Πολεοδομία

Η μηδενική αξία του «τίποτα»

Posted on Ιανουαρίου 31, 2009. Filed under: Περιβάλλον, Πολεοδομία | Ετικέτες: |

«Από το τίποτα δεν βγαίνει τίποτα» έλεγε ο Ληρ. Από κάθε νέο έργο στην αθηναϊκή τερατούπολη προκύπτει μόνο μια πρόσκαιρη ανακούφιση. Σύντομα επέρχεται κορεσμός, αφού σπίτια και αυτοκίνητα, που πολλαπλασιάζονται ραγδαία (κάθε χρόνο στην Αττική οικοδομούνται περί τα 10.000 στρέμματα δασών, καμένων δασών, αδόμητης κι αγροτικής γης, κάθε χρόνο 200.000 νέα Ι.Χ. προστίθενται στα παλιά 2,5 εκατ.) επαναφέρουν την πρωτεύουσα στο γνώριμο χάος. Ολο και πιο απλωμένη, απροσχεδίαστα, σπασμωδικά (χωρίς αποχετευτικά δίκτυα, ελεύθερους χώρους, πολεοδομικό όραμα, λύσεις για τ’ απορρίμματα), όλο και πιο άναρχη, αντιαισθητική, ασφυκτική, τερατώδης.

Τι σωτηρία μπορεί να προσφέρει ένα πάρκινγκ 180 θέσεων στην Κυψέλη, με τους 80 κατοίκους ανά στρέμμα και το 0,4 του τετραγωνικού μέτρου πρασίνου ανά κάτοικο και 10% ετήσια αύξηση Ι.Χ. – αρκετές εκατοντάδες νέα Ι.Χ.; Αν όλοι ήθελαν μια θέση στο νεοανεγειρόμενο πάρκινγκ, που δεν θέλουν, οι περισσότεροι προτιμούν να σταθμεύουν δωρεάν (μόνο το 2% των οδηγών καταφεύγουν σε οργανωμένο πάρκινγκ), η «ανακούφιση» θα διαρκούσε λιγότερο από χρόνο. Και μετά; Μετά θα αναζητούσαμε άλλο κακοσυντηρημένο αλσύλλιο, για την κατασκευή, έπειτα από χρόνια, άλλου πάρκινγκ μερικών εκατοντάδων θέσεων (όταν τα αυτοκίνητα που «περισσεύουν» είναι χιλιάδες)…

Κανείς δεν αντιλέγει. Η κατάσταση με την παράνομη στάθμευση είναι οριακή. Για τα 2,5 εκατ. Ι.Χ. του Λεκανοπεδίου διατίθενται μόνο 265.000 θέσεις πάρκινγκ σε δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους. Τα υπόλοιπα δύο εκατ. και πλέον δημιουργούν περισσότερη ρύπανση, αφού στις πυκνοδομημένες περιοχές ένας οδηγός χρειάζεται 30-40 λεπτά για να βρει πάρκινγκ. Προκαλούν ατυχήματα. Εμποδίζουν τη διέλευση των πεζών, συχνά με ολέθριες συνέπειες. Οι χώροι στάθμευσης είναι αναγκαίοι, ειδικά σε μια πόλη που χτίστηκε, ακόμη χτίζεται, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο παράγοντας αυτοκίνητο. Ομως, ένα πάρκινγκ στην καρδιά ενός κορεσμένου, προβληματικού οικιστικού ιστού, δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνει, με πρώτο και κύριο εκείνο της εντατικής προσέλκυσης Ι.Χ…

Η αξιοπρεπής, άνετη, γρήγορη μετακίνηση είναι ένδειξη πολιτισμού και δημοκρατίας. Το ίδιο και η απρόσκοπτη στάθμευση. Ομως ούτε δρόμοι υπάρχουν για να χωρέσουν όλα τα Ι.Χ. (εκεί εμείς νιώθουμε πολιτισμένα και δημοκρατικά), ούτε χώροι στάθμευσης. Το πρόβλημα θα έλυναν περιφερειακά γκαράζ σε επιλεγμένους χώρους. Ομως δεν υπάρχει κάποιο σοβαρό σχέδιο ούτε για πάρκινγκ ούτε για πράσινο.

Ο πόλεμος που μαίνεται μέρες τώρα, Κύπρου και Πατησίων, μεταξύ κατοίκων και δήμου για το ισοπεδωθέν αλσύλλιο, είναι κυρίως μια μάχη συμβολική. Μια έκταση πρασίνου δύο στρεμμάτων (όταν λείπουν από το Λεκανοπέδιο 10.000 στρέμματα πρασίνου) μοιάζει με τίποτα. Ενα τίποτα για το οποίο η φύση δούλεψε 300 χρόνια να το στήσει, να το τορνέψει, να το πλουμίσει με φυλλώματα και πουλιά. Ούτε δύο ώρες δεν χρειάστηκαν οι μπουλντόζες, ερίγδουπες, αδυσώπητες, για να το καταντήσουν «πάρκινγκ». Λίγο το πράσινο, απειροελάχιστο, όσο ένας κόκκος άμμου. Και η ζωή μας, λίγη, ένας κόκκος χρόνου μες στην αιωνιότητα…

  • Tης Τασουλας Καραϊσκακη, Η Καθημερινή, 30/01/2009
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Προβληματική και αντιφατική η σχέση μας με τη νομιμότητα

Posted on Ιανουαρίου 26, 2009. Filed under: Αθήνα, Ανάπτυξη, Ανομία, Βοτανικός, Ελλάδα, Ελληνες, Θεσμοί, Κινήματα, Κοινωνία, Περιβάλλον, Πολεοδομία, Πολιτική, Ρουσφέτι |

Γραφει ο Aντωνης Kαρκαγιαννης, Η Καθημερινή, 25/01/2009

Πριν από μερικές δεκαετίες για το Συμβούλιο της Επικρατείας μιλούσαν μερικοί μεγαλοδικηγόροι, άλλοι τόσοι υψηλόβαθμοι δικαστές και οι καθηγητές Διοικητικού Δικαίου των πανεπιστημίων. Ο υπόλοιπος λαός καλά-καλά δεν ξέραμε τι είναι αυτό το Συμβούλιο και τι δουλειά κάνει. Εκείνο που μας το έκανε γνωστό είναι η σύνδεσή του με την προστασία του περιβάλλοντος, φυσικού και ιστορικού, και η ευρύτερη γνώση του δικαιώματος που έχει ο πολίτης να προσφύγει στο ΣτΕ όταν νομίζει ότι μια πράξη της Διοίκησης προσβάλλει τα συμφέροντά του. Για τη σύνδεση με το φυσικό και ιστορικό περιβάλλον χρειάσθηκε πρώτα να αποκτήσουμε κάποια περιβαλλοντική νομοθεσία, να ψηφισθούν νόμοι που κατά τεκμήριο προστατεύουν το περιβάλλον. Κουτσά – στραβά ψηφίσθηκαν κάποιοι νόμοι που όρισαν κανόνες για τις «συναλλαγές» μας με το περιβάλλον: Τι είναι δάσος και τι αιγιαλός, πού και με ποιους όρους μπορούμε να κτίσουμε μια κατοικία ή ένα εργοστάσιο κ.λπ. Στις «συναλλαγές» αυτές υπάρχει το νόμιμο και το παράνομο και το ΣτΕ ορίσθηκε για να κρίνει τι είναι νόμιμο και τι παράνομο και φυσικά για να περιφρουρεί τη νομιμότητα.

Επειδή, όπως πολλά δείχνουν, ως λαός έχουμε προβληματική σχέση με τη νομιμότητα, κάθε όργανο της Πολιτείας που τάχθηκε να περιφρουρεί τη νομιμότητα μας εμπνέει εναλλασσόμενα και άκρως αντιφατικά συναισθήματα. Για παράδειγμα θέλουμε την αστυνομία και τον χωροφύλακα να περιπολεί νυχθημερόν στη γειτονιά μας και αν είναι δυνατόν κάτω από το σπίτι μας για να περιφρουρεί τον ύπνο μας και την περιουσία μας, αλλά τον αντιπαθούμε σφόδρα όταν μας σταματά στον δρόμο επειδή διαπίστωσε κάποια παράβαση των κανόνων της κυκλοφορίας που διαπράξαμε με το αυτοκίνητό μας. Τον αντιπαθούμε, τον περιφρονούμε, του βγάζουμε γλώσσα και τον αποκαλούμε «μπάτσο». Οι εφορίες και οι πολεοδομίες μάς είναι επίσης αντιπαθείς και άκρως ενοχλητικές και γι’ αυτό όλοι, μηδενός εξαιρουμένου, ξοδεύουμε κάτι παραπάνω για να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας και να ζήσουμε μαζί κατά το δυνατόν αρμονικότερα.

Το ίδιο και με το ΣτΕ. Αλλοτε το συμπαθούμε επειδή προστατεύοντας τη νομιμότητα προστατεύει και τα δικαιώματά μας και άλλοτε το αντιπαθούμε επειδή μας επιβάλλει την υποχρέωση να σεβόμαστε τους νόμους, ιδιαίτερα στις «συναλλαγές» μας με το φυσικό περιβάλλον. Ποιοι είναι αυτοί οι δικαστές και από πού κρατάει η σκούφια τους (ακούσθηκε και αυτό από βουλευτή στη Βουλή των Ελλήνων), που θα μου απαγορεύσουν να κτίσω το σπίτι μου στο «δικό μου» δάσος ή να ανοίξω γεώτρηση στο «δικό μου» χωράφι και να αντλήσω όσο νερό θέλω.

Πρόκειται για μια γενικότερη στάση στις «συναλλαγές» μας με το φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Κάποτε παρατήρησα και κατέγραψα ότι οι πιο δραστήριες και πιο φανατικές περιβαλλοντικές οργανώσεις φυτρώνουν στις περιοχές όπου καίγονται τα πεύκα (μόνα τους από… απελπισία ή από εμπρησμό) και καταπατούνται οι καμένες εκτάσεις. Οσοι είχαν την τύχη ή την πρόνοια να κάψουν και να καταπατήσουν πρώτοι είναι πολύ φυσικό να μη θέλουν δίπλα τους άλλους εμπρηστές, καταπατητές και αυθαιρεσιούχους. Μεταμορφώνονται (με ειλικρίνεια ομολογώ) σε φανατικούς και δραστήριους υπερασπιστές του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν παραγνωρίζω την πρόοδο και το τελικό αποτέλεσμα, ότι κάπως έτσι, από αντιφατικά συναισθήματα και συμφέροντα διαμορφώνεται η περιβαλλοντική συνείδηση στη χώρα μας, ίσως και παντού.

Ενα από τα γνωστότερα «κόλπα» καταπάτησης του φυσικού περιβάλλοντος είναι να συνδέσει την παρανομία με κάποιον «ευγενή και ανιδιοτελή» σκοπό. Σας υπενθυμίζω τα έργα και τις ημέρες της ευλαβούς ναοδομίας (δεν πιστεύω να υπάρχει ανάλογος θεσμός σε οποιαδήποτε χώρα). Αν θέλεις να καταπατήσεις κάποια ωραία τοποθεσία, ιδιαίτερα σε νησί του Αιγαίου, μεταμορφώνεσαι αμέσως σε ευσεβή χριστιανό που από ευσέβεια και μόνο θέλει να κτίσει ένα εκκλησάκι και να το αφιερώσει σε κάποιον άγιο. Από ευσέβεια και μόνο. Αυτή τη «συναλλαγή» δεν τη ρυθμίζει η πολεοδομία, που είναι όργανο του κράτους, αλλά η ευσεβής ναοδομία, που είναι όργανο της Εκκλησίας και, φυσικά, του Υψίστου. Πραγματικά δεν μπορώ να κρύψω τον θαυμασμό μου για τη φαντασία και την εφευρετικότητα της φυλής μας! Κάτι παρόμοιο νομίζω ότι συνέβη στον πάλαι ποτέ Ελαιώνα, εκεί όπου θα ανεγερθεί το στάδιο του Παναθηναϊκού. Για το στάδιο δεν εγέρθηκε καμιά αντίρρηση από κανένα. Ούτε και για τη λεγόμενη «διπλή ανάπλαση», υποθέτω ότι την ονόμασαν έτσι για να μας εντυπωσιάσουν και να μας παραμυθιάσουν διπλά. Κάποιοι όμως είχαν την έμπνευση να συνδυάσουν την ανέγερση του σταδίου με κάποιο ιδιωτικό συμφέρον, το οποίο ναι μεν έκανε στον Παναθηναϊκό γενναία, φίλαθλο και ευγενή προσφορά… υπό τον όρο όμως ότι θα αποζημιωθεί πολλαπλασίως με τον διπλασιασμό του συντελεστή δόμησης. Το κράτος ενέκρινε τη «συναλλαγή» (εμφορούμενο και αυτό από ευγενείς διαθέσεις) και το «ιδιωτικό συμφέρον» άρχισε πυρετωδώς να οικοδομεί τα δικά του.

Εκεί είναι που παρενέβη το ΣτΕ, όχι για να κρίνει την ουσία της υπόθεσης (αν η συναλλαγή είναι νόμιμη και συνταγματική, αυτό θα κριθεί τον Μάρτιο κατά απόλυτη προτεραιότητα), αλλά για να αναστείλει προσωρινά τις οικοδομικές εργασίες του «ιδιωτικού συμφέροντος» ώστε να μην παραχθούν μη αναστρέψιμες πραγματικές καταστάσεις, οπότε η κρίση του Μαρτίου δεν θα είχε αντικείμενο. Δουλειά εύλογης ρουτίνας δηλαδή, αλλά ποιος είδε τον Θεό και δεν φοβήθηκε… τον δήμαρχο της Αθήνας.

Το κακό όμως δεν ξεκίνησε από τον δήμαρχο και από τον «πράσινο λαό» του Παναθηναϊκού. Ο «πράσινος λαός» γήπεδο θέλει και το δικαιούται. Και ο δήμαρχος ψήφους και ας είναι και «πράσινες» ή οποιουδήποτε άλλου χρώματος. Το κακό ξεκίνησε από τις χαριστικές παραχωρήσεις στον Ολυμπιακό και στον «κόκκινο λαό», στο γήπεδο Καραϊσκάκη, απ’ όπου βιαίως και βαναύσως απεβλήθη ο ταπεινός και ευγενής «Εθνικός Πειραιώς».

Αλλά το μεγάλο κακό είναι η αντιπάθεια και η αντιπαλότητα των κυβερνήσεων, ιδιαίτερα των ΥΠΕΧΩΔΕ, προς το ΣτΕ. Οχι μόνο της σημερινής κυβέρνησης αλλά και των προηγουμένων. Εκεί, κυρίως, στα ΥΠΕΧΩΔΕ διαμορφώθηκε η αντίληψη «Ανάπτυξη ή ΣτΕ» που διαχέεται και στον λαό. Μέχρι που σκαρφίζονται διάφορα τερτίπια για να παρακάμψουν το ΣτΕ. Να βαφτίζουν «το κρέας ψάρι», να μεταμορφώνουν τα διατάγματα σε νόμους και να προβάλλουν την εκτροπή του Αχελώου ως… περιβαλλοντικό έργο.

Δεν είναι διόλου βέβαιο αν πρόκειται για αντιπάθεια και αντιπαλότητα με το ΣτΕ ή με τη νομιμότητα γενικά.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Απλοϊκά διλήμματα [με αφορμή τον Νικήτα Κακλαμάνη]…

Posted on Ιανουαρίου 17, 2009. Filed under: Κακλαμάνης Νικήτας, Περιβάλλον, Πολεοδομία, Πολιτική, Συμβούλιο της Επικρατείας |

Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη, Η Καθημερινή, 17/01/2009. Τι τον έπιασε τον δήμαρχό μας, τον κ. Νικήτα Κακλαμάνη. Καταλαβαίνω να είσαι οπαδός του Παναθηναϊκού και να θέλεις η ομάδα σου να αποκτήσει γήπεδο. Πιο πολύ καταλαβαίνω να ζητάει κάθε τόσο ψήφους σε μια πόλη όπου ο Παναθηναϊκός είναι η ομάδα της και το καμάρι της. Αλλά είσαι και δήμαρχος και μάλιστα «αρχηγός» της πολεοδομίας. Ξέρεις ή οφείλεις να ρωτήσεις τι κτίζεται νόμιμα και τι παράνομα και αυθαίρετα. Και καθώς σου έτυχε η μοίρα να εκλεγείς δήμαρχος αυτής της ένδοξης πόλης, ασφαλώς θα έχεις σχηματίσει κάποια ιδέα ή θα έχεις ακούσει κάποιες ιδέες άλλων, αρμοδιοτέρων, για το πώς και γιατί την καταντήσαμε έτσι άσχημη και αβίωτη, ενώ πριν μόλις από μερικές δεκαετίες ήταν ακόμη τόσο όμορφη. Ο Ελαιώνας, εκεί όπου θα οικοδομηθεί το γήπεδο του Παναθηναϊκού, μνημονεύεται από τα προκλασικά χρόνια, διέσχισε όλη την ιστορία μας και έφτασε ώς τις μέρες μας. Τον καταστρέψαμε εμείς, η γενιά μας. Είναι σαν να γκρεμίσαμε τα απομεινάρια του Παρθενώνα…

Πέρα, όμως, από όλα αυτά και πέρα από ποδοσφαιρικές ιδεολογίες. Δεν μπορείς να είσαι δήμαρχος και να λες ότι θα στήσεις στήλη προγραφών ή αναθέματος και να υπονοείς ότι σ’ αυτήν θα αναγράψεις τα ονόματα δικαστών ή πολιτών που άσκησαν νόμιμα δικαιώματα ή όλων εκείνων που δεν θέλουν να κτισθεί το γήπεδο του Παναθηναϊκού. Και ότι έτσι θα τα παραθέσεις… στην κατάρα των αιώνων που έρχονται.

Εκτρέπεις το πρόβλημα που ανέκυψε, κ. δήμαρχε. Δεν υπάρχει κανείς που δεν θέλει να αποκτήσει και ο Παναθηναϊκός «το σπίτι του». Ακόμη και οι πιο φανατικοί «γαύροι» του βρώμικου Λιμανιού φιλοδοξούν να κατακτήσουν νίκες μέσα «στο σπίτι» του αντιπάλου τους. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι τι θέλουμε και τι όχι, αλλά τι νόμιμο και τι όχι. Το ίδιο ζήτημα ετέθη πρόσφατα και στους καιόμενους δρόμους της Αθήνας και ομολογώ ότι σας θαύμασα εκείνο το βράδυ, γιατί ήσασταν ο μόνος από τους άρχοντές μας που βγήκατε στον δρόμο για να υπερασπισθείτε δημοκρατικά το νόμιμο.

Η Πολιτεία μας, όπως ξεπετάχθηκε σχεδόν από την τέφρα της το 1974, όρισε τους δικαστές του Συμβουλίου της Επικρατείας να αποφασίζουν τι είναι νόμιμο και τι παράνομο, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους νόμους. Αυτό προβλέπει το πολιτειακό μας συμβόλαιο. Τι μας προτείνει ο κ. δήμαρχος: να το παραβιάσουμε; Δεν μπορεί να μας λέει ότι θα αναγράψει τα ονόματα των δικαστών σε στήλη προγραφών ή αναθέματος και άλλοτε να τους απειλεί με «πράσινα ποτάμια» και πράσινα άλογα.

Είμαι βέβαιος ότι όλα, το γήπεδο και η ανάπλαση, μπορούν να γίνουν νόμιμα, αρκεί να έχουμε στο νου μας μόνο το δημόσιο συμφέρον και το συμφέρον της πόλης. Από χρόνια, όμως, καλλιεργείται η αντιπαλότητα της Διοίκησης προς το Συμβούλιο της Επικρατείας. Οπως και η αντιπαλότητα της κοινωνίας για κάθε πολιτειακό όργανο που τάχθηκε να υπερασπίζεται τη νομιμότητα. Ακουσα υπουργούς να λένε: ή ανάπτυξη θα έχουμε ή Συμβούλιο της Επικρατείας. Τόσο απλοϊκά διλήμματα…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( 1 so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...