Καπιταλιστική κρίση

Posted on 30 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Οικονομία | Ετικέτες: , |

ΑΠΟΨΕΙΣ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 30/09/2008

ΣΗΜΑΝΕ και στην Ευρώπη συναγερμός, για τη σωτηρία του χρηματοπιστωτικού συστήματος από την κατάρρευση, με κρατικοποιήσεις τραπεζών και παρεμβάσεις στήριξης με κρατική βοήθεια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκτιμώντας το μέγεθος της κρίσης, η οποία πέρασε τον Ατλαντικό και ήρθε στην Ευρώπη, ανέχεται την κρατική παρέμβαση, παραμερίζοντας το ζήτημα του ανταγωνισμού, που πρόβαλλε σε άλλες περιπτώσεις.

ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ της κρίσης φάνηκε από τη ραγδαία πτώση των χρηματιστηρίων και την εσπευσμένη κρατικοποίηση από την Ολλανδία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο του τραπεζικού κολοσσού Fortis, τη σωτηρία με κρατική ενίσχυση 35 δισ. ευρώ της δεύτερης μεγαλύτερης γερμανικής δανειστικής τράπεζας, την αγορά από το ισλανδικό κράτος του 75% της τρίτης μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας, τη βουτιά κατά 33% του γαλλο-βελγικού ασφαλιστικού ομίλου Dexia, που χαροπαλεύει.

ΕΠΙΔΕΙΝΩΝΕΤΑΙ, στο μεταξύ, η κρίση μετά τη χθεσινή απόρριψη από την αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων του σχεδίου Πόλσον, που προέβλεπε τη διάθεση από το κράτος 700 δισ. δολαρίων για τη σωτηρία των αμερικανικών τραπεζών. Ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους έκανε έκκληση να εγκριθεί το σχέδιο Πόλσον, υποστηρίζοντας, ότι πρόκειται για ένα «τολμηρό νομοσχέδιο, που θα βοηθήσει ώστε η κρίση στο χρηματοπιστωτικό μας σύστημα να μην επεκταθεί σε όλη την οικονομία μας».

ΤΙΘΕΤΑΙ, όμως, το πολύ απλό, αλλά καίριο ερώτημα: Σε ποιες πλάτες θα φορτωθούν τα εκατοντάδες δισ. των κρατικών ενισχύσεων και των εξαγορών, για να σωθούν από την κατάρρευση ιδιωτικοί χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, οι οποίοι έπαιζαν ανεξέλεγκτα το παιχνίδι της κερδοσκοπίας, παρασύροντας και απλούς επενδυτές; Το κόστος σωτηρίας με κρατική παρέμβαση θα πέσει στις πλάτες των φορολογουμένων, όπως και στους μικροεπενδυτές, που χάνουν πολλά από τις οικονομίες μιας ζωής με την κατρακύλα στα Χρηματιστήρια.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ του αιώνα -όπως έχει χαρακτηριστεί- δεν ευθύνονται μόνον οι άρχοντες διαχειριστές του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά και οι κυβερνήσεις, που στο όνομα του καπιταλισμού και της παγκοσμιοποίησης, τούς άφησαν να κινούνται ελεύθερα, χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο. Είναι κοινό μυστικό, ότι τραπεζίτες και οικονομικοί παράγοντες έχουν το πάνω χέρι στην εξουσία, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τους πολιτικούς, στους οποίους υπαγορεύουν έως και πολιτικές αποφάσεις.

ΚΑΙΡΙΑ και ουσιαστική είναι η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, με την οποία υπογραμμίζει ότι «το κυρίαρχο μοντέλο του οικονομικού καπιταλισμού βρίσκεται υπό κατάρρευση» και η κρίση πρέπει «να προκαλέσει μια πλήρη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού κόσμου». Και καταλήγει επικρίνοντας την εύκολη λύση, να χρησιμοποιούνται τα χρήματα των φορολογουμένων για τη σωτηρία του συστήματος. Αυτή είναι η αλήθεια. Οι φορολογούμενοι, τα συνήθη θύματα, θα πληρώσουν και αυτό το μάρμαρο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Διδάγματα από τη Σουηδία για την αντιμετώπιση της κρίσης

Posted on 30 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Ευρώπη, ΗΠΑ, Οικονομία, Πολιτική | Ετικέτες: , |

ΓΝΩΜΗ. Carl Bild,The New York Times, Το Βήμα, Τρίτη, 30 Σεπτεμβρίου 2008

Φωτογραφία

Αντικριστές στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης παρακολουθούν την πορεία του Γενικού Δείκτη στη χθεσινή συνεδρίαση. ΕΡΑ/JUSΤΙΝ LΑΝΕ

Αποτελεί οπωσδήποτε ξεχωριστή εμπειρία να επισκέπτεται κανείς τα Ηνωμένα Εθνη κατά τη διάρκεια αυτών των ιστορικών ημερών που διανύει η παγκόσμια οικονομία. Παρ΄ όλο που θα φανταζόταν κανείς ότι το αντικείμενο των συζητήσεων θα ήταν η παγκόσμια πολιτική κατάσταση, δεν θα πρέπει να εκπλήσσει κανέναν το γεγονός ότι το κλίμα μέσα στο τεράστιο κτίριο του ΟΗΕ επηρεάζεται και από την ένταση που προκαλεί η διαδικασία που αφορά τόσο την Ουάσιγκτον όσο και τη Γουόλ Στριτ.

Έχοντας διατελέσει πρωθυπουργός της Σουηδίας στις αρχές της δεκαετίας του ΄90, όταν η χώρα διερχόταν μια παρόμοια κρίση, μπορώ πολύ εύκολα να φανταστώ τις ισχυρές πιέσεις που δέχεται ο οποιοσδήποτε καλείται να εμπλακεί στην ανάπτυξη ενός σχεδίου διάσωσης. Μια τέτοιας κλίμακας κατάρρευση του χρηματοοικονομικού συστήματος, όπως αυτή που αντιμετωπίζουμε σήμερα, αποτελεί κίνδυνο όχι μόνο για τις ΗΠΑ αλλά και για το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας.

Ωστόσο η εμπειρία μου στις διαπραγματεύσεις εν μέσω ακόμη δυσκολότερων καταστάσεων- αν και αυτές αφορούσαν μια κατά πολύ μικρότερη οικονομία- μου λέει ότι μπορείς να βρεις τα κατάλληλα εργαλεία αν θες να σταθεροποιήσεις την κατάσταση και να επανακτήσεις την εμπιστοσύνη των αγορών.

Μεταξύ του 1990 και του 1993 το ΑΕΠ της Σουηδίας κατρακύλησε κατά 6%, η συνολική ανεργία ανήλθε από το 3% στο 12%, ενώ το δημόσιο χρέος έφθασε στο 12% του ΑΕΠ. Η πτώση αυτή οδήγησε σε μαζικές πτωχεύσεις τις τράπεζες και σε κατάρρευση των ενεργητικών τους. Οι απώλειες από τα μη αποπληρωμένα δάνεια του τραπεζικού τομέα εκτοξεύθηκαν κατακόρυφα, με αποτέλεσμα οι τράπεζες να προβλέπουν απώλειες αντίστοιχες με το 12% του ΑΕΠ. Στα τέλη του 1992 η κατάσταση είχε σχεδόν τεθεί εκτός ελέγχου. Οι πέντε από τις επτά μεγαλύτερες τράπεζες της Σουηδίας, που κάλυπταν το 90% της αγοράς, βρέθηκαν μπροστά σε μια de facto χρεοκοπία, με αποτέλεσμα όλα τα προηγούμενα μέτρα που είχαν ληφθεί να εμφανίζονται ανεπαρκή. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είχαν υπερβεί κατά πολύ τη συνολική επάρκεια κεφαλαίων του τραπεζικού τομέα. Ηταν προφανές ότι απαιτούνταν ακόμη περισσότερο αποφασιστικές κινήσεις. Η κυβέρνηση τότε, υποστηριζόμενη από την αντιπολίτευση, προκειμένου να δημιουργήσει μια στέρεα βάση για τη λήψη ευρύτερων μέτρων, εξέδωσε τραπεζική εγγύηση με την οποία προσέφερε επιπλέον προστασία από πιθανές απώλειες σε όλους τους πιστωτές εκτός από τους μετόχους. Το νομοθετικό κείμενο που υιοθέτησε το Κοινοβούλιο δεν προέβλεπε κάποιο συγκεκριμένο ποσό κάλυψης και έτσι η κυβέρνηση είχε την ευχέρεια να δράσει προστατευτικά για το σύνολο των οικονομικών παραγόντων.

Θεσμοθετήθηκε μια ξεχωριστή Αρχή με σκοπό να διαχειρίζεται την τραπεζική εγγύηση και τις τράπεζες που αντιμετώπιζαν πρόβλημα φερεγγυότητας. Η Κεντρική Τράπεζα παρείχε ρευστότητα αλλά δεν είχε άμεση ανάμειξη στη διαχείριση των προβληματικών τραπεζών και δανείων. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αποπληρώθηκαν σε ρεαλιστικές τιμές και αποσύρθηκαν από μια εταιρεία ειδικού σκοπού, τη Securum, που απέβλεπε στη συγκέντρωση όσο το δυνατόν περισσότερου χρήματος στο Δημόσιο Ταμείο μετά τη σταθεροποίηση της αγοράς ακινήτων.

Οι άμεσες δημόσιες δαπάνες αντιστοιχούσαν, τότε, στο 4% του ΑΕΠ, ποσό που θα μπορούσε μελλοντικά να καλυφθεί. Αν μάλιστα προστεθούν τα έσοδα που προήλθαν από τη μετέπειτα ιδιωτικοποίηση των πρόσκαιρα κρατικοποιημένων τραπεζών, τότε μπορούμε να πούμε ότι οι φορολογούμενοι είχαν τελικά- ένα μικρό- όφελος. Παράλληλα με τα άμεσα μέτρα που λάβαμε προκειμένου να εκμηδενιστούν οι συνέπειες από την «οικονομική ασφυξία», αναλάβαμε δράση για τη σταθεροποίηση της κατάστασης σε μακροοικονομικό επίπεδο.

Θα μπορούσαμε ασφαλώς να πάρουμε πολλά μαθήματα από το χρηματοοικονομικό «τσουνάμι» που έπληξε τη Σουηδία. Το πρώτο είναι ότι η μακροοικονομική διαχείριση κοστίζει. Η κυβέρνησή μου αντιμετώπισε ένα πολύ σοβαρό πλήγμα εξαιτίας τής επί δύο δεκαετίες κατασπατάλησης του δημοσίου χρήματος και της κακοδιαχείρισης του πληθωρισμού. Οταν εκλεγήκαμε, στα τέλη του 1991, η οικονομία της Σουηδίας αντιμετώπιζε πολύ σοβαρά δομικά προβλήματα. Καλούμασταν να σώσουμε μια κατάσταση που έφθανε στο απροχώρητο.

Το δεύτερο μάθημα που πήραμε είναι η εξαιρετική σημασία της διατήρησης της ρευστότητας του πιστωτικού συστήματος. Κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο να γίνεται προκειμένου ν΄ αποφευχθεί η κατάρρευση του χρηματοοικονομικού συστήματος και να περιοριστούν οι συνέπειες στην πραγματική οικονομία.

Το τρίτο μάθημα ήταν η αναγκαιότητα άμεσης απόκρισης και διαφάνειας όταν πρόκειται να επιλυθούν προβλήματα του τραπεζικού τομέα. Η παροχή βοήθειας ενέχει πάντοτε τον κίνδυνο της οικονομικής ζημιάς. Ο καλύτερος τρόπος για να τον αποφύγεις είναι ασφαλώς να θέσεις τους κατάλληλους όρους στην εκ νέου εξαγορά των χρεοκοπημένων τραπεζών, έτσι ώστε οι μέτοχοι, που συχνά συμμετέχουν στη διοίκησή τους, να υποχρεώνονται να πληρώσουν για τα λάθη τους.

Το τέταρτο μάθημα ήταν ότι η οικονομική πολιτική, στο πλαίσιο μιας μικρής οικονομίας, πρέπει να βρίσκει το λεπτό σημείο ισορροπίας μεταξύ της ενθάρρυνσης των επενδύσεων και της κατάχρησής τους, ενώ παράλληλα θα πρέπει να θέτει έναν αξιόπιστο στόχο για τον πληθωρισμό. Αν αποδυναμώνεται το νόμισμα και τα επιτόκια ανεβαίνουν, τότε δεν μπορείς να φθάσεις στα απαραίτητα επίπεδα ανάπτυξης και κινδυνεύεις να βρεθείς αντιμέτωπος με το φάσμα του στασιμοπληθωρισμού. Δεν θα αποτολμήσω άμεσες συγκρίσεις μεταξύ τής τότε συγκυρίας στη Σουηδία και της σημερινής στην Αμερική. Οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και οι βάσεις της οικονομίας τους παραμένουν πολύ σταθερές. Εκείνη την εποχή η Σουηδία παρουσίαζε μια αργή οικονομική ανάπτυξη με σοβαρά δομικά προβλήματα.

Είναι προφανές ότι και στις δύο περιπτώσεις ένα σχέδιο διάσωσης δεν θα ήταν εφικτό χωρίς τη διακομματική συγκατάθεση, η οποία είναι απαραίτητη για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης στις αγορές. Στη Σουηδία το καταφέραμε αυτό. Η συναίνεση εξακολούθησε να υφίσταται καθ΄ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας ανασυγκρότησης του τραπεζικού συστήματος. Ποτέ δεν ακούστηκαν φωνές που ζητούσαν να επανέλθουμε σε απόλυτα ελεγχόμενες αγορές ή σε έναν μόνιμο κρατικό παρεμβατισμό στον χρηματοοικονομικό τομέα. Αντιθέτως, χάρη σε μια καλά οργανωμένη ανασυγκρότηση κατέστη δυνατόν να διατηρηθούν τα πλεονεκτήματα της πολιτικής που εφαρμόστηκε τη δεκαετία του ΄80, τότε που ιδιωτικοποιήθηκαν οι τράπεζες.

Είναι απολύτως ακατανόητο να εγείρονται αντιρρήσεις εν όψει των σκληρότερων μέτρων που προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση των ΗΠΑ. Η δική μου εμπειρία μού επιτρέπει να εκτιμώ ότι υπάρχουν σημαντικές πιθανότητες εξόδου από την κρίση αν το πολιτικό σύστημα αποφασίσει να αναλάβει δράση.

Ο κ. Καρλ Μπιλντ είναι υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Οι ατέρμονες μεταλλάξεις του καπιταλισμού

Posted on 26 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Εργατική τάξη, Καπιταλισμός, Οικονομία, Πολιτική | Ετικέτες: , |

ΣXOΛIO. Του Νικου Νικολαου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Παρασκευή, 26 Σεπτεμβρίου 2008

Τα τελευταία είκοσι χρόνια ζούμε όντως συγκλονιστικές μεταλλάξεις του καπιταλισμού, αυτού του υπεραιωνόβιου οικονομικού συστήματος, που μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης το 1991, είναι πια παγκόσμιο και ρυθμίζει κυρίαρχα τη ζωή και τη μοίρα των 6,5 δισεκατομμυρίων κατοίκων του πλανήτη μας. Στη μακραίωνη πορεία του στον χρόνο το σύστημα αυτό ανέπτυξε, με πρωτόγνωρη ορμή, τις παραγωγικές δυνάμεις της οικονομίας που είχε εγκλωβίσει η φεουδαρχία και χάρισε ευημερία σε πολλούς πληθυσμούς και λαούς χωρίς, όμως, να βγάλει από την πείνα και τη δυστυχία τον Τρίτο Κόσμο.

Ο καπιταλισμός γνώρισε περιόδους ακμής, αλλά και παρακμής, προκάλεσε παγκόσμιους πολέμους, αλλά άντεξε σε όλες τις κυκλικές κρίσεις που γεννά το σύστημα. Από όλες, όμως, αυτές, μηδέ του μεγάλου κραχ του 1929 εξαιρουμένου, βγήκε ανανεωμένος, πιο δυνατός και προπαντός με νέες ιδέες και εργαλεία για την αντιμετώπιση των εγγενών διαταραχών που προκαλούν κάθε φορά οι ανεξέλεγκτες δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης. Η μεγαλύτερη δοκιμασία, πάντως, του συστήματος προέκυψε το 1917, όταν αμφισβητήθηκε στην κοινωνία και προπαντός στην εργατική τάξη από την επανάσταση των μπολσεβίκων της Ρωσίας. Κατάφερε, όμως, τελικά, να τη νικήσει και αυτή το 1991 και την κέρδισε καθαρά όχι μόνο σε επίπεδο δημοκρατίας, αλλά στο προνομιακό πεδίο της οικονομίας, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι ο καπιταλισμός, δηλαδή η αγορά και η ιδιωτική πρωτοβουλία, έχοντας υψηλότερη ανταγωνιστικότητα έναντι του κομμουνισμού, εγγυώνται την πρόοδο και ευημερία των πολιτών.

Τα τελευταία 20 χρόνια όμως το σύστημα άρχισε να παρουσιάζει φαινόμενα αποσύνθεσης, ιδιαίτερα στη μητρόπολη του καπιταλισμού, τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα εκφυλιστικά αυτά φαινόμενα, όπως συμφωνούν όλοι οι αναλυτές, προκλήθηκαν από τη μονοδιάστατη στροφή του συστήματος στον νεοφιλελευθερισμό, ο οποίος με τον δογματισμό θρησκείας αξίωσε και επέτυχε να εξαφανίσει τον ρυθμιστικό ρόλο του κράτους με την κατάργηση όλων των συστημάτων ελέγχου των αγορών. Η σοσιαλδημοκρατία, που συνέδεσε την πολιτική της ηγεμονία με την ακμή του καπιταλισμού, βρέθηκε κατηγορούμενη.

Τα τελευταία συγκλονιστικά γεγονότα όμως στις ΗΠΑ, με την ουσιαστική κρατικοποίηση των επενδυτικών τραπεζών, ίσως θέτουν οριστικά τέλος στους τυχοδιωκτισμούς του συστήματος. Η φούσκα της Νέας Οικονομίας που έσκασε το 2001 με την κατάρρευση του Nasdaq και η φούσκα των επενδυτικών τραπεζών που σκάει τώρα πείθει ότι το σύστημα του καπιταλισμού επανέρχεται σε μια σοφή ισορροπία, που συνδυάζει το κέρδος του κεφαλαίου με την κρατική προστασία στον επενδυτή, τον καταναλωτή κ.λπ. Οπως πολύ σωστά είπε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Γ. Προβόπουλος ζούμε τώρα έναν μετασχηματισμό του συστήματος, που οδηγεί σε νέα ισορροπία.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Από την κρίση, στη μεγάλη αλλαγή

Posted on 16 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Οικονομία, Πολιτική | Ετικέτες: , |

Του ΣΤΑΘΗ. Ελευθεροτυπία

Του ΣΤΑΘΗ. Ελευθεροτυπία

ΓΝΩΜΗ. Αντώνης Καρακούσης, ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη, 16 Σεπτεμβρίου 2008

Η διεθνής πιστωτική κρίση, που εδώ και πάνω από έναν χρόνο πλήττει καθοριστικά το διεθνές οικονομικό σύστημα, δεν λέει να κοπάσει. Και κατά τα φαινόμενα δεν θα κοπάσει, παρά τις κατά καιρούς αισιόδοξες προγνώσεις τραπεζιτών και άλλων οικονομικών παραγόντων, που τελικώς αποδεικνύονται ευχές και ουδεμία σχέση έχουν με τα πραγματικά δεδομένα της συστημικής, όπως διαπιστώνεται, κρίσης.

Η χθεσινή πτώχευση της ιστορικής αμερικανικής επενδυτικής Τράπεζας Lehman Βrothers, η διάσωση στο παρά πέντε της επίσης ιστορικής Μerrill Lynch από την Βank of Αmerica, η επαπειλούμενη κατάρρευση της δεύτερης σε μέγεθος αμερικανικής ασφαλιστικής εταιρείας ΑΙG και οι φόβοι που διατρέχουν τις διεθνείς αγορές για επιδείνωση της οικονομικής θέσης των πολυεθνικών τραπεζικών μεγαθηρίων της UΒS και της CΙΤΙCRΟUΡ βεβαιώνουν ότι κάτι πολύ σοβαρότερο συμβαίνει στο διεθνές οικονομικό σύστημα από αυτό που περιοριστικά μεταδίδει ο όρος «πιστωτική κρίση».

Όταν «πέφτουν» κάστρα του διεθνούς οικονομικού συστήματος με σταθερή παρουσία σχεδόν δύο αιώνων δεν μπορούμε παρά να μιλάμε για συστημική κρίση, για δομικό πρόβλημα, για εξάντληση των δυνατοτήτων του κοινού μοντέλου, που επικράτησε την τελευταία εικοσαετία σε ολόκληρο τον κόσμο. Και είναι συστημική η κρίση γιατί η ανάπτυξη διά των πιστωτικών αγαθών έφερε την απληστία, η οποία διαχύθηκε σε όλα τα επίπεδα του συστήματος και ήταν αυτή που τελικώς προκάλεσε την κρίση. Η απληστία των αγορών, αυτή η μανία για κέρδη και υπερκέρδη, κλόνισε τους κοινωνικούς αρμούς, τους όρους της μισθωτής εργασίας κατέλυσε, τη μετέτρεψε σε δουλεία, χωρίς ασφάλεια και δυνατότητα διαπραγμάτευσης, την επανέφερε στα προ της εξέγερσης του Σικάγου κρατούντα, αφαίρεσε από το πλήθος δυνατότητες και ευκαιρίες.

Ομως το σύστημα δεν έβλεπε, δεν κατανοούσε το προφανές. Αφαιρούσε συνεχώς εισοδήματα και δυνατότητες από τη μεγάλη μάζα των εργαζομένων, αλλά επέμεινε να χρηματοδοτεί τα σπίτια και την κατανάλωσή τους. Συνέχισε να δίδει δάνεια σε ένα σώμα που δεν μπορούσε, που είχε εισοδηματικά εξαντληθεί. Και κάποια στιγμή προδόθηκε απολύτως. Οι εργαζόμενοι-πελάτες ξέμειναν από δυνάμεις, δεν μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους και έτσι όλο το οικοδόμημα των πιστωτικών αγαθών κατέρρευσε.

Το κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο αυτή τη στιγμή εμφανώς πάσχει, δεν αποτιμά σωστά ούτε το κεφάλαιο, ούτε την εργασία, ούτε τα αγαθά. Οι εσωτερικές του συνέπειες έχουν χαθεί, οι αρμοί του έσπασαν, ο κλονισμός είναι μέγας. Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα για να βρει το νέο σημείο ισορροπίας είναι υποχρεωμένο να ξαναδεί τα πράγματα από την αρχή. Να αποτιμήσει εκ νέου τη μισθωτή εργασία, τα δικαιώματα των εργαζομένων να επαναδιατυπώσει, τη βεβαιότητα μιας ζωής υποτυπωδώς ασφαλισμένης να εξασφαλίσει, τις σχέσεις των κοινωνικών εταίρων, των συμμετεχόντων στο παιγνίδι της οικονομίας να επανακαθορίσει. Χωρίς μια τέτοια μεγάλη αλλαγή η κατάκτηση της απαιτούμενης νέας ισορροπίας δεν θα κερδηθεί. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Θα γκρεμίσω τα μέτρα Αλογοσκούφη…

Posted on 15 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Οικονομία, ΠΑΣΟΚ, Παπανδρέου Γιώργος, Πολιτική | Ετικέτες: , |

Σπύρος Δημητρέλης, ΤΑ ΝΕΑ, Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου 2008

«Κατεδάφιση» των φορολογικών μέτρων Αλογοσκούφη, τα οποία οδήγησαν σε ελάφρυνση των εχόντων και κατεχόντων και σε επιβαρύνσεις των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων, κίνητρα για την ανάπτυξη με επενδύσεις στην Παιδεία και την έρευνα, περιορισμό της φοροδιαφυγής και περιστολή της σπατάλης στο Δημόσιο υποσχέθηκε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Παπανδρέου από τη βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Με τη δέσμη των 10 παρεμβάσεων που εξήγγειλε θα επιδιωχθεί, όπως τονίζουν στελέχη του Κινήματος, η αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των χαμηλών εισοδημάτων, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και η παροχή φορο-κινήτρων προς τις επιχειρήσεις για την πραγματοποίηση επενδύσεων και την ανάπτυξη της οικονομίας. Πρόκειται για νέο φορολογικό πλαίσιο, στο οποίο θα κατανείμει τα φορολογικά βάρη ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος και την αξία της ακίνητης περιουσίας.

Δέσμη 10 μέτρων

1 ΤΕΛΟΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ
Κατάργηση του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων που επιβαρύνει περισσότερους από τρία εκατομμύρια ιδιοκτήτες και επαναφορά του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας. Πρόκειται για φόρο που κατήργησε η Ν.Δ. και επιβάρυνε περίπου 40.000 ιδιοκτήτες με σημαντική ακίνητη περιουσία. Από τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας δεν θα εξαιρείται ούτε η εκκλησιαστική περιουσία, «η οποία αξιοποιείται οικονομικά». Αυτό σημαίνει ότι από τον ΦΜΑΠ θα εξαιρούνται τα ακίνητα που ιδιοχρησιμοποιούνται από την Εκκλησία, ενώ θα φορολογούνται αυτά που αξιοποιούνται για την απόκτηση εισοδήματος και την αποκόμιση κερδών.

2 ΕΝΙΑΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ
Καθιέρωση ενιαίας φορολογικής κλίμακας για όλους τους φορολογούμενους (φυσικά πρόσωπα) ανεξάρτητα από την πηγή εισοδήματός τους. Αυτό θα συνοδευτεί, όπως δεσμεύτηκε ο κ. Παπανδρέου, από την επαναφορά του αφορολόγητου ορίου εισοδήματος για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες, το οποίο κατήργησε με τον τελευταίο φορολογικό νόμο η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, επιβάλλοντας κεφαλικό φόρο 1.050 σε εκατοντάδες χιλιάδες μικρομεσαίους. Παράλληλα, η καθιέρωση ενιαίας κλίμακας οδηγεί στην απλοποίηση του φορολογικού συστήματος, αφού σήμερα υπάρχουν πλέον τρεις κλίμακες ανάλογα με την πηγή του εισοδήματος.

3 ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΦΟΡO-ΚΛΙΜΑΚΑ
Η φορολογική κλίμακα θα είναι προοδευτική. Η προοδευτική κλίμακα σημαίνει ότι όσο αυξάνεται το εισόδημα τόσο θα αυξάνεται και το φορολογικό βάρος του πολίτη. Όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Παπανδρέου, «όσο πιο μεγάλο εισόδημα, όσο πιο μεγάλη περιουσία τόσο μεγαλύτερο φόρο θα πληρώνει κανείς και όσο πιο μικρό εισόδημα τόσο μικρότερο φόρο θα πληρώνει κανείς».

4 ΕΤΗΣΙΑ ΤΙΜΑΡΙΘΜΟΠΟΙΗΣΗ
Τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας κάθε χρόνο. Με αυτόν τον τρόπο, ουσιαστικά το βάρος των φορολογουμένων θα παραμένει σταθερό και δεν θα πηγαίνει στο ταμείο της Εφορίας λόγω του πληθωρισμού. Για παράδειγμα, το αφορολόγητο όριο εισοδήματος θα αυξάνεται ετησίως σε ποσοστό ίσο με τον προβλεπόμενο πληθωρισμό. Έτσι, δεν θα προκύπτει επιπλέον φόρος για αύξηση ονομαστικού εισοδήματος, αλλά μόνο για αύξηση του πραγματικού εισοδήματος.

5 ΤΑ ΚΕΡΔΗ ΠΟΥ ΕΠΕΝΔΥΟΝΤΑΙ
Μείωση του φορολογικού συντελεστή για τα μη διανεμόμενα κέρδη των επιχειρήσεων που επενδύονται. Πρόκειται για τα κέρδη που προορίζονται για επενδύσεις, «βοηθούν την ανάπτυξη, βοηθούν στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας».

6 ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ
Κεντρικός άξονας για την ανάπτυξη της οικονομίας θα είναι, σύμφωνα με τον κ. Παπανδρέου, οι επενδύσεις στην Παιδεία, την έρευνα και καινοτομία. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεσμεύτηκε ότι οι δαπάνες για Παιδεία και έρευνα θα ανέλθουν στο 7% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου σε 17 δισ. ευρώ από περίπου 9,5 δισ. ευρώ που διατίθενται σήμερα. Για την εξασφάλιση των πρόσθετων πόρων, ο κ. Παπανδρέου τόνισε ότι θα προέλθουν από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την περιστολή των δαπανών, την καλύτερη αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου και την εξοικονόμηση πόρων από τις αμυντικές δαπάνες. Επίσης, τα επιπλέον έσοδα θα προέλθουν από τη νέα φορολογική πολιτική που θα βαρύνει τους έχοντες και κατέχοντες. Δίνοντας ένα παράδειγμα είπε ότι, μόνο από τη μείωση των φορολογικών συντελεστών για τις επιχειρήσεις, το Δημόσιο έχασε 4 δισ. ευρώ.

7 ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ
Φορολόγηση των μερισμάτων με βάση τη φορολογική κλίμακα και όχι με αυτοτελή φορολόγηση 10% όπως προβλέπει ο τελευταίος φορολογικός νόμος της Ν.Δ. Με τη φορολόγηση των μερισμάτων βάσει της φορολογικής κλίμακας, οι μικρομέτοχοι με εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο όριο δεν θα πληρώνουν φόρο εισοδήματος για τα μερίσματα που λαμβάνουν, ενώ οι μεγαλομέτοχοι θα φορολογούνται με υψηλό φορολογικό συντελεστή.

8 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
Φορολόγηση όλων των επιχειρήσεων με λογιστικό τρόπο, δηλαδή έσοδα μείον έξοδα. Πρόκειται για τον δικαιότερο τρόπο φορολόγησης, αφού δεν θα ισχύει η τεκμαρτή ή αυτοτελής φορολόγηση για διάφορους κλάδους ελεύθερων επαγγελματιών και επιχειρήσεων.

9 ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ
Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και κυρίως της μη απόδοσης του ΦΠΑ με «δειγματοληπτικούς ελέγχους, για τη διασταύρωση όλων των πληροφοριών για τις συναλλαγές σε Ελλάδα και εξωτερικό». Φορολόγηση των υπεράκτιων εταιρειών (offshore) που έχουν παρουσία στην Ελλάδα. Σημειώνεται ότι μέσω των offshore εταιρειών αποκρύπτονται εισοδήματα και μαύρο χρήμα.

10 ΚΕΡΔΗ ΑΠΟ ΜΕΤΟΧΕΣ
Φορολόγηση των υπεραξιών από χρηματιστηριακές συναλλαγές, αλλά με συμψηφισμό τυχόν ζημιών που θα έχουν οι φορολογούμενοι από τις αγοραπωλησίες μετοχών.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Το ανέκδοτο της «ανάπτυξης»

Posted on 14 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Διαφθορά, Καραμανλής Κώστας, Νέα Δημοκρατία, Οικονομία, Πολιτική | Ετικέτες: |

Το «ανέκδοτο» που θυμάμαι από τα φοιτητικά χρόνια, ήταν κάπως έτσι: Μία κυρία παίρνει ένα καταναλωτικό δάνειο από μια τράπεζα και αγοράζει ένα ζευγάρι παπούτσια αξίας 100 ευρώ. Ο πωλητής παίρνει τα λεφτά και αγοράζει τρία πουκάμισα συνολικής αξίας, επίσης, 100 ευρώ. Ο πουκαμισάς, με αυτά τα λεφτά, αγοράζει λαχεία και παίζει λόττο. Ο λαχειοπώλης, το βράδυ, πηγαίνει με την οικογένειά του σε μία ταβέρνα, όπου πληρώνει 100 ευρώ. Ο ταβερνιάρης τα παίρνει και την επόμενη ημέρα πηγαίνει στον γνωστό μας παπουτσή, από τον οποίο αγοράζει ένα ζευγάρι παπούτσια αξίας 100 ευρώ. Ο κύκλος έκλεισε. Σε ετήσια βάση, αυτός είναι ένας κύκλος παραγωγής του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Το αρχικό δάνειο των 100 ευρώ, γυρίζοντας από χέρι σε χέρι, «πέτυχε» να παράξει ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αξίας 500 ευρώ μέσα σε μία μονάδα χρόνου – στο παράδειγμά μας, μέσα σε λίγες ημέρες. Αν αυτά τα 100 ευρώ γύριζαν με διπλάσια ταχύτητα, μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα θα είχαν παράγει ΑΕΠ ίσο με 1.000 ευρώ – η αρχική αξία θα είχε 10πλασιαστεί, το ΑΕΠ θα είχε αυξηθεί πολύ ταχύτερα από το ΑΕΠ της Κίνας, του γίγαντα.

Η χρησιμότητα αυτού του «ανεκδότου» είναι ότι αναδεικνύει μια ουσιώδη διάσταση και, ταυτόχρονα, απομυθοποιεί το ΑΕΠ, τον δείκτη δηλαδή που έχει επιλεγεί για τη μέτρηση της ευμάρειας και του κοινωνικού πλούτου. Ενδεχομένως, μάλιστα, παρουσιάζει αυτό που είθισται να λέγεται «ανάπτυξη» πιστότερα από όσο τα στοιχεία του κ. Κοντοπυράκη, της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, παρουσιάζουν τα μεγέθη της ανεργίας. Διότι η ανάπτυξη δεν ταυτίζεται με τη μεγέθυνση του ΑΕΠ. Το ΑΕΠ αυξάνεται και με μη αναπτυξιακούς ή, ακόμη, με αντι-αναπτυξιακούς τρόπους. Ορισμένοι εξ αυτών είχαν συμπεριληφθεί στην περυσινή αναθεώρηση του ΑΕΠ κατά 9,6%, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσουμε τον σαρκασμό (και) των διεθνών μέσων ενημέρωσης. Το ΑΕΠ αυξάνεται, για παράδειγμα, από πλήθος άδηλους πόρους (όπως εκείνοι των off shore επιχειρήσεων real estate του πρώην υπουργού Ναυτιλίας…). Ενισχύεται σημαντικά από τον τεράστιο τζίρο του τζόγου ο οποίος (όπως σε όλες τις κοινωνίες έτσι και στη δική μας…) φουντώνει τόσο περισσότερο όσο περισσότερο φτωχαίνουν και απελπίζονται οι άνθρωποι. Τροφοδοτείται από τον τζίρο του ορμητικά διευρυνόμενου ιδιωτικού τομέα παροχής υπηρεσιών ασφαλείας (φρουροί, συστήματα συναγερμού, τηλεφωνικών υποκλοπών, ποικίλα συστήματα υποκλοπής ομιλιών, μικρά όπλα…), ο οποίος ευδοκιμεί εξαιτίας της αύξησης της εγκληματικότητας που συνοδεύει τα άλλα φαινόμενα κοινωνικής παρακμής. Τα δισεκατομμύρια που «επενδύουμε» στην κατασκευή και λειτουργία φυλακών και λοιπών ευαγών ιδρυμάτων, αυξάνουν το ΑΕΠ – ενώ μειώνουν τον κοινωνικό πλούτο, άρα λογικά θα έπρεπε να τα αφαιρούμε από αυτόν…

Είναι, αυτά, ανάπτυξη; Οχι – λέει ο Joseph Stiglitz, σε πρόσφατο άρθρο του. Ανάπτυξη δεν είναι απλά η μεγέθυνση του ΑΕΠ. Είναι η διατηρήσιμη μεγέθυνση, εκείνη δηλαδή που δεν στηρίζεται στην καταστροφή του περιβάλλοντος, στη χρηματοδότηση της κατανάλωσης με δανεικά, στη σπατάλη των εν ανεπαρκεία φυσικών πόρων χωρίς φροντίδα για την ανανέωσή τους, αλλά το αντίθετο. Είναι η μεγέθυνση που δημιουργεί ευκαιρίες σε όλους, πρωτίστως μέσω της Παιδείας. Που παρέχει ένα ορισμένο δίχτυ ασφαλείας, που σε ενθαρρύνει να πάρεις ρίσκα, να δοκιμάσεις, να καινοτομήσεις – αντί να ζητιανεύεις κρατική προστασία από τον εξωτερικό ανταγωνισμό. Που αποκαθιστά την εύρυθμη λειτουργία των αγορών – δεν τις ποδηγετεί για να υπηρετήσει τα ποικίλα καρτέλ.

Τα άλλα περί «ανάπτυξης», αυτά είναι το πραγματικό ανέκδοτο.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Από πού μπορεί να βρει έσοδα το Δημόσιο

Posted on 13 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Οικονομία, Πολιτική | Ετικέτες: , , |

ΓΝΩΜΗ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΡΙΤΣΑΣ, ΤΟ ΒΗΜΑ, Σάββατο, 13 Σεπτεμβρίου 2008

Είναι βέβαιο και ο απλός πολίτης γνωρίζει ότι στη χώρα μας υπάρχει μια αναντιστοιχία της πορείας της φορολογικής βάσης των εκάστοτε φορολογουμένων και των δημοσίων εσόδων.

Εδώ και πολλά χρόνια έχει παρατηρηθεί ότι ενώ η φορολογική βάση μεγάλης πλειοψηφίας νοικοκυριών αυξήθηκε και συνεχίζει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, τα δημόσια έσοδα κάθε άλλο παρά παρακολουθούν την πορεία αυτή. Η αύξηση αυτή του πλούτου της συγκεκριμένης πλειοψηφίας φορολογουμένων, πέραν της συνήθους αύξησης του εθνικού εισοδήματος, έχει τη δική της ιστορία και οφείλεται:

1. Στην υπεραξία που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια «του παράγοντα γη». Για παράδειγμα, στους Αμπελοκήπους, όπου διέμενα για πολλά χρόνια ως φοιτητής, αλλά και αργότερα, η αντιπαροχή για ανέγερση πολυκατοικίας την εποχή εκείνη είχε φθάσει στο 38% και σε μερικές περιοχές (προς το τέλος της Βασιλίσσης Σοφίας- αρχή Κηφισιάς) ως και το 42%. Έτσι, μικροαστοί με μια μονοκατοικία (ή και λίγη αυλή) απέκτησαν ξαφνικά μεγάλη περιουσία για τα τότε δεδομένα, αλλά και τα σημερινά.

Σε άλλες περιπτώσεις όπως, π.χ., στην Πεντέλη ή στα Μελίσσια κτλ.,

τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά. Εκεί διέμενε κατά κύριο λόγο φτωχολογιά. Κυρίως μαστόρια πάσης φύσεως (σοβατζήδες, κτίστες, πλακάδες, ξυλουργοί κ.ά.), προερχόμενοι κυρίως από τα νησιά (εξ ου και οι περισσότερες ονομασίες των οδών). Οι νέοι κάτοικοι κατέλαβαν αμφισβητούμενα οικόπεδα, χώρους κοντά στα ρέματα, τις αλάνες κτλ. Όλα αυτά προϊόντος του χρόνου και πάντοτε με την ανοχή ή και τη βοήθεια των τοπικών αρχών καταπατήθηκαν, στη συνέχεια νομιμοποιήθηκαν και κτίστηκαν εκεί με αντιπαροχή πολυτελείς πολυκατοικίες. Έτσι, μια νέα γενεά ανθρώπων απέκτησε και αυτή με τη σειρά της αναπάντεχα τη δική της αξιόλογη περιουσία.

Εξάλλου, τα παραθαλάσσια ακίνητα και οικόπεδα απέκτησαν κυρίως τις τελευταίες δεκαετίες μια χωρίς προηγούμενο υπεραξία, γεγονός που είχε και έχει ως συνέπεια κάποιοι να πλουτίσουν και εξακολουθούν να πλουτίζουν χωρίς καμιά προσπάθεια, απλώς κοιμώμενοι. Αυτό το γνωρίζουν όλοι οι Ελληνες, πλην Λακεδαιμονίων που δεν ήθελαν ποτέ να μάθουν.

2. Στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει κάθε συναλλαγή με το Δημόσιο. Είναι κοινό μυστικό ότι πλούτισαν ή κατά τη λαϊκή ρήση «τα οικονόμησαν γερά» χωρίς μεγάλες προσπάθειες η πλειοψηφία εκείνων που συναλλάχθηκαν με το Δημόσιο, με τη στενή ή την ευρεία έννοια, είτε ως προμηθευτές είτε ως εργολάβοι είτε ως μεσάζοντες πάσης φύσεως.

3. Στις δυνατότητες που παρέχει η διαχείριση των κοινοτικών πόρων κέρδισαν κάνοντας περιουσίες εκείνοι οι οποίοι ως μεσάζοντες ή με άλλες ιδιότητες διαχειρίστηκαν κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

4. Στη χαλαρότητα του ελεγκτικού μηχανισμού αναφορικά με τον τρόπο λειτουργίας της Διοίκησης, η οποία επέτρεψε σε κάποιους οι οποίοι κατείχαν και κατέχουν κομβικά πόστα να πλουτίζουν αναλώμασι του Δημοσίου.

Ολα τα ανωτέρω που ενδεικτικά αναφέρονται είναι γνωστά σε όλους. Είναι γνωστό γιατί έγιναν και εξακολουθούν να γίνονται. Έγιναν διότι η Διοίκηση ήταν και παραμένει κομματικοποιημένη, προβληματική και διεφθαρμένη. Είναι ανίκανη να δώσει λύσεις εκεί όπου επιβάλλεται και που είναι δική της αρμοδιότητα, δικό της καθήκον. Θλίβεται κανένας να τα γράφει αυτά, δυστυχώς όμως είναι αληθή. Διότι το κράτος ασθενεί βαρέως και οι θεσμοί δεν λειτουργούν. Διότι η διαφθορά έχει εμποτίσει όλα τα κοινωνικά στρώματα λίγο ή πολύ. Διότι όλοι μας βλέπουμε και ανεχόμαστε κάθε παράνομη πράξη στον επαγγελματικό και κοινωνικό μας περίγυρο. Και είναι η ανοχή που οδηγεί στη σιγή. Και είναι η σιγή που φουντώνει τη διαφθορά.

Ολοι οι αναφερόμενοι πιο πάνω, οι οποίοι κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο απέκτησαν μεγάλη περιουσία εκμεταλλευόμενοι τη συγκυρία, ανήκουν στον μεσαίο χώρο, στη μεσαία τάξη όπως λέγεται. Η τάξη αυτή θα πρέπει να κληθεί να πληρώσει αυτά που όφειλε να πληρώσει όταν αυξάνονταν η περιουσία και τα εισοδήματά της. Σήμερα το κράτος διέρχεται μια δημοσιονομική κρίση που είναι βαθύτερη από αυτή που εμφανίζεται. Η κρίση αυτή έχει μπει στα σπλάχνα της οικονομίας και τείνει να γίνει ανίατος νόσος, αθεράπευτος, αν δεν παρθούν γρήγορα μόνιμα καλά σχεδιασμένα και μελετημένα μέτρα.

Και είναι πράγματι σήμερα λυπηρό γιατί μπροστά σε μια τέτοια κρίση, η οποία ήταν άλλωστε γνωστή και ορατή εδώ και πολύ καιρό, παίρνονται τόσο πρόχειρα μέτρα χωρίς να έχουν ενταχθεί σε ένα καλά σχεδιασμένο πρόγραμμα που να μπορεί να βγάλει τη χώρα σιγά σιγά από τα αδιέξοδα μπροστά στα οποία βρισκόμαστε σήμερα.

  • Ο κ. Δ. Δρίτσας είναι επίτιμος γεν. δ/ντής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και τέως ειδικός γραμματέας Θησαυροφυλακίου και Προϋπολογισμού.
Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Διαβρωτική ανισότητα

Posted on 13 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Ευρώπη, Οικονομία, Πολιτική | Ετικέτες: |

ΓΝΩΜΗ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ, ΤΟ ΒΗΜΑ, Σάββατο, 13 Σεπτεμβρίου 2008

Oι διαπιστώσεις του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ- ΑΔΕΔΥ στην έκθεσή του, που δημοσιεύθηκε προχθές, επιβεβαιώνουν την κοινή εντύπωση ότι η θέση των ελλήνων μισθωτών και συνταξιούχων έχει επιδεινωθεί και ότι η οικονομική ανισότητα στη χώρα διευρύνεται. Θυμίζω, ενδεικτικά, ότι κατά την έκθεση το 21% του ελληνικού πληθυσμού ζει κάτω από το όριο φτώχειας, πράγμα που κατατάσσει την Ελλάδα στη δεύτερη χειρότερη ευρωπαϊκή θέση μετά τη Λετονία.

Ακόμη και αν η συγκεκριμένη διαπίστωση πάσχει επειδή δεν συνυπολογίζει τα άδηλα εισοδήματα, διατηρεί γενική αξία. Η έκθεση διαπιστώνει άλλωστε κάτι ακόμη: ότι το ευπορότερο 20% των Ελλήνων αποκομίζει εξαπλάσιο (6,1 φορές για την ακρίβεια) εισόδημα από το φτωχότερο 20%. Καθώς η κοινή πείρα υποδεικνύει ότι άδηλα εισοδήματα έχουν συχνότερα οι πλουσιότεροι παρά οι πένητες, αυτή η σύγκριση δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί. Η δε έντονη ανισότητα ισούται με φτώχεια, αφού η τελευταία δεν προσδιορίζεται με μέτρο το αν έχει κανείς να αγοράσει ψωμί, αλλά με συγκριτικό κριτήριο: το αν εξασφαλίζει το 60% του διάμεσου εισοδήματος.

Πέρα από αυτό, η ανισότητα είναι διαβρωτική, ακόμη και αν δεν συνοδεύεται (ακόμη) από πενία. Η μεγάλη απόκλιση μεταξύ του ευπορότερου και του ασθενέστερου 20% θα ήταν ανησυχητική, ακόμη και αν είχαμε καλύτερη επίδοση ως προς το ποσοστό των «επισήμως» φτωχών. Οντως, καθώς η φτώχεια μετριέται συγκριτικά, είναι αυτονόητο ότι η μεγάλη ανισότητα οδηγεί στην αύξηση των πενήτων. Εκείνο που συνειδητοποιούμε λιγότερο είναι ότι η ανισότητα όχι μόνο περιορίζει την κοινωνική κινητικότητα, αλλά επηρεάζει ακόμη και το προσδόκιμο ζωής.

Την ίδια ημέρα που παρουσίασε την έκθεσή του το Ινστιτούτο Εργασίας, στη Βρετανία η υπαρχηγός του Εργατικού Κόμματος Χάριετ Χάρτμαν απευθυνόταν στο συνέδριο των συνδικάτων εξαγγέλλοντας τη σύσταση επιτροπής που θα εκπονήσει αναλυτική έκθεση για την ανισότητα στη χώρα. Οι στατιστικές ενδείξεις που επικαλέστηκε προδίδουν το πλήθος των εκδηλώσεών της. Εντελώς ενδεικτικά: Τα παιδιά με μικρότερο δείκτη ικανοτήτων, που γεννιούνται από εύπορες οικογένειες, έχουν ως την ηλικία των έξι ετών ξεπεράσει τα πιο ταλαντούχα φτωχά. Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το προσδόκιμο ζωής μεταξύ κατοίκων εύπορων και φτωχών συνοικιών του Λονδίνου διαφέρει ως και κατά 28 χρόνια- και φυσικά δεν είναι οι φτωχοί που ζουν παραπάνω.

Χρειάζονται και άλλα; Πέρυσι τέτοιον καιρό βρετανική μελέτη είχε δείξει ότι οι μισοί φοιτητές του Κέιμπριτζ και της Οξφόρδης προέρχονται από μόλις 200 σχολεία, ενώ το ένα τρίτο τους από μόνο 100, εκ των οποίων το 80% είναι ιδιωτικά. Τα υπόλοιπα 3.500 σχολεία της χώρας εισφέρουν στα άριστα αυτά ΑΕΙ μόνο το 50% των «εισακτέων» τους. Στη δε Γαλλία μόλις στα τέλη της περασμένης χρονιάς στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τη χώρα του μονσιέ Σαρκοζί μαρτυρούσαν ότι η ανισότητα επιτείνεται.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν τόσες λεπτομερείς καταγραφές της ανισότητας όσες στη Βρετανία και στη Γαλλία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν όμως ότι πορευόμαστε μάλλον χειρότερα. Και ότι, αν πράγματι μας ενδιαφέρει η κοινωνική δικαιοσύνη, πρέπει να κάνουμε την ανισότητα πρώτο θέμα αντί να την αντιπαρερχόμαστε με το φτηνό «επιχείρημα» πως είναι γεμάτες οι ταβέρνες. Που δεν είναι, κιόλας.

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Ούτε φως ούτε έξοδος από το τούνελ

Posted on 12 Σεπτεμβρίου, 2008. Filed under: Καραμανλής Κώστας, Μεταπολίτευση, Νέα Δημοκρατία, ΟΝΕ, Συνθήκη του Μάαστριχτ | Ετικέτες: , |

ΑΠΟΨΗ. Διονύσης Σταμπόγλης, ΤΟ ΒΗΜΑ, Πέμπτη, 11 Σεπτεμβρίου 2008

Δεν ξέρουμε κατά πόσο έχει γίνει αντιληπτό στην κυβέρνηση (αλλά και στην αντιπολίτευση) ότι η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών βρίσκεται για πρώτη φορά μετά τη Μεταπολίτευση πολύ κοντά σε αυτό που λέμε αδιέξοδο. Υπερβολή; Καθόλου, αν θυμηθούμε πώς πορευθήκαμε, «επί τροχάδην», τόσο χρόνια.

Μετά την πτώση της χούντας ως γνωστόν όλα άλλαξαν, ενώ ειδικά στον οικονομικό τομέα έπνεε «ούριος άνεμος» λόγω της στρατηγικής για την ένταξή μας στην (τότε) ΕΟΚ. Ο πρωτεργάτης της κίνησης, ο κ. Κ.Καραμανλής , έθεσε τον «μέγα στόχο» με την προοπτική ότι η ζωή των πολιτών θα γίνει καλύτερη. Υπήρχε δηλαδή ένα όραμα, μια στρατηγική, μια πανεθνική κινητοποίηση και τελικός στόχος με καλύτερες προοπτικές. Στη συνέχεια είχαμε τον πρώτο επονομαζόμενο ως τσάρο της οικονομίας, τον κ. Γ.Αρσένη, που πήρε μέτρα αλλά παράλληλα μιλούσε για την «έξοδο από το τούνελ». Ο στόχος, η κατάληξη, οι προοπτικές ήταν και πάλι γνωστές. Μας λέγανε, παίρνουμε μέτρα, αλλά οι φράσεις «φως στο τούνελ» και «έξοδος από το τούνελ» μας έδιναν έναν ορατό στόχο, μια προοπτική. Το ίδιο έγινε με όλους τους άλλους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας. Το ίδιο έγινε και με τον κ. Κ. Σημίτη και με τον κ. Ι. Παπαντωνίου και όλους τους άλλους υπουργούς.

Βέβαια υπήρξε μια παρένθεση, εκείνη της κυβέρνησης του κ. Κ.Μητσοτάκη, που «μαύρισε» τον ψυχισμό των ελλήνων πολιτών. Η ανασφάλεια ακόμα και για την καταβολή των συντάξεων διαπέρασε όλο τον πληθυσμό, ενώ η συμμετοχή μας στη Συνθήκη του Μάαστριχτ δεν συνοδεύτηκε με καμία προοπτική για την «έξοδο από το τούνελ». Η συνέχεια (ως πιο πρόσφατη) είναι περισσότερο γνωστή. Ο στρατηγικός στόχος για την ένταξή μας στην ΟΝΕ συνοδεύτηκε με την προοπτική συμφερότερων όρων λειτουργίας για τη βιομηχανία, τις υπηρεσίες, το εμπόριο, τον έλληνα τουρίστα σε άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ, τον απλό πολίτη. Και τότε υπήρχε όραμα, στόχος, ενδιάμεσα στάδια, προοπτική, κατάληξη.

Ας έρθουμε τώρα στο κοντινό παρελθόν και στο παρόν. Τι έγινε τα τελευταία τεσσεράμισι χρόνια; Τα πρώτα δύο η κυβέρνηση τα ανάλωσε στην «απογραφή» και στα συμπαρομαρτούντα. Μετά, ακολούθησε τη λεγόμενη ήπια προσαρμογή, που εάν θέλουμε να είμαστε αντικειμενικοί επρόκειτο για το μοίρασμα ψίχουλων από την «πίτα», πολύ μεγάλο «ντόρο» για τα δημοσιονομικά και καμία προοπτική και κατάληξη. Με την «απογραφή» μπήκαμε στην επιτήρηση, στη συνέχεια βγήκαμε και τώρα κινδυνεύουμε να ξαναμπούμε. Με άλλα λόγια, κανένα όραμα, καμία προοπτική, καμία κατάληξη. Ούτε ένας από εμάς δεν γνωρίζει όχι μόνον τι θα γίνει την ερχόμενη πενταετία, αλλά ούτε καν το επόμενο έτος. Το χειρότερο όμως είναι ότι δεν γνωρίζει ούτε η κυβέρνηση. Και αυτό μας συμβαίνει για πρώτη φορά μετά τη Μεταπολίτευση.

Ας προσέχαμε…

Διαβάστε την δημοσίευση | Make a Comment ( None so far )

Liked it here?
Why not try sites on the blogroll...