Παιδεία

Τα πανεπιστήμια έρμαια της διαπλοκής

Posted on Απρίλιος 18, 2010. Filed under: Γρυσπολάκης Ιωακείμ, Παιδεία, Πανεπιστήμιο |

  • Του Ιωακειμ Γρυσπολακη*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 18 Aπριλίου 2010

Η Ελλάδα αργοπεθαίνει βυθισμένη σε μια πολύπλευρη κρίση. Κι αυτό πρωτίστως οφείλεται σε εμάς. Εχει τις ρίζες του στον τρόπο με τον οποίο έχουν αρθρωθεί οι κώδικες της κοινωνίας και το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας. Οι περισσότεροι πολιτικοί, ακόμη και εκείνοι που διακήρυτταν την αξιοκρατία και την αριστεία όσο βρίσκονταν μακριά από την εξουσία, αντιλαμβάνονται γρήγορα πως αν ακολουθήσουν τον δρόμο που λαϊκίζει και ικανοποιεί τους κομματικούς μηχανισμούς, παρ’ όλο που οδηγεί με βεβαιότητα σε τέλμα, θα ανταμειφθούν.

Καθίσταται πλέον κοινή συνείδηση πως η χρεοκοπία της οικονομίας είναι απότοκο της χρεοκοπίας θεσμών, αντιλήψεων και πρακτικών, που επιπόλαια και άκριτα ακολουθήθηκαν επί τόσα χρόνια. Με το να θωπεύονται ώτα ψηφοφόρων και να ικανοποιούνται μικροκομματικές σκοπιμότητες εξασφαλίζεται η νομή της εξουσίας, χρεώνοντας τις επερχόμενες γενεές.

Απαραίτητη προϋπόθεση για ανατροπή του σκηνικού δεν μπορεί παρά να είναι οι θεσμικές εκείνες παρεμβάσεις, που θα αναδιατυπώσουν τους κανόνες του παιγνιδιού και θα επιτρέψουν την επανεκκίνηση με νέους όρους και προϋποθέσεις, χωρίς τα βαρίδια και τις στρεβλώσεις του παρελθόντος.

Τα πανεπιστήμια αποτελούν σε άλλες χώρες κινητήριο μοχλό παραγωγής γνώσης και οικονομικής ανάπτυξης. Δυστυχώς, στη χώρα μας ο χώρος της Ανωτάτης Εκπαίδευσης ήταν από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα ένας ιδιαίτερα προνομιακός χώρος για ασκήσεις μικροκομματικής πολιτικής «με πραγματικά πυρά». Η χαλαρότητα που επεβλήθη στον ακαδημαϊκό χώρο, και η παρουσία πολλών νέων, που μπορούσαν εύκολα να στρατολογηθούν τόσο σαν στρατιώτες των κομμάτων εξουσίας όσο και σαν πιονιέροι διαστρεβλωμένων ουτοπιών, μετέτρεψαν τα πανεπιστήμια σε ακυβέρνητες πολιτείες, όπου από την επιδίωξη της αριστείας περάσαμε στην αποθέωση της ήσσονος προσπάθειας.

Ετσι, από την ακαδημαϊκή τάξη φτάσαμε σε άθλιες συναλλαγές φοιτητών, κομματαρχών και φιλόδοξων πανεπιστημιακών, όπου πρυτανείες εκλέγονται με τον εκμαυλισμό νέων ανθρώπων. Με νόμο, που επικρίθηκε από όλους τους φορείς, στις πρυτανικές εκλογές η ψήφος των φοιτητών επιμετρείται με το 40% (!) της συνολικής ψήφου, τη στιγμή που σε όσες εκλογές έλαβαν χώρα η συμμετοχή τους -που δείχνει περίτρανα το ανύπαρκτο ενδιαφέρον που έχει ο μέσος φοιτητής για διαδικασίες που ουσιαστικά αγνοεί- σπάνια άγγιξε το 10%. Ομως, εμείς μένουμε σταθεροί στις παρηκμασμένες πρακτικές τη στιγμή που δεύτερη μετά από εμάς στον κόσμο στο θέμα αυτό έρχεται ασθμαίνουσα η Πορτογαλία με 11%. Με το ισχύον σύστημα, για παράδειγμα, υποψήφιος πρόεδρος Τμήματος περιφερειακού πανεπιστημίου εξελέγη, λαμβάνοντας τη μειοψηφία των μελών ΔΕΠ και τον μοναδικό προσελθόντα στην κάλπη φοιτητή, η ψήφος του οποίου έδωσε 40% στον εκλεγέντα! Ας χαίρονται τη δημοκρατία τους εκείνοι που ακόμη στηρίζουν αυτές τις στρεβλώσεις.

Η Σύνοδος Πρυτάνεων από τον Μάιο 2006, όσο και η ΠΟΣΔΕΠ, δεν παύουν να διακηρύσσουν ανελλιπώς την αναγκαιότητα άμεσης τροποποίησης ορισμένων διατάξεων του νόμου-πλαισίου, με προεξάρχουσα την ανωτέρω αναφερομένη, που καθίσταται εξαιρετικά επίκαιρη εν όψει μάλιστα των επικείμενων πρυτανικών εκλογών στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια. Αναμένουμε, τουλάχιστον, τη στάθμιση της ψήφου των τριών κατηγοριών εκλεκτόρων με το ποσοστό συμμετοχής τους στην εκλογική διαδικασία, όπως άλλωστε υποσχέθηκε κατ’ επανάληψη η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας.

Εστω και την ύστατη στιγμή θα πρέπει όλοι οι θεσμικοί παράγοντες να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της καταστροφής που έχει προκαλέσει στα πανεπιστήμια η πολιτική του εκμαυλισμού των συνειδήσεων των νέων μας. Η κοινή γνώμη έχει εναποθέσει τις ελπίδες της στην παρούσα κυβέρνηση ότι θα σπάσει επιτέλους ο φαύλος κύκλος της διαπλοκής και θα διορθωθούν οι παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας, ανεχόμενη αγόγγυστα τις όποιες θυσίες της ζητούνται. Θα πρέπει δε να γνωρίζουν, τόσο η υπουργός Παιδείας όσο και ο πρωθυπουργός, ότι αυτή η κατάσταση στα πανεπιστήμια, μας εκθέτει στην Ευρώπη, κάτι που το βιώνουμε στις συναντήσεις εκτός συνόρων. Εδώ και τώρα λοιπόν ας αποδείξουν πως όσα διακηρύσσουν τα εννοούν και πως είναι διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε ρήξη με το παρελθόν και να προβούν στις απαραίτητες τομές που έχει ανάγκη ο τόπος.

* Ο κ. Ιωακείμ Γρυσπολάκης είναι πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Καταργήστε, επιτέλους, ΤΕΙ

Posted on Ιουλίου 23, 2009. Filed under: Παιδεία |

Η Ελλάδα έχει την παγκόσμια πρωτιά με τα περισσότερα ΑΕΙ ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους (3,6 ο ελληνικός μέσος όρος, έναντι 2,4 της Ευρώπης και 1,6 των ΗΠΑ) και ταυτόχρονα έχει την παγκόσμια πρωτοτυπία με ΑΕΙ χωρίς φοιτητές. Κι όμως ουδείς ντρέπεται γι’ αυτό. Οι ευθύνες των πανεπιστημιακών, των διδασκόντων ΤΕΙ αλλά και του υπουργείου Παιδείας είναι μεγάλες, καθώς δεν φροντίζουν να καταργήσουν τα άχρηστα τμήματα. Ετσι για μία ακόμη φορά γινόμαστε μάρτυρες της προσπάθειας μιας κάστας ανθρώπων που θέλουν να μην αλλάξει τίποτα, έστω κι αν η κατάσταση έχει τελματώσει.

Καθώς η καθιέρωση της βάσης του 10 ως ελάχιστο όριο εισαγωγής κρίθηκε από όλους παιδαγωγικά ορθή, προκαλεί αλγεινές εντυπώσεις η εμμονή των διδασκόντων στα ΤΕΙ να μην καταργήσουν τμήματα τα οποία είναι πλέον απαξιωμένα αφού δέχονται κάθε χρόνο ελάχιστους σπουδαστές. Πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν πέντε τμήματα Φυτικής Παραγωγής σε όλη τη χώρα, τα οποία το 2008 δέχθηκαν συνολικά 56 σπουδαστές και κανείς να μην προτείνει τη συγχώνευσή τους σε ένα; Πώς σήμερα η κοινότητα των ΤΕΙ διεκδικεί την «ανωτατοποίηση» των ιδρυμάτων, όταν σε ορισμένα δεν υπάρχουν σπουδαστές να φοιτήσουν; Θέλουν, λέει, να μπορούν να οργανώνουν ερευνητικά εργαστήρια και να συνεργάζονται με τα πανεπιστήμια, θαρρείς και η Ελλάδα δεν έχει αρκετά πανεπιστήμια για να καλύψει τη ζήτηση της αγοράς εργασίας. Ο λόγος, φυσικά, γι’ αυτή την εμμονή είναι ότι ορέγονται τη δόξα αλλά κυρίως τις απολαβές των πανεπιστημιακών, με αποτέλεσμα ουδείς να σκέφτεται τον αντίκτυπο που θα έχει η στρεβλή αυτή κατάσταση στην ελληνική αγορά εργασίας και, ευρύτερα, στην κοινωνία. Ας μας απαντήσουν ποιος πτυχιούχος ενός τριτοκλασάτου ΤΕΙ θα θελήσει αγόγγυστα να κάνει μία δουλειά που δεν συνάδει με τις σπουδές του, για τις οποίες μάλιστα έχει πληρώσει αδρά; Εξ ου και διαμαρτυρίες των νέων όταν ετεροαπασχολούνται.

Η διασπορά δεκάδων τμημάτων ΤΕΙ σε όλη τη χώρα, που συντελέσθηκε με ευρωπαϊκά κονδύλια από το 2000 χωρίς σχέδιο και με στόχο να ικανοποιηθούν τοπικές, μικροκομματικές σκοπιμότητες, έχει υποβαθμίσει την ανώτερη τεχνολογική εκπαίδευση. Και η απαξίωση των ΤΕΙ θα είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν αργά ή γρήγορα τα ιδιωτικά κολέγια θα αποκτήσουν τη θέση που τους επιβάλλει η ευρωπαϊκή νομοθεσία στην ελληνική μεταλυκειακή εκπαίδευση.

Εάν οι ευθύνες των διδασκόντων στα ΤΕΙ είναι μεγάλες, πολύ μεγαλύτερες είναι εκείνες των ηγεσιών του υπουργείου Παιδείας από το 2000. Σπατάλησαν δημόσιο χρήμα ρίχνοντάς το σε ένα… πηγάδι χωρίς πάτο. Ακόμη και σήμερα, παρότι έχει διαπιστωθεί το πρόβλημα, επιχειρείται να ικανοποιηθεί η κοινότητα των ΤΕΙ καθώς προωθείται ένα νομοσχέδιο, με βασική στόχευση τα ΤΕΙ να έλθουν ένα βήμα πιο κοντά στα πανεπιστήμια. Δυστυχώς, δεν διαφαίνεται η απαιτούμενη πολιτική τόλμη ώστε να ληφθεί η απόφαση της αξιολόγησης όλων των ιδρυμάτων και μετά η κατάργηση των απαξιωμένων. Μήπως η ηγεσία του αρμόδιου υπουργείου πριν από όποια ψευδεπίγραφη ανωτατοποίηση, πρέπει να απαιτήσει να αξιολογηθούν όλοι και κατόπιν να στείλει μερικούς σπίτι τους;

  • Tου Aποστολου Λακασα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 23/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Παιδείας θλίψη…

Posted on Ιουλίου 23, 2009. Filed under: Παιδεία |

Με τον ήλιο τα μπάζω, με τον τον ήλιο τα βγάζω, τι έχουν και ψοφάνε τα έρμα; Με το μείζον ζήτημα της ποιότητας της προσφερόμενης παιδείας (συνολικά, όχι μόνο της τριτοβάθμιας, που δείχνει να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των εκάστοτε ηγετών μας) να κυριαρχεί στην επικαιρότητα τα πολλά τελευταία χρόνια, με έναν «διάλογο» να… σέρνεται (αφού ξεκίνησε από «μηδενική βάση» μηδενίζοντας το κοντέρ των όσων θετικών τυχόν έγιναν την πρώτη 4ετία της κυβέρνησης, στο πλαίσιο της πολυδιαφημισμένης «εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης»!), χωρίς ορατό τέλος για να αρχίσουν να τρέχουν οι αλλαγές, διαβάζεις το ρεπορτάζ των εφημερίδων και μένεις έκπληκτος: αλλαγές… «επί του πιεστηρίου» σε νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας, επειδή (μεταξύ άλλων) επισημάνθηκαν λέει φωτογραφικές διατάξεις για να μπει σε πανεπιστήμιο συγκεκριμένο άτομο, με διασταλτική ερμηνεία της ρύθμισης που προβλέπει πάσχοντες από συγκεκριμένες ασθένειες να μπορούν να εισέρχονται στα ΑΕΙ χωρίς εξετάσεις!

Δεν φθάνει που με ό,τι ίσχυε πριν από το νέο νομοσχέδιο «λόγω ασθενείας» μπορούσαν να εισαχθούν σε κάθε τμήμα ΑΕΙ το 3% του συνόλου των θέσεων, το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αυξάνει αυτό το ποσοστό από το 3% στο 5%. Με όλο τον σεβασμό σε παιδιά που όντως δοκιμάζονται από σοβαρές ασθένειες, υποθέτουμε πως αφού η συγκεκριμένη ιδιότητά τους δεν τους καθιστά αδύνατη τη φοίτηση –παραδόσεις, εξετάσεις κ.λπ.– στα πανεπιστήμια, δεν καθιστά προβληματική και τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις. Κατανοούμε απόλυτα κάποιες ασθένειες να συνιστούν αιτία μεταγραφής των πασχόντων παιδιών από περιφερειακά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα σε αντίστοιχα όπου βρίσκεται η οικογένειά τους. Η εξαίρεση από τη διαδικασία των εξετάσεων, όμως;

Και έπειτα, ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας; γνωστά τα «σκανδαλάκια» με παράνομες μεταγραφές που έγιναν μέσω του… «κυκλώματος» που επί χρόνια υπάρχει και θριαμβεύει, με τη «βιομηχανία» έκδοσης πλαστών πιστοποιητικών (ακόμη και ιατρικών!), που όλοι αναγνωρίζουν ότι υπάρχει αλλά κανείς δεν τσακίζει. Σε μια χώρα που κατέχει το… πανευρωπαϊκό ρεκόρ «συντάξεων λόγω αναπηρίας» (μιλάμε για προκλητικά ρουσφέτια, που γίνονται… διακομματικά και διαχρονικά, δεκαετίες ολόκληρες!) που όχι μόνο «γονατίζει» τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά συνιστά και προκλητική περιφρόνηση των πραγματικά αναπήρων, μόνο εύλογο είναι αυτές οι «ευνοϊκές» ρυθμίσεις (και οι επεκτάσεις τους με… κάθε νέα κυβέρνηση!) που αποφασίζονται να προκαλούν εύλογες υποψίες…

Στο ρεπορτάζ της «Κ» επώνυμα και ανώνυμα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας κατήγγειλαν το «κύκλωμα», μίλησαν ευθέως «για κάποιους που θα πλουτίσουν», πρότειναν –ως τελευταία γραμμή άμυνας– τη δημιουργία, επιτέλους, μιας κεντρικής αρχής που θα ελέγχει τις αιτήσεις εισδοχής λόγω αναπηρίας, και όχι το κάθε ίδρυμα να εξετάζει τις «δικές» του αιτήσεις, διευκολύνοντας το όργιο της ρουσφετολογίας και του παράνομου πλουτισμού!

Και έπειτα, βρε αδερφέ, γιατί αυτό το (ακατανόητο – αλλά ας πούμε «έστω») 3% των εισερχομένων κάθε χρόνο στα ΑΕΙ χωρίς εξετάσεις «λόγω ασθενείας» να γίνει… 5%; Με πρόχειρους υπολογισμούς, αν ας πούμε κάθε χρόνο μπαίνουν στα ΑΕΙ 70.000 νέα παιδιά, το 5% σημαίνει ότι έχουμε κάθε χρόνο… 3.500 νέους «βαριά ασθενούντες» – και μόνο στο επίπεδο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης! Εμ, τότε τούτη η χώρα στην οποία ζούμε δεν είναι χώρα με… 5% «βαρέως ασθενούντα» παιδιά και 20% συνταξιούχους «λόγω αναπηρίας» – είμαστε σε… καροτσάκι και οδεύουμε τάχιστα για την εντατική!

Αποσπασματικά, με μικροπολιτικάντικα κριτήρια, δίχως την παραμικρή διάθεση ρήξης και εκ βάθρων αναδιοργάνωσης αντιμετωπίζει την παιδεία (άλλο που στα λόγια την αναγνωρίζει ως «άμεση εθνική προτεραιότητα»!) διαχρονικά το πολιτικό σύστημα. Οι τόσες και τόσες «μεταρρυθμίσεις» που έχουν γίνει τα 20 τελευταία χρόνια (όχι μόνο κάθε φορά που άλλαζε κόμμα στην εξουσία, όχι μόνο κάθε φορά που άλλαζε κυβέρνηση του ίδιου κόμματος, αλλά και… σε κάθε ανασχηματισμό υπουργού Παιδείας!) από μόνες τους αποδεικνύουν πως… καμιά δεν έγινε με σοβαρότητα και υπευθυνότητα – γι’ αυτό και ελάχιστες είναι εκείνες που «κάτι» προσέφεραν.

Και να σκεφθεί κανείς (για να μείνουμε μόνο στην τριτοβάθμια) ότι ως χώρα διαθέτουμε τη… μεγαλύτερη αναλογία ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στον κόσμο: 1,6 ΑΕΙ ανά ένα εκατομμύριο κατοίκων έχουν οι ΗΠΑ (με την πρωτοπορία στην πανεπιστημιακή έρευνα και εκπαίδευση!), 2,4 ΑΕΙ ανά εκατομμύριο κατοίκων η Ε.Ε. και η Ελλάδα, παρακαλούμε, 3,6 ΑΕΙ ανά εκατομμύριο κατοίκων! Το τι «βγαίνει» από αυτά, είναι άλλο ζήτημα – αυτό που ενδιαφέρει το εκάστοτε γκουβέρνο είναι να ψηφοθηρεί και να ρουσφετολογεί με το… «κάθε πόλη και πανεπιστήμιο, κάθε χωριό και σχολή»! Τα χάλια μας…

  • Tου Θανου Oικονομοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 23/07/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ο καθαρισμός των πανεπιστημίων

Posted on Απρίλιος 8, 2009. Filed under: Παιδεία |

  • Eχοντας επικολλήσει συντάξιμα ένσημα στην Αριστερά, έχω εξοικειωθεί με ορισμένες έννοιες, όπως η χεγκελιανή διαλεκτική, που ο Μαρξ αξιοποίησε σαν ένα από τα κύρια εργαλεία του. Μια από τις αρχές της διαλεκτικής είναι ότι τα πράγματα μετασχηματίζονται στο αντίθετό τους. Μια εφαρμογή της θα εξετάσουμε σήμερα: τον καθαρισμό στα πανεπιστήμια. Στα χρόνια που δούλευα στο Πολυτεχνείο, ο καθαρισμός γινόταν από καθαρίστριες, μόνιμες υπαλλήλους του ιδρύματος, κατηγορίας στοιχειώδους εκπαιδεύσεως. Γινόταν όλο και ατελέστερα. Οχι μόνο για να δικαιωθεί το ανέκδοτο με τον τράγο που σταμάτησε να γονιμοποιεί τις κατσίκες όταν έγινε δημόσιος υπάλληλος. Κυρίως διότι οι υπάλληλοι καθαρίστριες, επωφελούμενες από τη χαλαρότητα της εργασιακής σχέσης (ωράριο κ.λπ.), σπούδαζαν και αποκτούσαν δίπλωμα Λυκείου. Μπορούσαν τότε, με αίτησή τους, να αλλάξουν κατηγορία και από καθαρίστριες να υπηρετούν ως γραφείς. Καθ’ όλα αξιέπαινη προσπάθεια και εύγε και στην προοδευτική διοίκηση του Πολυτεχνείου που ενέκρινε τις αιτήσεις και αντάμειβε έτσι τις προσπάθειες και τις ευγενείς φιλοδοξίες των κυριών.
  • Ωστόσο, οι χώροι έπρεπε να καθαριστούν, τα τζάμια να πλυθούν κ.λπ. Το Πολυτεχνείο δεν μπορούσε να προσλάβει νέες καθαρίστριες, διότι ο αριθμός των διοικητικών υπαλλήλων που δικαιούται είναι περιορισμένος. Αλλά και να μπορούσε, το πρόβλημα θα λυνόταν μόνο βραχυπρόθεσμα, αφού και οι καινούργιες καθαρίστριες θα ακολουθούσαν μοιραία την πορεία των προηγουμένων. Στις συνθήκες αυτές, ο καθαρισμός με εργολαβία ήρθε για τα πανεπιστήμια ως προοδευτική σανίδα σωτηρίας.
  • Ερχεται τώρα το πλήρωμα του χρόνου και η σανίδα σωτηρίας μετασχηματίστηκε «διαλεκτικά» στο αντίθετό της. Από προοδευτική έγινε αντιδραστική, διότι οι εργολάβοι δεν φέρονταν ανθρώπινα στις (μετανάστριες πλέον) καθαρίστριες. Επί τέσσερις ώρες η «ανοιχτή Σύγκλητος» του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) «συζητούσε» με χίλιους προοδευτικούς φοιτητές και εξωπανεπιστημιακούς, που αξίωναν την κατάργηση του εργολαβικού καθαρισμού και τη μονιμοποίηση των υπαλλήλων, φωνάζοντας συνθήματα και γιουχάροντας όποιον τολμούσε να εκστομίσει κάποιον προβληματισμό. Τελικά, ο αντιπρύτανης Στ. Πανάς υπέκυψε. Ανακοίνωσε ότι «η πρυτανεία του ΑΠΘ θα προωθήσει τη λύση της σταθερής σχέσης εργασίας, χωρίς τη μεσολάβηση των εταιρειών». Και ο κ. Αλ. Μπένος, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής ΑΠΘ, απεφάνθη σεμνά: «Οι φοιτητές μάς διδάσκουν ήθος και ένα άλλο όραμα για την κοινωνία».
  • Με τη νίκη αυτή της προόδου επί της συντήρησης, το σπιράλ της ιστορίας έρχεται στην ίδια θέση, αλλά σε ανώτερο επίπεδο. Ξανάρχεται, θριαμβευτικά πλέον, ο καθαρισμός με καθαρίστριες μονίμους υπαλλήλους. Με όχι λιγότερες ευγενείς φιλοδοξίες, υποθέτω, από τις προηγούμενες. Παραμένουν βέβαια δύο προβλήματα: το ένα είναι ο καθαρισμός των πανεπιστημίων. Το άλλο είναι ότι οι μετανάστριες καθαρίστριες θα έχουν τώρα ακόμη χειρότερη τύχη: την ανεργία. Η μονιμοποίηση μεταναστριών σε ΝΠΔΔ δεν επιτρέπεται! Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που οι «προοδευτικοί» βλάπτουν τα στρώματα εκείνα του πληθυσμού που υποτίθεται ότι υπερασπίζονται.

Tου Διονυση Γουσετη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 08/04/2009

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Διαφωνίες, αλλά και συγκλίσεις για την Παιδεία Θ. Βερέμη και Γ. Μπαμπινιώτη

Posted on Φεβρουαρίου 3, 2009. Filed under: Βερέμης Θάνος, Διάλογος, Μπαμπινιώτης Γιώργος, Παιδεία, Σπηλιωτόπουλος Αρης |

  • Δύο από τα κεντρικά πρόσωπα των τελευταίων εξελίξεων στον χώρο της Παιδείας τοποθετούνται στην «Κ» ενόψει του διαλόγου με αντικείμενο την αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στα ΑΕΙ και την αναμόρφωση του λυκείου, αποτυπώνοντας διαφωνίες και συγκλίσεις. Ο πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας, Θάνος Βερέμης, υποστηρίζει ότι τα μαθήματα του λυκείου πρέπει να μειωθούν αριθμητικά κατά το ήμισυ, αλλά να διδάσκονται εντατικότερα και σε βάθος, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβάθμια εκπαίδευση είναι η αρχή του προβλήματος…
  • Ο νέος πρόεδρος του Συμβουλίου Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Γιώργος Μπαμπινιώτης -οργάνου με επιτελικό ρόλο στον διάλογο- τονίζει την ανάγκη πλήρους απελευθέρωσης του λυκείου από τις πανελλαδικές εξετάσεις και ριζικής αναμόρφωσης του περιεχομένου σπουδών. Πάντως, και ο δύο πανεπιστημιακοί δάσκαλοι συμφωνούν ότι ο διάλογος πρέπει να περαιωθεί σε λογικό χρονικό διάστημα, ενώ παρεμβαίνοντας και στο ζήτημα της εφαρμογής του νόμου-πλαισίου στα ΑΕΙ, που θεσπίστηκε με την τελευταία μεταρρύθμιση, τονίζουν στην «Κ» την ανάγκη διορθωτικών κινήσεων, αφού σε πολλά σημεία ο νόμος αδρανεί.

Η εξαγγελία διαλόγου από «μηδενική βάση» αναστέλλει ουσιαστικά όσες μεταρρυθμίσεις είχαν ήδη δρομολογηθεί

Mε εμφανή σημάδια αγωνίας, και στόχο να «παγώσει» σε ευρύ χρονικό ορίζοντα τις πρόσφατες αντιδράσεις στον χώρο της εκπαίδευσης, η κυβέρνηση ουσιαστικά «αναστέλλει» τις όποιες μεταρρυθμίσεις είχαν δρομολογηθεί, στέλνοντας μήνυμα ατολμίας σε εκείνους τους κύκλους της εκπαίδευσης που επιζητούν την αδράνεια και τη διατήρηση κεκτημένων. Σε αυτή τη «λογική», μόνον τυχαία δεν ήταν η εξαγγελία διαλόγου για την αναμόρφωση του λυκείου και αλλαγών στο σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ, από «μηδενική βάση». Η επιλογή αυτή χαρακτηρίζεται ακόμα και από στελέχη της κυβερνητικής παράταξης ως οπισθοδρόμηση από προηγούμενες επιλογές και κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Ενδεικτικά, η «απροθυμία» του νέου υπουργού Παιδείας κ. Αρη Σπηλιωτόπουλου να προσδώσει δυναμική στις μεταρρυθμίσεις αποτυπώνεται σε μία σειρά βασικών νομοθετημάτων, που ψηφίστηκαν μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από την Νέα Δημοκρατία το 2004.

— Ο κ. Σπηλιωτόπουλος ήδη παρέπεμψε στις ελληνικές καλένδες την εφαρμογή του νόμου για τα κολέγια που ψηφίστηκε πέρσι τον Αύγουστο. Και αυτό παρότι το θέμα είναι κρίσιμο αφού η Ελλάδα απειλείται με πρόστιμο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για μη εφαρμογή των σχετικών κοινοτικών Οδηγιών. Το ζήτημα των κολεγίων ανέκυψε το 1989 και από τότε εκκρεμεί καθώς καμιά κυβέρνηση δεν θέλησε να το αντιμετωπίσει ουσιαστικά, φοβούμενη το πολιτικό κόστος. Είναι εντονότατες οι αντιδράσεις από επαγγελματικές ενώσεις, πανεπιστήμια και ΤΕΙ στη χορήγηση επαγγελματικών δικαιωμάτων στους πτυχιούχους των κολεγίων.

— Ο κ. Σπηλιωτόπουλος παρέλαβε από τον κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη το χαρτοφυλάκιο του ΥΠΕΠΘ σε μία περίοδο κατά την οποία τα ΑΕΙ επιχειρούσαν να βρουν το βηματισμό τους με βάση το νέο νόμο πλαίσιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Βελτιώσεις στο νόμο σαφώς χρειάζεται να γίνουν, όπως άλλωστε έγινε και με τον προηγούμενο νόμο-πλαίσιο του 1982. Ομως, είναι διαφορετικό το ζήτημα των όποιων διορθωτικών αλλαγών, οι οποίες μπορεί να υιοθετηθούν ύστερα από συνεννόηση ΑΕΙ – υπουργείου, και διαφορετικής βαρύτητας ζήτημα η έναρξη διαλόγου για αλλαγές στο νόμο υπό την επίβλεψη του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας, που έχει θέση μείζονος γνωμοδοτικού οργάνου. Πάντως, στην παρούσα φάση πολλά ΑΕΙ βρίσκουν δικαιολογίες να μην εφαρμόζουν το νόμο.

— Αντιδράσεις πυροδοτεί και η απόφαση για έναρξη από μηδενική βάση του διαλόγου στο θέμα των αλλαγών της δομής του λυκείου και του συστήματος πρόσβασης στα ΑΕΙ. Ο διάλογος «από μηδενική βάση», που εξήγγειλε η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, κατεύνασε τις αντιδράσεις στα λύκεια, ενώ επιτρέπει τη διεξαγωγή μιας συζήτησης μακράς διαρκείας, χωρίς χρονοδιάγραμμα με μόνο στόχο να κερδηθεί χρόνος. Ο χειρισμός αυτός ακυρώνει στην ουσία τη βαρύτητα των όποιων προτάσεων για το σύστημα εισαγωγής.

Βολές υπήρξαν και για την επιλογή ο διάλογος να διεξαχθεί στο Συμβούλιο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΣΠΔΕ), όπου ως πρόεδρος ορίσθηκε την προηγούμενη εβδομάδα ο πανεπιστημιακός κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης. Η επιλογή του κ. Μπαμπινιώτη θεωρήθηκε ιδανική, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη που δυσανασχέτησαν από τις εξελίξεις, επειδή εξυπηρετεί εσωτερικές κυβερνητικές ισορροπίες. Ταυτόχρονα, η επιλογή του ΣΠΔΕ θεωρήθηκε ως υποβάθμιση του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας, υπό την προεδρία του πανεπιστημιακού κ. Θάνου Βερέμη, το οποίο θεσμικά, ως γνωμοδοτικό όργανο, έχει την αρμοδιότητα της διατύπωσης μίας πρότασης-βάσης διαλόγου. Ηδη, άλλωστε, επιτροπή του ΕΣΥΠ έχει επεξεργαστεί μία πρόταση, η τελική μορφή της οποίας θα παρουσιαστεί τις προσεχείς ημέρες.

  • Διαφωνίες και συγκλίσεις

Η «Κ» ζήτησε τις απόψεις του προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας κ. Θάν. Βερέμη και του προέδρου του Συμβουλίου Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης κ. Γ. Μπαμπινιώτη, οι οποίοι δηλώνουν επισήμως την πρόθεση για μεταξύ τους συνεργασία, όμως είναι γνωστοί και οι διαφορετικοί προσανατολισμοί τους στο θέμα του διαλόγου. Και οι δύο απάντησαν στις ίδιες ερωτήσεις, για τη στρατηγική που υπάρχει γύρω από τη στόχευση των μεταρρυθμίσεων.

1. Πού εκτιμάτε ότι πρέπει να επικεντρωθεί ο διάλογος για τις αλλαγές στο λύκειο και στο σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ; Πότε πρέπει να ολοκληρωθεί;

2. Ολοι παραδέχονται ότι δεν πάσχει μόνο το λύκειο, πάσχει η υποχρεωτική εκπαίδευση, ξεκινώντας από το δημοτικό. Δεν είναι λάθος να εστιάζουμε κυρίως στο εξεταστικό σύστημα;

3. Ποια είναι τα προβλήματα, τα «μελανά σημεία» στην εφαρμογή του νόμου–πλαισίου για τα ΑΕΙ; Τι πρέπει να γίνει; Απαιτείται διάλογος και γι’ αυτό;

  • Θάνος Βερέμης

1 Ο διάλογος πρέπει να επικεντρωθεί διά του εξεταστικού και στην αναβάθμιση του λυκείου. Αναβάθμιση του λυκείου θεωρώ την επιστροφή των «φυγάδων» μαθητών στο λύκειο, οι οποίοι τώρα βρίσκονται στα φροντιστήρια. Αυτό θα γίνει με τη σύνδεση των υποχρεωτικών για όλους μαθημάτων του λυκείου με εκείνα που προορίζονται αποκλειστικά με την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ετσι θα εξασφαλισθεί η παρακολούθηση του λυκείου, που λανθάνει σήμερα. Τα μαθήματα θα πρέπει να μειωθούν αριθμητικά κατά το ήμισυ και λιγότερο, και να διδάσκονται εντατικότερα και εις βάθος. Θα αποφύγουμε έτσι τον παπαγαλισμό και τα «πασαλείμματα» γνώσεων. Ο διάλογος θα πρέπει να περαιωθεί ώς τις αρχές του καλοκαιριού. Πιστεύω ότι η συζήτηση πέραν αυτού του μεγάλου διαστήματος θα έχει χαρακτήρα επαναλήψεων.

2 Βεβαίως, η πρωτοβάθμια εκπαίδευση είναι η αρχή του προβλήματος και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί σύντομα σε ένα διάλογο ανάλογο με αυτόν για το λύκειο.

3 Δεν είναι τόσο «μελανά σημεία», όσο ατέλειες. Ο νόμος έχει αγκυλώσεις, π.χ. στον τρόπο σύνθεσης των εκλεκτορικών σωμάτων, στη διεκπεραίωση της διανομής των συγγραμμάτων και στον ρυθμό διαγραφής των «αιωνίων» φοιτητών. Το σωστό είναι να γίνει μία σωστή τήρηση από τα ΑΕΙ και μικρές διορθώσεις, με τη συνδρομή του υπ. Παιδείας, όπου αυτές χρειάζονται.

  • Γεώργιος Μπαμπινιώτης

1 Ο διάλογος πρέπει να εστιασθεί στην πλήρη απελευθέρωση του λυκείου από τις πανελλαδικές εξετάσεις, στην αναβάθμισή του ώστε να αποκτήσει το κύρος και τη βαρύτητα που είχε πάντοτε το λύκειο, και στην ουσιαστική και ριζική αναμόρφωση του περιεχομένου των σπουδών, ώστε να ξαναφέρει πίσω τους μαθητές που αυτή τη στιγμή φοιτούν στο φροντιστήριο αντί για το λύκειο. Δοθέντος ότι προς τιμήν του υπουργού Παιδείας Αρη Σπηλιωτόπουλου δεν έχει υπάρξει καμία χρονική δέσμευση για τη διάρκεια του διαλόγου, θα μείνουμε σε ένα λογικό χρονικό διάστημα που απαιτεί κάθε σοβαρός, ουσιαστικός και συμμετοχικός διάλογος.

2 Το να επικεντρώσουμε μόνο στο εξεταστικό σύστημα θα ήταν πράγματι λάθος. Το να συγκεντρώσουμε την προσοχή μας στην καίρια παιδευτική βαθμίδα του λυκείου που αφορά στις ηλικίες 15 έως 18 ετών, με καθοριστική τη διαμόρφωση του χαρακτήρα των μαθητών, του επαγγελματικού προσανατολισμού και της γενικότερης συγκρότησής του είναι και σωστό, και αναπόφευκτο. Το να κινηθεί κάποιος μαξιμαλιστικά περιλαμβάνοντας σ’ έναν πρώτο διάλογο ολόκληρη την εκπαίδευση, δηλαδή δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο, θα ήταν πέρα από τις απαιτήσεις του συγκεκριμένου διάλογου. Οπωσδήποτε είναι ένα μεγάλο ανοιχτό ζήτημα.

3 Απαιτείται διάλογος και γι’ αυτό το μείζον θέμα, ο οποίος πρέπει να αναληφθεί από άλλα όργανα και οπωσδήποτε μεταξύ πανεπιστημίων και πολιτικής ηγεσίας, με τη μεσολάβηση και του ΕΣΥΠ. Είναι φανερό από τη λειτουργία του νόμου ότι εμφανίζονται στην πράξη μεγάλα προβλήματα που πρέπει να οδηγήσουν σε επανεκτιμήσεις και παρεμβάσεις.

  • Του Αποστολου Λακασα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01/02/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Διάλογος για την παιδεία με ποιους και πώς;

Posted on Φεβρουαρίου 3, 2009. Filed under: Διάλογος, Παιδεία | Ετικέτες: |

Του Μιχαλη Κουτσιλιερη*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 01/02/2009

Αφού ξεκαθαρίσω πρώτα ότι σε καμία περίπτωση δεν αμφισβητώ τις προθέσεις των ανθρώπων, γράφω προσπαθώντας να καταλάβω το εάν ο νέος υπουργός Παιδείας έχει κάποιο συγκεκριμένο ερώτημα στο οποίο αναζητά απάντηση μέσα από το διάλογο για την παιδεία και από ποίους περιμένει την απάντηση αυτή. Αφορά ο διάλογος τη διαδικασία εισαγωγής των αποφοίτων των Λυκείων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση; Αφορά την αναδιαμόρφωση των σπουδών στο Γυμνάσιο και Λύκειο ως προς το περιεχόμενο της «παίδευσις» των αποφοίτων στους παραπάνω κύκλους σπουδών; (παίδευσις: η ικανότητα των πολιτών να εκτελούν μεγάλο αριθμό πραγμάτων με χάρη «μετά χαρίτων»). Πρόκειται δηλαδή για την απόκτηση γενικής και όχι ειδικής γνώσης και προπάντων δεν είναι μία προετοιμασία συμμετοχής σε κατατακτήριες εξετάσεις για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο.

Αλήθεια, εάν ο διάλογος του υπουργού αφορά όλα τα παραπάνω, και ίσως ακόμα περισσότερα, δεν αντιλαμβάνομαι το εάν θέλει η παραπάνω συζήτηση να γίνει θεωρώντας ως δεδομένο τον πρόσφατο νόμο-πλαίσιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση ή μήπως εξετάζει και πιθανές τροποποιήσεις σε αυτόν;

Θέλει η συζήτηση αυτή να περιλάβει και τον τρόπο διορισμού των καθηγητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση; Απλά, θυμίζω ότι ο διορισμός των καθηγητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης γίνεται μετά από πάροδο πολλών χρόνων από την αποφοίτησή τους και ότι βέβαια κανείς τους δεν έχει ασκηθεί ως εκπαιδευτής. Τα πανεπιστημιακά πτυχία σήμερα πιστοποιούν (δυστυχώς) μόνο την επιτυχή επίδοση των φοιτητών μας σε ένα συγκεκριμένο αριθμό εξετάσεων αλλά όχι και συγκεκριμένες δεξιότητες. Ενδιαφέρεται λοιπόν ο υπουργός και για το πώς θα γίνουν οι πτυχιούχοι των πανεπιστημίων μας και καλοί εκπαιδευτές ή δεν σχετίζεται η μεταρρύθμισή του με το θέμα αυτό; Τι αλήθεια προτίθεται να συζητήσει και στη βάση ποίων προϋποθέσεων και με ποίους;

Αν κατάλαβα καλά, όλοι οι εμπλεκόμενοι θεσμικοί και επαγγελματικοί φορείς καλούνται για να συμμετάσχουν στην παραπάνω συζήτηση με τον υπουργό και τους συμβούλους του (οι οποίοι μόλις έφτασαν από το υπουργείο Πολιτισμού). Αλήθεια όμως ποίοι είναι οι αρμοδιότεροι από τους εμπλεκόμενους φορείς στη συζήτηση για την Παιδεία; Είναι οι φορείς που παρέχουν εκπαίδευση (εκπαιδευτική κοινότητα) ή είναι εκείνοι που υφίστανται την εκπαίδευση και τις συνέπειές της (χρήστες: μαθητές, γονείς, παραγωγικές τάξεις – κοινωνία); Αραγε γνωρίζει ο υπουργός ποίος είναι ο σημαντικότερος συνομιλητής του και από πού πηγάζει η δύναμή του για μία επιτυχή μεταρρύθμιση;

Προτροπή μου είναι ο υπουργός να αφουγκραστεί την κοινωνία (χρήστες), η οποία χρόνια τώρα υποφέρει και απαιτεί τη μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Γνωρίζουμε όλοι μας καλά ότι το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα κοστίζει πολύ και προσφέρει λίγα. Εχει καταντήσει πλέον να είναι μία συνειδητή και δυστυχώς παραδεκτή επιλογή «το εύκολο και μη απαιτητικό δημόσιο Λύκειο», έτσι ώστε τα παιδιά μας να παρακολουθούν φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα από «ειδικούς φροντιστές», οι οποίοι τους προπονούν καθημερινά για τις πανελλήνιες εισαγωγικές εξετάσεις. (Πληροφορούμαι από φίλους, που έχουν παιδιά σε αυτή την ηλικία, ότι το κόστος στην Τρίτη Λυκείου φτάνει πλέον τα 2.000 ευρώ τον μήνα). Εχουμε προφανώς δωρεάν Παιδεία!!!

Δεν χρειάζεται λοιπόν κανένας διάλογος για να πιστοποιήσουμε ότι η κοινωνία μας επενδύει πολλά για μία θέση στην «ελπίδα» μιας πιθανής επιτυχίας στις κατατακτήριες εξετάσεις, οι οποίες είναι μεν αντικειμενικές, κατατάσσουν όμως ως υποψήφιο γεωπόνο κάποιον που θέλει να γίνει φυσικός και ως υποψήφιο μεταλλειολόγο κάποιον που θέλει να γίνει ηλεκτρολόγος μηχανολόγος! Στην παραπάνω κατάταξη – επιλογή τα ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δεν έχουν τον παραμικρό λόγο ή ρόλο!

Η πρόσκληση λοιπόν σε «διάλογο από μηδενική βάση» του υπουργού συνειρμικά φέρνει στο νου μου τα λόγια του καθηγητή David Goltzman από το Πανεπιστήμιο McGill, όταν ως νέος τότε ιατρός του ζήτησα λύση σε ένα πρόβλημα που είχε προκύψει. Θυμάμαι ότι με κοίταξε με έκπληξη και είπε – …μη μου ζητήσεις ξανά να μιλήσουμε για ένα πρόβλημα εάν δεν έχεις να μου παρουσιάσεις τουλάχιστον 2 πιθανές λύσεις… Δεν αξίζει, μου είπε συνεχίζοντας, να συζητάμε για το πρόβλημα αλλά για τη λύση του!

Νομίζω ότι ο υπουργός οφείλει να αντιληφθεί ότι σήμερα μοναδικός αξιόπιστος συνομιλητής του, αλλά και σύμμαχός του, είναι η κοινωνία και όχι οι «παράγοντες». Η κοινωνία απαιτεί ένα νέο εκπαιδευτικό σύστημα. Το νέο εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να είναι «αυτόνομο», θεσπίζοντας τις δικές του αρχές λειτουργίας; «Αυτόδικο», έχοντας δικούς του (δικαστές) κριτές και αξιολογητές; Και «αυτοτελές», δηλαδή να αυτοδιοικείται. Τα παραπάνω ισχύουν σε όλα τα καταξιωμένα εκπαιδευτικά συστήματα. Καταξιωμένο είναι το εκπαιδευτικό σύστημα εκείνο το οποίο επιλέγεται και προτιμάται από τους χρήστες του (κοινωνία), ελεύθερα όχι αναγκαστικά, δηλαδή έχοντας οι χρήστες την επιλογή. Επίσης, το γεγονός ότι ένα εκπαιδευτικό σύστημα / ίδρυμα δυνατόν να μην αποτελεί την πρώτη επιλογή των χρηστών του, αποτελεί και τον καλύτερο μηχανισμό ελέγχου του, εξασφαλίζοντας έτσι μία σχέση λειτουργίας-αποτελέσματος-προτίμησης, και άρα δίνοντάς του τη δυνατότητα αναβάθμισης των εκπαιδευτικών του στόχων.

Δεν θέλω να αδικήσω τον υπουργό και ελπίζω ειλικρινά να κάνω λάθος, αλλά μου φαίνεται ότι η πρόσκλησή του σε διάλογο για την Παιδεία από μηδενική βάση, χωρίς να υπάρχει μία έγκριτη πρόταση «πλαίσιο», αποτελεί μάλλον πολιτικό ελιγμό, ο οποίος οδηγεί δυστυχώς όλους μας στο πουθενά.

* Ο κ. Μιχάλης Κουτσιλιέρης είναι καθηγητής Ιατρικής στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η θλίψη να είσαι καθηγητής του Πανεπιστημίου

Posted on Φεβρουαρίου 2, 2009. Filed under: Καταλήψεις, Καθηγητές, Παιδεία, Πανεπιστήμιο, Υποβάθμιση σπουδών, Φοιτητές | Ετικέτες: |

Χαράλαμπος Μουτσόπουλος | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2009

ΕΔΩ ΚΑΙ μερικές εβδομάδες έχω μια ιδιαίτερα μελαγχολική διάθεση. Ναι, ξέρω ότι υπάρχουν πολύ σοβαρότερα πράγματα στον κόσμο από τη δική μου συναισθηματική κατάσταση, και αντιλαμβάνομαι ότι οι αναγνώστες του «Βήματος» δεν έχουν κανέναν ιδιαίτερο λόγο να τους ενδιαφέρει η διάθεσή μου. Δεν θα έμπαινα καν στον κόπο να κοινοποιήσω το πώς αισθάνομαι, αν η πηγή της μελαγχολίας μου δεν ήταν η ιδιότητα του καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Για δεύτερη συνεχή εβδομάδα, δεν μπορώ, εξαιτίας της κατάληψης της Ιατρικής Σχολής από φοιτητές, να πάω στο γραφείο μου, δεν μπορώ να κάνω την έρευνά μου στο εργαστήριό μου, δεν μπορώ να διδάξω σε όσους θέλουν να ωφεληθούν από τη διδασκαλία μου.

Δεν είναι η πρώτη φορά που αυτό συμβαίνει. Το ίδιο σενάριο παίχτηκε όλα τα προηγούμενα χρόνια. Αν το δω ελαφρά τη καρδία, δεν θα έπρεπε να με ενοχλεί. Συνεχίζω να πηγαίνω στο ιδιωτικό ιατρείο μου, να διαβάζω, να πηγαίνω στα συνέδριά μου, και να διάγω μια ήρεμη προσωπική ζωή. Η επαγγελματική μου όμως συνείδηση δεν με αφήνει ήσυχο.

Οι καταλήψεις είναι τόσο συνηθισμένες πρακτικές στα ελληνικά πανεπιστήμια που σχεδόν κανένας δεν τους δίνει πλέον σημασία. Οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι διοικούντες τα πανεπιστήμια, η πολιτική ηγεσία, όλοι παρακολουθούν αυτή την ακραία πρακτική των φοιτητών ως «αθώοι παρατηρητές».

Οπως συμβαίνει συνήθως στην πατρίδα μας, κανένας δεν είναι υπεύθυνος για τίποτα. Κανένας δεν λογοδοτεί. Κανένας δεν τιμωρείται!

Γιατί τότε να λογοδοτήσουν ή και να τιμωρηθούν οι βλαστοί μας; Μήπως τιμωρήθηκε ποτέ o καθηγητής που δεν γνωρίζει το αντικείμενό του, δεν διδάσκει, έχει το πανεπιστήμιο σαν πάρεργο ή για χώρο εξυπηρέτησης της οικογένειάς του και των φίλων του; Μήπως τιμωρήθηκε ποτέ ο πολιτικός που ασύστολα οικειοποιείται δημόσια περιουσία και χρήμα; Μήπως τιμωρήθηκαν οι πρυτανικές αρχές που δεν προστάτευσαν την πανεπιστημιακή περιουσία; Γιατί λοιπόν να τιμωρήσουμε τους «ταραξίες»-παιδιά μας;

Ας αναλογιστούμε τι διδάσκει τους νέους μας αυτή η κατά συρροή παρεκτροπή των καταλήψεων. Απερίφραστα τους εμπεδώνει ότι το Πανεπιστήμιο είναι ουσιαστικά άχρηστο για την παιδεία τους. Δεν πειράζει να χάνουν ατελείωτες ώρες διδασκαλίας. Το πτυχίο μπορούν να το πάρουν παίζοντας τους θυρωρούς-χωροφύλακες των κατειλημμένων κτιρίων. Το δεύτερο που η πρακτική αυτή διδάσκει είναι ότι οι «δυνατοί» μπορούν να παρακωλύουν με το «έτσι θέλω» το έργο των «αδυνάτων». Από πού το έμαθαν αυτό όμως; Προφανώς από εμάς τους μεγάλους που τους νόμους τούς έχουμε μόνο για να γεμίζουν χαρτιά. Μήπως εμείς δεν διορίζουμε στα πανεπιστήμια λίγο-πολύ όποιον θέλουμε ή δεν εκλέγουμε τα «παιδιά μας» σε θέσεις που δεν τους ανήκουν; Μήπως η ψοφοδεής πολιτεία δεν αρνείται να εφαρμόσει τον νόμο που ορίζει ότι το εξάμηνο χάνεται αν χαθούν πάνω από δύο εβδομάδες διδασκαλίας; Στην ανομία, οι νέοι απαντούν με τη δική τους ανομία. Ιδού ο φαύλος κύκλος.

Ειδικότερα για τους φοιτητές της Ιατρικής, για αυτούς που θα έπρεπε να διδαχθούν την υπευθυνότητα, την αφοσίωση στον πάσχοντα και την άοκνη προσφορά στον άνθρωπο, τι τους επιτρέπει η Σχολή να εμπεδώσουν; Ανευθυνότητα, ωχαδελφισμό και οκνηρία. Τους στρέφει προς τον δρόμο του εύκολου πτυχίου, του πτυχίου του συνδικαλισμού και της συναλλαγής. Τους διδάσκει ότι δεν είναι σημαντικό να υπηρετούμε άμεσα και αποτελεσματικά τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Με τις καταλήψεις, οι φοιτητές αποκόπτονται από τους ασθενείς, κοντά στους οποίους μαθαίνουν να ασκούν το λειτούργημά τους. Οχι μόνον αυτό. Στην Ιατρική Σχολή Αθηνών οι θυρωροί-φοιτητές αποφασίζουν ποια εξειδικευμένη διαγνωστική εξέταση θα γίνει στα υπό κατάληψη εργαστήρια και ποια όχι! Ναι, σωστά διάβασες, φορολογούμενε αναγνώστη και αυριανέ ασθενή… Αυτή είναι η πραγματικότητα!

Με ποια γνώση οι φοιτητές-συνδικαλιστές (οι οποίοι, σας βεβαιώνω, δεν είναι και οι καλύτεροι στις σπουδές!) αποφασίζουν το επείγον της εξέτασης; Κανένας δεν τους εμποδίζει να δρουν ανήθικα και έκνομα. Πώς οι φοιτητές της Ιατρικής Σχολής, ύστερα από απώλεια τόσων διδακτικών ωρών και εργαστηριακών ασκήσεων, θα δώσουν εξετάσεις; Οι επικεφαλής της Σχολής και του Πανεπιστημίου δεν ενοχλούνται να υπογράφουν πτυχία χωρίς αντίκρισμα; Πτυχία αγραμματοσύνης που αυξάνουν το ιατρικό προλεταριάτο; Εσύ, απλέ φορολογούμενε, γιατί δεν διαμαρτύρεσαι; Τι ποιότητας γιατρός θα σε προσέξει αύριο, όταν οι ιατρικές σπουδές διακόπτονται κάθε λίγο, όταν οι σημερινοί φοιτητές δεν αφοσιώνονται ολοκληρωτικά στις σπουδές τους αλλά, εξαιτίας φασιστικών μειοψηφιών, υποχρεώνονται να μένουν μακριά από τα έδρανά τους, τα εργαστήριά τους, τους ασθενείς τους;

Ελπίζω τώρα να καταλάβατε γιατί νιώθω μελαγχολικά. Οποιος έχει αίσθηση επαγγελματισμού και αντίληψη αποστολής δεν μπορεί παρά να θλίβεται για την κατάντια των πανεπιστημίων μας. Δεν μπορεί παρά να διεκτραγωδεί την αθλιότητα των συνθηκών υπό τις οποίες εκπαιδεύονται οι νέοι μας. Το πιο θλιβερό όμως είναι ότι οι ίδιοι οι νέοι, η σιωπηρή πλειονότητά τους, δεν εξεγείρεται. Υφίσταται μοιρολατρικά την υποβάθμιση των σπουδών της, με την ίδια παθητικότητα που η χώρα υφίσταται τη θεαματική κατρακύλα της. Σκέτη θλίψη, τίποτα άλλο…

  • Ο κ. Χαράλαμπος Μουτσόπουλος είναι καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ατολμία στην Παιδεία

Posted on Ιανουαρίου 31, 2009. Filed under: Παιδεία |

Ο διάλογος έχει καταστεί στην Ελλάδα το άλλοθι των κυβερνήσεων όταν δεν θέλουν ή δεν τολμούν να κάνουν αυτό που πρέπει. Οταν, μάλιστα, στόχος είναι η συνέχιση της αδράνειας, τότε επιλέγεται ο διάλογος από μηδενική βάση που ουσιαστικά σημαίνει το πάγωμα κάθε μεταρρύθμισης. Αυτή την τακτική επέλεξε τώρα η κυβέρνηση στην Παιδεία, αναιρώντας ουσιαστικά την κατεύθυνση που είχαν χαράξει η πρώην υπουργός Παιδείας Μαριέττα Γιαννάκου και ο καθηγητής Θάνος Βερέμης.

Η αλλαγή πορείας αποδόθηκε στην ανάγκη να επικρατήσει κοινωνική ειρήνη, ειδικά μετά τις ταραχές του Δεκεμβρίου.

Πρόκειται για μέγιστο λάθος, όσο και αν ωραιοποιείται επικοινωνιακά. Η χώρα έχει ανάγκη μεταρρυθμίσεων στην Παιδεία, σε όλα τα επίπεδα, τώρα. Οποιος επιλέγει για λόγους πολιτικού κόστους να συντηρήσει το σύστημα που επικρατεί σήμερα υπονομεύει την ανάπτυξη της χώρας. Η κυβέρνηση πρέπει να αποφασίσει: θέλει να διορθώσει κάποια πράγματα στην Παιδεία ή θέλει απλώς να ξεφύγει συζητώντας γι’ αυτά επ’ αόριστον;

ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 30/01/2009

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Παιδεία στο μηδέν, πάλι!

Posted on Ιανουαρίου 31, 2009. Filed under: Παιδεία | Ετικέτες: |

Δεν χρειάζεται να είσαι έκφυλος για να είσαι μεταξύ των υπευθύνων για τον εκφυλισμό ενός δημόσιου αγαθού. Μπορεί απλά να είσαι αδιάφορος, αμόρφωτος ή, ακόμη πιο απλά, αναβλητικός και συμβιβαστικός εκ πεποιθήσεως. Με αυτά κατά νουν, η διαμάχη προσώπων και απόψεων για την Παιδεία και, ειδικότερα, για το σύστημα που πρέπει να συνδέει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση με την παραγωγή και ενδιαμέσως με το Πανεπιστήμιο μας αφορά.

Ας ξεκινήσουμε από ένα σημείο κοινής αποδοχής: το σύστημα σπουδών και, τελικώς, παιδείας δεν ικανοποιεί την τεράστια πίεση που δέχεται η χώρα μας προκειμένου να συγκρατήσει τη θέση της στον ευρύ διεθνή ανταγωνισμό. Η παιδεία είναι ο μίτος των δυσκολιών που αντιμετωπίζουμε σχεδόν παντού και σε κάθε τομέα χωριστά. Δεν φταίει αορίστως το «κακό κράτος», αλλά οι επώνυμοι διαχειριστές του ευρύτερου Δημοσίου. Δεν ευθύνονται οι «κακοί επιχειρηματίες» επειδή προσλαμβάνουν νέους ικανούς, που μπορούν να αποδείξουν την αξία τους ακόμη κι όταν δεν έχουν πτυχίο ελληνικού ΑΕΙ.

Παραμένω καχύποπτος στις προθέσεις του νέου υπουργείου Παιδείας, ο οποίος μας ζήτησε να χαλαρώσουμε και να απολαύσουμε μια μηδενική συζήτηση. Μετά το Tabula Rasa, ο υπουργός μπορεί να μας ζητήσει να πιστεύσουμε στο Dum Spiro Spero ώστε ο ίδιος να φύγει από τη θέση του λέγοντας Veni, Vidi, Vici. Αδιάφορα όλα αυτά για εμάς και όλες τις ελληνικές οικογένειες. Μάλιστα, η καχυποψία μας εντείνεται μετά την επιλογή του νέου συντονιστή για τις αλλαγές σε Γυμνάσιο – Λύκειο. Κανείς δεν αρνείται τη μακρά και πολυσχιδή εμπειρία χειρισμού παιδαγωγικών θεμάτων. Απλώς εκπλήσσομαι με την ευκολία που ο έμπειρος διαχειριστής εκδίδει πιστοποιητικό κομματικής αθωότητας στον νέο υπουργό, που «ξεκινάει χωρίς καμία δέσμευση», ώστε και ο ίδιος να αισθάνεται ελεύθερος επειδή δεν θα χρειαστεί να εκτελέσει «μια συγκεκριμένη αποστολή ή κατεύθυνση».

Ο Γιώργος Μπαμπινιώτης πρέπει να δεσμευθεί ότι θα καταργήσει το φροντιστήριο. Πρέπει να ζητήσει, έστω και τώρα, από τον υπουργό να του δώσει αυτήν ακριβώς τη ρητή εντολή. Πρέπει να μας πείσει ότι δεν θα συμβιβαστεί με την κρυφή ατζέντα του κατεστημένου της ΟΛΜΕ και των βαρώνων του φροντιστηρίου, από τις τάξεις των οποίων ξεπηδούν άλλωστε και οι νέοι μάνατζερ της ιδιωτικής Παιδείας. Αυτή είναι η λαϊκή εντολή, αυτό είναι το σισύφειο άγος των οικογενειών. Ειδικά όταν, στα επόμενα δύο – τρία χρόνια, η οικονομική κρίση θα δυναστεύσει περαιτέρω τις οικογένειες, τα 1.000 εκατομμύρια που κάθε χρόνο τους παίρνουν από το πορτοφόλι όσοι έχουν καταντήσει τη Μέση Εκπαίδευση στα σημερινά της χάλια. Oσοι έδεσαν τους μαθητές στην προκρούστεια κλίνη φροντιστηρίου – λυκείου και τώρα κάνουν πως δεν κατανοούν γιατί η συμπεριφορά των νέων καθοδηγείται από την Αληκτώ έχουν προ πολλού ξεπεράσει το μηδενικό σημείο εκκίνησης του Τζων Λοκ. Και γι’ αυτό ονειρεύονται να κάνουν μόνο αυτό που θέλουν να κάνουν

Αν δεν θέλουμε να συνεχίσουν οι νέοι να ονειρεύονται πότε και πώς θα τα κάνουν… rasa, υπουργός, κυβέρνηση και νέος πρόεδρος συμβουλίου πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης οφείλουν να δεσμευθούν. Για παράδειγμα, ότι θα προσεγγίσουμε τους στόχους της Μπολόνια, όπως ακριβώς επιδιώκουν όλα τα σοβαρά κράτη. Δεν γνωρίζω αν ο μαθητής του 9ου Γυμνασίου Αρρένων συμμετείχε ως φοιτητής Φιλολογίας στον αίτημα του Γεωργίου Παπανδρέου για τη χρηματοδότηση της Παιδείας με το 15% του κρατικού προϋπολογισμού. Μπορώ όμως να βεβαιώσω ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται μαθητές οι οποίοι απαντούν επιτυχώς στο θέμα «Τα φυτά στην Καινή Διαθήκη» (όπως ζητήθηκε στο Αρσάκειο), αγνοώντας τις κατακλυσμιαίες αλλαγές στο περιβάλλον στο οποίο θα βιώσουν. Ο φιλεκπαιδευτικός ελιτισμός όσων ομνύουν στα ποσοστά των εισαγωγικών, συμφωνούν στη διατήρηση δώδεκα μαθημάτων για να συντηρούνται άχρηστοι παιδαγωγοί, που διδάσκουν άχρηστη ύλη, που έχουν κάνει θρησκεία τον παπαγαλισμό, δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας.

  • Tου Μπαμπη Παπαδημητριου, Η Καθημερινή, 30/01/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ο διαρκής διάλογος για την Παιδεία

Posted on Ιανουαρίου 27, 2009. Filed under: Παιδεία | Ετικέτες: |

H αλήθεια είναι ότι έχουμε παρακουβεντιάσει για την Παιδεία. Οχι μόνο στη Βουλή, αλλά και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Στον Τύπο πρέπει να έχουν δημοσιευτεί περισσότερα άρθρα για την Παιδεία (και ειδικότερα για τα Πανεπιστήμια) απ’ όσα έχουν δημοσιευτεί για όλα τα υπόλοιπα προβλήματα που έχει ο τόπος. Σίγουρα έχουν δημοσιευτεί πολλαπλάσια από τα άρθρα για την υγεία, παρ’ όλο που η έλλειψη παιδείας -βραχυχρόνια τουλάχιστον- δεν σκοτώνει. Ολοι μοιάζει να ψάχνουν την λυδία λίθο, εκείνη τη μαγική φόρμουλα που θα λύσει κάθε πρόβλημα της Παιδείας και το χειρότερο είναι ότι όλοι οι αρμόδιοι υπουργοί νομίζουν ότι τη βρίσκουν. Και αλλάζουν το σύστημα εξετάσεων εισαγωγής στα ΑΕΙ.

Αν και δεν υπάρχει μια ιστορία του εκπαιδευτικού της μεταπολίτευσης, πρέπει να σημειώσουμε, ότι με εξαίρεση τον κ. Γιώργο Παπανδρέου, όλοι οι υπουργοί από το 1974 μέχρι σήμερα, το πρώτο πράγμα που έκαναν ήταν να αλλάξουν το σύστημα των εξετάσεων. Ετσι είχαμε «πανελλαδικές» που έγιναν «πανελλήνιες». Κάποιες φορές είχαμε «δέσμες», άλλες φορές «κατευθύνσεις» και άλλες φορές διάφορα εύηχα ονόματα που έκαναν αίσθηση και γίνονταν πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες. Μην ξεχνάμε, ότι το σύστημα των εξετάσεων είναι ένα πλεονεκτικό πεδίο δημοσιότητας του εκάστοτε υπουργού. Γι’ αυτό ίσως αλλάζει και τόσο συχνά. Κάποιες περιόδους οι εξετάσεις γίνονταν σε δύο έτη (δευτέρα και τρίτη Λυκείου) και κάποιες σε ένα έτος. Κάποιες περιόδους είχαμε τέσσερα μαθήματα, κάποιες έξι, κάποιες οκτώ και κάποιες δεκατέσσερα. Ξαναγυρίσαμε με την κ. Γιαννάκου στα τέσσερα μαθήματα, αλλά όπως απείλησε ο προηγούμενος υπουργός Παιδείας και το τέσσερα δεν είναι ο μαγικός αριθμός. Αν και δεν γνωρίζουμε τι θα εγγραφεί στην tabula rasa του τωρινού υπουργού, ένα είναι σίγουρο: το σύστημα των εξετάσεων βρίσκεται πάλι υπό διαμόρφωση.

Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι όλοι οι πιθανοί συνδυασμοί μαθημάτων – ετών – κατευθύνσεων κ.λπ. εξαντλούνται. Τα ‘χουμε δοκιμάσει όλα κι έχουμε απομείνει με την απορία: τι έχουν τα έρμα και μένουν αγράμματα;

Ετσι, ενώ τώρα συζητάμε ξανά – μανά για εκείνη τη μαγική φόρμουλα που θα βγάλει την παιδεία από τα αδιέξοδα και μόνο ένα πράγμα δεν περνά από το μυαλό μας: η αποκέντρωση. Εχουμε εθιστεί τόσο πολύ στην ιδέα του κράτους-πατερούλη και δεν έχουμε καταλάβει ότι ζούμε σε ένα σύνθετο κόσμο με σύνθετες απαιτήσεις. Οι λύσεις – πατρόν ενός απαράτ από την Αθήνα δεν μπορεί να βολεύουν εξίσου το Δημοκρίτειο και το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο. Για την ακρίβεια επειδή κάθε λύση του υπουργείου είναι η συνισταμένη όλων των επιμέρους προτάσεων, τελικά δεν βολεύει κανένα. Γι’ αυτό αλλάζουμε και ξαναλλάζουμε τις παραμέτρους του προβλήματος για να διαπιστώσουμε ότι τα μπαλώματα που φτιάξαμε στην μία μεριά άνοιξαν τρύπες σε κάποια άλλη.

Η λύση για την Παιδεία δεν μπορεί να είναι μία και δεν μπορεί να δοθεί από την Αθήνα. Πρέπει να ξεφύγουμε από τη λογική της προκρούστειας κλίνης που φτιάχνουν κάποιοι γραφειοκράτες ή ειδικοί της Αθήνας και να μπούμε στη λογική της αυτονόμησης πανεπιστημίων και σχολικών μονάδων από την κεντρική γραφειοκρατία. Ετσι κι αλλιώς, όσα ξέρει ο νοικοκύρης, δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος. Eιδικά οι ένοικοι του υπουργείου στο Μαρούσι.

  • Tου Πασχου Μανδραβελη, Η Καθημερινή, Tρίτη, 27 Iανoυαρίου 2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

« Προηγούμενες Καταχωρίσεις

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...