Πόλη

Η ζωή στην πόλη

Posted on Νοέμβριος 5, 2009. Filed under: Μάνος Στέφανος, Πόλη |

  • Tου Στέφανου Μανου*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 04/11/2009

Αποκτήσαμε δύο νέα υπουργεία. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Και τα δύο έχουν αρμοδιότητες που επηρεάζουν τη ζωή στις πόλεις. Αρμοδιότητες έχουν επίσης και οι δήμοι. Συνήθως, όπου υπάρχουν παρεμφερείς ή επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες, κανένας δεν τις ασκεί. Νομίζουν ή ελπίζουν ότι κάποιος άλλος θα κάνει τη δουλειά. Η στάθμευση στους δρόμους και τα πεζοδρόμια είναι ένα παράδειγμα για το φαινόμενο που περιγράφω.

Εχω τη γνώμη, ότι στην πόλη προτεραιότητα έχουν οι πεζοί. Συνεπώς, κατά τη διαμόρφωση των δρόμων, προτεραιότητα είναι τα πεζοδρόμια και οι πεζόδρομοι. Είναι προφανές ότι στο μυαλό των υπουργών και των δημάρχων προηγούνται οι κάθε είδους ανάγκες των τροχοφόρων και ακολουθούν οι πεζοί. Η αλήθεια του ισχυρισμού μου αποδεικνύεται από την πραγματικότητα.

Οι πεζοί -ιδίως εκείνοι που έχουν κινητικά προβλήματα- είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούν τον δρόμο που προορίζεται για τα τροχοφόρα. Είτε διότι τα πεζοδρόμια είναι επικίνδυνα είτε ανύπαρκτα, είτε κατειλημμένα από αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, περίπτερα, στύλους και αναιμικά δεντράκια. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στα δρομάκια της Αθήνας, αλλά επεκτείνεται ακόμη και στα πλούσια βόρεια προάστια.

Ελπίζω η νέα υπουργός Περιβάλλοντος να ασχοληθεί συστηματικά με τα πεζοδρόμια. Να διαμορφώσει τις υποχρεωτικά ελάχιστες προδιαγραφές που πρέπει να πληρούν τα πεζοδρόμια σε όλες τις εντός σχεδίου περιοχές της Ελλάδας. Για παράδειγμα να υπάρχει σε όλες τις αστικές περιοχές ένα τουλάχιστον πεζοδρόμιο σε κάθε δρόμο με ελεύθερο πλάτος, τόσο όσο χρειάζεται για να μπορεί να κινηθεί χωρίς οποιαδήποτε δυσκολία ένα αναπηρικό καροτσάκι. Τα δένδρα, οι θάμνοι, τα περίπτερα, οι σκάλες, οι περιφράξεις -προσωρινές ή μόνιμες- τα γιαπιά κ.λπ. θα επιτρέπονται μόνο αν εξασφαλίζεται η λωρίδα απρόσκοπτης κίνησης. Πόσο δύσκολο είναι να εφαρμοστεί ένας τέτοιος κανόνας; Λογικά καθόλου, στην πράξη όμως φαίνεται ακατόρθωτο διότι οι δήμοι -μολονότι έχουν το δικαίωμα να φτιάχνουν τα πεζοδρόμια και να καταλογίζουν τη δαπάνη στις παρόδιες ιδιοκτησίες- δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον. Συνεπώς, όποια νέα ρύθμιση για τα πεζοδρόμια καθιερωθεί, πρέπει να προβλέπει τη χωρίς πολλές διατυπώσεις επιβολή σημαντικών χρηματικών προστίμων σε βάρος των δημάρχων που δεν εφαρμόζουν τις νέες ρυθμίσεις για τα πεζοδρόμια. Γενικότερα νομίζω ότι η πολεοδομική νομοθεσία πρέπει να αποκτήσει δόντια που… δαγκώνουν τους δημάρχους που δεν τηρούν τη νομοθεσία (αυθαίρετα, χώροι στάθμευσης, πεζοδρόμια, σκουπίδια κ.ο.κ.).

Αν οι δρόμοι αποκτήσουν σωστά πεζοδρόμια, αναγκαστικώς θα περιοριστεί ο χώρος για τα αυτοκίνητα. Μια από τις πιο συνηθισμένες αντιρρήσεις των (κακομαθημένων) πολιτών είναι: «…και πού θέλεις να αφήσω το αυτοκίνητο μου»; Από το 1979 η νομοθεσία προβλέπει ότι όλες οι νέες οικοδομές οφείλουν να έχουν χώρους στάθμευσης. Προβλέπει επίσης ότι τα μαγαζιά και τα γραφεία πρέπει να διαθέτουν χώρους στάθμευσης. Πολίτες και πολιτεία αποφάσισαν ότι «δεν συμφέρει» η εφαρμογή του νόμου. Πόσες εφορίες, πόσα ΚΕΠ, πόσες δημόσιες υπηρεσίες σε νέα κτίρια (μετά το 1979) διαθέτουν τους χώρους στάθμευσης που επιβάλλει ο νόμος; Σε πόσα σπίτια μετατράπηκαν οι χώροι στάθμευσης σε μαγαζιά, διαμερίσματα και αποθήκες;

Το κατάστρωμα του δρόμου είναι κοινόχρηστο. Ανήκει σε όλους. Κανένας δεν πρέπει να επιτρέπεται να το καταλαμβάνει, χωρίς ειδική άδεια, για συνεχόμενο διάστημα μεγαλύτερο των 24 ωρών. Κατά κανόνα η στάθμευση στον δρόμο, πέραν των 30 λεπτών, δεν πρέπει ποτέ να είναι δωρεάν, εκτός αν ρητώς προβλέπεται αλλιώς για ορισμένες κατηγορίες πολιτών.

Στους δρόμους από τους οποίους περνούν λεωφορεία πρέπει να απαγορεύεται απολύτως η στάση και η στάθμευση. Τις πρώτες πρωινές ώρες (όταν δεν κυκλοφορούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς) θα γίνονται φορτοεκφορτώσεις, θα συγκεντρώνονται τα σκουπίδια και θα γίνεται καθαρισμός. Η εφαρμογή της ρύθμισης αυτής θα οδηγήσει σε διπλασιασμό τουλάχιστον της ταχύτητας των μέσων μαζικής μεταφοράς και σε κατακόρυφη βελτίωση της αξιοπιστίας των δρομολογίων. Από μόνο του το μέτρο αυτό αρκεί για να βελτιωθεί σημαντικά η ποιότητα της ζωής στην πόλη. Από μόνο του το μέτρο αυτό θα συμβάλει στην εντυπωσιακή αύξηση της παραγωγικότητας των κατοίκων της πόλης.

Σε όλους τους δρόμους από τους οποίους διέρχονται μέσα μαζικής μεταφοράς και θα απαγορευτεί η στάση και η στάθμευση θα πρέπει να υπάρχει λωρίδα έκτακτης ανάγκης που θα χρησιμοποιείται από τα νοσοκομειακά, πυροσβεστικά και αστυνομικά αυτοκίνητα. Υποχρέωση των οδηγών θα είναι να ελευθερώνουν αμέσως τη συγκεκριμένη λωρίδα σε περίπτωση ανάγκης. Από την εφαρμογή της ρύθμισης θα σωθούν μερικές ζωές. Σε απόσταση 25 μέτρων από κάθε σηματοδότη πρέπει να απαγορεύεται η στάση και η στάθμευση οποιουδήποτε οχήματος. Με αυτό τον τρόπο θα διπλασιαστεί ή και τριπλασιαστεί η κυκλοφοριακή παροχή σε κάθε σηματοδοτικό κύκλο. Το αποτέλεσμα θα είναι η ουσιώδης αύξηση της μέσης κυκλοφοριακής ταχύτητας.

Κανένα από τα μέτρα δεν προκαλεί σημαντικό δημοσιονομικό κόστος και όλα θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις πόλεις. Τίποτε δεν είναι πρωτότυπο. Ολα είναι αυτονόητα στις περισσότερες πόλεις του κόσμου. Για όλα όμως χρειάζεται μια στοιχειώδης οργάνωση, παρακολούθηση, συνέπεια και ποινές για τους παραβάτες (δημάρχους για τα πεζοδρόμια και ιδιοκτήτες και οδηγούς για τη στάθμευση). Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι μια κυβέρνηση που δεν μπορεί να ελέγξει τους χίλιους δημάρχους της χώρας σε ό,τι αφορά τα πεζοδρόμια και την παράνομη στάθμευση στους δρόμους με μέσα μαζικής μεταφοράς, μπορεί να αναλάβει επιτυχώς άλλα πιο δύσκολα πράγματα.

*Ο κ. Στέφανος Μάνος είναι μέλος της Δ.Ε. της Δράσης.

Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Σελίδες και ζωές τσαλακωμένες

Posted on Μαΐου 31, 2009. Filed under: Διαδηλώσεις, Ευρωπαϊκή Ενωση, Ευρωεκλογές, Ελλάδα, Μετανάστες, Πόλη, Πολιτική | Ετικέτες: |

  • Tης Mαριαννας Tζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009
  • Hπιο το προεκλογικό κλίμα, χωρίς γαλάζια και πράσινα καφενεία, αλλά με νέου τύπου εντάσεις να κυοφορούνται ή και να υποδαυλίζονται. Για πρώτη φορά μετανάστες διαδήλωσαν στην Αθήνα χωρίς να γυρεύουν εργασία ή τη νομιμοποίησή τους, αλλά διαμαρτυρόμενοι για το σχισμένο Κοράνι. Δεν ήταν ένας μίνι Δεκέμβρης στην καρδιά της άνοιξης, δεν σημειώθηκαν εμπρησμοί, δεν απειλήθηκαν ζωές και κτίρια. Μικρές ήταν οι καταστροφές σε αυτοκίνητα, ενώ θύματα έπεσαν κάποια περίπτερα από όπου οι διαδηλωτές έκλεψαν σοκολάτες και παγωτά τα οποία «έφαγαν επί τόπου». Ομως η οργή ήταν εκεί και ίσως εκδηλωθεί ξανά με άλλες αφορμές. Μια οργή που δεν την υποκινούν μόνο οι σχισμένες σελίδες, αλλά κυρίως οι ματαιωμένες ελπίδες, η τσαλακωμένη ζωή των φτωχών ξένων που ζουν στον τόπο μας, μια οργή που δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη στον δημοκρατικό πολιτικό αγώνα αλλά μπορεί να θρέψει τόσο τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό όσο και τον εγχώριο ρατσισμό.

«Νεαροί μουσουλμάνοι». Για πρώτη φορά οι μετανάστες απέκτησαν ηλικιακό προσδιορισμό. Συνήθως λέμε οι «ξένοι», οι «μαύροι», οι «Κούρδοι», οι «Αφγανοί», αλλά σπάνια οι «νέοι», μολονότι η νεότητα είναι το κοινό χαρακτηριστικό τους. Πρέπει να είσαι νέος για να αντέξεις το ταξίδι με τα σαπιοκάραβα, την πολυήμερη πεζοπορία, την πείνα και τις κακουχίες. Πρέπει να είσαι νέος για να ζεις σαν αγρίμι της πόλης, στις πολυώροφες αποθήκες ψυχών στο παλιό Εφετείο και τις γερασμένες πολυκατοικίες του κέντρου ανάμεσα σε ανοιχτές αποχετεύσεις, ποντίκια και κατσαρίδες. Και να αναλογιστεί κανείς ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1830 το ρυμοτομικό σχέδιο του Κλεάνθη για την Αθήνα προέβλεπε να διαμορφωθεί κοντά στη σημερινή «σκοτεινή» πλευρά της πόλης ο «Κήπος του Λαού», ένα άλσος 44 στρεμμάτων με δέντρα, πλατείες, θέατρο και καταστήματα. Ο «Κήπος» έμεινε στα χαρτιά, αφού στην περιοχή χαράχτηκαν και χτίστηκαν οικοδομικά τετράγωνα και τη θέση του έχει πάρει ο «Εφιάλτης του Λαού», του πολύχρωμου ξένου και του αθηναϊκού. Ωστόσο, και χωρίς «Κήπο» (του Λαού ή του Αλλάχ), η Ομόνοια ήταν κάποτε η μεγάλη φτωχομάνα, ο τόπος όπου απάγκιαζαν χωρίς φόβο οι ταπεινοί και οι καταφρονεμένοι, ό, τι ήταν η Οξφορντ Στριτ για τον Ντε Κουίνσι που το 1821 την αποχαιρετούσε χαρακτηρίζοντάς τη: «σκληρόκαρδη μητριά, εσύ που άκουγες τον στεναγμό των ορφανών και ρουφούσες το δάκρυ των παιδιών».

Κάποιοι κερδίζουν από την εξαθλίωση του ιστορικού κέντρου. Πολιτικά κερδίζουν όσοι επενδύουν στον υπαρκτό φόβο και στην ανασφάλεια των γηγενών και ξεσπούν σε κομψά ή απροκάλυπτα κηρύγματα μίσους. Υλικό κέρδος έχουν ορισμένοι ιδιοκτήτες ακινήτων που εισπράττουν ενοίκιο με το «κεφάλι». Κερδίζουν οι δουλέμποροι – μεταφορείς, κερδίζουν τα κυκλώματα της πορνείας, των ναρκωτικών και της παραοικονομίας, κερδίζουν οι μικροί και μεγάλοι εργοδότες της φτηνής και ανασφάλιστης μεταναστευτικής εργατικής δύναμης, κερδίζουν οι άγνωστοι αλλά όχι κατ’ ανάγκη ανύπαρκτοι προστάτες και μεσάζοντες, ενώ θα κερδίσουν όσοι σήμερα αγοράζουν φτηνά ακίνητα στις γκετοποιημένες ζώνες υπολογίζοντας στη μελλοντική αναβάθμισή τους και στην άνοδο των αξιών γης.

Αν ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας σημάδεψε τις αρχές της πρώτης δεκαετίας του αιώνα, ο ακήρυχτος πόλεμος κατά της μετανάστευσης ή μάλλον κατά των μεταναστών, ο οποίος προβλέπεται να κλιμακωθεί μετά τις ευρωεκλογές, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, φαίνεται ότι θα σφραγίσει το τέλος της. Αν οι παράπλευρες απώλειες στον πρώτο πόλεμο ήταν οι περιορισμοί στις ατομικές και δημοκρατικές ελευθερίες, οι απώλειες στον δεύτερο ίσως να είναι πολύ βαρύτερες.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οι δυνάμεις που πλάθουν το χάος

Posted on Απρίλιος 10, 2009. Filed under: Λεωφορειόδρομοι, Πόλη, Περιβάλλον, Ποιότητα ζωής | Ετικέτες: |

  • Οι πρόσφατες εξαγγελίες του κ. Ευ. Στυλιανίδη περί πιλοτικής εισόδου των ταξί στις λεωφορειολωρίδες εκτός μικρού (αλλά εντός μεγάλου) δακτυλίου σε ώρες μη αιχμής όλες τις εργάσιμες ημέρες και περί 50% μείωσης του εισιτηρίου στις αστικές συγκοινωνίες για ορισμένες κατηγορίες επιβατών αποκάλυψαν την απουσία ή καλύτερα τη θυσία της πολιτικής στον βωμό της ψηφοθηρίας. Μέτρα σχεδόν αντιφατικά, καθαρά προεκλογικού χαρακτήρα, που καταδεικνύουν την έλλειψη σοβαρότητας σε ένα ζήτημα τόσο σοβαρό όσο το κυκλοφοριακό. Δεν έχει σημασία αν η είσοδος των ταξί στις λεωφορειολωρίδες, όπως διευκρίνισε ο υπουργός Μεταφορών, θα εφαρμοστεί πιλοτικά. Και η μικρότατη υπαναχώρηση αναφορικά με ένα καθημερινά παραβιαζόμενο μέτρο μεταφράζεται ως ουσιαστική ακύρωσή του. Διότι έλεγχος ως γνωστόν δεν υπάρχει, έχει εναποτεθεί στις 24 κάμερες μέσω των οποίων καταγράφονται μηνιαίως περί τις 1.000 παραβάσεις. Αλλά κάμερες δεν υπάρχουν παντού… Στη Συγγρού, την Ακαδημίας, την Ιπποκράτους, τη Χαρίλαου Τρικούπη, την Παπαδιαμαντοπούλου οι παραβιάσεις είναι κανόνας. Από τα 51 χλμ. λεωφορειολωρίδων στις κεντρικές αρτηρίες των Αθηνών, μόνο τα 20 χλμ. διατρέχονται αποκλειστικά από λεωφορεία.
  • Σε μια πόλη σαν την ελληνική πρωτεύουσα όπου δεν έχει δοθεί προτεραιότητα στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς στους σηματοδοτούμενους κόμβους, με μήκος λεωφορειολωρίδων/1.000 κατοίκους κατά 57% μικρότερο από τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών πόλεων, με 0,54 θέσεις πάρκινγκ σε σταθμούς μετεπιβίβασης ανά 1.000 κατοίκους (στη Μαδρίτη 3,08, στη Ρώμη 3,85, στο Παρίσι 9,87), με 51% αύξηση της ιδιοκτησίας Ι. Χ. την τελευταία δεκαετία, με 8.128.000 καθημερινές μετακινήσεις (μόνο οι 3.270.000 με αστικές συγκοινωνίες) και ισχνή παρουσία λεωφορείων στο κέντρο (67% Ι. Χ. και ταξί, 2,96% λεωφορεία), η με κάθε τρόπο ενίσχυση της αξιοπιστίας των ΜΜΜ θα έπρεπε να αποτελεί την πλέον ανελαστική, σιδηρά πολιτική.
  • Μόλις 8 μήνες πριν ο κ. Χατζηδάκης μελετούσε την εισαγωγή και άλλων λωρίδων αντίθετης ροής, ώστε να μην παραβιάζονται από τους οδηγούς (από το σύνολο των 50,9 χλμ. μόνο τα 3,06 είναι αντίθετης ροής). Λόγια του αέρα. Στην πραγματικότητα η Αθήνα, το έχουμε πάρει απόφαση, «τρέχει» με 5 – 7 χιλ. την ώρα. Και προκειμένου να τρέξουν λίγο περισσότερο τα ταξί, και πίσω από αυτά οι παραβάτες ΙΧήδες, ακυρώνεται ένα μέτρο το οποίο, τουλάχιστον σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, έπεισε τον πολίτη ότι τις εργάσιμες ημέρες δεν κυκλοφορούμε στην πόλη με Ι. Χ. Στη χώρα μας οι κούφιες εξαγγελίες και η καταστρατήγηση κάθε λειψού μέτρου, αντίθετα, εμπεδώνουν τη νοοτροπία της χρήσης του Ι. Χ., ιδίως στη νέα γενιά, που από «ποδαράτη» έγινε «εποχούμενη» – το Ι. Χ. αποτελεί σύνηθες δώρο των γονιών στον επιτυχόντα στα ΑΕΙ…
  • Η εικόνα της βιώσιμης πόλης έχει «χτιστεί» μέσα μας με τα στοιχεία της ατομικής επιθυμίας μας και της ολέθριας βολής μας. Κανείς πολιτικός δεν έχει το σθένος να την γκρεμίσει. Να πολεμήσει τις πολλαπλές δυνάμεις που προσέδωσαν στην πόλη την άθλια φυσιογνωμία της. Αλλωστε, γιατί να το κάνει; Η ασυνέπεια στον πολιτικό βίο δεν καταχωρίζεται σε κανένα αρχείο καταστροφών. Εκεί ταξινομούνται μόνο οι συμφορές των νομοταγών… [Tης Τασουλας Καραϊσκακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 0/04/2009]
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...