Τζιαντζη Μαριαννα

Ανθρωποι πάνω από τις στατιστικές

Posted on Οκτώβριος 26, 2010. Filed under: Τζιαντζη Μαριαννα |

  • Tης Μαριαννας Τζιαντζη, Η Καθημερινή, Tρίτη, 26 Oκτωβρίου 2010

Αν και η τηλεοπτική μνήμη είναι βραχείας διάρκειας, η υπόθεση των 33 μεταλλωρύχων της Χιλής εξακολουθεί να συγκινεί και να μας προβληματίζει, όπως φάνηκε και από τη συνέντευξη που έδωσε στη Σόνια Φίλη ο επικεφαλής της επιχείρησης διάσωσης, ένας αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Χιλής (24/10, «Σαββατοκύριακο στη ΝΕΤ»).

Με το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ «Θαμμένοι ζωντανοί» έκανε πρεμιέρα για φέτος η «Εμπόλεμη ζώνη» (Mega) του Σωτήρη Δανέζη. Το τηλεοπτικό συνεργείο πήγε στη Χιλή τον Σεπτέμβριο, όταν όλοι υπολόγιζαν ότι θα χρειάζονταν άλλοι δύο μήνες για τη διάσωση. Εξ αρχής οι ίδιοι οι Χιλιανοί θέτουν το θέμα της ασφάλειας του ορυχείου του Σαν Χοσέ: δεν υπήρχαν ούτε μέτρα προστασίας, ούτε ελεγκτές, ούτε δίκτυο επικοινωνίας, ούτε φωτισμός, ούτε σχέδια (κατόψεις και τομές), ενώ επισημαίνεται ότι 34 μεταλλωρύχοι σκοτώνονται κάθε χρόνο στα ορυχεία της Χιλής, αριθμός πολύ υψηλός για μια χώρα 17 εκατ. κατοίκων.

Τονίζεται επίσης η εμπορική, επικοινωνιακή και πολιτική εκμετάλλευση της ιστορίας, καθώς και η προσπάθεια των αρχών για χειραγώγηση της ενημέρωσης. Π. χ., η είδηση ότι οι 33 ήταν ζωντανοί μεταδόθηκε με πέντε ώρες καθυστέρηση, ώστε να συμπέσει με την πανηγυρική επίσκεψη του προέδρου Πινέιρα στο Σαν Χοσέ. Αργότερα, όταν η σύζυγος ενός μεταλλωρύχου γέννησε ένα κοριτσάκι, πήρε ο ίδιος ο πρόεδρος το νεογέννητο στην αγκαλιά του και ανακοίνωσε το καλό νέο στον εγκλωβισμένο πατέρα, αλλά και στα εκατομμύρια των τηλεθεατών…

«Οι άνθρωποι αυτοί διαψεύδουν όλα όσα έχουμε διαβάσει περί εκτάκτων καταστάσεων, ξεπερνούν κάθε στατιστική», λέει ένας ψυχολόγος. Αν και ζούσαν «πέρα από το φυσιολογικό», αυτοργανώθηκαν, δεν κατρακύλησαν στην αγριότητα – κάτι που δεν συνέβη στον Πάνω Κόσμο, αφού κάποιοι συγγενείς αποδείχτηκαν καλοί παίχτες στο Μεγάλο Ριάλιτι, πιο επικοινωνιακοί, πιο καπάτσοι και αρπακτικοί από τους άλλους. Μέχρι και στο σόου «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος;» πήρε μέρος μια κυρία! Ωστόσο, αρκετές οικογένειες «κράτησαν τον πόνο τους βουβό»…

Απίθανο το τσίρκο που στήθηκε στο Σαν Χοσέ. Τηλεστάρ, μοντέλα, ιεραπόστολοι, μέντιουμ, πολιτικοί. Τσαντίρια, βωμοί, κεριά, αγαλματάκια της Παναγίας, τάματα, άνθη, φωτογραφίες των «θαμμένων ζωντανών». Λήψεις νυχτερινές, ανταύγειες από οθόνες και φωτιές. Και πόνος πολύς, ιδίως ο αθέατος («δείχνουμε χαρούμενοι, όμως η ψυχή μας αιμορραγεί»).

«Πού ήταν τόσο καιρό το υπουργείο Ορυχείων και η κυβέρνηση;» αναρωτιέται η γυναίκα ενός εγκλωβισμένου. «Γιατί να θυσιαστούν τόσοι άνθρωποι; Ποιοι θα λογοδοτήσουν;». Ολη η χώρα ενώθηκε για να σωθούν οι 33. Ολοι μαζί τους στήριξαν, όμως εδώ δεν ισχύει το «όλοι μαζί τους θάψαμε».

«Αν δε στοιχειώστε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει». Δεν στεριώνουν τα κέρδη, δεν στεριώνει η ανάπτυξη. Κι εδώ 33 άνθρωποι στοίχειωσαν 66 μέρες στα έγκατα της γης και εύκολα θα μπορούσαν να στοιχειώσουν για πάντα, αφού όταν κατέρρευσε η στοά «η πιθανότητα σωτηρίας τους ήταν μόλις 2%»!

Advertisements
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

«Καν δυο, καν τρεις θα ’ταν η ώρα…»

Posted on Μαΐου 6, 2010. Filed under: Τζιαντζη Μαριαννα |

  • Tης Μαριαννας Τζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 06/05/2010

Αλλιώς τη φανταζόμαστε τη χθεσινή μέρα, αλλιώς εξελίχθηκε. Μέχρι τις δύο το μεσημέρι ήταν μέρα απεργίας και μιας πολύ μεγάλης ειρηνικής πορείας. Μια μέρα χωρίς δελτία ειδήσεων και ενημερωτικές εκπομπές και όχι μια μέρα επιστράτευσης. Κι αυτό που μας «επιστράτευσε» δεν ήταν η ΕΣΗΕΑ, αλλά ο φριχτός θάνατος τριών εργαζόμενων συμπολιτών μας. Μια βόμβα μολότοφ ανέτρεψε το σκηνικό και, από τη μια στιγμή στην άλλη, η μέρα της οργής, της συντεταγμένης διαμαρτυρίας έγινε μέρα πένθους και αβεβαιότητας για το τι ξημερώνει αύριο.

Οι ρεπόρτερ των καναλιών βρέθηκαν στο δρόμο, συχνά καταπίνοντας χημικά και δακρυγόνα, προσπαθώντας να περιγράψουν ό,τι έβλεπαν και άκουγαν. Οι επαναλήψεις διακόπηκαν απότομα και τη θέση τους πήραν οι απευθείας συνδέσεις, ενώ ένας καταιγισμός από εικόνες μάς κράτησε καθηλωμένους μπροστά στους δέκτες μας. Η ίδια η πορεία, αν και πολλοί παρουσιαστές τόνισαν ότι ήταν πολυπληθής έως «μεγαλειώδης», πέρασε σε δεύτερη μοίρα.

Μόνο όσοι σερφάριζαν στο Ιντερνετ είδαν εικόνες από την πορεία, που ήταν πρώτη είδηση παντού, πριν και από την τραγωδία στην τράπεζα, αφού τα ξένα ειδησεογραφικά μέσα δεν απεργούσαν και οι ανταποκριτές τους έστελναν πλάνα και περιγραφές. Χαρακτηριστικό ήταν ένα βίντεο στις ειδήσεις του BBC. Εδώ ο Βρετανός ρεπόρτερ μίλησε για μια «πολύ ισχυρή διαμαρτυρία» και παρατήρησε ότι οι Ελληνες έχουν μεγάλη παράδοση στην αντίσταση («a real record to resistance»). Oμως οι τρεις νεκροί τα σκίασαν όλα, ακόμα και τους λόγους που ώθησαν τόσους ανθρώπους να βγουν στο δρόμο.

«Απάτριδες», «ανεγκέφαλοι», «προβοκάτορες», «δολοφόνοι». Δικαιολογημένοι ήταν οι χαρακτηρισμοί που ακούστηκαν και στην τηλεόραση για τους αγνώστους που πέταξαν τη μολότοφ στο κτίριο και οι οποίοι πέτυχαν, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, να αλλάξουν τη ροή των γεγονότων, να συκοφαντήσουν ή μάλλον να βοηθήσουν εκείνους που θέλουν να συκοφαντήσουν, να αναστείλουν το δικαίωμα στην ειρηνική και συλλογική διαμαρτυρία.

Και όμως, ανάμεσα στην αντάρα, προβλήθηκαν κάποια σκόρπια πλάνα που έδειχναν ότι υπάρχουν νέοι άνθρωποι οι οποίοι διαδηλώνουν με ευγένεια και λεβεντιά, όπως η εικόνα με έναν ελαφρά τραυματισμένο άνδρα των ΜΑΤ που είχε σωριαστεί στο πεζοδρόμιο και με μια πολύ νέα κοπέλα με ένα ξεμανίκωτο μπλουζάκι να κοντοστέκεται και να απλώνει το χέρι της για να τον βοηθήσει να σηκωθεί. Είδαμε και νέους ανθρώπους, χωρίς κουκούλα, να μην το βάζουν στα πόδια μες στη βροχή των δακρυγόνων, αλλά να απλώνουν τα χέρια τους προς τις διμοιρίες των ΜΑΤ, δείχνοντας ότι είναι άοπλοι και δεν κρατούν ούτε καδρόνια ούτε μολότοφ. Ομως για τους συναδέλφους και τα αγαπημένα πρόσωπα των τριών νεκρών, η 5η του Μάη θα είναι μια «μέρα πικρή κι αφορεσμένη, καν δυο, καν τρεις θα ’ταν η ώρα, τρεις άνθρωποι σκοτωθήκανε» – όχι όμως «γι’ αγάπη», όπως στον «Ματωμένο γάμο», αλλά για το αντίθετό της.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οι οικονομικές «Πύλες του Ανεξήγητου»

Posted on Μαΐου 2, 2010. Filed under: Τζιαντζη Μαριαννα | Ετικέτες: |

  • Aποτυπωματα
  • Tης Mαριαννας Tζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 02-05-10

«Μην παίρνετε καραμέλες από αγνώστους», λέμε στα παιδιά, «μη ομιλείτε εις τον οδηγόν», έγραφαν κάποτε οι πινακίδες στα λεωφορεία. Και τώρα «μην κάνετε παρέα με εξωγήινους», μας συμβουλεύει ο Στίβεν Χόκινγκ, στον πρόλογο μιας νέας σειράς ντοκιμαντέρ του Discovery Channel – μια προειδοποίηση που έγινε παγκόσμια είδηση. Ο ίδιος έχει διατυπώσει, και με εκλαϊκευμένη μορφή, και άλλες, πολύ ενδιαφέρουσες σκέψεις για τα μεγάλα μυστήρια του σύμπαντος, όμως η μεταξύ αστείου και σοβαρού προτροπή του περί αποφυγής κάθε επαφής με διαστημικούς επισκέπτες τροφοδοτεί τη λαϊκή φαντασία πολύ περισσότερο από τις τολμηρές σκέψεις και θεωρίες του, που μας γοητεύουν ακόμα και όταν δεν τις καταλαβαίνουμε.

Σε αρκετές ομιλίες του, ο Χόκινγκ έχει τονίσει ότι κατά τη δεκαετία του ’60 η εξερεύνηση του Διαστήματος, όχι μόνον απογείωσε την ανάπτυξη της τεχνολογίας αλλά και πυροδότησε ένα τεράστιο δημόσιο ενδιαφέρον για την επιστήμη, ανόρθωσε το κύρος της. Σήμερα, αυτό το ενδιαφέρον –για την ακρίβεια, ο «ενθουσιασμός»– έχει ξεθυμάνει, έλεγε το 2008 ο Χόκινγκ, «γιατί παρά τα μεγάλα οφέλη που έφερε, η επιστήμη δεν έλυσε τα κοινωνικά προβλήματα που όλο και περισσότερο απασχολούν την κοινή γνώμη». Ο ίδιος, όπως και άλλοι κορυφαίοι συνάδελφοί του, δεν αποκλείει την πιθανότητα ύπαρξης εξωγήινων μορφών ζωής, όμως κάνει τη διάκριση ανάμεσα στην πρωτόγονη και τη νοήμονα εξωγήινη ζωή, η οποία μέχρι στιγμής δεν μας έχει δώσει σημάδια της παρουσίας της. Τουλάχιστον «σε ακτίνα μερικών εκατοντάδων ετών φωτός, δεν υπάρχουν ενδείξεις για την ύπαρξη εξωγήινων πολιτισμών που βρίσκονται στο δικό μας στάδιο ανάπτυξης», έχει υποστηρίξει και έχει επικαλεστεί τα λόγια του ήρωα ενός γνωστού καρτούν: «Μερικές φορές σκέφτομαι ότι η πιο σίγουρη ένδειξη πως κάπου στο σύμπαν υπάρχουν νοήμονα όντα είναι το γεγονός ότι κανένα τέτοιο ον δεν επιχείρησε να μας πλησιάσει». «Μα αν υπάρχουν aliens, γιατί τότε εμφανίζονται μόνο σε αλαφροΐσκιωτους και πυροβολημένους;», έχει αναρωτηθεί.

Ο Χόκινγκ δεν χάνει το χιούμορ του. «Αρκεί να κοιτάξουμε τον εαυτό μας για να διαπιστώσουμε το πώς η νοήμων ζωή μπορεί να εξελιχτεί σε κάτι με το οποίο δεν θα θέλαμε να συναντηθούμε», λέει στην εκπομπή. Πάντα όμως τασσόταν υπέρ των επανδρωμένων διαστημικών αποστολών και υπέρ μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής, 20, 50 ή και 200 ετών, εξηγώντας ότι οι γνώσεις που θα αποκτήσουμε θα μας επιτρέψουν να δούμε τα άμεσα, τα γήινα προβλήματα από μια νέα οπτική γωνία, «θα μας αναγκάσουν να κοιτάξουμε γύρω μας κι εντός μας».

Φαίνεται όμως ότι η εποχή της αισιοδοξίας παρήλθε. Αντί να κατακτήσουμε το Διάστημα (έστω, το πολύ κοντινό), κινδυνεύουμε να μας κατακτήσουν, να μας λεηλατήσουν όχι τα κίτρινα εξωγήινα τερατάκια που απεικονίζονται στο βίντεο του Discovery Channel, αλλά μυστηριώδεις δυνάμεις σαν τις «αγορές» που φαίνεται ότι έχουν και νοημοσύνη, ορέξεις και ψυχή, αφού «εκνευρίζονται» και «δεν πείθονται», «δεν συνετίζονται», «δεν ηρεμούν». Σήμερα, τον πρωτόγονο φόβο του αγνώστου έχει αντικαταστήσει ο φόβος των ανεξιχνίαστων βουλών των αγορών που καραδοκούν να μας εξοντώσουν, ένας φόβος που απειλεί να πάρει μεταφυσικές διαστάσεις καθώς διαβαίνουμε τις Οικονομικές Πύλες του Ανεξήγητου. Αντί για το ενδιαφέρον για την επιστήμη, σήμερα φουντώνει το λαϊκό ενδιαφέρον για την οικονομία ή μάλλον για την οικονομική μας επιβίωση, την ατομική και τη συλλογική. Αν δεν μας σώσει το Διεθνές, ίσως να μας γλιτώσει το Διαγαλαξιακό Νομισματικό Ταμείο με τους συμπαντικούς τους εμπειρογνώμονες που μάλλον γνωρίζουν τι είναι καλό για τον μικρό πλανήτη μας, για τη μικρή μας χώρα.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Πολιτισμός υψηλού κινδύνου

Posted on Νοέμβριος 26, 2009. Filed under: Πολιτισμός, Τζιαντζη Μαριαννα |

  • Tης Μαριαννας Τζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 25/11/2009

Πολιτιστικές δραστηριότητες υψηλού κινδύνου τείνουν να γίνουν οι παρουσιάσεις βιβλίων σε δημόσιους χώρους. Μέσα σε 30 μόνο ημέρες, τρεις τέτοιες εκδηλώσεις σημαδεύτηκαν από επεισόδια. Η πρώτη (κατόπιν εορτής) στο Φλοράλ των Εξαρχείων για το βιβλίο του Χριστόφορου Κάσδαγλη «Η αριστερά και ο Κακός Λύκος», η δεύτερη ξανά στο Φλοράλ για το βιβλίο της Σώτης Τριανταφύλλου «Ο χρόνος πάλι». Τότε εκτοξεύτηκαν αντιεξουσιαστικά αβγά, αλλά η παρουσίαση δεν ματαιώθηκε. Το κακό τρίτωσε την περασμένη Πέμπτη, στη Στοά του Βιβλίου, όπου θα παρουσιαζόταν το μυθιστόρημα «Κόκκινο στην πράσινη γραμμή» του Βασίλη Γκουρογιάννη. Αυτήν τη φορά μερικές δεκάδες τραμπούκοι, που μπούκαραν στην αίθουσα και προπηλάκισαν τους ομιλητές, κατάφεραν να διαλύσουν την εκδήλωση.

Ας μην πέσουμε στην παγίδα που λέει ότι το «μπάχαλο» μετράει πιο πολύ από το λόγο. Και ο λόγος μετράει – πάνω από όλα το ίδιο το βιβλίο, αλλά και η προετοιμασμένη συζήτηση που ίσως μας παροτρύνει να διαβάσουμε είτε το συγκεκριμένο βιβλίο είτε άλλα που αναφέρονται στο τραγικό κυπριακό καλοκαίρι του 1974. Την Παρασκευή, στο «Εξιστορείν και ιστορείν» (ΕΤ1) του Γιάννη Τζαννετάκου με καλεσμένο τον Βασίλη Γκουρογιάννη, το βάρος δεν δόθηκε στις βίαιες αντιδράσεις που προκάλεσε το βιβλίο, αλλά στο ίδιο το βιβλίο, στον τόπο και στο χρόνο και στους ανθρώπους (ιδίως τους ανώνυμους) για τους οποίους μιλάει.

Η εκπομπή ήταν βιντεοσκοπημένη κι έτσι ο συγγραφέας και ο παρουσιαστής δεν συζήτησαν εν θερμώ. Τα γεγονότα του Ιουλίου και του Αυγούστου του 1974 ξετυλίχτηκαν γραμμικά και με τρόπο ώστε να είναι κατανοητά και στον τηλεθεατή που δεν ξέρει τα ιστορικά γεγονότα. Π. χ., όταν γινόταν αναφορά σε δημόσια πρόσωπα της εποχής, εμφανιζόταν σε μια γωνιά της οθόνης η φωτογραφία τους σε «παράθυρο» μαζί με σύντομα γραπτά βιογραφικά στοιχεία.

«Η Ελλάδα διαγράφει από τη μνήμη της περιστατικά που δεν την κολακεύουν», είπε ο συγγραφέας, ο οποίος δεν αποσιώπησε το ρόλο των εγκάθετων αξιωματικών της ελληνικής χούντας, όμως ταυτόχρονα ζήτησε «να αναζητήσουμε τον θετικό ήρωα μέσα από τις ήττες μας» και να δικαιωθούν εκείνοι οι Ελληνες στρατιώτες και οι κατώτεροι αξιωματικοί που πολέμησαν ηρωικά και «έσωσαν την πολεμική τιμή της Ελλάδας».

Δεν μπορώ να υπερασπιστώ ένα βιβλίο που δεν το έχω διαβάσει. Οφείλω όμως να υπερασπιστώ το αυτονόητο δικαίωμα να μάθουμε, εφόσον το επιθυμούμε, το «τι» λέει ένα βιβλίο και να αποφασίσουμε αν θα το διαβάσουμε ή όχι. Να κρίνουμε επίσης το πού και πώς θα μάθουμε γι’ αυτό χωρίς να μας εμποδίζουν κάποιοι που έκριναν για λογαριασμό μας. Ας ελπίσουμε ότι μετά το safe sex, δεν θα κυριαρχήσουν οι «ασφαλείς» και φρουρούμενες παρουσιάσεις βιβλίων.

«Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά», λέει ένας γνωστός στίχος. Μερικές φορές το ίδιο κάνουν και οι προδότες. Στα σκοτεινά, όμως, προχωρούν και δρουν και όσοι επιχειρούν να επιβάλουν τη λήθη και την άγνοια.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...