Πανεπιστήμιο

Τα πανεπιστήμια έρμαια της διαπλοκής

Posted on Απρίλιος 18, 2010. Filed under: Γρυσπολάκης Ιωακείμ, Παιδεία, Πανεπιστήμιο |

  • Του Ιωακειμ Γρυσπολακη*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 18 Aπριλίου 2010

Η Ελλάδα αργοπεθαίνει βυθισμένη σε μια πολύπλευρη κρίση. Κι αυτό πρωτίστως οφείλεται σε εμάς. Εχει τις ρίζες του στον τρόπο με τον οποίο έχουν αρθρωθεί οι κώδικες της κοινωνίας και το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας. Οι περισσότεροι πολιτικοί, ακόμη και εκείνοι που διακήρυτταν την αξιοκρατία και την αριστεία όσο βρίσκονταν μακριά από την εξουσία, αντιλαμβάνονται γρήγορα πως αν ακολουθήσουν τον δρόμο που λαϊκίζει και ικανοποιεί τους κομματικούς μηχανισμούς, παρ’ όλο που οδηγεί με βεβαιότητα σε τέλμα, θα ανταμειφθούν.

Καθίσταται πλέον κοινή συνείδηση πως η χρεοκοπία της οικονομίας είναι απότοκο της χρεοκοπίας θεσμών, αντιλήψεων και πρακτικών, που επιπόλαια και άκριτα ακολουθήθηκαν επί τόσα χρόνια. Με το να θωπεύονται ώτα ψηφοφόρων και να ικανοποιούνται μικροκομματικές σκοπιμότητες εξασφαλίζεται η νομή της εξουσίας, χρεώνοντας τις επερχόμενες γενεές.

Απαραίτητη προϋπόθεση για ανατροπή του σκηνικού δεν μπορεί παρά να είναι οι θεσμικές εκείνες παρεμβάσεις, που θα αναδιατυπώσουν τους κανόνες του παιγνιδιού και θα επιτρέψουν την επανεκκίνηση με νέους όρους και προϋποθέσεις, χωρίς τα βαρίδια και τις στρεβλώσεις του παρελθόντος.

Τα πανεπιστήμια αποτελούν σε άλλες χώρες κινητήριο μοχλό παραγωγής γνώσης και οικονομικής ανάπτυξης. Δυστυχώς, στη χώρα μας ο χώρος της Ανωτάτης Εκπαίδευσης ήταν από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα ένας ιδιαίτερα προνομιακός χώρος για ασκήσεις μικροκομματικής πολιτικής «με πραγματικά πυρά». Η χαλαρότητα που επεβλήθη στον ακαδημαϊκό χώρο, και η παρουσία πολλών νέων, που μπορούσαν εύκολα να στρατολογηθούν τόσο σαν στρατιώτες των κομμάτων εξουσίας όσο και σαν πιονιέροι διαστρεβλωμένων ουτοπιών, μετέτρεψαν τα πανεπιστήμια σε ακυβέρνητες πολιτείες, όπου από την επιδίωξη της αριστείας περάσαμε στην αποθέωση της ήσσονος προσπάθειας.

Ετσι, από την ακαδημαϊκή τάξη φτάσαμε σε άθλιες συναλλαγές φοιτητών, κομματαρχών και φιλόδοξων πανεπιστημιακών, όπου πρυτανείες εκλέγονται με τον εκμαυλισμό νέων ανθρώπων. Με νόμο, που επικρίθηκε από όλους τους φορείς, στις πρυτανικές εκλογές η ψήφος των φοιτητών επιμετρείται με το 40% (!) της συνολικής ψήφου, τη στιγμή που σε όσες εκλογές έλαβαν χώρα η συμμετοχή τους -που δείχνει περίτρανα το ανύπαρκτο ενδιαφέρον που έχει ο μέσος φοιτητής για διαδικασίες που ουσιαστικά αγνοεί- σπάνια άγγιξε το 10%. Ομως, εμείς μένουμε σταθεροί στις παρηκμασμένες πρακτικές τη στιγμή που δεύτερη μετά από εμάς στον κόσμο στο θέμα αυτό έρχεται ασθμαίνουσα η Πορτογαλία με 11%. Με το ισχύον σύστημα, για παράδειγμα, υποψήφιος πρόεδρος Τμήματος περιφερειακού πανεπιστημίου εξελέγη, λαμβάνοντας τη μειοψηφία των μελών ΔΕΠ και τον μοναδικό προσελθόντα στην κάλπη φοιτητή, η ψήφος του οποίου έδωσε 40% στον εκλεγέντα! Ας χαίρονται τη δημοκρατία τους εκείνοι που ακόμη στηρίζουν αυτές τις στρεβλώσεις.

Η Σύνοδος Πρυτάνεων από τον Μάιο 2006, όσο και η ΠΟΣΔΕΠ, δεν παύουν να διακηρύσσουν ανελλιπώς την αναγκαιότητα άμεσης τροποποίησης ορισμένων διατάξεων του νόμου-πλαισίου, με προεξάρχουσα την ανωτέρω αναφερομένη, που καθίσταται εξαιρετικά επίκαιρη εν όψει μάλιστα των επικείμενων πρυτανικών εκλογών στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια. Αναμένουμε, τουλάχιστον, τη στάθμιση της ψήφου των τριών κατηγοριών εκλεκτόρων με το ποσοστό συμμετοχής τους στην εκλογική διαδικασία, όπως άλλωστε υποσχέθηκε κατ’ επανάληψη η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας.

Εστω και την ύστατη στιγμή θα πρέπει όλοι οι θεσμικοί παράγοντες να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της καταστροφής που έχει προκαλέσει στα πανεπιστήμια η πολιτική του εκμαυλισμού των συνειδήσεων των νέων μας. Η κοινή γνώμη έχει εναποθέσει τις ελπίδες της στην παρούσα κυβέρνηση ότι θα σπάσει επιτέλους ο φαύλος κύκλος της διαπλοκής και θα διορθωθούν οι παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας, ανεχόμενη αγόγγυστα τις όποιες θυσίες της ζητούνται. Θα πρέπει δε να γνωρίζουν, τόσο η υπουργός Παιδείας όσο και ο πρωθυπουργός, ότι αυτή η κατάσταση στα πανεπιστήμια, μας εκθέτει στην Ευρώπη, κάτι που το βιώνουμε στις συναντήσεις εκτός συνόρων. Εδώ και τώρα λοιπόν ας αποδείξουν πως όσα διακηρύσσουν τα εννοούν και πως είναι διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε ρήξη με το παρελθόν και να προβούν στις απαραίτητες τομές που έχει ανάγκη ο τόπος.

* Ο κ. Ιωακείμ Γρυσπολάκης είναι πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης.

Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Η θλίψη να είσαι καθηγητής του Πανεπιστημίου

Posted on Φεβρουαρίου 2, 2009. Filed under: Καταλήψεις, Καθηγητές, Παιδεία, Πανεπιστήμιο, Υποβάθμιση σπουδών, Φοιτητές | Ετικέτες: |

Χαράλαμπος Μουτσόπουλος | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2009

ΕΔΩ ΚΑΙ μερικές εβδομάδες έχω μια ιδιαίτερα μελαγχολική διάθεση. Ναι, ξέρω ότι υπάρχουν πολύ σοβαρότερα πράγματα στον κόσμο από τη δική μου συναισθηματική κατάσταση, και αντιλαμβάνομαι ότι οι αναγνώστες του «Βήματος» δεν έχουν κανέναν ιδιαίτερο λόγο να τους ενδιαφέρει η διάθεσή μου. Δεν θα έμπαινα καν στον κόπο να κοινοποιήσω το πώς αισθάνομαι, αν η πηγή της μελαγχολίας μου δεν ήταν η ιδιότητα του καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Για δεύτερη συνεχή εβδομάδα, δεν μπορώ, εξαιτίας της κατάληψης της Ιατρικής Σχολής από φοιτητές, να πάω στο γραφείο μου, δεν μπορώ να κάνω την έρευνά μου στο εργαστήριό μου, δεν μπορώ να διδάξω σε όσους θέλουν να ωφεληθούν από τη διδασκαλία μου.

Δεν είναι η πρώτη φορά που αυτό συμβαίνει. Το ίδιο σενάριο παίχτηκε όλα τα προηγούμενα χρόνια. Αν το δω ελαφρά τη καρδία, δεν θα έπρεπε να με ενοχλεί. Συνεχίζω να πηγαίνω στο ιδιωτικό ιατρείο μου, να διαβάζω, να πηγαίνω στα συνέδριά μου, και να διάγω μια ήρεμη προσωπική ζωή. Η επαγγελματική μου όμως συνείδηση δεν με αφήνει ήσυχο.

Οι καταλήψεις είναι τόσο συνηθισμένες πρακτικές στα ελληνικά πανεπιστήμια που σχεδόν κανένας δεν τους δίνει πλέον σημασία. Οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι διοικούντες τα πανεπιστήμια, η πολιτική ηγεσία, όλοι παρακολουθούν αυτή την ακραία πρακτική των φοιτητών ως «αθώοι παρατηρητές».

Οπως συμβαίνει συνήθως στην πατρίδα μας, κανένας δεν είναι υπεύθυνος για τίποτα. Κανένας δεν λογοδοτεί. Κανένας δεν τιμωρείται!

Γιατί τότε να λογοδοτήσουν ή και να τιμωρηθούν οι βλαστοί μας; Μήπως τιμωρήθηκε ποτέ o καθηγητής που δεν γνωρίζει το αντικείμενό του, δεν διδάσκει, έχει το πανεπιστήμιο σαν πάρεργο ή για χώρο εξυπηρέτησης της οικογένειάς του και των φίλων του; Μήπως τιμωρήθηκε ποτέ ο πολιτικός που ασύστολα οικειοποιείται δημόσια περιουσία και χρήμα; Μήπως τιμωρήθηκαν οι πρυτανικές αρχές που δεν προστάτευσαν την πανεπιστημιακή περιουσία; Γιατί λοιπόν να τιμωρήσουμε τους «ταραξίες»-παιδιά μας;

Ας αναλογιστούμε τι διδάσκει τους νέους μας αυτή η κατά συρροή παρεκτροπή των καταλήψεων. Απερίφραστα τους εμπεδώνει ότι το Πανεπιστήμιο είναι ουσιαστικά άχρηστο για την παιδεία τους. Δεν πειράζει να χάνουν ατελείωτες ώρες διδασκαλίας. Το πτυχίο μπορούν να το πάρουν παίζοντας τους θυρωρούς-χωροφύλακες των κατειλημμένων κτιρίων. Το δεύτερο που η πρακτική αυτή διδάσκει είναι ότι οι «δυνατοί» μπορούν να παρακωλύουν με το «έτσι θέλω» το έργο των «αδυνάτων». Από πού το έμαθαν αυτό όμως; Προφανώς από εμάς τους μεγάλους που τους νόμους τούς έχουμε μόνο για να γεμίζουν χαρτιά. Μήπως εμείς δεν διορίζουμε στα πανεπιστήμια λίγο-πολύ όποιον θέλουμε ή δεν εκλέγουμε τα «παιδιά μας» σε θέσεις που δεν τους ανήκουν; Μήπως η ψοφοδεής πολιτεία δεν αρνείται να εφαρμόσει τον νόμο που ορίζει ότι το εξάμηνο χάνεται αν χαθούν πάνω από δύο εβδομάδες διδασκαλίας; Στην ανομία, οι νέοι απαντούν με τη δική τους ανομία. Ιδού ο φαύλος κύκλος.

Ειδικότερα για τους φοιτητές της Ιατρικής, για αυτούς που θα έπρεπε να διδαχθούν την υπευθυνότητα, την αφοσίωση στον πάσχοντα και την άοκνη προσφορά στον άνθρωπο, τι τους επιτρέπει η Σχολή να εμπεδώσουν; Ανευθυνότητα, ωχαδελφισμό και οκνηρία. Τους στρέφει προς τον δρόμο του εύκολου πτυχίου, του πτυχίου του συνδικαλισμού και της συναλλαγής. Τους διδάσκει ότι δεν είναι σημαντικό να υπηρετούμε άμεσα και αποτελεσματικά τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Με τις καταλήψεις, οι φοιτητές αποκόπτονται από τους ασθενείς, κοντά στους οποίους μαθαίνουν να ασκούν το λειτούργημά τους. Οχι μόνον αυτό. Στην Ιατρική Σχολή Αθηνών οι θυρωροί-φοιτητές αποφασίζουν ποια εξειδικευμένη διαγνωστική εξέταση θα γίνει στα υπό κατάληψη εργαστήρια και ποια όχι! Ναι, σωστά διάβασες, φορολογούμενε αναγνώστη και αυριανέ ασθενή… Αυτή είναι η πραγματικότητα!

Με ποια γνώση οι φοιτητές-συνδικαλιστές (οι οποίοι, σας βεβαιώνω, δεν είναι και οι καλύτεροι στις σπουδές!) αποφασίζουν το επείγον της εξέτασης; Κανένας δεν τους εμποδίζει να δρουν ανήθικα και έκνομα. Πώς οι φοιτητές της Ιατρικής Σχολής, ύστερα από απώλεια τόσων διδακτικών ωρών και εργαστηριακών ασκήσεων, θα δώσουν εξετάσεις; Οι επικεφαλής της Σχολής και του Πανεπιστημίου δεν ενοχλούνται να υπογράφουν πτυχία χωρίς αντίκρισμα; Πτυχία αγραμματοσύνης που αυξάνουν το ιατρικό προλεταριάτο; Εσύ, απλέ φορολογούμενε, γιατί δεν διαμαρτύρεσαι; Τι ποιότητας γιατρός θα σε προσέξει αύριο, όταν οι ιατρικές σπουδές διακόπτονται κάθε λίγο, όταν οι σημερινοί φοιτητές δεν αφοσιώνονται ολοκληρωτικά στις σπουδές τους αλλά, εξαιτίας φασιστικών μειοψηφιών, υποχρεώνονται να μένουν μακριά από τα έδρανά τους, τα εργαστήριά τους, τους ασθενείς τους;

Ελπίζω τώρα να καταλάβατε γιατί νιώθω μελαγχολικά. Οποιος έχει αίσθηση επαγγελματισμού και αντίληψη αποστολής δεν μπορεί παρά να θλίβεται για την κατάντια των πανεπιστημίων μας. Δεν μπορεί παρά να διεκτραγωδεί την αθλιότητα των συνθηκών υπό τις οποίες εκπαιδεύονται οι νέοι μας. Το πιο θλιβερό όμως είναι ότι οι ίδιοι οι νέοι, η σιωπηρή πλειονότητά τους, δεν εξεγείρεται. Υφίσταται μοιρολατρικά την υποβάθμιση των σπουδών της, με την ίδια παθητικότητα που η χώρα υφίσταται τη θεαματική κατρακύλα της. Σκέτη θλίψη, τίποτα άλλο…

  • Ο κ. Χαράλαμπος Μουτσόπουλος είναι καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...