπο των υπηρετών στα αρχοντικά των λευκών. Τώρα, ακόμα και πρωταγωνιστές έχουν καφετί χρώμα, το χρώμα των μιγάδων. Ασφαλώς γιατί είναι ωραίο. Αλλά ίσως και γιατί επισημαίνει βαθύτερες και ουσιαστικότερες αλλαγές και προσμείξεις στην αμερικανική κοινωνία. Ίσως προμηνύει ότι σε μερικές δεκαετίες ολόκληρη η Αμερική θα έχει καφετί χρώμα.

Με χρώμα καφετί

Τώρα στον Λευκό Οίκο εγκαθίσταται ένας πρόεδρος με καφετί χρώμα, το χρώμα των μιγάδων και της πρόσμειξης. Το σύμβολο είναι δυνατό, σχεδόν καταλυτικό. Για τις ίδιες τις ΗΠΑ θα αρκούσε αυτό και μόνο για να καταχωρίσει την αλλαγή στα μεγάλα γεγονότα της Ιστορίας. Ενας παντοδύναμος σε πλανητική κλίμακα πρόεδρος με καφετί χρώμα που οφείλει να αποδείξει ότι είναι πρόεδρος των λευκών και των μαύρων. Με συμβολικούς και πολιτισμικούς όρους των καταπιεστών και των καταπιεζομένων. Δύσκολο έργο.

Είναι πιο δύσκολο να αποδειχθεί πρόεδρος των μαύρων παρά των λευκών. Είναι γνωστό το κακεντρεχές καλαμπούρι των λευκών της Αμερικής: «Παραδεχόμαστε ότι όλοι οι μαύροι δεν είναι ληστές. Όμως, όλοι οι ληστές είναι μαύροι». Με την κακεντρεχή υπερβολή του το καλαμπούρι κρύβει πολλές αλήθειες. Ότι η μαύρη μάζα είναι ακόμη ξεχωριστή, ότι ζει ξεχωριστά και συχνά «πίσω από τον ήλιο» και ότι η παραβατικότητα είναι τρόπος ζωής. Τεκμαίρεται και από άλλα στοιχεία. Για παράδειγμα, από τη σύνθεση του πληθυσμού των φυλακών ή από τη σύνθεση αυτών που περιστασιακά ή επαγγελματικά ασχολούνται με τη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών.

Ο ίδιος ο Ομπάμα, φτωχόπαιδο, με τη θέλησή του και την εργατικότητά του, κατόρθωσε να μορφωθεί και να σπουδάσει στο καλύτερο πανεπιστήμιο του κόσμου, από αυτό που συνήθως αποφοιτούν τα υψηλά στελέχη της λευκής κοινωνίας. Το παράδειγμά του συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία του «αμερικανικού ονείρου», αλλά η άνοδός του ήταν περισσότερο η άνοδος ενός λευκού παρά της μαύρης μάζας. Συμβαίνει συχνά ένας εργάτης να αναδειχθεί σε μεγάλο επιχειρηματία ή σε μεγάλο επιστήμονα. Το παράδειγμα όμως αυτό δεν μειώνει ούτε κατά μία μονάδα τον αριθμό των εργατών και δεν μεταβάλλει στο ελάχιστο την κοινωνική του κατάσταση.

Κακά τα ψέματα. Η άμορφη μάζα των μαύρων και των καφετί θα χρειαστεί πολλούς προέδρους, λευκούς σαν μαύρους ή καφετί σαν λευκούς, για να μετακινηθεί από τη θέση της, σε άθλιες γειτονιές και σε αθλιέστερα σπίτια (αναφέρομαι πάλι σε εικόνες από τον αμερικανικό κινηματογράφο), σε μια καθημερινότητα του δρόμου χωρίς διέξοδο.

Διαφορετικές είναι οι διεθνείς προσδοκίες. Για το Ιράκ, το Αφγανιστάν, τη Μέση Ανατολή, για τους Κούρδους… και για τα δικά μας, τα τόσο βαλκανικά Σκόπια. Ας μη βιαστούμε να πούμε (όπως είπε πρόσφατα ο πρωθυπουργός της Ρωσίας, ο Βλαντιμίρ Πούτιν) ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται στο στάδιο όπου χάνουν την Ηγεμονία τους. Ακόμη και έτσι θα συμπεριφερθούν σύμφωνα με «τη λογική και τη δύναμη της Ηγεμονίας» (για να θυμηθούμε τον Θουκυδίδη και τη σφαγή των Μηλίων).

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το μήνυμα

Posted on Νοέμβριος 11, 2008. Filed under: ΗΠΑ, Ομπάμα, Πολιτική | Ετικέτες: |


Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 09/11/2008

Άνεμος αισιοδοξίας και ελπίδας πνέει από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, παρά τα βαριά σύννεφα της οικονομικής κρίσης. Το ενωτικό μήνυμα του νεοεκλεγέντος προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ηλέκτρισε τα πλήθη, ξύπνησε τους ναρκωμένους πολίτες, ενέπνευσε τους νέους, μετέδωσε σε όλους την πεποίθηση ότι με ομοψυχία και εργασία μπορούν να κερδίσουν όχι μόνο το παρόν αλλά κι ένα καλύτερο μέλλον.

Αυτό το μήνυμα ακούγεται καθαρά ώς εδώ, σ’ εμάς, που πορευόμαστε χωρίς πυξίδα, χωρίς στόχους, χωρίς συνοχή και ομοψυχία, ανόρεχτοι και απαθείς, μέσα στην απογοήτευση και τον κυνισμό. Αυτό το μήνυμα μάς αφορά περισσότερο από τον καθένα· όχι μόνο ως προτροπή, όχι μόνο ως πρόγραμμα εξόδου από την κρίση, αλλά και ως αφορμή να δούμε τους εαυτούς μας χωρίς αυταπάτες. Επιστήμονες, επιχειρηματίες, διανοούμενοι, εργαζόμενοι, πολιτική ηγεσία και πολίτες οφείλουμε να αφουγκραστούμε το μήνυμα που στέλνουν οι Αμερικανοί: να διαλέξουμε αν θα είμαστε κοινωνία του Εμείς και όχι του Εγώ, κοινωνία της ευθύνης και της προόδου και όχι της μιζέριας και της μεμψιμοιρίας, κοινωνία της αισιοδοξίας και της καινοτομίας, όχι της παραίτησης και της στασιμότητας.

Ακούσαμε το μήνυμα.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...